Bệnh Đột Quỵ


Đột quỵ – căn bệnh của thời đại

Đột quỵ được ví như “sát thủ giấu mặt”, là nguyên nhân tử vong đứng thứ 3 chỉ sau ung thư và bệnh tim mạch, nhưng đứng hàng đầu về tỉ lệ tàn tật. Nếu trước đây đột quỵ thường gặp ở người lớn tuổi thì nay bệnh nhân của căn bệnh này dần dần trẻ hóa.

Di chứng của căn bệnh này đang trở thành một vấn đề lớn cho cả gia đình lẫn xã hội. Nhiều người đang là trụ cột của gia đình, bỗng thành người tàn phế, sống hoàn toàn phụ thuộc vào người thân.

Gãy trụ cột gia đình

Chị nằm gần như bất động, đầu cạo trọc, lỗ mũi gắn đủ thứ dây nhợ, chỉ còn đôi mắt thỉnh thoảng chớp chớp như muốn nói điều gì. Chỉ mới đây thôi người phụ nữ này vẫn khỏe mạnh, một tay chèo chống nuôi hai đứa con cùng mẹ già suốt bao năm qua.

Thực tại đầy éo le này là của chị Huỳnh Thị Nguyệt, 44 tuổi, quê ở huyện Cái Bè (Tiền Giang). Đang sống bình an với việc bán phở mỗi ngày ở quê, thu nhập chừng 200 ngàn/ngày, chị bất ngờ gặp tai họa vào rạng sáng 17-12.

“Khoảng 1h sáng bà ấy thức dậy đi chợ mua đồ về nấu phở, đột nhiên té nhào đập đầu xuống nền gạch. Bà ấy cố hết sức lết vào nhà đập cửa kêu cứu hai đứa con rồi nhờ người đưa đi cấp cứu trong tình trạng méo miệng, ú ớ, tay và chân liệt một bên”, anh Nguyễn Văn Lý (43 tuổi), người thân của bệnh nhân, kể.

Gia đình tức tốc chuyển chị lên bệnh viện huyện và chỉ ít phút kiểm tra, bác sĩ quyết định chuyển thẳng lên Bệnh viện Nhân dân 115 ngay trong đêm với hi vọng kịp thời gian vàng. Chị nhanh chóng được chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật lấy huyết khối thông tắc mạch máu trong não.

Được cứu thoát khỏi lưỡi hái tử thần, nhưng di chứng để lại cho chị khá nặng nề. Hôm chúng tôi gặp (5 ngày sau phẫu thuật), chị nằm gần như bất động, chưa nói được gì dù đôi môi mấp máy.

“Bây giờ mọi sinh hoạt, ăn uống tôi đều phải phụ giúp chị” – anh Lý nói – “Từ ngày bà ấy nhập viện, mọi việc trong gia đình bị đảo lộn hết”. Phía sau chị Nguyệt, hai đứa con và người mẹ già yếu chưa biết trông cậy vào đâu. `

Cuộc đời của ông Mai Văn Sang (53 tuổi, ngụ huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận) thay đổi hoàn toàn sau một giấc ngủ. Chỉ sau một cơn “ú ớ” giữa đêm khuya, giờ đây ông Sang phải nằm trên giường bệnh, mọi sinh hoạt đều trông chờ vào người vợ, vốn là người sống phụ thuộc lâu nay.

Với một mẫu khoai mì bình thường chỉ đủ trang trải chi tiêu hằng ngày và lo cho con gái út học đại học, từ khi ông Sang nhập viện, gia đình rơi vào cảnh bí bách, các con gom góp chút đỉnh, cộng với tiền vay mượn để trang trải viện phí.

 “Tui bị tiểu đường lâu. Ở nhà ổng là vai chính, đến chén dĩa tui còn không rửa được. Giờ ổng đổ bệnh, tui cũng yếu lắm, có đỡ nổi ổng đâu” – bà Nguyễn Thị Hồng Diệu (vợ ông Sang) than thở. 

Người phụ nữ này chỉ biết nhắc đi nhắc lại lời bác sĩ dặn dò, rằng “Sau ca mổ, di chứng của ổng nặng nề lắm, có thể sẽ nằm liệt một chỗ, gia đình từ nay cố gắng chăm sóc”.

Hiếm gia đình nào lại mang nỗi ám ảnh về đột quỵ như gia đình chị Nguyễn Thị Kim Long ở huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. Có đến 5 người thân của chị bị đột quỵ, trong đó 3 người đã qua đời.

Gác lại công việc dạy học để vào bệnh viện chăm sóc anh trai đột quỵ, chị Long nói: “Nếu anh tôi không thể phục hồi, tôi là người duy nhất có thể gánh vác công việc gia đình. Nhưng tôi còn chồng con và phải lo cho cha mẹ già nữa”. Chị cố gắng gạt đi những ý nghĩa về ngày mù mịt có thể sẽ xảy ra đó.

Người anh trai này của chị Long (anh Nguyễn Minh Trãi, 40 tuổi) là người thứ 5 trong gia đình chị bị đột quỵ. Hôn nhân không trọn vẹn, anh Trãi sống với cha mẹ già và là trụ cột của gia đình ba người. 

Trước đây, anh chạy xe ôm, sau đó chạy taxi. Một năm nay dịch bệnh bùng phát, taxi ế ẩm, anh chuyển qua chạy thời vụ cho các nhà xe du lịch đi khắp Tây Nguyên, miền Tây. Ngày 22-12 vừa qua trở thành ngày định mệnh khi đột nhiên anh gây tai nạn do va quẹt một chiếc xe gắn máy lúc đang cầm lái trên đường.

“Tai nạn không nghiêm trọng. Nhưng người đi đường thấy anh trong trạng thái lơ mơ nên tìm cách liên lạc đưa về nhà. Từng chứng kiến nhiều người trong gia đình đột quỵ, tôi đoán được triệu chứng và chuyển ngay vào bệnh viện cấp cứu”, chị Long kể.

Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai, bệnh nhân được tiêm hai mũi thuốc tiêu sợi huyết nhưng không có tác dụng. Anh được chuyển lên Bệnh viện Nhân dân 115 cấp cứu.

Sau khi được can thiệp làm tan cục huyết khối, anh thoát khỏi nguy cơ tử vong nhưng nửa người bên phải yếu, và chưa thể nói chuyện. Chuyện phục hồi của anh, như bác sĩ nói, còn “tùy vào khả năng, cơ địa của mỗi người”.

Chị Long nói rằng chị bị ám ảnh, không biết lúc nào sẽ đến lượt mình. “Ngoài anh trai đang bị đột quỵ, cách đây một năm người chị cả của tôi cũng bị đột quỵ qua đời tại bệnh viện. 

Trước đó cha tôi chỉ trong vòng 6 năm đã từng trải qua 3 lần bị đột quỵ và may mắn đều qua khỏi, đó là chưa kể em trai của mẹ và em gái của ba đều qua đời do đột quỵ ở tuổi đời còn rất trẻ”, chị Long kể trong lúc thay tã cho người anh đang nằm bất động trên giường bệnh.

Trong 1 tháng đầu tiên thành lập (tính từ ngày 9-11-2020), Trung tâm đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận 1.000 bệnh nhân cấp cứu, 10% trong số này dưới 44 tuổi – lứa tuổi được cho là trẻ với bệnh đột quỵ.

Bác sĩ Mai Duy Tôn, giám đốc trung tâm, cho biết xu hướng bệnh nhân đột quỵ ngày càng trẻ: “Chúng tôi đã gặp bệnh nhân đột quỵ mới 14 tuổi. Giữa tháng 12-2020 có gần 10 bệnh nhân trẻ điều trị tại trung tâm”.

Khoảng đầu tháng 12-2020, Trung tâm đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một thiếu niên 14 tuổi. Em tới bệnh viện với biểu hiện đau đầu nhiều. 

Kết quả chụp cắt lớp cho thấy có dị dạng mạch não, nhưng rất may là chưa có rối loạn về vận động. Bệnh nhân còn trẻ nên các bác sĩ đã tìm cách can thiệp bằng phẫu thuật để điều trị triệt căn.

Theo bác sĩ Tôn, hầu hết bệnh nhân đột quỵ ở lứa tuổi trẻ có liên quan đến các yếu tố nguy cơ: tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa, các bệnh lý tim mạch, lối sống không lành mạnh như lạm dụng thuốc lá, rượu bia, ít vận động thể lực… 

Ngoài ra, có một tỉ lệ nhất định có liên quan đến bất thường bẩm sinh, các dị dạng mạch máu từ khi còn nhỏ và khi bất thường này đủ lớn, mạch máu sẽ vỡ, hoặc một số người có yếu tố tăng đông (khuynh hướng dễ sinh huyết khối), dễ làm tắc nghẽn mạch máu.

Phần lớn bệnh nhân đột quỵ sẽ gặp các di chứng như liệt vận động, ảnh hưởng vùng chức năng về nhận thức, ngôn ngữ, như hôn mê kéo dài, nói ngọng… 

Nhưng có một số bệnh nhân tử vong trong thời gian ngắn ngay sau khi có tình trạng bệnh, như ca bệnh của diễn viên Chí Tài gần đây.

Từng có một số ca tử vong do dị dạng mạch máu, bệnh nhân mới dưới 40 tuổi, mạch máu vỡ gây chảy máu ồ ạt, chèn ép các chức năng về hô hấp, tuần hoàn, lụt não, bệnh diễn biến cấp tính với lượng máu chảy rất nhiều trong một thời gian ngắn dẫn đến tử vong, bệnh nhân hoàn toàn không có dấu hiệu để dự báo bệnh trước đó.

Đột quỵ và thuốc lá – cặp đôi tai họa

Hôm 15-12, Trung tâm đột quỵ Bệnh viện trung ương quân đội 108 tiếp nhận hai ca bệnh nhồi máu não cấp. Cả hai bệnh nhân, 44 và 48 tuổi, đều có tiền sử nghiện thuốc lá lâu năm.

Bệnh nhân 44 tuổi nghiện thuốc lá lâu năm, vào viện do đột ngột liệt nửa người bên phải, tình trạng nặng tăng dần, từ nói khó khăn tới không thể nói được, ý thức lơ mơ. 

Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân liệt nửa người do nhồi máu não bán cầu trái, tắc động mạch não bên trái, tiến hành can thiệp lấy huyết khối và đặt stent ở dốc động mạch cảnh.

Bệnh nhân 48 tuổi nghiện thuốc lá trên 20 năm, mỗi ngày trung bình hút 1,5 gói thuốc. Bệnh nhân đang làm việc thì đột nhiên tê yếu nửa người bên trái, không nhấc được chân tay lên. Tại Bệnh viện 108, bệnh nhân này cũng được chẩn đoán liệt nửa người trái do nhồi máu não cấp.

Theo bác sĩ Nguyễn Văn Tuyến, giám đốc Trung tâm đột quỵ Bệnh viện 108, ngoài những yếu tố về sắc tộc, giới tính, gene không thể thay đổi được, có những căn nguyên dẫn đến đột quỵ có thể thay đổi, đặc biệt là dự phòng các yếu tố nguy cơ.

“Đột quỵ đặc biệt cao ở những người có từ 2-3 yếu tố nguy cơ trở lên. Hai bệnh nhân trên tuổi còn trẻ, tiền sử hoàn toàn khỏe mạnh, tập thể dục thường xuyên, không bị tăng huyết áp, không bị tiểu đường, xét nghiệm mỡ máu bình thường, không có yếu tố nguy cơ nào khác ngoài hút thuốc lá lâu năm” – ông cho biết.

Sức khỏe hai bệnh nhân này đều đang tiến triển tốt do đến bệnh viện trong thời gian vàng (giờ thứ 3 – thời gian đưa vào bệnh viện và giờ thứ 6 – thời gian cấp cứu, từ khi khởi phát bệnh) và được can thiệp kịp thời.

Tuy nhiên nhiều bệnh nhân khác không được may mắn như vậy. Theo bác sĩ Tôn, nhiều ca bệnh đột quỵ để lại di chứng suốt đời như liệt vận động, rối loạn ngôn ngữ, ảnh hưởng về nhận thức… Người bệnh cũng dễ bị đột quỵ trở lại nếu không giữ gìn…

Cả nước mới có 12 trung tâm đột quỵ

Bộ Y tế hướng dẫn mỗi tỉnh thành nên có một trung tâm/khoa đột quỵ để có thể tiếp nhận bệnh nhân sớm, điều trị kịp thời trong giờ vàng, nhưng đến nay, cả nước mới có 12 trung tâm đột quỵ. 

Mục tiêu từ nay đến năm 2025 sẽ phải phủ sóng các trung tâm này trên toàn quốc để nâng cao chất lượng dự phòng sớm và điều trị cho người dân được tốt hơn.

Tại TP.HCM, Trung tâm đột quỵ của Bệnh viện Nhân dân 115 có quy mô lớn nhất, đầy đủ kỹ thuật điều trị đột quỵ và cũng là bệnh viện đầu tiên của châu Á nhận “Chứng nhận đạt chuẩn chất lượng điều trị vàng” của Hội Đột quỵ thế giới.

Chi phí điều trị cho bệnh nhân đột quỵ

Theo ông Mai Duy Tôn, giám đốc Trung tâm đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai, các chi phí điều trị tùy thuộc vào chỉ định can thiệp cụ thể, thời điểm bệnh nhân vào viện sớm hay muộn, có biến chứng kéo dài hay không.

“Nếu bệnh nhân được đưa vào bệnh viện sớm (tốt nhất là trong vòng 4 giờ 30 phút kể từ khi khởi bệnh, không có chỉ định can thiệp), chi phí điều trị sẽ trong khoảng 20 triệu đồng. 

Nếu bệnh nhân có chỉ định can thiệp, chi phí khoảng 60 – 200 triệu đồng. Trường hợp bệnh nhân bị biến chứng, liệt, cần nhiều người hỗ trợ, chăm sóc thì chi phí là không thể tính toán hết”.

Bé trai 3 tuổi bị đột quỵ

Bệnh viện Nhi đồng thành phố (TP.HCM) vừa cứu sống bé trai 3 tuổi (tỉnh Vĩnh Long) bị đột quỵ xuất huyết não. Trước đó, bé đang chơi với bạn thì bất ngờ té xuống sàn, co giật và bất tỉnh. 

Gia đình tức tốc đưa bé đến bệnh viện. Các bác sĩ cho biết nguyên nhân khiến bé bị xuất huyết não là túi phình mạch máu não. Các bác sĩ đã đặt stent chuyển dòng để tránh tình trạng xuất huyết não thêm mà không cần phẫu thuật.

Theo TS Trần Viết Lực, giảng viên khoa thần kinh Trường ĐH Y dược Hà Nội, tỉ lệ tái phát đột quỵ là 15 – 40% trong số bệnh nhân còn sống sót.

Để giảm nguy cơ tái phát đột quỵ cần phải xác định và kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ mà hàng đầu là tăng huyết áp – dẫn đến đột quỵ ở cả hai thể gồm nhồi máu não và chảy máu não.

HOÀNG LỘC – LAN ANH – XUÂN LONG / Theo TTCT


Đột quỵ: Tàn phế ghê gớm hơn tử vong

“Theo Hội Đột quỵ của Mỹ, cứ trong 100 bệnh nhân bị đột quỵ thì có đến 70 người không thể quay trở lại công việc trước đó. Tử vong do đột quỵ thật đáng sợ nhưng theo tôi, cái ghê gớm hơn là sự tàn phế, đặc biệt với những người còn trẻ tuổi” – PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng, phó chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, trưởng khoa bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 TP.HCM, nói với TTCT.

Nhưng nhắc đến đột quỵ, nhiều người vẫn rất mơ hồ, thậm chí có người còn nghĩ do trúng gió…

Đột quỵ có hai loại, do tim và não, đều xuất phát từ thuyên tắc mạch máu nuôi tim hoặc não. Đột quỵ tim thường gây tử vong rất nhanh (sau vài giờ), trong khi với đột quỵ não, thời gian dẫn đến tử vong có thể kéo dài vài ngày. 

Thường bệnh lý đột quỵ chủ yếu liên quan đến tuổi tác, nhưng trước đây tuổi thường gặp là 60, nay có xu hướng trẻ hóa, có lúc đột quỵ xảy ra với những người trẻ dưới 14 tuổi.

Dấu hiệu của một người bị đột quỵ khá dễ nhận biết, người bình thường cũng có thể chẩn đoán được: đột nhiên bị yếu nửa người, tay, chân cùng một bên; méo miệng; nói đớ, ú ớ hoặc hỏi câu này người bệnh trả lời câu khác…

Vậy đâu là sự giống nhau và khác nhau giữa đột quỵ ở người lớn tuổi và người trẻ (trẻ em), thưa bác sĩ?

Có sự khác biệt về nguyên nhân. Với người cao tuổi, đột quỵ thường liên quan đến các bệnh lý tuổi tác: cao huyết áp, tiểu đường, xơ vữa mạch máu, rối loạn chuyển hóa lipid… Trải qua một thời gian mắc bệnh, nếu không được kiểm soát tốt, họ có nguy cơ bị đột quỵ. 

Còn đột quỵ ở người trẻ (trẻ em) chủ yếu do bẩm sinh như tim bẩm sinh hoặc dị dạng các mạch máu trong não. Ở lứa tuổi này, các dấu hiệu ban đầu khá mờ nhạt, rất dễ nhầm lẫn với những bệnh lý co giật, viêm màng não, yếu liệt tay chân…

Mặt khác, trẻ em châu Á thường bị đe dọa bởi bệnh moyamoya (rối loạn mạch máu tiến triển hiếm gặp trong não), gây chít hẹp mạch máu, cũng là một nguyên nhân đột quỵ.

Về mặt quy trình điều trị đột quỵ cấp của thế giới, ở trẻ em và người lớn đều giống nhau là cùng sử dụng thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch, hoặc lấy huyết khối thông tắc mạch máu lớn. 

Tuy vậy, đột quỵ ở người trưởng thành thường dễ dàng điều chỉnh, ở trẻ em lại rất khó bởi do bẩm sinh. Nếu được phát hiện điều trị trong “thời gian vàng”, trẻ em lại có lợi thế hơn về khả năng phục hồi các chức năng vận động; chức năng thần kinh, vì thế các tai biến thường thấp hơn.

BA MỐC THỜI GIAN VÀNG

Bác sĩ vừa nhắc đến “thời gian vàng” cứu người bệnh. Thời gian vàng ở đây được hiểu như thế nào?

Thời gian vàng là thời gian mà nếu bệnh nhân đột quỵ được đưa đến đúng thời điểm đó có thể được điều trị cứu sống. Chúng ta có 3 giờ vàng gồm 3 giờ, 4,5 giờ và 6 giờ. 

Nếu 100 bệnh nhân đến trong vòng 3 giờ sẽ có 90% người đủ điều kiện điều trị tái thông tan cục huyết khối; đưa đến trong vòng 4,5 giờ chỉ còn 50-60%, và trong vòng 6 giờ chỉ còn 30-40%.

Ngoài 3 giờ vàng này, một số trung tâm đột quỵ hiện nay được trang bị thêm công cụ sử dụng trí tuệ nhân tạo RAPID. Ứng dụng này cho phép mở rộng cửa sổ điều trị lên đến 24 giờ so với 6 giờ trước đây, nghĩa là có thêm 18 giờ cho những người bệnh không may phát hiện muộn bị đột quỵ. 

Tuy nhiên chỉ tối đa 20% bệnh nhân đủ điều kiện xử lý theo quy trình này do nhiều trường hợp phát hiện muộn hoặc khâu chẩn đoán ban đầu không xác định được nguyên nhân dẫn đến đột quỵ.

Như vậy, thời gian là chìa khóa quan trọng nhất để cứu sống người bệnh đột quỵ?

Đúng thế. Đối với đột quỵ, yếu tố giúp bác sĩ điều trị thành công là thời gian. Nếu tiết kiệm được thời gian, sẽ tiết kiệm được nhu mô não. 

Nghiên cứu thấy rằng với một bệnh nhân bị tắc mạch máu não lớn, cứ mỗi phút trôi qua có khoảng 2 triệu tế bào não sẽ mất đi không thể phục hồi. Khi phát hiện một người có dấu hiệu đột quỵ, cách tốt nhất là đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất và có khả năng điều trị đột quỵ. 

Nếu chúng ta đưa bệnh nhân đến cơ sở gần nhất nhưng không có khả năng điều trị đột quỵ, rồi lại chuyển đến một bệnh viện khác, thì điều này đôi khi làm mất thời gian vàng.

Tuyệt đối tránh thực hiện các biện pháp gây hại cho bệnh nhân như hạ áp, nhể kim đầu ngón tay, uống thuốc không rõ loại.

Để giải quyết các vấn đề này, dự kiến đầu năm 2021, Hội Đột quỵ TP.HCM sẽ đưa vào sử dụng một app hỗ trợ bệnh nhân. Đó là dù bất cứ ở đâu, nếu có triệu chứng bị đột quỵ, app này sẽ hỗ trợ tìm bệnh viện có khả năng điều trị đột quỵ gần nhất.

Chuyên gia hàng đầu của ngành đột quỵ, giáo sư thần kinh học Luis Caplan (Mỹ) nói: “Để điều trị, phòng ngừa một cách tối ưu, chúng ta hãy tìm hiểu cơ chế của đột quỵ”. Ở nhiều hội nghị, các bác sĩ thường nhắc đến câu nói này.

Đó là câu mà chúng tôi luôn nằm lòng. Bởi đột quỵ có nhiều nguyên nhân, nếu hiểu được nguyên nhân gốc rễ trước khi điều trị thì việc phòng ngừa mới đạt được hiệu quả tối ưu. 

Như một bệnh nhân đột quỵ do bất thường nhịp tim, cụ thể là rung nhĩ, nếu bác sĩ không tìm ra được nguyên nhân rung nhĩ mà vội vã cho các loại thuốc khác thì chắc chắn sớm muộn bệnh nhân đó sẽ bị đột quỵ trở lại. Ngược lại, khi xác định được thủ phạm gây ra đột quỵ, ắt sẽ có phác đồ, chiến lược điều trị phù hợp.

Đâu là rào cản lớn nhất trong điều trị bệnh nhân đột quỵ ở Việt Nam hiện nay, thưa bác sĩ? 

Điều trị đột quỵ không chỉ phụ thuộc vào bác sĩ đột quỵ. Muốn cứu sống người bệnh trong giờ vàng, đòi hỏi một sự quan tâm, phối hợp tốt, từ lãnh đạo bệnh viện đến giữa các êkip ở các bộ phận, khoa phòng. 

Một số nơi vẫn chưa có sự liên thông giữa lãnh đạo bệnh viện, bác sĩ cấp cứu – hình ảnh học – đột quỵ – ngoại thần kinh – hồi sức… khiến giờ vàng cứu người bệnh vuột mất.

Ở các nước đang phát triển đang có sự khác biệt với phương Tây trong phòng ngừa thứ phát. Điều này có thể đến từ sự sai sót của các bác sĩ tuyến sau hoặc từ ý thức tuân thủ điều trị của người bệnh quá kém. Nhiều bệnh nhân sau đột quỵ may mắn phục hồi nghĩ rằng “mình đã bình thường và không cần uống thuốc nữa”. 

Điều này rất nguy hiểm, bởi việc phòng ngừa phải lâu dài, thậm chí suốt đời. Một số bệnh nhân chuyển qua sử dụng thực phẩm chức năng vốn chỉ có tác dụng hỗ trợ chứ không thể thay thế được các loại thuốc bác sĩ kê toa.

Đã có khá nhiều bệnh viện được trao chứng nhận đạt “Tiêu chuẩn vàng điều trị đột quỵ” của Hội Đột quỵ thế giới. Chứng nhận này sẽ mang lại lợi ích gì cho người bệnh?

Ở Việt Nam thậm chí có bệnh viện còn đạt tiêu chuẩn kim cương. Tiêu chuẩn này có thể hiểu là chuẩn mực chung, bao gồm các khuyến cáo tiến bộ, bắt buộc bác sĩ phải làm cho bệnh nhân. 

Tiêu chuẩn này giúp xác định bệnh nhân có được sử dụng thuốc tiêu sợi huyết; lấy huyết khối; phòng ngừa thứ phát, kê toa các loại thuốc thiết yếu; chẩn đoán bằng các phương tiện hình ảnh học hiện đại. Điều này có nghĩa người bệnh đột quỵ ngày càng có lợi hơn.

Bác sĩ có thể đưa ra các dự báo về xu hướng đột quỵ thời gian tới?

Dựa trên các nghiên cứu gần đây, có một dự báo rất không hay cho các nước đang phát triển, khu vực Đông Nam Á, kể cả Trung Quốc, trong đó có Việt Nam: tỉ lệ đột quỵ tăng theo cấp số cộng. Trong khi ở các nước phương Tây, Âu Mỹ, tỉ lệ đột quỵ mỗi năm giảm rõ rệt…

Lý do là lối sống ở các nước đang phát triển đang có xu hướng thiếu lành mạnh, khả năng gìn giữ sức khỏe khá thấp, điển hình tỉ lệ hút thuốc lá quá nhiều, đặc biệt nam giới (70% bệnh nhân đột quỵ nam giới đều hút thuốc lá).

Việt Nam đang ở đâu trong bản đồ điều trị đột quỵ thế giới? 

Cách đây 25 năm, Việt Nam chỉ có một máy CT-Scan. Điều này có nghĩa khi có một bệnh nhân đột quỵ, bác sĩ không thể thấy gì trong đầu họ, không thể biết đột quỵ do tắc mạch máu, chảy máu, vỡ mạch máu hay u bướu. 

Gần như có một câu hỏi to tướng không thể lý giải được. Khi đã không lý giải được, bác sĩ sẽ không thể chặn đứng diễn tiến của bệnh, chỉ còn cách điều trị triệu chứng giúp bệnh nhân giảm bớt sự khó chịu.

Giờ đã khác hẳn. Trong điều trị đột quỵ cấp, chúng ta đã làm được tất cả các kỹ thuật như tiêu sợi huyết tĩnh mạch, lấy huyết khối bằng dụng cụ trong khoảng thời gian ngắn nhất, giống như các nước phát triển.

Mặt khác, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại (MR, CT-Scan, phần mềm trí tuệ nhân tạo RAPID) giúp bác sĩ thấy rất rõ tất cả các tổn thương trong não. Xa hơn, có thể thấy được thể tích các nhu mô não đã chết, đang chết và có thể chết.

Bác sĩ Nguyễn Huy Thắng

HOÀNG LỘC thực hiện / Theo TTCT

Vì sao một số người ngủ rất ít nhưng trông họ lúc nào cũng tràn đầy sức sống?


Cứ mỗi lúc bị deadline dí ngập đầu, chúng ta ắt hẳn đều có cùng chung 1 nguyện vọng: ước gì có thể chỉ ngủ 1 tiếng mà đủ năng lượng để giải quyết cho xong hết đống việc. Trên thực tế, một số người có khả năng này, ngủ rất ít nhưng nhìn họ lúc nào cũng tràn đầy sức sống và làm việc cực kỳ hăng say. Tại sao ?

Để đi tìm lời đáp xem vì sao có những người lại sở hữu khả năng “quý giá” này, các nhà nghiên cứu tại Đại học California (San Francisco, Mỹ) đã xác định một đột biến gen có thể là lời đáp thuyết phục nhất cho câu hỏi đặt ra ở trên.

tràn đầy sức sống
Một số người có gen đột biến, ngủ rất ít nhưng thế là đủ. (Ảnh minh hoạ)

Được biết, đột biến này rất hiếm gặp và tỷ lệ là cứ 4 triệu người thì mới có 1 người bị. Bằng cách tạo ra sai lệch về mặt di truyền tương tự trên chuột, các nhà khoa học đã cho ra đời những con chuột ngủ ít hơn nhưng vẫn có thể nhớ tốt mà không gặp bất kỳ vấn đề nào, theo kết quả nghiên cứu vừa được xuất bản hồi giữa tháng 10 trên tạp chí Science Translational Medicine.

Mặc dù sự ra đời của một loại thuốc với công dụng tương tự dành cho người có thể sẽ không sớm xuất hiện hoặc thậm chí là không bao giờ trở thành hiện thực, tuy nhiên nếu điều đó khả thi, chúng ta có quyền mơ tưởng về một tương lai mà ở đó, chỉ cần uống 1 viên thuốc là có thể ngủ ít nhưng vẫn có thể lao động, làm việc một cách khỏe khoắn bình thường. Mặc dù vậy, một số chuyên gia lo ngại ngay khi có thể thành công trong việc bào chế một loại thuốc như vậy, tác dụng phụ gần như là điều không thể tránh khỏi.

.
Với game thủ, chuyện thức đêm là quá… bình thường (ảnh minh họa)

Ngoài ra, loại dược phẩm này rất có thể sẽ tạo nên những hệ lụy xã hội khác, chẳng hạn như nhiều người sẽ lạm dụng để có thể làm việc được nhiều hơn. Nhìn chung, những gì thu được sau nghiên cứu mới được đánh giá là vẫn chưa thể đưa đến kết luận gì và rõ ràng cần thêm nhiều các công trình nghiên cứu khác nhằm đào sâu hơn về chủ đề này.

Cho đến thời điểm hiện tại, câu hỏi “Vì sao chúng ta ngủ?” có lẽ là một trong những bí ẩn lớn nhất của cuộc sống và là đề tài nghiên cứu của không ít các nhà khoa học trong nhiều thế kỷ qua. Đầu năm ngoái, các nhà khoa học cho biết dường như họ đã tiến đến gần hơn bao giờ hết trong việc tìm ra lời giải đáp chính xác nhất cho câu hỏi này. Theo nghiên cứu, giấc ngủ đóng vai trò tạo điều kiện cho các quá trình “dọn dẹp” bên trong não, từ đó ngăn chặn việc nó trở nên quá tải với những ký ức mới.

Nguồn: Scientific American / Theo vnreview.vn

Chạy… thách thức COVID-19


Nhìn lại năm 2020, nếu thể thao đỉnh cao điêu đứng vì COVID-19, thì ngược lại thể thao phong trào lại đáng phấn khởi. Ý thức được chuyện cần phải khỏe để ngăn ngừa, chiến đấu với dịch bệnh, nhiều người trẻ đã lao vào tập luyện…

Ngay trong cả thời gian cả nước giãn cách xã hội thì giới chạy bộ phong trào vẫn nghĩ ra đủ cách để có thể chạy như chạy quanh nhà, chạy trên nóc tòa nhà chung cư, thuê máy về chạy tại nhà, và cả chạy thi online.

Chạy, chạy nữa, chạy mãi…

Anh Nguyễn Đạt – một phóng viên thể thao ở Hà Nội – đã trở thành người đầu tiên tại VN hoàn thành một cuộc chạy marathon 42,195km trên nóc tòa nhà chung cư ở ngay khu anh sống vào tháng 4-2020 với thời gian 6 giờ 22 phút.

Ngay sau khi dịch bệnh được kiểm soát tại VN, các giải đấu thể thao được phép tổ chức trở lại thì hàng loạt giải chạy đã diễn ra khắp nơi. Dù là giữa mùa hè nhưng vào tháng 6-7 vừa qua, phong trào chạy bộ lên cao chưa từng thấy. Dân chạy đường dài dường như sợ thời gian giãn cách sẽ trở lại nên khi được ra đường chạy là “chạy như điên”. Ở bờ hồ Hoàn Kiếm, hồ Tây hay các cung chạy đường mòn như Đồng Đò (Sóc Sơn, Hà Nội) cuối tuần nào cũng tấp nập người chạy. Ở TP.HCM thì trong công viên, tại các khu dân cư mới, phong trào chạy lên cao chưa từng thấy.

Các giải marathon tại đảo Lý Sơn, Phú Quốc, Đà Lạt, Sa Pa, Pù Luông, Hậu Giang, Hà Nội, TP.HCM… được tổ chức liên tục. Mỗi giải trung bình có sự tham dự của 2.000-6.000 VĐV và thành tích của VĐV tiến bộ không ngừng. Cá biệt như tại giải Long Biên marathon, có đến 13 VĐV nam phong trào hoàn thành cự ly 42km với thời gian dưới 3 giờ. Trong đó nhà vô địch giải Nguyễn Tiến Hùng về nhất với thành tích 2 giờ 41 phút, còn VĐV Chi Nguyễn vô địch nữ với kỷ lục cá nhân là 2 giờ 56 phút. Tại giải marathon leo núi Sa Pa (VMM), VĐV Quang Trần đã lập kỷ lục giải với thời gian 13 giờ 01 phút 11 ở cự ly 100km, đánh bại các VĐV nước ngoài sừng sỏ.

Giữa tháng 7 nóng như đổ lửa, nhóm VĐV phong trào do anh Nông Chuyền (Lạng Sơn) phát động đã thực hiện hành trình chạy tiếp sức xuyên Việt. 10 VĐV thay nhau chạy liên tục 2.603km từ Quảng Ninh đến mũi Cà Mau trong thời gian 251 giờ 11 phút và quyên góp được hơn 1 tỉ đồng để làm từ thiện. Hành trình chạy bộ thần tốc chưa từng có của chàng trai dân tộc Tày Nông Chuyền và các đồng đội đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng yêu chạy bộ VN.

Quả thật có quá nhiều câu chuyện hấp dẫn về chạy bộ trong năm 2020 – một sự phát triển như thách thức COVID-19!

Chạy bộ phải khoa học

Tuy nhiên, trong cơn say chạy cũng cần có lời cảnh tỉnh với hiện tượng “nghiện chạy”. Cách đây không lâu, trên các diễn đàn chạy bộ VN đăng clip một VĐV chạy bộ phong trào bị chuột rút toàn thân sau khi hoàn thành một cuộc thi marathon. Điều đáng nói, dù đang được đội ngũ y tế cấp cứu do toàn thân bất động, VĐV này vẫn liên tục yêu cầu phải quay clip ghi lại khoảnh khắc anh đã hoàn thành 42km và chính thức trở thành marathoner. Clip được lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội gây ra tranh luận nảy lửa về việc chạy như thế nào và mục đích chạy là gì: để duy trì sức khỏe hay để khoe thành tích?

Tháng 7-2020, giải Tiền Phong marathon diễn ra tại đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) chứng kiến vài chục VĐV ngất xỉu, chuột rút cần sự trợ giúp của y tế. Đây có lẽ là giải marathon có nhiều VĐV phải trợ giúp y tế nhất tại VN trong những năm gần đây. Cung đường chạy ven đảo nắng như đổ lửa, dưới chân là cát sỏi, không một bóng râm. Dù điều kiện thi đấu khắc nghiệt như vậy, nhiều VĐV vẫn nghiến răng chạy để hoàn thành mục tiêu do chính mình đề ra. Chính điều này đã dẫn đến việc nhiều VĐV bị sốc nhiệt, ngất xỉu, chuột rút.

Trong số các VĐV bị chuột rút, ngất xỉu có cả chủ nhân HCĐ SEA Games 30 môn điền kinh và nhiều VĐV marathon phong trào có tiếng tại VN. Một số VĐV chỉ cách vạch đích vài trăm mét nhưng đã không thể cán đích mà phải bê thẳng lên… xe cứu thương. Có hai VĐV sau khi lên xe cứu thương do tình trạng quá nặng, ban tổ chức đã phải lập tức thuê tàu cao tốc chạy hết tốc lực vào bờ để đưa vào Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi. Một trong hai người đó là anh Phùng Văn Linh (29 tuổi), hiện đang là HLV đội điền kinh trẻ VN.

Anh Linh nói: “Dù là HLV đội tuyển điền kinh trẻ quốc gia nhưng tôi tham gia tập chạy đường dài chưa lâu và cự ly dài nhất mới 10km. Khi tham dự giải marathon tại Lý Sơn, tôi đăng ký thi 21km và đặt mục tiêu sẽ chạy dưới 1 giờ 50 phút. Sau khi đã hoàn thành 20km, bước sang kilômet thứ 21 thì tôi bị choáng váng, ngất xỉu và được đưa lên xe cứu thương. Rất may khi được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi điều trị tôi đã hồi phục, tỉnh táo ngay trong ngày và được ra viện. Sau sự cố, bài học rút ra cho tôi là khi chạy phải biết lắng nghe cơ thể, khi mệt phải giảm tốc độ và thấy mệt quá thì dừng, chứ không cố hoàn thành mục tiêu mình đề ra trước đó. Đường chạy, thời tiết hay tâm trạng hôm đó không tốt đều có thể ảnh hưởng đến thành tích. Không nên vì cố đạt mục tiêu mà bất chấp tính mạng của mình. Giờ tôi vẫn tập chạy bình thường, nhưng chạy khoa học hơn trước”.

Không được tăng tốc độ, quãng đường đột ngột

PGS.TS Nguyễn Lê Bảo Tiến – viện trưởng Viện Chấn thương chỉnh hình (Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức) – cho biết số người chạy đường dài tăng lên là tín hiệu tích cực về việc người dân quan tâm, ý thức hơn về sức khỏe bản thân. Dù vậy, dưới góc độ chuyên môn, điều này sẽ làm gia tăng chấn thương cho hệ xương khớp, cột sống… trong cộng đồng này ở các mức độ khác nhau. Chấn thương chủ yếu hay gặp là chấn thương vùng khớp gối, cẳng chân, cổ bàn chân, và có thể cột sống vùng thắt lưng cùng.

Bác sĩ Bảo Tiến cho biết: “Nguyên nhân chấn thương chính trong chạy đường dài là quá tải hệ thống xương khớp, các rối loạn điện giải cấp trong quá trình chạy do không theo kế hoạch hợp lý. Đề phòng chấn thương, với những người có bệnh lý xương khớp sẵn có, cần tham vấn chuyên gia chấn thương chỉnh hình và cột sống trong từng trường hợp cụ thể. Với nhóm còn lại cần chú ý một số yếu tố: chỉ số cân nặng chiều cao (BMI) cần duy trì trong giới hạn bình thường, duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh như ngủ đủ 6-8 tiếng/ngày, không hút thuốc lá, hạn chế đồ uống có cồn, giảm ăn đạm động vật. Người chạy đường dài phải chọn loại giày chạy đủ rộng trong không gian ba chiều của bàn chân. Chiều dài của giày cần thừa 1,5-2cm, chiều rộng và đặc biệt chiều cao (bề dày gan chân) cần phải đủ. Đây là hai chỉ số thường ít được người chạy quan tâm, dẫn đến các biến dạng bàn chân khi chạy trong thời gian dài”.

“Nghiên cứu cho thấy chấn thương ở nhóm chạy trung bình nhiều hơn 6km/ngày cao hơn nhóm còn lại. Ngoài ra khi chúng ta chạy với tốc độ quá nhanh cũng tăng nguy cơ chấn thương do có thể tăng tải lên cho bàn chân gấp 3 lần khối lượng cơ thể cho mỗi bước chạy. Người chạy không được tăng khối lượng, tốc độ chạy quá nhiều và đột ngột. Khi xuất hiện dấu hiệu đau, mỏi bất thường trong quá trình tập luyện thì nên tham vấn chuyên gia chấn thương chỉnh hình càng sớm càng tốt” – bác sĩ Bảo Tiến khuyên.

Điểm tích cực từ … COVID!

Cứ nghe nói đến bóng đá Đức, người ta ví von ngay đến mấy từ như “xe tăng”, “con tàu lu”…, dù bóng đá Đức bây giờ mềm mại chả thua bất cứ nền bóng đá hào hoa nào, dù là Pháp, Brazil hay Tây Ban Nha. Thế mới thấy định kiến con người là thứ khó gột rửa.

Tương tự, nói về chuyện rèn luyện sức khỏe, nhiều người đến giờ vẫn kể câu chuyện vui rằng sáng sớm ra công viên tập thể thao chỉ có mấy cụ già gần đất xa trời! Còn giới trẻ, họ bận ngủ sau một đêm nhậu, cày game… Một định kiến đã được tổng kết thành câu cửa miệng “trẻ uống trà, già tập thể dục”. Tôi mạnh dạn đặt cược rằng chuyện ấy “xưa rồi Diễm”.

Nếu không tin, xin mời 5h sáng hãy thức dậy xỏ giày hoặc leo lên xe đạp ra đường thì biết tôi nói đúng hay sai. Nếu bạn ở Sài Gòn, cứ đạp xe ra đường Phạm Văn Đồng hay vào công viên Gia Định, Lê Văn Tám… mà xem, nam thanh nữ tú giờ nhiều chả kém các cụ ông cụ bà. Còn ở Hà Nội, cứ ra “sân vận động hồ Gươm” thì biết, từ 4h sáng đã rầm rập những bước chân của nhiều người trẻ và tiếng nhạc rộn ràng của aerobic. Nhiều người trẻ khác không có điều kiện dậy sớm tập luyện cũng chọn cách đi tập vào cuối giờ chiều, sau giờ tan tầm.

Không chỉ lo tập để tăng cường sức khỏe bản thân, giờ đây nhiều công ty tư nhân còn đặt tiêu chí rèn luyện thể thao để thưởng cuối năm. Tiêu chí văn minh ấy đã lôi được không ít bạn trẻ vào phòng gym, lên xe đạp hay vào công viên chạy bộ.

Trong một bức tranh ảm đạm do COVID gây ra, thôi cố lạc quan cũng thấy được một điểm tích cực! – HUY THỌ

KHƯƠNG XUÂN / Theo TTCT

Khả năng chống chịu bất ổn tài chính của Việt Nam ở mức trung bình-khá


Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV vừa đánh giá về khả năng chống chịu bất ổn tài chính của Việt Nam dựa trên bảy dấu hiệu rủi ro đặc trưng của một cuộc khủng hoảng tài chính.

Năm 2020, hệ thống tài chính Việt Nam phải chống chịu với những rủi ro toàn cầu | Ảnh: https://doanhnhansaigon.vn/
Năm 2020, hệ thống tài chính Việt Nam phải chống chịu với những rủi ro toàn cầu | Ảnh: Doanhnhansaigon


TS. Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính-tiền tệ quốc gia, người đứng đầu nhóm nghiên cứu, cho biết, xu hướng vay nợ nhiều do lãi suất thấp thời gian qua cộng với suy thoái kinh tế toàn cầu do tác động bởi đại dịch Covid-19 khiến Chính phủ các nước phải bơm tiền hỗ trợ nền kinh tế, dẫn đến các rủi ro tài chính toàn cầu – nhất là bong bóng nợ và bong bóng tài sản – đang tăng lên.


Mặc dù nhận diện được điều này nhưng chính phủ các nước buộc phải tiếp tục cung cấp các gói hỗ trợ và chấp nhận những nguy cơ do thâm hụt ngân sách, nợ công và nợ xấu tăng. WB, IMF đánh giá bất ổn tài chính toàn cầu năm 2020 là “khác biệt nhất so với các cuộc khủng hoảng tài chính lịch sử” với mức độ không chắc chắn cao nhất, phạm vi diễn ra rộng và khả năng kéo dài chưa biết được hồi kết.
Do hiện nay quy mô thị trường tài chính của Việt Nam tương đương 366,3% GDP, tác động của các rủi ro tài chính toàn cầu đối với Việt Nam là không nhỏ. Đối chiếu với 7 dấu hiệu rủi ro đặc trưng chung của gần 400 cuộc khủng hoảng tài chính trong giai đoạn 1970-2007, các nhà nghiên cứu ở Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV (BTRI) đã cố gắng đánh giá mức độ nguy hiểm mà hệ thống tài chính Việt Nam phải đối mặt.


Nguy cơ “bom nợ”: cấp độ 3/6
Báo cáo cho rằng rủi ro nợ công và thâm hụt ngân sách của Việt Nam tăng nhanh, song thấp hơn nhiều so với các nước mới nổi và trong tầm kiểm soát. Hai con số này ước tính lần lượt khoảng 55 – 57% và 5% so với GDP chưa đánh giá lại; còn so với mức GDP mới điều chỉnh, các con số này có thể giảm khoảng 10 điểm phần trăm – theo TS. Cấn Văn Lực.

Tuy nhiên, ông cảnh báo, áp lực trả nợ của Việt Nam ngày càng tăng (từ 23% lên 25% so với thu ngân sách) trong điều kiện tăng trưởng GDP và các nguồn thu ngân sách có xu hướng giảm.


Nguy cơ đảo chiều vốn ngoại: cấp độ 2/6
Mặc dù khoảng 808 triệu USD vốn đầu tư gián tiếp đã rút khỏi thị trường chứng khoáng Việt Nam trong năm qua và xu hướng này có thể còn tiếp diễn, song mức rủi ro không đáng lo ngại như mức rút 2-30 tỷ USD ở các thị trường mới nổi thuộc các nước Châu Á, Châu Mỹ La tinh và Châu Phi khác.
Nhờ kiểm soát tốt dịch bệnh và triển vọng tích cực của nền kinh tế, Việt Nam đang có lợi thế để thu hút đầu tư mới một cách có chọn lọc.

Rủi ro biến động thị trường chứng khoán và bất động sản: cấp độ 3/6
Mặc dù thị trường chứng khoán đã chứng kiến sự sụt giảm khá mạnh (tháng 3, 7 và 8/2020 so với đầu năm) song gần đây đã phục hồi mạnh: VNIndex và tăng 14,4% so với đầu năm, HNXIndex thậm chí tăng 77,5%. Thị trường bất động sản cũng giảm mạnh nhưng mức độ sụt giảm không lớn như giai đoạn 2008-2009.
Nhóm nghiên cứu nhận định, mặc dù chu kì phục hồi của các thị trường này có thể kéo dài hơn dự kiến trong 2 năm tới, nhưng sẽ tăng trưởng bền vững hơn trong trung – dài hạn. Với những bước tiến về thể chế, công nghệ, quy mô thị trường, mức độ chuyên nghiệp, năng lực hệ thống quản lý – giám sát, họ kì vọng các thị trường này sẽ bứt phá vào giai đoạn 2022-2025.


Rủi ro giảm giá nội tệ: cấp độ 2/6

Áp lực giảm giá VND không lớn như nhiều thị trường mới nổi. Nhìn chung trên thế giới, do đồng USD có xu hướng yếu đi nên nhiều loại tiền tệ khác ít bị ảnh hưởng, chủ yếu chỉ ảnh hưởng mạnh với một số đồng tiền châu Mỹ La tinh.
Dự báo mức giảm giá VND so với USD sẽ không quá 0,2% cả năm 2020 và khoảng 1-1,5% năm 2021. Rủi ro mất giá sẽ không lớn như những năm 2008, 2011 với mức mất giá gần 10%. Tuy nhiên, báo cáo vẫn khuyến nghị tiếp tục tăng cường dự trữ ngoại hối và nâng cao năng lực điều hành tỷ giá để góp phần ổn định vĩ mô.


Rủi ro nợ xấu: cấp độ 3/6, có thể tăng lên cấp độ 4/6

Trong khi thế giới đang ở mức rủi ro cao thì nợ xấu của hệ thống tài chính của Việt Nam đang ở mức trung bình khá và có nguy cơ tăng lên mức khá.
Nếu hạch toán đầy đủ các khoản giảm thu từ lãi và các khoản hỗ trợ do cơ cấu lại nợ, trích lập dự phòng rủi ro khi Thông tư 01 hết hiệu lực, tỷ lệ nợ xấu nội bảng có thể lên đến 3% cuối năm 2020 (so với mức 1,89% cuối năm 2019) và nợ xấu gộp lên tới khoảng 5% cuối năm 2020 (so với mức 4,65% cuối năm 2019). Con số này có thể tiếp tục duy trì trong năm 2021.


Thu nhập của các ngân hàng thương mại có thể bị giảm 15-20% trong 2020-2021. Tuy sức chống chịu của hệ thống ngân hàng Việt Nam đã tốt hơn khi càng nhiều ngân hàng đáp ứng được tiêu chuẩn Basel II, nhưng nó cũng cần phải cải thiện hơn nữa trong quá trình số hóa diễn ra trong vòng một vài năm tới để đạt ngưỡng an toàn tốt hơn.


Rủi ro thể chế không theo kịp sự phát triển của thị trường tài chính: cấp độ 2/6

Các chuyên gia đánh giá rằng những bước tiến về thể chế đã góp phần nâng cao sức chịu đựng của nền kinh tế và hệ thống tài chính Việt Nam, nổi bật là hệ thống luật chuyên ngành đang được chuẩn hóa, hoàn thiện theo thông lệ quốc tế; hình thành được mạng lưới an toàn tài chính và nâng cao năng lực quản trị rủi ro theo hướng chủ động.


Trong bối cảnh Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Chứng khoán bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2021, TS. Cấn Văn Lực bày tỏ hi vọng trong thời gian ngắn tới, các hành lang pháp lý khác như Luật Ngân hàng nhà nước, Luật Tổ chức tín dụng và các quy định thử nghiệm Sandbox cho Fintech sẽ sớm được sửa đổi hoặc hoàn thiện.


Rủi ro tội phạm tài chính ngân hàng: cấp độ 3/6
Báo cáo nhận định rằng đây là vấn đề “khá thách thức”. Theo Báo cáo, 8 tháng đầu năm 2020 của công ty an ninh mạng Viettel, 90% trong số 3 triệu vụ cảnh báo tấn công mạng mà họ quản lý là nhắm đến hệ thống tài chính – ngân hàng Việt Nam.
Mặc dù triển khai nhiều giải pháp và dần làm chủ được tới 90% hệ sinh thái các sản phẩm an toàn an ninh mạng, nhưng các thách thức về thể chế, năng lực tổ chức quản lý; lỗ hổng bảo mật; lừa đảo chiếm đoạt tài khoản ngân hàng dự báo còn sẽ tiếp tục tăng.

Đánh giá mức độ rủi ro bất ổn tài chính 2020 | Dữ liệu từ báo cáo của Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV | Biểu đồ: KHPT
Đánh giá mức độ rủi ro bất ổn tài chính 2020 | Dữ liệu từ báo cáo của Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV | Biểu đồ: KH&PT

Về tổng thể, hệ thống tài chính tiền tệ của Việt Nam hiện ở cấp độ rủi ro trung bình khá 3/6, tức có thể biến động từ 10-30% so với thông thường.
Tham khảo báo cáo phân tích đầy đủ về rủi ro bất ổn tài chính toàn cầu và Việt Nam năm 2020 tại đây.

Ngô Hà / khoahocphattrien.vn

Khi nào bạn nên giao dịch Forex toàn thời gian?


Trở thành một trader chuyên nghiệp, có thể sống dựa vào công việc giao dịch của mình, tự xây dựng nên lối sống cho bản thân và có thời gian làm những gì mình thích.

Đó là ước mơ của hầu hết chúng ta, những người đang tham gia vào ĐẦU TƯ NGOẠI HỐI.

Nếu bạn là người mới, hãy yên tâm vì ngày đó “CÒN LÂU MỚI ĐẾN”.

Bạn sẽ gặp vô vàn thử thách từ lúc mới bập bõm bước chân vào thị trường cho đến khi trở thành một nhà giao dịch toàn thời gian, bạn sẽ trải qua rất nhiều giao dịch, bạn sẽ mắc phải rất nhiều sai lầm và bạn cần phải sửa chữa chúng.

Bạn cần rèn luyện rất nhiều, trải qua rất nhiều lần THỬ & SAI để tìm ra cho mình hướng đi đúng đắn.

Vì vậy, hãy chuẩn bị sẵn sàng tâm lý, đừng nản chí và đừng bỏ cuộc.

Khi nào bạn nên giao dịch Forex toàn thời gian?

Sau đây là những điều kiện bạn cần phải có.

1. Khi bạn đủ khả năng trong giao dịch

Yếu tố này thật vô chừng, thế nào là “đủ khả năng giao dịch”?

À thì mà là…bạn cần phải có kỹ năng giao dịch, kỹ năng phân tích, bạn cần có hệ thống giao dịch, lập kế hoạch giao dịch tốt, bạn cần có kỹ năng kiểm soát tâm lý, thậm chí bạn cần có cả kỹ năng cảm nhận thị trường.

Cần nhiều thứ như vậy sao??

Thực tế đúng là như vậy nếu như bạn không muốn ăn những cú táng sấp mặt từ thị trường.

Trading là một công việc rất khó và việc bạn có thể sống hoàn toàn bằng trading lại càng khó hơn.

Bạn sẽ không còn nhận lương hàng tháng, bạn sẽ đối mặt với việc mỗi giao dịch là một bữa cơm của bạn, nếu bạn lỗ, cứ coi như bạn sẽ phải nhịn bữa cơm đó đi vậy.

Bạn có từng cảm thấy “Hình như mình rất có năng khiếu trong việc giao dịch?“ Nhất là thời gian đầu mới tham gia vào thị trường không?

Nếu bạn không, xin chúc mừng, điều đó tốt cho bạn. Vì tôi đã từng…chết vì suy nghĩ đó.

CỜ BẠC ĐÃI TAY MỚI – Câu này chắc là của… ông tổ nghề cờ bạc để lại, nó gần như đúng cho mọi lĩnh vực liên quan đến…đỏ đen.

Giao dịch Forex đối với những người mới cũng gần như là một trò đỏ đen (mặc dù chẳng có newbie nào chịu thừa nhận điều này), cho đến trước khi họ học được cách kiểm soát tâm lý, rèn luyện được kỹ năng giao dịch và xây dựng được hệ thống giao dịch riêng của mình.

Và câu nói “Cờ bạc đãi tay mới”, một cách tình cờ lại rất đúng với những newbie khi mới giao dịch Forex.

Rất nhiều newbie kiếm được những khoản lợi nhuận lớn trong giai đoạn khởi đầu, việc chiến thắng dễ dàng ngay khi vừa mới bập bõm bước vào thị trường tạo ra một tâm lý xấu, vô cùng xấu, rằng THỊ TRƯỜNG NÀY KHÔNG KHÓ NHƯ NGƯỜI TA VẪN NÓI.

Nếu bạn là một người không thật sự nhẫn nại và có đủ sự điềm tĩnh cần thiết thì hẳn bạn cũng sẽ bỏ luôn công việc hiện tại để trở thành một nhà giao dịch Forex toàn thời gian ngay từ giai đoạn đó.

Còn gì tuyệt vời hơn khi có thể kiếm tiền dễ dàng, không phải chịu ràng buộc về thời gian, không phải chịu sự quản lý của cấp trên, không phải nghe soi xét của đồng nghiệp, muốn làm lúc nào thì làm, muốn chơi lúc nào thì chơi, muốn ngủ lúc nào thì ngủ. Quá tuyệt chứ còn gì nữa.

Rất tiếc, đó chỉ là viễn cảnh trong mơ của những con người mơ mộng.

Bạn hiểu thế nào là một nhà giao dịch toàn thời gian?

Trở thành một nhà giao dịch Forex toàn thời gian không có nghĩa là bạn luôn phải làm việc mỗi ngày hay bạn dành cả ngày để ngồi trước màn hình máy tính và vào lệnh. 

Mà đơn giản, việc giao dịch sẽ là công việc kiếm tiền chính của bạn, chi trả cho cuộc sống của bạn.

Hẳn bạn đã từng nghe đến “quy tắc 10,000 giờ” trong cuốn sách NHỮNG KẺ XUẤT CHÚNG của Malcolm Gladwell, ông nói rằng: Một người bỏ ra 10,000 giờ để nghiên cứu về một lĩnh vực nào thì họ sẽ trở thành chuyên gia trong lĩnh vực đó. 

Mặc dù sau này có khá nhiều ý kiến trái chiều được đưa ra, tuy nhiên tôi đồng ý với thông điệp của Gladwell rằng:

Con người sinh ra không phải là những thiên tài, họ trở nên thành công nhờ sự nỗ lực.

Khi nào nên đầu tư Forex toàn thời gian

Ít nhất điều đó đúng với những con người bình thường, như tôi và bạn.

Cho dù bạn có tài năng, nhưng nếu không được trui rèn, tài năng cũng trở nên vô nghĩa.

Có thể mất nhiều năm để bạn trở thành một nhà giao dịch toàn thời gian. Không cần biết là bao lâu, nhưng trước đó, bạn cần phải rèn luyện rất nhiều để đạt đến một trình độ nhất định.

Sau đây là những điều kiện mà bạn cần đạt được:

1. Bạn biết cách để xây dựng một hệ thống giao dịch phù hợp với bản thân. 

2. Bạn đã giao dịch có lợi nhuận. 

3. Bạn đã học được những bài học về lòng tham và nỗi sợ hãi (kinh nghiệm). 

4. Bạn kiểm soát được tâm lý giao dịch của mình.

Nên nhớ, với thống kê đến 90-95% trader thất bại, vậy là bạn chỉ có 5-10% cơ hội thành công mà thôi, vậy thì tại sao lại không cân nhắc thật kỹ trước khi đưa ra quyết định, đúng không.

Thông thường, hầu hết sẽ nghĩ rằng chỉ cần giao dịch có lợi nhuận là có thể nghỉ việc để trở thành một nhà giao dịch toàn thời gian được rồi.

Rất tiếc, điều đó không đúng!

Vậy, tại sao chỉ với điều kiện “Giao dịch có lợi nhuận” là chưa đủ?

Khi bạn nghỉ việc để giao dịch toàn thời gian, bạn không còn sự đảm bảo về thu nhập hàng tháng nữa, điều đó khiến bạn dễ hướng sự chú ý vào việc kiếm lợi nhuận nhiều hơn từ mỗi giao dịch.

Vì vậy, khi bạn gặp một giao dịch thua lỗ nào đó, bạn càng cố gắng giao dịch nhiều hơn để bù đắp cho lệnh thua lỗ trước, khiến áp lực càng tăng lên và bạn càng dễ mắc sai lầm.

2. Khi bạn đủ tiền…

Yếu tố này càng vô chừng hơn nữa, bởi chúng ta vẫn có một câu quen thuộc “Tiền bao nhiêu là đủ”.

Tôi viết ý đó kèm theo dấu ba chấm, và tôi sẽ trình bày dấu ba chấm ngay sau đây.

Theo các thống kê cho thấy: Có hơn 90% các startup cuối cùng rồi cũng thất bại

Có nhiều startup có ý tưởng rất tốt, nhưng họ chưa thực sự biết cách vận hành nó và giữ cho nó sống sót qua quãng thời gian khó khăn nhất, chính là giai đoạn khởi đầu.

Bạn có nhận thấy sự tương đồng ở đây không?

Như tôi vẫn thường nói, bạn hãy quản lý tài khoản giao dịch của mình như quản lý một doanh nghiệp.

Về lâu dài, tỷ lệ số trader thành công trên thị trường ngoại hối, có lẽ còn ít hơn số lượng startup thành công.

Nghe nản nhỉ!

Hãy bình tĩnh, trading là một hành trình vô cùng gian nan mà bạn biết thêm được từng nào, tốt cho bạn từng đó.

Bởi vậy, Sinvest.vn đã ra đời, với mục đích chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm mà chúng tôi tích lũy được, góp phần giúp cho hành trình của các bạn bớt đi sự gian nan.

Quay lại vấn đề của chúng ta.

TIỀN THÌ BAO NHIÊU CHO ĐỦ?

Hẳn sẽ có ai đó phản hồi lại câu nói của tôi như thế.

Nói một cách chính xác, ý của tôi là ngoài số tiền bạn dùng để đầu tư, bạn cần phải có một khoản tiền cố định đủ để trang trải cho cuộc sống, cho nhu cầu cá nhân của bạn hàng ngày trong ít nhất 6 tháng thay vì nghĩ đến khoản lợi nhuận có thể kiếm được từ trading.

Tại sao lại là 6 tháng?

Theo doanh nhân Drew Gerber, người đã sáng lập một công ty công nghệ và một công ty lập kế hoạch tài chính:

Một doanh nghiệp cần có một khoản chi phí cố định khi bắt đầu khởi nghiệp đủ để có thể duy trì doanh nghiệp trong vòng sáu tháng. 
Và một điều quan trọng nữa, đừng đề xuất mức chi phí thấp, vì khoản chi phí để duy trì doanh nghiệp của bạn có thể phát sinh thêm rất nhiều vấn đề.

Việc giao dịch của bạn cũng như vậy, 6 tháng cho đến 1 năm đầu tiên kể từ khi bạn trở thành một trader toàn thời gian là khoảng thời gian để bạn định hình, làm quen và xây dựng nên lối sống của một nhà giao dịch.

Bởi nó sẽ khác rất nhiều so với khi bạn chỉ giao dịch part-time, có một công việc chính và có một nguồn thu nhập đều đặn hàng tháng.

Bạn sẽ phải chịu nhiều áp lực hơn, bạn thấy khó vào lệnh hơn, bạn kiếm được ít lệnh thắng hơn hơn và giữ lệnh thắng cũng ít hơn nữa.

Thậm chí từ một hệ thống đang giao dịch có lợi nhuận, bỗng dưng nó không còn làm việc hiệu quả.

Đó đều là những thứ mà bạn sẽ phải trải qua.

Vì vậy, việc bạn có đủ tiền để có thể lo cho cuộc sống hàng ngày mà không phải dựa vào lợi nhuận từ giao dịch rất quan trọng, nó sẽ giúp tinh thần của bạn đủ thoải mái để làm việc, để bạn có thể vượt qua giai đoạn đầu khó khăn.

Bạn sẽ không phải lo nơm nớp đến những khoản hóa đơn, những khoản chi tiêu hàng tháng trong khi giao dịch đang thua lỗ.

Hãy nghĩ mà xem, làm thế nào để bạn có thể đưa ra những quyết định sáng suốt khi giao dịch với một túi tiền rỗng?

Một điều vô cùng quan trọng bạn cần nhớ: Tuyệt đối không giao dịch bằng tiền vay mượn trong khoảng thời gian này bởi đây là khoảng thời gian bạn cần sống sót chứ không phải kiếm lợi nhuận.

Tôi thấy không ít trader cố gắng để trở thành một nhà giao dịch toàn thời gian trong khi họ thậm chí không có đủ tiền để chi tiêu trong giai đoạn đầu giao dịch.

Điều này dẫn đến việc họ đưa ra những quyết định giao dịch dựa trên nhu cầu thu nhập thay vì dựa trên các phân tích kỹ thuật giao dịch theo hệ thống. 

Họ có thể vào lệnh sớm vì sợ lỡ cơ hội là “mất ăn”, họ có thể chốt non mà không dám giữ lệnh để bảo vệ khoản lợi nhuận dù là nhỏ của mình..v.v.

3. Khi bạn đủ sự quyết tâm, xem giao dịch Forex là một công việc thực sự nghiêm túc

Trong một buổi café thư giãn với một vài người bạn thân, một thằng bạn của tôi – đang là một nhân viên ngân hàng, nói với tôi rằng:

“Tao cũng muốn được như mày, tao cảm thấy tao hợp với công việc tự do, không gò bó. Khi gia đình có việc, tao có thể dành vài ngày để giải quyết mà chẳng cần phải xin phép ai”…

Bạn nghĩ thế nào?

Có một công việc tự do, không bị gò bó bởi thời gian hay bởi bất kỳ ai mà vẫn có thể kiếm được tiền đủ để lo cho cuộc sống, thậm chí là có…của để dành, đó là mơ ước của rất nhiều người, trong đó có cả bạn (tôi biết vì bạn đang theo dõi bài viết này, cảm ơn bạn vì điều đó).

Tuy nhiên, đó chỉ là mong muốn, còn hợp hay không thì…chưa chắc.

Mọi người thường muốn bắt đầu giao dịch Forex vì họ chán làm công việc toàn thời gian đầy nhàm chán và mong muốn sự thay đổi trong cuộc sống của họ. 

Họ không còn muốn phải dậy từ 6h sáng mỗi ngày để rồi cuối tháng nhận một khoản lương ít ỏi hoặc làm một công việc mà họ không thấy thú vị.

Thật lòng mà nói, việc từ bỏ công việc hiện tại để trở thành một nhà giao dịch Forex toàn thời gian là một quyết định cực kì liều lĩnh.

Nếu bạn muốn kiếm được lợi nhuận từ giao dịch để phục vụ cho cuộc sống của mình, tôi khuyên bạn hãy tiếp tục làm một công việc nào đó bán thời gian, thay vì từ bỏ hoàn toàn và chỉ tập trung cho giao dịch.

Điều này vô cùng quan trọng, vì nó sẽ giúp cho bạn giảm bớt gánh nặng tâm lý khi phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn thu nhập đến từ việc giao dịch.

Trong thời gian đó, bạn có thể giảm giờ làm, tiếp tục mài giữa kỹ năng để có thể dần chuyển hoàn toàn sang công việc giao dịch của mình thay vì phải chật vật làm quen với nó một cách đột ngột.

Mơ mộng về một tương lai tươi đẹp là điều mà ai cũng muốn. Nhưng bạn hãy luôn nhớ rằng: việc trở thành một nhà giao dịch Forex toàn thời gian không dành cho tất cả mọi người.

Bạn có thể sẽ thấy rất nhàm chán khi ở nhà một mình trong khi mọi người đều đang làm việc. Thậm chí, khi bạn không kiếm được lợi nhuận trong một thời gian dài, bạn sẽ cảm thấy stress vô cùng hay tệ hơn là cảm thấy bản thân thật vô dụng.

Trước khi bạn nghỉ việc, hãy xem xét thật kỹ những thay đổi gì sẽ xảy ra với mình.

Việc chuyển từ một công việc nào đó trở thành một trader full-time là cả một hành trình dài, không phải là điều xảy ra chỉ sau một đêm.

4. Lời cuối cùng

Đối với nhiều người, quyết định trở thành một trader chuyên nghiệp, một nhà giao dịch Forex toàn thời gian là một trong những quyết định sáng suốt nhất của họ, nhưng rất nhiều người khác thì không, bởi như bạn đã biết, hầu hết trader đều thua lỗ.

Cho dù cuối cùng, quyết định của bạn là như thế nào thì bạn hãy tin tưởng và làm hết mình để quyết định đó trở nên đúng đắn.

Hãy biến nó thành một trong những quyết định sáng suốt nhất trong cuộc đời mình.

Tác giả: Sin / sinvest

Microsoft Flight Simulator 2020: Để thỏa nỗi thèm khát được bay


Khi người người trên khắp thế giới bị trói chân một chỗ vì dịch bệnh, các chuyến bay đã định trước dù là vì công việc hay vui chơi đều bị hủy, “bom tấn” Flight Simulator 2020, phiên bản mới nhất của tựa game mô phỏng lái máy bay nổi tiếng của Microsoft, là cốc nước mát để giải cơn khát thèm bầu trời.

Một chuyến bay cất cánh từ Tân Sơn Nhất trong game. Ảnh chụp màn hình từ YouTube/ND GamingMột chuyến bay cất cánh từ Tân Sơn Nhất trong game. Ảnh chụp màn hình từ YouTube/ND Gaming

covid-19Ra mắt ngày 18-8 trên hệ điều hành Windows và máy chơi game Xbox One, Microsoft Flight Simulator 2020 (MSFS 2020) lập tức gây sốt với đồ họa khủng và thế giới mở khổng lồ: 37.000 sân bay trên khắp thế giới được mô phỏng trong game, cùng với toàn bộ địa danh và địa hình ngoài đời thực được dựng lại dựa trên hình ảnh vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI) chi tiết đến từng ngôi nhà, cái cây, trảng cỏ.

Nhưng điểm cuốn hút của thương hiệu Flight Simulator không nằm ở hình ảnh đẹp – đồ họa chưa bao giờ là thứ khiến dòng game mô phỏng này có sức sống gần 4 thập kỷ kể từ khi tựa game đầu tiên được ra mắt vào năm 1982 – lâu đời hơn cả hệ điều hành Windows.

Điều làm nên thành công của trò chơi là sự thỏa mãn khát khao chinh phục bầu trời hiện diện trong mỗi người, không phải trong vai trò một hành khách mà là viên phi công cầm lái chiếc phi cơ đưa ta đi khám phá những chân trời mới.

Giới hạn là bầu trời

Dành cho ai chưa từng biết đến Flight Simulator, trò chơi cho phép người chơi chọn mẫu máy bay ưa thích, sân bay khởi hành và đích đến rồi trực tiếp ngồi vào buồng lái điều khiển phi cơ bay theo lộ trình đã xác định.

Không có bất cứ giới hạn nào về vùng trời trong MSFS 2020: người chơi có thể bay đến và bay qua bất cứ đâu, kể cả những nơi bị cấm bay trong thực tế. Bạn có thể cất cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất, ngắm nhìn một lượt thành phố từ trên cao với dòng sông Sài Gòn uốn lượn rồi thẳng hướng đến… Bắc Cực, tiện đường ghé thăm kinh đô giải trí Los Angeles rực rỡ vào ban đêm hay xuyên qua làn mây để chiêm ngưỡng nóc nhà thế giới Himalayas ở độ cao hơn 8.800 mét.

Microsoft đã sử dụng lượng dữ liệu khổng lồ là ảnh chụp vệ tinh để tái tạo toàn bộ Trái đất thành mô hình kích thước thật trong game.

Chỉ tính riêng phần dung lượng game cài đặt trên máy tính của người chơi đã lên đến hơn 100GB, chưa kể lượng dữ liệu được stream liên tục trong quá trình chơi nhờ công nghệ cloud gaming – dịch vụ đám mây giúp người dùng có thể trải nghiệm được những tựa game cực khủng mà không tốn nhiều tài nguyên vật lý trên thiết bị cá nhân, do phần lớn dữ liệu được lưu trữ trên đám mây và chỉ được tải về khi cần thiết.

Lượng dữ liệu khổng lồ cho phép trò chơi tái hiện thế giới thực ở mức độ chi tiết khiến người chơi choáng ngợp. Thời tiết trong game cũng được mô phỏng theo dữ liệu thực tế được cập nhật trong thời gian thực.

Một điểm trừ hiếm hoi là ngoại trừ các công trình tiêu biểu được chăm chút về mặt đồ họa, phần lớn các tòa nhà xuất hiện trong game là mô hình 3D do AI dựng nên từ ảnh chụp vệ tinh 2D nên độ trung thực khi quan sát ở cự ly gần có thể không làm thỏa mãn nhiều game thủ khó tính.

Kiến tạo thế giới bằng AI cũng gây ra nhiều tình huống dở khóc dở cười. Cây bút Jordan Oloman của trang NME kể lại trải nghiệm cười ra nước mắt khi anh bay ngang vị trí đáng lẽ là khu tàn tích Macchu Picchu nổi tiếng ở Peru được xây dựng cách đây hơn 500 năm thì bắt gặp không phải các công trình cổ mà là những dãy nhà cao tầng và chung cư mọc lên giữa núi đồi.

Mặc dù vậy, thế giới bao la của game và khả năng khám phá vô tận đủ để người chơi bỏ qua các thiếu sót. “Nếu bạn có dàn máy và đường truyền Internet đủ đáp ứng các yêu cầu của trò chơi, bạn sẽ bước vào một thế giới của sự khám phá không giới hạn và không giống với bất cứ điều gì bạn từng thấy trước đây” – chuyên trang thường thức Underscored của Đài CNN nhận xét về MSFS 2020.

Một thế giới quan mới

Jordan nhớ lại cảm xúc khi lần đầu tiên vút lên khỏi mặt đất và ngắm nhìn “những khung cảnh tuyệt đẹp nhất mà mẹ thiên nhiên dành cho chúng ta” từ cửa sổ buồng lái. Ta như sống lại cảm giác háo hức của người lần đầu đi máy bay, khăng khăng chọn ghế sát cửa sổ để ngắm nhìn đất trời cho thỏa thích.

“Dù ở trên không, tôi cảm giác như mình đang kết nối với Trái đất… Điều đầu tiên mà tôi tin rằng nhiều người sẽ làm khi đăng nhập vào game là bay một chuyến về quê nhà để xem quê hương mình trông ra sao từ trên cao” – Jordan viết. Đối với anh, đó là một trải nghiệm khó tả khi bắt gặp những cánh đồng hay mảnh đất gần nhà mà xưa nay anh chưa từng để tâm nghĩ tới.

Ngồi vào buồng lái và nhìn ngắm mọi sự từ một góc nhìn khác sẽ khiến người chơi đặt câu hỏi về mối quan hệ của bản thân với cảnh trí ta ngỡ đã quá đỗi thân thương, và khiến ta nhìn lại vị trí của mình trong thế giới rộng lớn.

Với riêng Jordan, một ngày làm “phi công” đã thôi thúc anh ra ngoài khám phá những khu rừng và cảnh sắc thiên nhiên gần nhà mà anh dường như bỏ quên trong thời gian cách ly.

Trò chơi còn cho phép tùy chỉnh mức độ hỗ trợ điều khiển của máy tính, đảm bảo cả người chơi nhiều kinh nghiệm hoặc có chuyên môn lái máy bay thực tế và người mới chơi đều được trải nghiệm độ khó như ý.

“Tất cả mọi thứ kết hợp lại tạo ra một tựa game Flight Simulator hoàn hảo cho năm 2020: cung cấp một trò chơi mô phỏng chân thực cho những ai muốn thử thách bản thân nhưng cũng đem lại trải nghiệm du lịch ảo rất thiền cho những người khác… Một tựa game mà bất cứ ai cũng có thể tận hưởng” – bài review trên GamesRadar+ nhận xét.

Nhìn rộng hơn, MSFS 2020 là một thế giới song song và thực tại giả định hoàn hảo cho những ai tìm kiếm sự giải thoát từ những tù túng do đại dịch COVID-19 gây nên. Theo Tổ chức Du lịch thế giới của Liên Hiệp Quốc, 100% điểm đến trên toàn cầu đã áp dụng các biện pháp hạn chế để phòng chống dịch bệnh tính đến tháng 4-2020.

Khi con người bị giới hạn trong bốn bức tường của căn phòng cách ly hay những cảnh trí quen thuộc của khu phố nơi mình sinh sống, chưa bao giờ khát khao đi đây đi đó lại mãnh liệt như lúc này.

Du lịch số là khái niệm đã được gắn với với sự thành công của các tựa game như Assassin’s Creed, GTA 5 hay Ghost of Tsushima. Nếu như Assassin’s Creed và Ghost of Tsushima đưa người chơi ngược dòng lịch sử khám phá những địa danh ở châu Âu và Nhật Bản của nhiều thế kỷ trước, hay GTA 5 cho phép người chơi đánh xe vòng quanh thành phố hư cấu San Andreas lấy ý tưởng từ kiến trúc đô thị miền Nam California, MSFS 2020 đem đến một góc nhìn khác của thế giới thực tại.

Với những ai từng thích thú với trải nghiệm du lịch tại chỗ qua phần mềm mô phỏng địa cầu Google Earth, cảm giác điều khiển một chiếc ATR 72 bay là là trên một thành phố sầm uất, lướt ngang những tòa nhà chọc trời để chiêm ngưỡng kỳ quan của bàn tay con người sẽ không gây thất vọng.

MSFS 2020 là dành cho tất cả mọi người, kể cả người chưa từng chơi game, song điều kiện duy nhất để thỏa cơn thèm bay là hạ tầng mạng và phần cứng. Trang IGN ước tính dung lượng toàn bộ dữ liệu bản đồ được sử dụng trong MSFS 2020 có thể lên đến 2 petabyte, tức 2 triệu GB!

Đó là lý do một trong những yêu cầu cấu hình hệ thống tối thiểu để chơi MSFS 2020 là băng thông đường truyền 5 mbps, và lý tưởng thì phải gấp 10 lần – 50 mbps, mới có thể mang lại trải nghiệm game ổn định và không bị gián đoạn.

Để tái hiện 2.000 tỉ thực thể trong game và nhiều hiện tượng tự nhiên cần được mô phỏng như sóng biển, gió, mây và ánh sáng, đội ngũ phát triển MSFS 2020 đã phải sử dụng dữ liệu thực tế kết hợp trí tuệ nhân tạo và game engine. Hình ảnh vệ tinh 2D từ Bing Maps (sản phẩm của Microsoft, tương tự Google Maps) được nạp vào phần mềm mô phỏng để biến thành những công trình 3D dựa vào AI.

“AI nhìn vào ảnh chụp từ trên xuống và nhận ra một mái nhà. Từ đó, dựa vào hiểu biết về chiều cao ước lượng của các công trình trong khu vực, một tòa nhà 3D được dựng lên”, trưởng nhóm phát triển Jorg Neumann giải thích. Đặc trưng kiến trúc của từng thành phố cũng được cân nhắc để tăng sự đa dạng đảm bảo không có một khu nhà kiểu Pháp mọc lên giữa lòng thủ đô nước Nga, chẳng hạn.

Thông tin thời tiết trong thời gian thực lấy từ trang Meteoblue được sử dụng để mô phỏng thời tiết trong game: nắng, mưa, độ ẩm, nhiệt độ, sức gió, hay thậm chí là cả vị trí của các đám mây – có đến 32 lớp đồ họa khác nhau chỉ dành riêng để thể hiện mây trời. Phần lớn dữ liệu được lưu trữ trên dịch vụ đám mây Azure của Microsoft và tải về song song trong quá trình người chơi khám phá các địa điểm mới trong game.

MSFS 2020 được đánh giá là bước tiến dài trong lịch sử non trẻ của công nghệ cloud gaming – dự báo sẽ là tương lai của ngành công nghiệp trò chơi điện tử, tương tự như cách Netflix đã làm thay đổi nền điện ảnh thế giới.

HOA KIM- TTCT

Forbes Việt Nam công bố “Danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất năm 2020”


Forbes Việt Nam công bố “Danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất năm 2020”

Ngày 01/6, Forbes Việt Nam công bố “Danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất” năm 2020. Đây là lần thứ tám Forbes Việt Nam thực hiện danh sách này trong bối cảnh kinh tế Việt Nam và thế giới chịu tác động mạnh của đại dịch Covid-19. 

Danh sách 2020 đánh dấu sự lên ngôi của nhóm các cổ phiếu phòng thủ hoặc ít chịu tác động trực tiếp của dịch bệnh như: dược phẩm, xây lắp, hàng tiêu dùng, vật liệu, tài chính… Các công ty trong danh sách 2020 có nền tảng vững vàng, không chỉ có kết quả kinh doanh tốt trong năm 2019 mà còn kỳ vọng có sức bật trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đối diện với nhiều thử thách nhất trong 10 năm qua.

Danh sách 50 công ty tốt nhất lần thứ tám của Forbes Việt Nam ghi nhận những kỷ lục mới. Tổng lợi nhuận sau thuế của các công ty vào danh sách đạt 138.705 tỉ đồng, tăng 8,7% so với danh sách công bố năm 2019, cao nhất từ trước tới nay.

Về lợi nhuận, Vietcombank, ngân hàng Việt Nam lọt vào danh sách Global 2000 ở vị trí 937, năm thứ hai liên tiếp giữ ngôi quán quân. Với kỷ lục mới đạt 23.122 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế, tương đương 1 tỉ USD, nhà băng này trở thành doanh nghiệp đạt lợi nhuận cao nhất trong tám lần công bố danh sách.

Với 189.603 tỉ đồng, tập đoàn Xăng dầu Việt Nam tiếp tục dẫn đầu về doanh thu, năm thứ bốn liên tiếp. Sự phát triển vượt bậc của khối kinh tế tư nhân tiếp tục được ghi nhận trong danh sách năm 2020. Các công ty tư nhân đầu ngành như Vingroup, Masan Group, Techcombank, VPBank, Hòa Phát, Thế Giới Di Động… tiếp tục có một năm tăng trưởng, phần lớn lợi nhuận vươn lên các cột mốc mới.

Danh sách lần thứ tám được thực hiện ở thời điểm không phải lý tưởng khi kinh tế thế giới và Việt Nam đối diện với các bất ổn khó đoán định dưới tác động của đại dịch COVID-19. Forbes Việt Nam tin tưởng rằng các doanh nghiệp hướng vào thị trường nội địa không miễn nhiễm với các khó khăn từ dịch bệnh COVID-19 nhưng có sức bật ở giai đoạn dịch bệnh được kiểm soát.

Ảnh hưởng từ dịch bệnh, thị trường chứng khoán có diễn biến thất thường trong bốn tháng đầu năm. Lần đầu tiên trong tám năm qua, vốn hóa thị trường của 50 công ty trong danh sách suy giảm so với danh sách năm trước đó. Theo thống kê của Forbes Việt Nam, vào trung tuần tháng 5, tổng vốn hóa các công ty trong danh sách đạt 81,3 tỉ USD, giảm 13,5% so với danh sách năm 2019.

Danh sách năm nay ghi nhận chín sự thay đổi, trong đó có bốn công ty lần đầu tiên xuất hiện (HDBank, Imexpharm, CTCP Tập đoàn Hoá chất Đức Giang, CTCP Tư vấn Điện 2) những công ty còn lại quay trở lại danh sách sau khi vắng mặt năm trước. Ở lần thứ tám, sàn HNX có năm doanh nghiệp vào danh sách.

Mời bạn đọc theo dõi nội dung chi tiết được đăng tải trên tạp chí Forbes Việt Nam, số 85, tháng 6.2020.

Phương pháp tính:

Forbes Việt Nam xem xét tất cả các cổ phiếu niêm yết trên sàn HSX và HNX và sắp xếp theo từng nhóm ngành. Ở vòng sơ loại những công ty đang thua lỗ, hay trong quá trình hủy niêm yết, có quy mô giá trị vốn hóa và doanh thu dưới 500 tỉ đồng, các công ty con có hoạt động kinh doanh phụ thuộc vào công ty mẹ (đã được xem xét) không lọt vào vòng sau.

Ở vòng tính toán định lượng, các công ty được chấm điểm theo các tiêu chí: tỉ lệ tăng trưởng kép về doanh thu, lợi nhuận, tỉ lệ sinh lời ROE, ROC và tăng trưởng EPS giai đoạn 2015 – 2019. Phần tính toán định lượng theo phương pháp của Forbes được sự hỗ trợ của công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC).

Tiếp theo, vòng định tính, Forbes Việt Nam xem xét độc lập mức độ phát triển bền vững của doanh nghiệp: thương hiệu, chất lượng quản trị doanh nghiệp, nguồn gốc lợi nhuận trong quá khứ và triển vọng phát triển bền vững. Các công ty nhiều lần vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin của hai sở giao dịch chứng khoán, có nghi vấn thao túng giá cổ phiếu, kém minh bạch sẽ bị loại.

DANH SÁCH 50 CÔNG TY NIÊM YẾT TỐT NHẤT NĂM 2020

Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 85, tháng 6.2020

Đăng bởi DoanhNhân+ / forbesvietnam

Thị trường chứng khoán và cơ hội cho ‘người đến sau’


Tính từ thời điểm VN-Index lập đáy hồi cuối tháng 3, cho tới nay chỉ số này đã tăng tới gần 60%. Đặc biệt, tính từ khi xuất hiện làn sóng Covid -19 thứ 2 khởi nguồn từ ổ dịch Đà Nẵng vào cuối tháng 7, VN-Index đã tăng không ngừng nghỉ trong vòng 4 tháng qua.

Thị trường thăng hoa, ‘người chơi’ rủng rỉnh

Sự thăng hoa của thị trường chứng khoán trong thời gian qua không chỉ giúp các nhà đầu tư chuyên nghiệp mà ngay cả những “lính mới” thường gọi là các nhà đầu tư F0 kiếm được những khoản lợi nhuận rủng rỉnh.

Chỉ mới chính thức đầu tư chứng khoán từ tháng 6/2020 với số vốn ban đầu 10 triệu đồng sau nâng lên 30 triệu đồng, chị Trần Chúc An (sinh viên trường Học viện Báo chí và Tuyên truyền) cho biết, có thời điểm chỉ trong 2 tuần đã kiếm được khoản lợi nhuận 4 triệu đồng.ttck-7584-1607504152-860x0-160-3185-2236

Nhiều khoản lãi của các F0 được khoe ra đã kích thích sự tò mò của nhiều người với thị trường chứng khoán.

Hay như anh Lại Đức Anh (sinh viên Học viện Tài chính) trong thời gian giãn cách xã hội, chủ yếu học online thời gian rảnh khá nhiều nên đã quyết định dành toàn bộ số tiền tiết kiệm nhiều năm từ việc đi làm thêm là 50 triệu đồng để đầu tư chứng khoán.

“Sau đợt giãn cách tôi thu về khoản lợi nhuận khoảng 10%, tôi mạnh dạn vay bố mẹ thêm 50 triệu đồng nữa để nâng vốn đầu tư lên 100 triệu đồng. Từ đó đến nay tỷ suất lợi nhuận trung bình mỗi tháng của tôi là 10-15%, số tiền lợi nhuận đó tôi lại tiếp tục tái đầu tư”, anh Đức Anh chia sẻ.

Không chỉ các nhà đầu tư F0 mà ngay cả các doanh nghiệp, ngân hàng cũng kiếm bộn trong bối cảnh thị trường chứng khoán đã “miễn nhiễm” với dịch bệnh.

Có thể kể đến như trường hợp của Vĩnh Hoàn (HoSE: VHC), tình hình kinh doanh trong quý III không mấy khả quan do xuất khẩu cá tra bị giảm mạnh kéo lợi nhuận gộp suy giảm nhưng lại ghi nhận khoản lãi 36,6 tỷ đồng từ việc mua bán chứng khoán.

Khoản này giúp Vĩnh Hoàn rút ngắn mức sụt giảm lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong quý III từ 38% xuống 27%, tương đương 208 tỷ đồng.

Sở hữu dòng tiền lớn, nhiều ngân hàng cũng “chơi” lớn với chứng khoán và thu lãi đậm. Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (HoSE: VIB) ghi nhận lũy kế 3 quý đầu năm lãi 72,6 tỷ từ chứng khoán đầu tư, gấp 1,6 lần so với cùng kỳ 2019. Ngân hàng TMCP Á Châu (HoSE: ACB) có thu nhập từ lãi tiền gửi giảm hơn 53% thì lãi từ chứng khoán tăng gấp 191 lần so với cùng kỳ 2019, lên 699,7 tỷ đồng.

Tương tự, Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) cũng ghi nhận khoản lãi 874,6 tỷ đồng từ mua bán chứng khoán khoán đầu tư, cao hơn cả lãi từ hoạt động dịch vụ, kinh doanh ngoại hối. Ngoài ra, đơn vị còn lãi thêm 53,4 tỷ đồng từ chứng khoán kinh doanh.

“Người đến sau” vẫn còn cơ hội

Trước những gì đang diễn ra trên thị trường chứng khoán, nhiều ý kiến lạc quan còn cho rằng, thị trường đang tái hiện lại diễn biến của thời kỳ đầu khi mà nhà đầu tư cứ xuống tiền là có lãi, thậm chí là lãi lớn bởi thời gian vừa qua nhà đầu tư cứ rót tiền vào một cổ phiếu bất kỳ nào và kiên trì nắm giữ nó một thời gian là có lãi.

Diễn biến này khiến một bộ phận người dân trước đây không tin tưởng vào thị trường chứng khoán cũng không thể ngồi yên.

Theo chị Quỳnh Oanh (giáo viên thanh nhạc, Hà Nội) “thấy mọi người chơi chứng khoán ai cũng khoe lãi nên mình cũng vừa quyết tâm sẽ đi mở tài khoản chứng khoán, rút tiền tiết kiệm về để đầu tư”.

Thực tế, những người như chị Quỳnh Oanh không phải là thiểu số bởi số liệu thống kê của Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD) cho thấy, chỉ tính riêng trong tháng 11 vừa qua nhà đầu tư cá nhân trong nước đã mở mới 41.080 tài khoản, tăng 4.734 tài khoản so với tháng 10.

Dòng tiền liên tiếp đổ vào thị trường là một tín hiệu tốt nhưng ở góc nhìn thận trọng có ý kiến cho rằng những “người đến sau” như chị Quỳnh Oanh hay hơn 41.000 tài khoản mở mới kia sẽ khó có thể đạt được thành quả như những “F0 đời đầu”.

Theo ông Hoàng Thạch Lân – Giám đốc Tư vấn đầu tư khách hàng cá nhân, Công ty chứng khoán Rồng Việt, hiện không có nhiều kỳ vọng như trước cho những mã cổ phiếu đã đạt mức định giá khuyến nghị của các công ty chứng khoán, trừ khi việc định giá đã quá 6 tháng.

Tuy nhiên, thị trường vẫn còn rất nhiều mã chưa đạt mức định giá khuyến nghị, chưa nói đến những cổ phiếu mới chưa được định giá. Chưa kể, tăng trưởng giá cổ phiếu sẽ còn phụ thuộc rất nhiều vào tốc độ tăng trưởng hoạt động kinh doanh quý cuối năm.

Hơn nữa, theo ông Trần Đức Anh – Giám đốc chiến lược Chứng khoán KB Việt Nam, sự thăng hoa của thị trường chứng khoán thời gian qua không chỉ được hỗ trợ từ dòng tiền F0 mà còn đến từ sự khởi sắc của các hoạt động kinh tế trong nước, bên cạnh các chính sách hỗ trợ của Chính phủ và NHNN như đẩy mạnh đầu tư công, hạ lãi suất.

Ông Đức Anh khẳng định đây vẫn sẽ là động lực chính hỗ trợ thị trường chứng khoán trong năm 2021. Môi trường vĩ mô thuận lợi kết hợp với nền lợi nhuận thấp trong năm nay bởi tác động của Covid-19 sẽ giúp các doanh nghiệp niêm yết tăng trưởng cao trong năm sau. Do vậy, cơ hội của những “người đến sau” vẫn luôn hiện hữu.