Glamping Việt Nam liệu có phát triển hơn Camping truyền thống


Tất tần tật về Glamping – mô hình cắm trại đang “hot” tại Việt Nam: Glamping là gì, khác gì Camping và cần lưu ý gì khi kinh doanh Glamping?

Tất tần tật về Glamping - mô hình cắm trại đang “hot” tại Việt Nam: Glamping là gì, khác gì Camping và cần lưu ý gì khi kinh doanh Glamping?
Bên cạnh Homestay hay Farmstay, Glamping cũng là mô hình du lịch rất được lòng giới trẻ trong 2 năm trở lại đây.

Glamping là gì?

—-—

Glamping – là từ ghép của glamorous và camping tạm gọi là cắm trại kiểu sang trọng, cao cấp, lãng mạn, mô tả một phong cách cắm trại với các tiện nghi. Trong một số trường hợp, glamping có các dịch vụ kiểu khu nghỉ mát thường không liên quan đến cắm trại “truyền thống”. Glamping đã trở nên đặc biệt phổ biến với khách du lịch thế kỷ 21 tìm kiếm sự sang trọng của khách sạn bên cạnh việc thoát ly đời sống thường nhật kết hợp tính phiêu lưu giải trí của cắm trại.[1][2][3][4]

A glamping “village” with semi-permanent yurts, gravel paths and a hottub.
  1. ^ Lickus, Jay (ngày 11 tháng 3 năm 2015). “Have You Ever Been ‘Glamping?’”. Huffington Post.
  2. ^ Southerden, Louise (ngày 19 tháng 3 năm 2015). “Six of the best: New Australian glamping camps”. Sydney Morning Herald.
  3. ^ Devine, Darren (ngày 17 tháng 3 năm 2015). “Glamping’s yurts, podes and domes continue to lead way for Welsh tourism”. Wales Online.
  4. ^ “’Glamping’ brings creature comforts to outdoors”. USA Today. ngày 4 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2011.

Theo wikipedia tiếng Việt

——

Cắm trại là phải tự làm lều trại, nấu ăn, thiếu thốn vật chất và hoàn toàn biệt lập với mọi người. Khái niệm này chỉ đúng khi đề cập đến “Camping” – cắm trại kiểu thông thường.

Còn “Glamping” có thể coi là mô hình cao cấp hơn, kết hợp giữa “camping” (cắm trại) và “glamorous” (sang chảnh).

Hiểu nôm na, đây là một dạng đi nghỉ mát với đầy đủ tiện nghi nhưng dưới hình thức cắm trại, và tất nhiên lều trại cũng phải là dạng nâng cấp hơn so với cắm trại thông thường. Thậm chí nhiều khu Glamping còn có nhân viên phục vụ không thua gì các resort hàng đầu.

Tuy nhiên, Glamping vẫn giữ được những đặc tính rất cơ bản của cắm trại, đó là gần gũi với thiên nhiên, phong cảnh hoang sơ hay nằm hẳn trong các khu bảo tồn tự nhiên.

Đây chính xác là dịch vụ giành những người vừa có đam mê với những nơi hoang sơ, thả mình vào thiên nhiên, vừa muốn một trải nghiệm nghỉ dưỡng hoàn hảo, thoải mái và đầy đủ tiện nghi.

Tất tần tật về Glamping - mô hình cắm trại đang “hot” tại Việt Nam: Glamping là gì, khác gì Camping và cần lưu ý gì khi kinh doanh Glamping? - Ảnh 1.

Phân biệt “Camping” và “Glamping”

Glamping và Camping đều được thực hiện tại những địa điểm khá gần gũi với thiên nhiên – nơi người tham gia có cơ hội trở về với thiên nhiên cũng như cảm nhận sự tĩnh lặng trong một không gian xanh mát, dễ chịu.

Tuy nhiên, điểm đặc trưng của Camping là mỗi du khách phải tự xoay sở hoàn toàn, không có sự giúp đỡ của người lạ. Họ phải tự chuẩn bị lều trại, nấu ăn, bảo quản đồ đạc và đôi lúc phải hy sinh sự riêng tư khi cắm trại trong những khu cắm lớn, bên cạnh là rất nhiều lều trại khác.

Còn với Glamping, người tham gia sẽ vừa được trải nghiệm sự hoang sơ, vừa chậm rãi hưởng thụ vì tất cả đã có phía resort hoặc chủ dịch vụ cung cấp, từ việc dựng lều, chuẩn bị đồ ăn, thâm chí đến dọn phòng. Tất cả những gì du khách cần làm là nghỉ ngơi và tận hưởng sự thoải mái. Chưa kể, vì là mô hình cao cấp, Glamping hoàn toàn cho khách không gian đủ rộng, thậm chí “dư thừa” để nghỉ ngơi mà không sợ bị người xung quanh làm phiền.

Những điểm lưu ý khi xây dựng mô hình Glamping tại Việt Nam

Glamping cần mang đến không gian rộng rãi, thậm chí là cực kỳ rộng rãi

Thông thường một không gian với diện tích 10m2 sẽ phù hợp cho hình thức cắm trại nhóm có sức chứa từ 3-5 người. Tuy nhiên, đối với cắm trại sang chảnh thì diện tích tầm này chỉ nên là một không gian nghỉ dưỡng dành riêng cho hai người.

Đệm ngủ cỡ lớn, bàn trà, bàn bệt hay thậm chí bàn trang điểm sẽ là những tiện nghi lấp đầy sự “dư thừa” từ Glamping. Bởi thực chất, những đồ vật này cũng là điểm nhấn mang đến sự cao cấp dành cho khách du lịch, đồng thời cũng là một cách để phía cung cấp dịch vụ thể hiện đúng tính chất “glamorous” của mình.

Nếu bên trong lều được bố trí như một phòng nghỉ khách sạn thì ở mặt tiền, người kinh doanh có thể đặt thêm ghế tắm nắng hay bàn ăn giúp khách ngồi nghỉ ngơi, chụp ảnh “sống ảo”, đảm bảo du khách luôn cảm nhận được sự tiện nghi ở mức tốt nhất.

Glamping không nhất thiết phải hoàn toàn dùng lều trại

Tất tần tật về Glamping - mô hình cắm trại đang “hot” tại Việt Nam: Glamping là gì, khác gì Camping và cần lưu ý gì khi kinh doanh Glamping? - Ảnh 2.

Mục đích trải nghiệm của Glamping và Camping đều là đưa khách du lịch gần hơn với thiên nhiên, và đều sử dụng lều với tính cơ động để cắm trại.

Tuy nhiên, hướng tới sự tiện nghi nhiều hơn trong dịch vụ, Glamping đôi khi không chỉ sử dụng mỗi lều trại. Thay vào đó, nhà gỗ sẽ là một sự thay thế hoàn toàn phù hợp với kiểu nghỉ dưỡng mang đầy tính lãng mạn và “sang chảnh” này. Nhà gỗ kiên cố sẽ đảm bảo sự an toàn cho khách trong trường hợp thời tiết xấu, thậm chí bảo vệ du khách khỏi các loại động vật, côn trùng trong môi trường tự nhiên.

Vậy nên, dù Glamping với hình thức lều trại hay dựng nhà gỗ, mục đích cuối cùng là đem tới trải nghiệm gần gũi, hòa nhịp với thiên nhiên cho du khách. Đó mới chính là ý nghĩa và giá trị cao cấp mà loại hình cắm trại sang chảnh này muốn hướng tới.

Trang trí là yếu tố quan trọng trong mô hình Glamping

Tính độc đáo trong phong cách trang trí là điểm mà các nhà cung cấp dịch vụ nghỉ dưỡng Glamping nên hướng tới, để tăng sức cạnh tranh của mình trong hiện tại cũng như trong tương lai, đặc biệt khi Glamping đang dần được nhân rộng và trở nên phổ biến hơn tại Việt Nam.

Tuy nhiên dù chọn phong cách trang trí nào, vintage, cổ điển hay hiện đại, thì chủ nhân các khu camping cần tuân thủ một số lưu ý sau:

• Giữ toàn bộ cảnh thiên nhiên và không làm gì để che view.

• Nên dùng các vật liệu trang trí xây dựng mộc, hạn chế dùng xi măng cốt thép nhiều.

• Không sử dụng màu quá lòe loẹt.

• Nên có nhiều cây xanh xung quanh để tạo nhiều bóng râm tránh nóng cho lều và khu sinh hoạt chung.

Ngoài ra, mỗi khu camping nên tạo nhiều hoạt động vui chơi, tương tác như: trekking, yoga, BBQ, lặn ngắm san hô, xem phim ban đêm… để khiến khách không bị chán khi ở nơi xa trung tâm và đồng thời cũng tăng doanh thu với một số hoạt động cộng thêm.

Nhật Anh (tổng hợp) / Theo Nhịp sống kinh tế

—-—-

Ở Việt Nam thì glamping ở đâu?

Dù là một khái niệm khá mới mẻ, thế nhưng Việt Nam cũng đã có những cái tên tiêu biểu cho loại hình dịch vụ này: CoCo Beach Camp ở vùng biển Lagi, Bình Thuận, cách TP. Hồ Chí Minh 160 km hay Lu Glamping tại biển Kê Gà, Hàm Thuận Nam, Bình Thuận cách TP. Phan Thiết khoảng 33km về phía Lagi. 

Nếu bạn là người yêu thích phiêu lưu mạo hiểm hay phong cách lều trại du mục đặc trưng Mông Cổ, bạn có thể ghé đến Khu du lịch thể thao mạo hiểm Tanyoli tại thôn Sơn Hải, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận, cách trung tâm TP. Phan Rang – Tháp Chàm khoảng 30km.

Tuy nhiên, đây chỉ là những khu glamping phục vụ cho đối tượng trẻ với số lượng và chất lượng dịch vụ trung bình, vì những khu glamping 5 sao hiện vẫn chưa được khai thác và phát triển mạnh ở thị trường Việt Nam. Nếu muốn, bạn hoàn toàn có thể tận hưởng loại hình này ở nước ngoài với những dịch vụ vô cùng hoành tráng và sang chảnh.

Poni Le / Trích bài viết Glamping Barcodemagazind

—-

TẬN HƯỞNG SỰ SANG TRỌNG VỚI 10 ĐỊA ĐIỂM CẮM TRẠI GLAMPING Ở VIỆT NAM

Cắm trại là một trong những hình thức du lịch được nhiều người lựa chọn, vừa có thể tự do, thoải mái sinh hoạt, vừa được hòa mình vào thiên nhiên. Thời gian gần đây, trào lưu cắm trại sang trọng (glamping) đang nở rộ, thu hút sự chú ý của nhiều người bởi sự tiện lợi cũng như những trải nghiệm tuyệt vời.

Glamping là thuật ngữ được kết hợp từ hai từ tiếng Anh đơn lẻ: Glamorous (sang trọng, lộng lẫy) và camping (cắm trại). Khác với hình thức cắm trại thông thường, khi bạn phải chuẩn bị tất cả mọi thứ từ lều trại cho đến thức ăn, với glamping, bạn không cần phải lo lắng quá nhiều về những vấn đề này. Các khu glamping sẽ cung cấp đầy đủ tiện nghi cho bạn với những dịch vụ hết sức chu đáo. Ngoài ra, lều trại cũng được chuẩn bị tinh tế, đầy đủ nội thất với từng chủ đề riêng, tạo cho bạn cảm giác thoải mái, không khác gì những khách sạn hạng sang. Việc của bạn chỉ là tận hưởng khoảng thời gian tuyệt vời của mình, thư giãn và cảm nhận sự bình yên, thư thái của thế giới tự nhiên xung quanh.

Cùng ELLE điểm qua những địa điểm cắm trại theo xu hướng glamping tại Việt Nam nhé!

1. CAMPART BY #MỢJEN

Đây là địa điểm đang thu hút rất nhiều sự chú ý trên mạng xã hội. Khu cắm trại nằm lọt thỏm giữa thung lũng Vàng với mảnh đất chỉ rộng khoảng 2.000m², nhưng lại có khung cảnh vô cùng thơ mộng và bình yên, khi xung quanh là rừng thông, bờ hồ yên ả, đồi cỏ, cộng với không khí lạnh và sương mù đặc trưng của Đà Lạt, như làm dịu lòng người sau những tháng ngày lao động vất vả. Ngoài ra, bạn còn có dịp tận hưởng vẻ đẹp của ánh hoàng hôn lúc chiều tà và đón những tia nắng đầu tiên của bình minh nơi đây.

Tất cả mọi thứ đều được CampArt chuẩn bị chu đáo, mang đến cho bạn những trải nghiệm cắm trại thoải mái nhất, từ lều trại, mền, gối đến các món ăn vừa sang trọng lại vừa hấp dẫn như steak, mì Ý, lườn ngỗng xông khói… 

Tuy nhiên, do đây vẫn là địa điểm cắm trại ngoài trời nên không khí ban đêm sẽ rất lạnh. Ngoài ra, nhà vệ sinh cũng nằm cách vị trí trại khá xa, do đó, bạn nên lưu ý những hạn chế này để lên kế hoạch cho chuyến đi được thuận lợi nhé!

cắm trại CampArt by #MợJen 1
Ảnh: Facebook CampArt by #MợJen

cắm trại CampArt by #MợJen 5
Ảnh: Facebook CampArt by #MợJen

cắm trại CampArt by #MợJen 2
Ảnh: Facebook CampArt by #MợJen

cắm trại CampArt by #MợJen 4
Ảnh: Facebook CampArt by #MợJen

cắm trại CampArt by #MợJen 3
Ảnh: Facebook CampArt by #MợJen

2. TWIN BEANS FARM

Twin Beans Farm nằm trong một nông trại cà phê ở xã Đạ Sar, Lạc Dương, Đà Lạt, được vây quanh bởi thiên nhiên ngút ngàn xanh tươi, bốn bề là rừng núi, còn có cả dòng suối chảy róc rách bình yên. 

Khi lưu trú tại đây, bạn còn có thể trải nghiệm các hoạt động khác như tản bộ trong rừng, tham quan vườn cà phê… Ngoài ra, khu cắm trại cũng sẽ cung cấp cho bạn đầy đủ lều chống nước có sẵn nệm, giường với sức chứa bốn người lớn. Bạn có thể yên tâm vì Twin Beans Farm đã cung cấp đủ tiện nghi cho bạn có chuyến cắm trại thoải mái nhất từ toilet, khăn tắm đến cả nước nóng, sữa tắm và dầu gội.

Bạn cũng có thể trải nghiệm bữa tối yên bình với BBQ cá tầm, gà và nhiều món ăn hấp dẫn khác. Chắc chắn không gian nơi đây sẽ giúp bạn thanh lọc mọi căng thẳng trước khi quay lại với công việc.

cắm trại Twin Beans Farm 1
Ảnh: Facebook Twin Beans Farm

cắm trại Twin Beans Farm 2
Ảnh: Facebook Twin Beans Farm

Cắm trại glamping ở Twin Beans Farm
Ảnh: @twinbeansfarm

cắm trại Twin Beans Farm 3
Ảnh: Facebook Twin Beans Farm

3. TANYOLI

Tanyoli nằm ở thôn Sơn Hải, Thuận Nam, Ninh Thuận, là khu du lịch có kết hợp thể thao mạo hiểm. Tại đây, có một khu trại mang đến cho bạn cảm giác như lạc vào đời sống của những người du mục Mông Cổ với những chiếc lều được dựng giữa thảo nguyên bao la. Với diện tích khoảng 30m², túp lều Mông Cổ có thể chứa được từ 2 đến 6 người, được trang trí bắt mắt với đầy đủ tiện nghi, sang trọng. Đặc biệt, bạn không phải lo ngại về thời tiết oi bức vì trong mỗi túp lều đều có lắp đặt điều hòa để bạn thoải mái tận hưởng cảm giác sang trọng của phong cách cắm trại glamping. 

Với diện tích rộng đến 15ha, Tanyoli mang đến cho bạn những hoạt động vui chơi đa dạng như bắn cung, Zipline, chạy xe địa hình sa mạc…

cắm trại Tanyoli 3
Ảnh: Tanyoli

Cắm trại ở Tanyoli
Ảnh: @tran.chudu

Cắm trại ở Tanyoli
Ảnh: @mengquanhuang

cắm trại Tanyoli 2
Ảnh: Tanyoli

cắm trại Tanyoli 1
Ảnh: Tanyoli

4. LAK TENTED CAMP

Nằm ở huyện Lak, thị trấn Liên Sơn, tỉnh Đắk Lắk, cách trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột 50km, Lak Tented Camp ẩn mình riêng biệt ở một ngọn đồi nhỏ được bao quanh bởi Hồ Lak, tạo cảm giác an yên khó tả. 

Bạn sẽ không khỏi bất ngờ khi tất cả những căn lều ở Lak Tented Camp đều được thiết kế vô cùng hoàn hảo với nội thất sang trọng, hiện đại. Mọi thứ bên trong từ giường đến các chi tiết dù rất nhỏ cũng được chăm chút khéo léo, chỉn chu, và có cả phòng vệ sinh riêng. Ngoài ra, bạn có thể tận hưởng view nhìn ra mặt hồ yên ả bởi các túp lều đều được đặt hướng ra phía hồ. 

Nếu bạn là người yêu thích sự bình yên, Lak Tented Camp là nơi lý tưởng dành cho bạn. Thiên nhiên nơi đây vô cùng bình dị và hoang sơ, mang đến một cảm giác chữa lành đích thực. Bạn còn có thể hòa mình vào cảnh quan nơi đây với các hoạt động dưới nước hoặc câu cá, đạp xe địa hình thăm thú cảnh quan.

Cắm trại glamping ở Lak tented Camp
Ảnh: @alyshiaturchyn

cắm trại Lak Tented Camp 3
Ảnh: Booking.com

cắm trại Lak Tented Camp 2
Ảnh: Lak Tented Camp

cắm trại Lak Tented Camp 4
Ảnh: Vintours

cắm trại Lak Tented Camp 1
Ảnh: Lak Tented Camp

Cắm trại glamping ở Lak tented Camp
Ảnh: @rubypham1510

5. GLAMPING ĐẠI LÃNH BEACH

Tọa lạc bên bờ biển Đại Lãnh, Nha Trang – một trong những bãi biển đẹp tự nhiên nhất của miền Trung – Glamping Đại Lãnh Beach sẽ mang đến cho bạn cảm giác cắm trại theo xu hướng glamping tuyệt vời nhất. Hệ thống lều trại trải dài, bạn có thể giao lưu và ca hát cùng mọi người bên lửa trại khi đêm xuống.

Các lều trại cũng đều được chuẩn bị chu đáo, từ trang trí bên ngoài đến nội thất bên trong và mang đến cho bạn sự riêng tư, thoải mái. Với vị trí gần biển, bạn có thể cảm nhận rõ nét hương vị biển cả bình yên khi đêm đến cùng với những người thân yêu của mình. Bên cạnh đó, các hoạt động lái mô tô nước, chèo thuyền kayak, câu cá cũng rất được lòng du khách đến đây. Chắc chắn Glamping Đại Lãnh Beach sẽ mang đến cho bạn những cảm giác sang trọng và tuyệt vời khi cắm trại tại đây.

cắm trại Glamping Đại Lãnh 3
Ảnh: Đại Lãnh Beach

cắm trại Glamping Đại Lãnh 2
Ảnh: Top Ten Travel

cắm trại Glamping Đại Lãnh 1
Ảnh: Ivivu

cắm trại Glamping Đại Lãnh 4
Ảnh: Đại Lãnh Beach

6. LU GLAMPING PHAN THIẾT

Nằm cách Phan Thiết khoảng 33km, Lu Glamping nằm gần hải đăng Kê Gà thuộc khu du lịch biển Tiến Thành, Hàm Thuận Nam, Bình Thuận. Nếu bạn là người yêu biển, hãy thử dành cho bản thân và gia đình bạn bè một chuyến đi nhỏ đến Lu Glamping bởi nơi đây được đặt sát biển với bãi cát trắng trải dài, cộng với sự nên thơ của núi trải bốn bề và khu rừng tràm đẹp tựa tranh vẽ. 

Điểm độc đáo ở Lu Glamping là khu nghỉ với hình dáng kén tổ ong được làm bằng gỗ san sát nhau. Bên trong kén tổ ong được bố trí chiếc nệm nằm cho 2 người lớn cùng với các vật dụng cần thiết, tạo điều kiện cho bạn tận hưởng chuyến cắm trại thoải mái nhất.

Cắm trại ở Lu Glamping
Ảnh: @dannywalker1018

Cắm trại ở Lu Glamping
Ảnh: hoangvu_ngo

7. DA LA TRAVEL

Da La Travel được biết đến là đơn vị phát triển du lịch bền vững từ rất lâu tại Đà Lạt. Mới đây, họ vừa cho ra mắt gói cắm trại cao cấp bên cạnh thác nước hùng vĩ. Khi đến cắm trại tại đây, bạn sẽ được hòa hợp với thiên nhiên trong lành cùng với cảnh quan rất đỗi nên thơ như khiến bạn lạc vào những bộ phim viễn tưởng kỳ ảo của Hollywood. Ngoài ra, bạn còn có thể trải nghiệm các hoạt động thú vị như vượt thác, chèo thuyền,…

Cắm trại ở Dala Travel
Ảnh: @dalatravel

cắm trại Da La Travel 4
Ảnh: Da La Travel

cắm trại Da La Travel 1
Ảnh: Da La Travel

cắm trại Da La Travel 5
Ảnh: Da La Travel

cắm trại Da La Travel 3
Ảnh: Da La Travel

cắm trại Da La Travel 2
Ảnh: Da La Travel

8. COCO BEACHCAMP

Không phải là địa điểm xa lạ đối với các tín đồ cắm trại, gần đây, Coco Beachcamp còn cung cấp dịch vụ Luxury Camping, mang đến cho bạn những trải nghiệm sang trọng hơn với những chiếc lều có thể chống nước, lửa và cả tia UV, được trang trí với nhiều phong cách đa dạng như boho, rusty và gypsy. Bên cạnh việc hòa mình vào thiên nhiên, bạn còn có thể thưởng thức nhiều món ăn đặc sản của biển Lagi Bình Thuận với chương trình Beach BBQ và nhâm nhi những ly cocktail với nhiều hương vị độc đáo. Tại khu Glamping, các bữa sáng đều được miễn phí, ngoài ra còn có các chương trình Beach party và Acoustic vào mỗi buổi tối.

cắm trại Coco Beachcamp 1
Ảnh: @Cocobeachcamp

cắm trại Coco Beachcamp 2
Ảnh: @Cocobeachcamp

Cắm trại glamping ở Coco Beach
Ảnh: @cocobeachcamplagi

9. ĐI BỤI CAMPING

Đi Bụi Camp là một dịch vụ cắm trại lý tưởng tại Vũng Tàu, nơi thiên nhiên còn hoang sơ và chưa được khai phá. 

Tại đây, các căn lều trại đã được chuẩn bị sẵn với đầy đủ tiện nghi, được trang trí với nhiều chi tiết nhẹ nhàng nhưng ấm cúng, đủ để bạn có thể tận hưởng những phút giây thoải mái bên người thân và bạn bè. 

Với cảnh đẹp thơ mộng của biển và núi non bao la, bạn sẽ cảm thấy thật bình yên, nhẹ nhàng, quên đi tất cả những tất bật nơi phố thị để tận hưởng những giây phút tuyệt vời nhất. 

Bên cạnh đó, các bạn nhân viên của Đi Bụi Camping cũng luôn hết mình hỗ trợ để bạn có những trải nghiệm tuyệt vời nhất khi đến thư giãn tại đây. 

Cắm trại ngoài trời
Ảnh: Trần Thị Kim Thoa

Cắm trại ở Đi Bụi Camping
Ảnh: Đi Bụi Camping

Hoàng Tân/ Tạp chí Phái đẹp ELLE

Một vài suy nghĩ cho tương lai của trẻ


Photo by Bruno Ticianelli on Pexels.com

Các bạn trẻ hãy đọc, dù chỉ 1 lần…

  1. Ở công ty anh bạn thân có 2 nhóm nhân viên. Một là do người quen gửi, anh đào tạo xong, đủ năng lực ở lại làm việc. Hai là các bạn trẻ tự search thông tin tuyển dụng anh đăng trên mạng, đến kiểm tra IQ, tiếng Anh, đạt yêu cầu chuyên môn và vào làm. Anh thấy năng suất lao động của thế hệ 2 cao hơn hẳn. Các bạn này đến rất sớm, về rất muộn, làm mọi thứ không từ việc gì, cái gì cũng cứ nhoay nhoáy, ai cũng thích cũng mê, 100% các bạn nhóm này đều đã đi làm thêm trong thời sinh viên, nên giỏi giang bản lĩnh, không phải gọi điện “nhờ người thân trợ giúp” khi ra đời.

Dù vẫn hoàn thành công việc, nhưng nhóm “gửi gắm” không có tinh thần tự giác, có giám sát mới làm, sếp đi công tác thì nhóm này lập tức đi trễ, về sớm, thậm chí “tranh thủ” lý do hỏng xe, kẹt đường, nhức đầu…để trốn ở nhà, hoặc ngồi ở văn phòng chứ chat chit là chủ yếu, dù công ty có thưởng trên thành tích làm việc. Nhóm này do gia đình bao bọc từ nhỏ, vô làm lương bao nhiêu cũng được, có thưởng thì tốt không thưởng chẳng sao, ai kêu làm mới làm không thì ngồi đó. Kêu ghi “to-do list”, họ sẽ rặn mấy tiếng mới có được vài dòng kiểu “gọi điện thoại cho vài người, email cho vài người rồi hết”. Thói quen cha mẹ làm mọi thứ nên tay chân, não bộ đều không động đậy, laptop, bàn làm việc ngay chỗ ngồi cũng không không biết phải lau chùi. Anh nói, đây là lần cuối anh nhận đám này, mặc kệ bà con ai nói gì thì nói, không có nghĩa vụ làm từ thiện với đám bất tài này nữa. Nhìn tụi nó uể oải lừ đừ ngáp miết chỉ muốn phóng phi tiêu vô mặt. Khi phỏng vấn, thấy đứa nào không biết làm việc nhà từ nhỏ thì dù trường chuyên lớp chọn, thi ĐH 30 điểm đi nữa cũng tuyệt đối không nhận. Vì cha mẹ giành làm hết việc nhà thì sẽ tiếp tục ban bố tình thương, tháng nào cũng gửi tiền chu cấp, làm mất động lực sống hay đam mê của tụi nó. Đi làm cho có gọi là, có chỗ “sáng vác ô đi tối vác về”, công ty không phát triển được với nhóm người “KHÔNG BIẾT MÌNH THẬT SỰ MUỐN GÌ”. Nhà cửa xe cộ cha mẹ để lại hoặc mua cho, ngành học cha mẹ chọn, cuộc đời cứ như tầm gửi tầm leo, toàn người khác quyết định hộ. Mà có những ông cha bà mẹ ông anh kỳ cục, cứ can thiệp vào cuộc đời con em mình như thời chiếm hữu nô lệ. “Mày cứ ngồi vào bàn học cho tao, tới giờ ăn tao kêu xuống. Mày thi Bách Khoa, Y dược, Kinh Tế cho tao. Mày chỉ đi học, tao nuôi, không cần đi làm thêm”. Cứ toàn “cho tao”, sự ích kỷ dưới tên gọi “tình thương” đã làm mất khả năng ra quyết định/tồn tại của một cá thể sống khác, biến những đứa trẻ bình thường thành tàn tật cả tay chân lẫn trí óc vì cái gì cũng giành làm, giành nghĩ hộ.

Công ty anh tổ chức học tiếng Anh, training, chơi thể thao… chỉ có nhóm thế hệ mới tham gia, nhóm cũ thì “ép tôi học đi, tôi sẽ học cho, ép tôi đi tập thể thao đi, tôi sẽ tập cho, không thì thôi, đừng hòng đây có mặt”. Họ nói, ngày xưa đi học vì bị ép, “tại ổng, tại bả” bắt học. Đến trường vì bị điểm danh, bị thầy cô bắt học chứ không phải vì ham kiến thức. Mục đích là có cái bằng. Đọc sách chỉ vì có đề thi trong đó, chứ sách không liên quan đến thi cử thì đọc chi? KHi đi làm, sếp ép thì mới làm. Tính tự giác hoàn toàn không có. Làm sếp ở công ty có thể loại nhân viên này mệt lắm, hao hơi tổn tiếng, la hét rầm trời tụi nó mới làm. Không thể cơ cấu lên quản lý được, vì bản thân họ chưa quản được thì quản được ai. Lên chức, nâng lương họ cũng ham nhưng không được cũng chả sao. Cho nghỉ việc thì cũng chả buồn, lại quay về với cha mẹ, “qua nửa đời phiêu bạt, em lại về úp mặt vào ô tô”. Ông cha bà mẹ lại điện thoại khắp các người quen, dáo dác chạy đi xin xỏ người khác, lạy ông đi qua lạy bà đi lại, xin bố thí cho con tôi 1 công việc, tôi già như thế này vẫn phải đi xin việc cho con cho cháu, có khổ thân già tôi không? Nói xong thì òa khóc. Thì trách ai?

Mai An Tiêm nói 1 câu vô cùng hay là “của biếu là của lo, của cho là của nợ”. Cái gì người khác cho mình sẽ mãi mãi là “của nợ”. Nên TỰ MÌNH làm hết mọi việc, 18 tuổi trở lên mình phải quyết định cuộc đời mình. Gương Mai An Tiêm còn đó. Bị đày ra hoang đảo vẫn sống tốt, sống giàu có huống hồ mình vẫn ở trong đất liền.

  1. Giải pháp căn cơ để giải quyết thất nghiệp của xã hội

Mình gặp các CEO team khởi nghiệp, điểm chung là đều dưới 30 tuổi và có tính TỰ LẬP từ nhỏ. Như vậy, GỐC của giải quyết vấn đề thất nghiệp/khởi nghiệp chính là tạo sự TỰ LẬP cho các bạn trẻ.

Mình cũng để ý, 100% các bạn CEO này tự biết giặt giũ nấu ăn, tự biết lau nhà lau cửa, tự biết sửa xe đạp xe máy và đồ điện trong nhà, biết làm thêm trong thời gian đi học…dù học chuyên ngành hẹp cách mấy, vẫn tự xin được việc, hoặc tự mở cái gì đó khởi nghiệp. Mình có cô bạn tốt nghiệp ngành quản lý thư viện ĐH văn hóa, cô nói lớp cô phần lớn thất nghiệp, trừ những người đi làm thêm trong thời sinh viên. Họ làm quản lý nhà sách, công ty xuất bản, hoặc mở riêng cái gì đó mà không cần đúng chuyên ngành. Có bạn học chuyên ngành còn hẹp hơn, ví dụ bảo tàng học, nhưng trong thời gian đi học rèn giũa Anh Văn, làm các đề tài nghiên cứu khoa học, tham gia các câu lạc bộ đoàn thể này nọ, tham dự các cuộc thi…thì họ vẫn có thể được giữ lại trường, hoặc xin học bổng đi nghiên cứu tiếp, hoặc sẽ có chỗ nhận vô làm, dù ngành khác. Bạn nào cầm bằng giỏi mà không có việc thì chỉ có cái bằng là giỏi, còn người là DỞ, kém cỏi, học vì điểm số chứ không thực lực. Thực lực là phải kiếm được việc, được tiền, dù học piano hay đàn tranh, học vẽ hay học múa, học bất cứ ngành gì….

  1. Với các bạn trẻ đã tốt nghiệp mà đang thất nghiệp: Mình phải gạt phăng mọi sự chu cấp của gia đình. Bất tài mới lấy tiền của cha mẹ, mới nhờ cha mẹ bà con quen biết xin việc cho mình. Mình từ chối hết, tự mình kiếm ăn. Lao động chân tay cũng được, có sao, miễn là có tiền. Trí óc mình có, từ từ sẽ đi lên.
  2. Học sinh vừa tốt nghiệp trung học: Nếu mình thích học ngành gì, mình kiên quyết bảo vệ và chọn. Lời khuyên của người khác chỉ là của người khác, mình chỉ tham khảo. Nhóm tự lập từ nhỏ đều biết mình thích cái gì, làm tốt cái gì. Còn không biết thích cái gì thì ĐÓ LÀ NHÓM NGÁO NGƠ, học chục cái bằng cũng thất nghiệp, kiến thức không ý nghĩa gì. Mình PHẢI vay mượn để học tập từ cha mẹ người khác …chứ không nhận “viện trợ không hoàn lại” nữa. Muốn người khác có lòng tin để đầu tư cho mình, thì mình phải tự tin mình trước. Người tự lập thì sẽ tự tin, tự chủ, tự trọng.

Phải xây dựng ý thức tự trọng đầu tiên của mình, bằng cách “say NO” với tiền của người khác. Tuyệt đối KHÔNG là KHÔNG. Tiền cha tiền mẹ là từ sự lao động của họ, không phải của mình. Chưa có tỷ phú nào đi lên từ việc trúng số. Chúng ta chưa ai ở nhà do ông tổ ông tiên để lại. Lịch sử hàng ngàn năm tây tàu gì cũng vậy, những dinh thự vĩ đại ngày xưa bây giờ đều là viện bảo tàng, dù “đại gia” thời đó đều hồi môn để dành cho con cháu, từ lâu đài Windsor bên Anh, dinh Hòa Thân ở Trung Quốc đến cung điện mùa hè ở Nga… Cứ đời này đời khác, tự dưng con cháu không giữ được nữa. Mình cứ mua cho nó 1 miếng đất, 1 cái nhà, một đống vàng…thì nó sẽ bán vàng để ăn, hết rồi cắt đất bán lần lần, rồi tới bán nhà, rồi rơi vào nghèo khổ rách rưới. Nhưng thế hệ sau đó nữa, thì lại bật dậy được vì ĐƯỢC sống trong nghèo khó.

Nghèo khó là một cơ hội tuyệt vời, còn giàu có là một thách thức để một đứa trẻ thành công. Phải tận dụng cơ hội khó khăn của mình, và vượt sướng, buông bỏ hết những thảm nhung để lăn lê trong cát bụi, để mình có tương lai. Nếu mình lỡ sinh ra trong nhà giàu rồi, gạt hết, tự mình xoay sở, tự mình sinh sống. Ở Tp HCM HN thì xin cha mẹ đi học ở tỉnh khác, thành phố khác, trừ trường chỉ có ở Tp mới có thì đành chịu, chứ học nông nghiệp hãy về Cần Thơ, học Vật Lý Sinh Học thì lên Đà Lạt, học khoa học biển du lịch thì Nha Trang, học IT thì Đà Nẵng, học âm nhạc đến Huế…Thoát ly ra khỏi vỏ bọc của gia đình, để được tự sống. Phải có những buổi sáng thức dậy suy nghĩ hôm nay phải làm sao để có cơm ăn khi cái ví không còn 1 xu, tối nay phải ngủ ở đâu khi tiền nhà chưa đóng, phải xin đi làm thêm ở đâu để có cái đi chơi, để dành. Chính suy nghĩ như vậy sẽ giúp vỏ não mình hằn lên những nếp gấp của sự trưởng thành, của sự tự tin. Chưa có ai nằm ra đường chết đói cả, bạn nên nhớ điều đó. Khi cùng đường, người ta tự nghĩ phải đi ăn cơm từ thiện, vô chùa ăn, ghé bạn mượn tiền, hay xyz…nào đó để tồn tại.

  1. Cha mẹ của mọi đứa trẻ phải thương chúng nó bằng phương pháp giáo dục khác. Đến tuổi biết ăn là tự xúc cơm, tự giặt giũ lau nhà, tự học, tự chơi. Ép chúng nó buổi sáng phải thức dậy sớm, lau nhà lau cửa sạch sẽ, dọn dẹp mùng mền chiếu gối, nấu nước nấu mì cho chính nó ăn, không nhịn đói kệ mày. Cuối tuần bắt nó phải quét váng nhện, lau chùi tivi tủ lạnh, chăm sóc cây cảnh thú nuôi, quét sơn, sửa nhà, tham gia các hoạt động ngoài xã hội, tuyệt đối không cho nó ôm laptop hay ipad iphone khi chưa làm xong việc nhà. Nếu trường có tổ chức đi xe buýt đưa đón thì cho chúng nó tự đi với bạn bè, không nên đưa đón, kẹt đường kẹt sá trước cổng trường. Không xin xỏ việc làm cho chúng nó. Không ép chúng nó học ngành mình yêu thích, mình thích thì mình học đi.
  2. Cha mẹ LỠ GIÀU CÓ thì hãy cho con cháu mình một môi trường giáo dục tiên tiến đến năm 18 tuổi và hết. Học vì đam mê chứ không phải vì bằng cấp, học nghề cũng được chứ không nhất thiết học chữ. Không ép chúng nó học thêm nếu chúng không thích học, chỉ có những đứa ham mê chữ nghĩa mới cho chúng nó vay tiền học đại học, bắt ra trường trả lại. Tiền tích cóp một đời, hai vợ chồng già xài cho sướng cuộc đời đi. Đi du lịch chỗ này chỗ kia, hoặc đem đi từ thiện để tạo phúc/may mắn cho con cho cháu. Tương lai của tụi nó hãy để tụi nó quyết định, đừng có đu theo hỏi miết. Nó mà về úp mặt vào ô tô, dựa dẫm là mình quánh, mình đuổi đi.

Cứ “cho” riết thì một cục cưng biến thành một cục nợ cho gia đình, một cục…tác của xã hội.

Nguồn: Tony Buổi Sáng

Bình Dương: một đêm mưa cuối tháng 3


ảnh nguoidentubinhduong chụp ven đường

Định viết vài dòng blog ghi lại một đêm thức khuya nghe tiếng mưa rơi mà lẫn quẫn hoài không biết nội dung sắp viết là gì và nên bắt đầu từ đâu,kết thúc như thế nào. Hôm nay kết thúc một ngày mưa muộn, có ly trà sữa nhâm nhi, thấy các tình yêu khoẻ và vui vẻ…. thế cũng đủ lắm rồi, chốt lại một ngày phát hiện nhiều cái hay trên reddit và instagram, tiktok nên làm thử , vậy mà hết cả buổi mới xong. Cũng đến lúc chợp mắt, chúc mọi người ngủ ngon, chúc các bạn content creator có thêm ý tưởng sáng tạo.

Một người tập tành content creator :) :) .

Về Bình Dương thăm nhà cổ


Bình Dương là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ. Cấu trúc địa chất cơ bản là vùng bán sơn địa nhưng có nhiều dạng địa hình tự nhiên như đồi gò, đồng bằng, sông ngòi, rừng nguyên sinh… Nơi đây là vùng đất lý tưởng vì sự đa dạng về thổ nhưỡng và môi trường sinh thái: vừa giàu có về rừng cây gỗ quý nổi tiếng một thời, vừa có chất đất thuận lợi để trồng cây công nghiệp và có cả đồng bằng phù sa màu mỡ.

Trên vùng đất trù phú được thiên nhiên ưu đãi nên nhìn chung dân cư Bình Dương có đời sống ổn định, nền nếp, phong lưu, văn hóa phát triển. Theo Đại Nam Nhất Thống chí  thời Tự Đức, Bình Dương xưa thuộc trấn Phiên An, giữa hai huyện Bình Dương (Tân Bình) và Phước Long, dân cư trù mật, nhà ngói, phố chợ liền lạc, là xứ phồn hoa đô hội của đất Gia Định, cả nước không đâu sánh bằng. Ngày nay dấu ấn xứ phồn hoa đô hội  ở Bình Dương vẫn còn được lưu giữ qua nhiều ngôi nhà cổ, một loại hình di tích văn hóa độc đáo của vùng đất này.

Toàn cảnh Kiến trúc nhà cổ của ông Nguyễn Tri Quang – (xã Tân An, thị xã Thủ Dầu Một)

Làng xã ở Bình Dương thường nằm yên bình, tĩnh lặng giữa thiên nhiên đầy cây xanh của vườn cây trái hay vườn cây cảnh, trên vùng đồi gò đã được khai phá thành vườn tược hay trên những cù lao nằm giữa dòng Đồng Nai. Có lẽ phong cảnh nhà vườn với nếp sống phong lưu thể hiện rõ nhất nơi những căn nhà bề thế, cổ kính trên những cù lao trù phú như cù lao Mỹ Hoà, Mỹ Quới (tên cũ của Bạch Đằng, Tân Uyên) cù lao Rùa, cù lao Thạnh Hội… Cù lao ở đây đã được con người chọn để cư trú từ lâu đời, nơi có nhiều dòng họ giàu có “tam đại đồng đường” trong những ngôi nhà cổ đồ sộ giữa vườn cây trái bạt ngàn, không gian tĩnh mịch và môi trường sinh thái trong lành.

Tại Bình Dương hầu như có đủ các kiểu nhà thường thấy ở Nam Bộ.

Nhà chữ đinh: là loại nhà phổ biến nhất tại Bình Dương. Kiểu nhà này có hai căn, căn nhà trên nằm ngang và căn dưới nằm xuôi, đòn dông của hai căn này thẳng góc với nhau, giống như chữ đinh (丁¡)  trong Hán tự. Đặc điểm của nhà chữ đinh là cửa cái của nhà trên trổ ở chiều dài của ngôi nhà, còn cửa cái của nhà dưới trổ ở chiều rộng (tức ở  đầu hồi nhà), do đó cửa cái hai căn nhà trên và nhà dưới đều mở ra cùng một hướng, có chung mái hiên trước, tạo sự đồng nhất cho toàn bộ ngôi nhà. Kiến trúc nhà chữ đinh thể hiện ý thức về trật tự phong kiến rất rõ. Nhà trên quan trọng vì là nơi thờ cúng tổ tiên nên thường bề thế, cao hơn nhà dưới, đây cũng là nơi sinh hoạt chủ yếu của nam giới. Nhà dưới là nơi ở chung của gia đình, nơi sinh hoạt thường xuyên của phụ nữ. Dù nhà bằng vật liệu bán kiên cố hay kiên cố, phần lớn nhà chữ đinh tại Bình Dương đều thuộc dạng nhà chữ đinh có cầu nối  đặc trưng của miền Trung, tức là nhà có phần trung gian nối vách và mái giữa nhà trên và nhà dưới thành một tổng thể chứ không tách rời nhau.

Để cất được một căn nhà chữ đinh, trước tiên phải có diện tích đất khá rộng, sau nữa chi phí cho vật liệu xây dựng khá cao, vì vậy chỉ những gia đình khá giả trở lên mới có khả năng đáp ứng. Có những ngôi nhà chữ đinh diện tích nhà trên đến 250m2 (ngang 10m dài 25m), được xây dựng bề thế với những cột gỗ lớn, các bộ phận trang trí kiến trúc được chạm khắc tinh xảo. Đi khắp Bình Dương, nhất là những nơi có cư dân lâu đời như thị xã Thủ Dầu Một, huyện Tân Uyên, Dĩ An, Thuận An… đâu đâu cũng có những ngôi nhà chữ đinh cổ xưa với dạng nhà vườn giống nhau. Phổ biến là nhà chữ đinh có kích thước trung bình, mái ngói cổ rêu phong, hiền hòa giữa những vườn cây xanh, tạo cho cảnh quan cư trú một vẻ đẹp yên bình và sung túc.

Toàn cảnh di tích kiến trúc nghệ thuật nhà cổ của ông Trần Văn Hổ

Nhà chữ Nhị  cũng khá phổ biến tại Bình Dương. Loại nhà này có hai căn: nhà trên ở phía trước và nhà dưới liền ngay phía sau nhà trên, do đó hai cây đòn dông của nhà trên và nhà dưới nằm song song với nhau như chữ nhị (二þ). Bố cục mỗi căn nhà thường là ba gian, tuy nhiên sau này người ta cất nhà dưới dài thêm một gian so với nhà trên để lấy ánh sáng. Nhà dưới là không gian cư trú, còn nhà trên chủ yếu dành làm nơi thờ tự. Nhà chữ nhị cũng thuộc loại nhà có diện tích đất tương đối lớn.

Nhà chữ Đinh và nhà chữ Nhị là những ngôi nhà có tuổi khá xưa, phần lớn được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, chủ nhân thường là người giàu có. Tuy đã trải qua trùng tu nhiều lần nhưng nhờ xây dựng bằng các loại gỗ quý, thợ dựng khéo léo và kỹ lưỡng, con cháu  có sự lưu tâm giữ gìn nên đến nay vẫn còn khá nguyên vẹn.

Nhà ba gian hoặc ba gian hai chái là loại nhà phổ biến trong dân chúng. Không gian của căn nhà vừa để ở, vừa có chức năng thờ tự và tiếp khách. Nhà ba gian phân bố ở vùng nông thôn và cả thành phố. Để tận dụng diện tích làm nhà ở, theo độ che rộng của mái nhà, người ta xây dựng thêm một hoặc hai chái hai bên nhà ba gian.

– Nhà năm gian hai chái  tại Bình Dương được tầng lớp điền chủ, phú gia, trí thức giàu có ưa chuộng. Kiểu nhà này chiếm diện tích đất rộng, kỹ thuật xây dựng công phu, vật liệu tốn kém vì là sự kết hợp giữa kiểu nhà gỗ truyền thống với phong cách kiến trúc và vật liệu xây dựng của phương Tây, thường được xây dựng vào nửa đầu thế kỷ XX: nền nhà cao có bậc tam cấp, tường xây gạch dày, tô hồ quét vôi. Cột nhà có khi là cột bê-tông nhưng vì kèo gỗ và lợp ngói, có trần nhà.

Nhà cổ ở Bình Dương cũng thể hiện tính chất chung của nhà cổ Nam bộ, đó là có kết cấu nhà cột giữa (nhà rôi) và nhà xuyên trính (nhà rường) theo hệ thống khung chịu lực truyền thống như ở miền Bắc, miền Trung. Về sau có thêm dạng nhà đúc kết cấu bê tông chịu lực theo kiểu phương Tây.

Nghệ thuật chạm khắc trên gỗ nhà cổ của ông Trần Công Vàng

Nhà cột giữa thuộc kết cấu cổ truyền, cột cái (cột giữa) kết gắn trực tiếp vào đòn dông và giao điểm của hai cây kèo, tạo thành một bộ vì nhà giản đơn, thích hợp với loại hình nhà thô sơ, bán kiên cố. Hạn chế của nhà cột giữa là không gian nhà chật hẹp do sự hiện diện của hàng cột giữa.

Nhà xuyên trính  còn gọi là nhà rường phổ biến hơn nhà cột giữa. Bộ khung sườn nhà này không có hàng cột cái ở giữa nên không gian nội thất khá rộng rãi. Một số nhà rường biến thể là nhà bát dần được xây cất rất qui mô. Mái ngói của dạng nhà bát dần kéo sà thấp xuống (giống như chữ Bát…..trong Hán tự). Bên ngoài nhìn vào kiểu “mái xụ” này thấy nhà có vẻ thấp, nhưng bước vào bên trong sẽ thấy hệ thống kèo cột và trần nhà rất cao làm cho nhà thoáng mát vì kiểu mái đó có tác dụng che mưa và ánh nắng chói chang vùng nhiệt đới, đồng thời hạn chế được tầm nhìn từ bên ngoài. Nhà ông Trần Công Vàng ở thị xã Thủ Dầu Một là một ngôi nhà rường theo kiểu chữ đinh, gồm 5 gian 2 chái, dài 24m, ngang 22m với 6 hàng 24 cây cột, đầu kèo chạm trổ tinh xảo. Cột nhà xưa thường bằng các danh mộc như sao, cẩm lai, gỗ mun.

Bình Dương hiện còn nhiều ngôi nhà cổ có giá trị về kiến trúc và nghệ thuật, niên đại trên dưới 100 năm, chủ yếu tập trung ở thị xã Thủ Dầu Một và huyện Tân Uyên, như nhà ông Trần Văn Tề (phường Phú Cường, thị xã Thủ Dầu Một), nhà ông Trần Văn Hổ (phường Phú Cường, thị xã Thủ Dầu Một), nhà ông Trần Công Vàng (phường Phú Cường, thị xã Thủ Dầu Một), nhà ông Nguyễn Văn Đằng (xã Thạnh Phước, huyện Tân Uyên), nhà ông Đỗ Cao Thứa (xã Thạnh Phước, huyện Tân Uyên), nhà ông Nguyễn Tri Quang (xã Tân An, thị xã Thủ Dầu Một)… Trong số đó có hai ngôi nhà được công nhận Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia vào năm 1993, đó là nhà ông Trần Văn Hổ và nhà ông Trần Công Vàng.

Hầu hết nhà cổ ở Bình Dương có giá trị về mỹ thuật kiến trúc và trang trí là nhà chữ đinh. Riêng nhà của một số gia đình giàu có nổi tiếng ở thị xã Thủ Dầu Một, ở huyện Tân Uyên thì có qui mô khá lớn và hình thức đa dạng chứ không chỉ là kiểu nhà chữ đinh truyền thống. Nhà ông Trần Văn Hổ thuộc kiểu nhà 5 gian 2 chái rất rộng lớn, hoàn toàn bằng gỗ chạm trổ kỹ lưỡng từ cột, kèo đến vách. Kiểu nhà này xưa vốn là đặc quyền của tầng lớp quan lại cao cấp thời Nguyễn, thường dân không được phép xây dựng. Nhà ông Nguyễn Văn Đằng theo kiểu nhà chữ công £¨工¤£©  có hai gian lớn gọi là Đông lang – Tây lang; hay kiểu nhà chữ khẩu £¨口£© (gồm 4 căn với hướng đòn dông tạo thành hình vuông) của ông Nguyễn Tri Quang. Hầu hết những căn nhà cổ vừa nêu trên đều khẳng định chức năng thờ cúng ông bà tổ tiên và thể hiện niềm tự hào về gia tộc trên các bức đại tự như Trung Nghĩa Đường, Trần Miêu Duệ, Nguyễn Phủ Đường… tại gian thờ chính trong nhà.

Việc xây dựng nhà ngày xưa rất công phu. Gia tộc ông Đỗ Cao Thứa cho biết nhà xây 3 năm mới hoàn thành, do những người “thợ Bắc” thi công. Vì địa thế vùng Tân Uyên thấp nên nhà phải đắp nền cao rất công phu. Đất phải lấy từ ấp Bình Hóa (xã Uyên Hưng) vận chuyển bằng xe bò đến bờ sông, sau đó chở đất bằng ghe qua sông rồi mướn người gánh về đổ đắp nền nhà. Nền cao hơn mặt đất 0,8m, xung quanh nền nhà được bọc móng rất kiên cố bằng những tảng đá ong vốn có nhiều ở miền Đông Nam Bộ.

Nhà cổ tại Bình Dương là dấu ấn thời kỳ phong kiến giai đoạn nửa cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX. Hầu hết nhà cửa thời kỳ này còn tồn tại cho tới nay đều nhờ kỹ thuật xây dựng kiên cố với các loại danh mộc quý, chắc như lim, căm xe, cà chất… Khung sườn các nhà xưa hầu hết sử dụng kỹ thuật lắp ghép tự nhiên (lắp mộng) chưa dùng đinh sắt. Các bức vách gỗ phía trước nhà hoặc vách ngăn giữa gian thờ tự với gian nhà trong, những cây kèo, hoành phi, câu đối, bao lam, bàn thờ, trang thờ, bình phong… đều được chạm trổ tinh xảo theo phong cách chạm lộng, chạm thủng, chạm chìm khéo léo. Ngôi nhà vừa là công trình kiến trúc tài hoa, vừa chứa đựng những tác phẩm điêu khắc phản ánh các giai đoạn của nền mỹ thuật Nam Bộ: giai đoạn sớm là chạm trổ trên gỗ mộc, toàn bộ chỉ để gỗ tự nhiên, giai đoạn muộn hơn là dùng sơn ta để sơn son thếp vàng hoặc cẩn ốc, khảm trai, sơn mài…

Thời kỳ đầu nhà cổ tại Bình Dương được thi công xây dựng và trang trí chạm trổ bởi các nhóm thợ mộc nổi tiếng khéo tay từ miền Trung vào như thợ Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thừa Thiên, Bình Định (thường gọi chung là “thợ Huế”). Bên cạnh đó còn có thợ mộc của “trường phái thợ Thủ” (Thủ Dầu Một) với tay nghề giỏi nức tiếng đã dần đảm trách vai trò chính yếu trong xây cất nhà và trang trí nội thất. “Thợ Thủ” không chỉ  hành nghề ở Bình Dương mà còn ở nhiều nơi khác. Người ta rước “thợ Thủ” về xây nhà và nuôi nhóm thợ trong nhà hàng năm để họ chạm khắc trang trí cho ngôi nhà. Những thế hệ nghệ nhân “thợ Thủ” đã trải nghiệm tài nghệ của mình và lưu danh về kỹ thuật xây cất và nghệ thuật trang trí nội thất những ngôi nhà trên khắp Nam Bộ. Trong “Nam kỳ nhân vật phong tục diễn ca” Nguyễn Liên Phong đã nêu:

…“Nhà khéo cất tốn bạc muôn

Tiếng đồn thợ Thủ ráp khuôn kỹ càng”

Những nghệ nhân nghề mộc khéo léo, tài giỏi của Bình Dương xưa đã để lại những tác phẩm nghệ thuật của mình trên các kèo đùi ếch, trên “lá dung” đầu kèo, bao lam, hoành phi, câu đối, bàn ghế, tủ thờ… được chạm, cẩn tinh xảo, làm nổi bật sắc gỗ mộc thanh cảnh, vàng óng, đỏ tươi và sắc mun ánh ngời bóng loáng của sơn ta, của xà cừ… Đặc biệt toàn bộ vách trước những căn nhà truyền thống ở Bình Dương thường được “thợ Thủ” chạm trổ tỉ mỉ tài hoa, tạo nên vẻ đẹp sinh động nhưng tôn nghiêm cho căn nhà. Từng khung vuông, khung chữ nhật của bức vách trước được chạm khắc nhiều đồ án hoa văn các môtíp điển hình như tứ linh, tứ quý, quả lựu, hoa mẫu đơn… Vách trước cũng thường chạm đôi “mắt cửa” hay biểu tượng của âm dương, nhật nguyệt và khung viền cửa trước (bao lam) thường chạm trổ kiểu đòn võng khéo léo.

Nhà xưa ở Bình Dương hầu hết lợp ngói âm dương, nền nhà lót gạch tàu đỏ. Trong nhà theo mô thức trang trí nội thất thống nhất, gồm bộ trường kỷ gỗ đen ở gian giữa phía trước bàn thờ, hai gian nhà hai bên bày hai bộ ván ngựa. Ở một góc nhà có tủ kiếng để chưng bày các cổ vật kỉ niệm. Bàn thờ, nhất là các câu đối trên cột hoặc các bài minh bằng Hán tự đặt trên bàn thờ tổ tiên đều được cẩn ốc hoặc sơn son thếp vàng. Nội dung các câu đối, bài minh hầu hết đều đề cao lòng hiếu đễ với ông bà tổ tiên, nề nếp gia phong, việc kính trọng và phụng dưỡng cha me. Ngoài dấu ấn đặc trưng của tâm thức Nho giáo đương thời thể hiện như yếu tố chủ đạo trong nội dung các câu đối, bài minh… chủ đề trang trí trong những ngôi nhà xưa tại Bình Dương còn thấy một nội dung khác của văn hoá Nho giáo, đó là những bài thơ cổ tả phong cảnh hay là điển tích xưa. Ngoài đồ trang trí nội thất chủ yếu bằng gỗ như tủ thờ, bàn thờ, trường kỷ, bộ ván, mấy bộ bàn ghế… trong nhà còn có nhiều đồ gốm Biên Hòa, gốm Lái Thiêu như đôn tròn, lục giác, đôn voi, chậu kiểng, độc bình. Nhiều ngôi nhà cổ còn có vài vật dụng Tây phương như đèn Măng sông, quạt trần, máy hát đĩa… 

Về Bình Dương đắm mình trong không gian tĩnh lặng của những ngôi nhà cổ giữa khu vườn êm ả, tiếng ồn, khói bụi đường xa dường như không len lỏi vào đến nơi đây, cuộc sống xô bồ gấp gáp chốn thị thành dường như không hiện diện ở nơi đây… Chợt thấy mình như được quay về với những ngày xưa yêu dấu…

TS. Nguyễn Thị Hậu/ Bảo tàng Lịch sử quốc gia

4 xu hướng chính của trung tâm dữ liệu năm 2022


Vertiv – nhà cung cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và các giải pháp quản lý toàn cầu của Mỹ hôm 21/12/2021 đã công bố danh sách thường niên các xu hướng chính của trung tâm dữ liệu năm 2022.

4 xu hướng chính của trung tâm dữ liệu năm 2022Xu hướng data center 2022

Danh sách này đáng chú ý ở sự tăng tốc của các giải pháp nhằm giải quyết tính bền vững và điều hướng khủng hoảng khí hậu. Các chuyên gia Vertiv nhận thấy tính cấp bách của cuộc khủng hoảng khí hậu, mối quan hệ giữa nguồn tài nguyên sẵn có và chi phí gia tăng, cũng như những luồng gió chính trị đang thay đổi trên toàn thế giới. Những xu hướng đó gồm:

1. Trung tâm dữ liệu giải quyết tính bền vững và khủng hoảng khí hậu

Tuy ngành công nghiệp trung tâm dữ liệu đã thực hiện các bước hướng tới các hoạt động thân thiện với khí hậu hơn những năm gần đây, nhưng các nhà khai thác sẽ tham gia vào nỗ lực chống biến đổi khí hậu có mục đích hơn vào năm 2022.

Về mặt hoạt động, các chuyên gia Vertiv dự đoán một số tổ chức sẽ áp dụng các chiến lược năng lượng bền vững dựa vào ứng dụng giải pháp kỹ thuật số phù hợp với 100% năng lượng tái tạo và cuối cùng là hoạt động bằng năng lượng bền vững 24/7.

Các hệ thống năng lượng phân tán hỗn hợp như vậy có thể cung cấp cả nguồn AC và DC, bổ sung các tùy chọn để cải thiện hiệu suất và cuối cùng là cho phép các trung tâm dữ liệu hoạt động không carbon. Pin nhiên liệu, tài sản tái tạo và hệ thống lưu trữ năng lượng dài hạn, gồm hệ thống lưu trữ năng lượng pin (BESS) và pin lithium-ion  sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc mang lại kết quả bền vững, linh hoạt và đáng tin cậy.

Các hệ thống nhiệt không sử dụng nước đang được thị trường săn đón và chúng ta sẽ thấy các chất làm lạnh có tiềm năng cao gây nóng lên toàn cầu (GWP) giảm dần, thay thế bằng các chất làm lạnh có GWP thấp.

Các hiện tượng thời tiết cực đoan liên quan đến biến đổi khí hậu sẽ ngay lập tức ảnh hưởng nhiều hơn đến quyết định trong xây dựng các trung tâm dữ liệu và mạng viễn thông mới. Những hiện tượng thời tiết khắc nghiệt này sẽ thúc đẩy các hệ thống cơ sở hạ tầng mạnh mẽ hơn trong không gian công nghệ thông tin và truyền thông, vốn cần được điều chỉnh cẩn thận với các mục tiêu bền vững. Vào năm 2022, các nhà khai thác trung tâm dữ liệu và viễn thông sẽ phải vật lộn với những vấn đề này và sẽ thúc đẩy nhu cầu về các giải pháp.

Data Center World

2. Trí tuệ nhân tạo trở thành hiện thực

Khi các mạng ngày nay trở nên phức tạp và phân tán, đồng thời nhu cầu thực tế ảo và tăng cường của metaverse trở nên nổi bật, nhu cầu về tính toán thời gian thực và ra quyết định cũng trở nên quan trọng. Nhu cầu thời gian thực nhạy cảm với độ trễ, và với mô hình kết hợp ngày càng phổ biến giữa doanh nghiệp, đám mây công cộng và đám mây riêng, vị trí đặt máy chủ và cơ sở mạng biên, quản lý thủ công toàn thời gian là không thực tế, nếu không muốn nói là không thể. Trí tuệ nhân tạo (AI) và máy học sẽ tối ưu hóa hiệu suất của các mạng này.

Sẽ phải mất thời gian và sự tập trung để thu thập dữ liệu phù hợp, xây dựng mô hình phù hợp cũng như phải đào tạo nền tảng mạng để đưa ra quyết định đúng đắn. Tuy nhiên, các công cụ lập trình đã trở nên đơn giản hóa đến mức các nhà khoa học dữ liệu có thể chỉ tài nguyên máy tính vào một vấn đề mà không cần phải là chuyên gia về lập trình hoặc phần cứng.

Sự sẵn có của phần cứng AI từ các nhà cung cấp có uy tín, các tùy chọn đám mây cho cùng một chuỗi công cụ đơn giản hóa và trọng tâm giáo dục vào khoa học dữ liệu đã đưa AI vào cuộc chơi cho các công ty thậm chí còn nhỏ hơn. Tất cả đều góp phần vào việc tăng tốc áp dụng AI vào năm 2022.

Google DC

3. Trung tâm dữ liệu sau đại dịch đã thành hình

Các trung tâm dữ liệu mới với tổng công suất khoảng 2,9 GW đang được tiến hành trên toàn cầu – tăng từ 1,6 GW vào năm 2020 (theo Cushman & Wakefield). Những trung tâm dữ liệu này sẽ là trung tâm đầu tiên được xây dựng đặc biệt để đáp ứng nhu cầu của một thế giới hậu Covid-19. Nhiều hoạt động hơn sẽ được tập trung ở cơ sở biên, nơi dự kiến sẽ chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ trong phân phối khối lượng công việc, từ 5% hiện tại lên 30% trong 5 năm tới.

Tính khả dụng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu, ngay cả khi ở biên, nhưng việc giảm độ trễ là yếu tố ngày càng được yêu cầu nhiều hơn để có thể hỗ trợ tốt các cơ sở chăm sóc sức khỏe, thành phố thông minh, tài nguyên năng lượng phân tán, và 5G. Năm 2022 sẽ chứng kiến gia tăng đầu tư để hỗ trợ bình thường mới (làm việc từ xa, phụ thuộc nhiều hơn vào thương mại điện tử và khám chữa bệnh từ xa, truyền phát video) và tiếp tục triển khai 5G.

Amazon DC

4. Hướng tới Tích hợp

Nhiều nhà cung cấp thiết bị trung tâm dữ liệu khác nhau đã áp dụng hệ thống tích hợp cho phép bổ sung dung lượng mô-đun trong nhiều năm, với các giá và hàng tích hợp trong các trung tâm dữ liệu phổ biến nhất hiện nay. Vào năm 2022, chúng ta sẽ thấy bước tiếp theo trong quy trình tích hợp khi các trung tâm dữ liệu làm việc với các nhà cung cấp để tích hợp tốt hơn các hệ thống lớn hơn, chẳng hạn như tất cả thành phần của cơ sở hạ tầng điện và cung cấp khả năng tương tác liền mạch.

Lợi ích của việc tích hợp là điều mà ai cũng đã biết – giảm chi phí xây dựng và triển khai, quản lý năng lực linh hoạt – và việc áp dụng cùng một cách tiếp cận trên các hệ thống lớn hơn sẽ giúp tốc độ nhanh hơn. Các giải pháp năng lượng dựa trên giá đỡ là những công cụ thúc đẩy đà tích hợp sớm.

Microsoft DC

Tham khảo: https://doanhnhansaigon.vn/cong-nghe-moi/4-xu-huong-chinh-cua-trung-tam-du-lieu-nam-2022-1108690.html

Một câu hỏi bỏ trống


Có khi nào bạn tự hỏi: mình nên làm gì lúc này ? đi đâu ? có nên đi làm lại hay tìm cái gì khác để làm ? có nên tiếp tục công việc chuyên môn hay bỏ hẳn và làm một công việc mới hoàn toàn ? thời gian này có nên startup hay chờ ? còn vài tháng nữa là qua năm mới rồi có nên kinh doanh hay chờ dịch ổn ổn chút rồi làm ? công việc mới đang suy nghĩ có phải là nghề nghiệp của mình 10 năm tới hay không ? …. ? … ? … ?

Cà phê vỉa hè suy nghĩ tương lai – ảnh nguoidentubinhduong

Mở đầu câu chuyện là cả tá câu hỏi , đi tìm câu trả lời thì chắc chỉ có một người giúp mình trả lời thôi , đó là bản thân mình chứ ai !

Vậy xâu chuỗi lại thì phải biết mình muốn gì và đi tìm cách giải quyết để đạt được mong muốn đó. Giờ thì dịch còn chưa ổn, cái cần nhất lúc này phải là giữ sức khoẻ phòng tránh mang dịch bệnh, cái thứ hai là giữ kế hoạch tài chính sao cho không bị mang nợ nần, cái thứ 3 là kiếm thêm thu nhập để đủ sống chứ đừng mong kiếm nhiều lúc này , nếu có trúng số thì tốt còn không thì đừng làm gì lớn lao cả coi chừng lao xuống (startdown) chứ không phải startup.

Mình viết cái story ngắn dòng suy nghĩ đang chạy lăn tăn rối nùi này ra đây để có gì sau này đọc lại , ghi lại một chặng đường rồi chục năm sau nhìn lại thấy cái thời đại dịch này nó hành người ta thế nào, muốn tiến không xong muốn lùi không được.

Ngồi giãn cách trên 2 mét , đeo khẩu trang , lúc nào cũng kẹp nách chai sát khuẩn – ảnh nguoidentubinhduong

Viết lách cũng hay, tự viết tự đọc , tự khen tự chê… Hãy sống cho mình và vì mình, kệ người ta nghĩ gì nói gì về bạn.

Nguoidentubinhduong.con

Bỏ việc sau đại dịch – Người lao động đã đi đâu ?


NDTBD tổng hợp bài viết về việc bỏ việc sau đại dịch

Cuộc “bỏ việc toàn cầu”: Covid chỉ là xúc tác!

Nguyên nhân cho cuộc bỏ việc toàn cầu này có thể sâu xa hơn những hiện tượng bề mặt về điều kiện việc làm, tiền lương, và đại dịch COVID-19 chỉ là chất xúc tác để quá trình này diễn ra nhanh hơn, đột ngột hơn.

 Ảnh: The Week

Đầu tiên là cách định giá các khâu trong chuỗi lao động. Ngày xưa đã thấy nhiều phi lý như lương của các “lao động thiết yếu” thấp hơn nhiều lần so với lao động của loại công việc “đặt ra cho có”. 

Đây là cách dịch lịch sự cho khái niệm “bullshit jobs” của David Graeber, người cho rằng đến một nửa công việc hiện nay là tào lao, vô nghĩa như luật sư doanh nghiệp, các chuyên gia quan hệ công chúng, quản lý cấp trung, tiếp thị từ xa…

Dù đồng ý hay không với lập luận của ông này, phải thừa nhận thu nhập của những người đang làm các loại “bullshit jobs” cao gấp nhiều lần thu nhập của những người mà nhờ COVID-19 người ta mới nhận ra họ là “lao động thiết yếu”. Cứ nhìn một người bán hàng trong siêu thị, một công nhân lắp ráp máy móc, một điều dưỡng trong phòng hồi sức phải làm việc luôn tay suốt ngày chúng ta sẽ thấy đồng lương họ nhận được không tương xứng với sức lực họ bỏ ra.

Đó là ngày trước. Nay với các đột phá công nghệ, sự phi lý trong thu nhập như thế càng kinh khủng hơn, càng vô lý hơn. Thử tưởng tượng cảnh một nhân viên kho hàng Amazon hằng ngày phải đi lại hàng chục cây số, lương 15 đôla/giờ tối lại về đọc tin lại một startup nữa vừa gọi vốn thành công, nâng trị giá công ty lên 100 tỉ đôla, còn người sáng lập nay giàu thêm 10 tỉ đôla nữa! 

Các startup thành công như thế thì ít nhưng tiền dư thừa rót vào cho họ là có thật và báo chí tung hô thêm nữa nên cái tâm lý muốn làm giàu nhanh chóng, muốn trở thành triệu phú qua đêm lan rộng hơn bao giờ hết.

Dĩ nhiên, “công nhân thiết yếu” làm sao tham gia startup nhưng công nghệ (lại là công nghệ) bày ra cho họ nhiều con đường làm giàu khác, từ mua bán chứng khoán qua ứng dụng online đến làm các kênh YouTube, từ mua bán tiền ảo đến đầu tư vào các loại tài sản ảo, từ bán hàng đa cấp đến bán hàng qua mạng… 

Dù thật hay ảo, nhiều người sẵn lòng từ bỏ công việc cực nhọc, nhàm chán, lương còm cõi hằng ngày của họ để theo đuổi giấc mơ đổi đời nhanh chóng.

Nói cách khác, trước đây cách định giá các khâu trong chuỗi lao động buộc công nhân làm đôi giày Nike, may bộ đồ Hugo Boss chỉ nhận về 1 đôla; người làm tiếp thị, lo chuyện quảng cáo hưởng 10 đôla thì nay chênh lệch đó càng lớn gấp nhiều lần trong nền kinh tế số. Tài sản của Mark Zuckerberg lên đến 116 tỉ đôla còn nhân viên kiểm duyệt nội dung để tránh tai tiếng cho Mark, cho Facebook lương cũng chỉ 15 đôla/giờ.

Nguyên nhân thứ hai đằng sau hiện tượng công nhân bỏ việc là đại dịch buộc nhiều người xác định lại các ưu tiên của cuộc sống. Với nguyên nhân đầu, chúng ta chưa thấy tác động rõ nét lên người lao động ở Việt Nam tuy cũng có bán hàng đa cấp, cũng có mua bán tiền ảo nhưng với nguyên nhân thứ hai này, rõ ràng 4 tháng buộc phải ở yên trong nhà trọ chật hẹp, đông đúc, người lao động nhập cư ắt phải so sánh cuộc sống làm việc liên tục tăng ca vất vả nhưng lương chỉ đủ sống trong môi trường bí bách, tù túng so với không gian thoáng đãng ở quê nhà. 

Họ phải so sánh chi phí giữ trẻ cao, tiền thuê nhà ngốn thêm một mớ và đủ loại chi phí không tên, kể cả Internet để duy trì liên lạc với gia đình và tìm chút giải trí qua mạng sau những giờ quần quật. Họ thà về quê cơm rau với cha mẹ còn hơn tiếp tục cuộc sống đầy rủi ro ở thành thị.

Có lẽ những cái chết vì COVID-19 họ từng chứng kiến quanh họ buộc họ phải bằng mọi cách về với gia đình để phục hồi về mặt tâm lý. Như thế tiền bạc không có nhiều ý nghĩa nên dù có được trợ cấp, dù có khả năng sẽ sớm đi làm hưởng lương trở lại cũng không thể ngăn họ tìm đường về quê.

Trong bối cảnh đó chủ doanh nghiệp đã làm được gì để hỗ trợ công nhân? Hầu như không có gì cả. Thử tưởng tượng cảnh “3 tại chỗ” với cá nhân từng người trong chúng ta: làm sao có thể yên tâm lắp ráp máy móc, khâu giày, may quần áo khi phải nằm bó gối trong căn lều bé tí, điều kiện vệ sinh tối thiểu cũng không đủ, ăn uống theo bữa cơm công nghiệp và cứ hết căn lều đến chạy máy… ai mà chịu đựng được trong thời gian dài. Làm sao họ không so sánh với những người lương cao gấp bội nhưng được “làm từ nhà”, không bị phơi nhiễm rủi ro mắc bệnh.

***

Nhìn ra thế giới thấy hầu như các nhà kinh tế không thể đưa ra bất kỳ giải pháp nào khả thi cho vấn nạn “The Great Resignation” này. Thậm chí có ông đòi chính phủ các nước cắt giảm trợ cấp nhanh nhanh lên để buộc công nhân phải đi làm. Có ông tìm giải pháp ở tự động hóa sản xuất bằng robot và có ông dọa đầu tư nước ngoài sẽ chảy đi nơi khác!

Có chăng là một cuộc “cách mạng” thay đổi cách định giá các khâu lao động để các ông chủ hãng xe công nghệ như Uber không thể trở thành tỉ phú sau vài ba năm, còn tài xế của họ vẫn chật vật trả tiền lãi ngân hàng vay để mua xe chưa xong. 

Ở đây không những có sự phi lý trong chênh lệch thu nhập mà còn một phi lý cực kỳ lớn hơn: giá trị lao động ngày càng bị teo tóp trong khi giá trị của đồng vốn tài chính ngày càng phình to; người giàu dựa vào tài sản sẵn có sẽ ngày càng giàu thêm trong khi thu nhập của “công nhân thiết yếu” đã nhiều năm không đổi.

Chiếu theo lập luận của tác giả khái niệm “bullshit jobs” thế giới này chỉ cần một lượng lao động thật sự nhỏ hơn thực tế nhiều lần để duy trì cuộc sống, kể cả lương thực, thực phẩm, dịch vụ, hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Nay làm sao để hủy bỏ các loại công việc “làm cho có”, rồi nhà nước tiến hành các chương trình “thu nhập cơ bản phổ quát” (Universal Basic Income) từng bàn mấy năm nay. 

Đây là chuyện khó ở mức “đội đá vá trời” vì chỉ một sắc thuế toàn cầu đánh lên các doanh nghiệp đa quốc gia để ngăn họ chuyển giá mà bàn tới bàn lui vẫn chưa kết thúc, thử hỏi đến bao giờ mới đánh thuế được lên tài sản (wealth) chứ không phải lên thu nhập (income) để xóa bớt hố sâu giàu nghèo hiện nay?

—-

Cuộc bỏ việc quy mô lớn: Kết thúc để khởi đầu

Từ mùa xuân 2021, giới kinh tế đã bắt đầu nhận thấy một hiện tượng lạ – người lao động ở Mỹ và nhiều nơi khác trên thế giới lũ lượt tự nguyện nghỉ việc – và gọi đó là “cuộc bỏ việc quy mô lớn” (The Great Resignation).

 Ảnh: Hiệp hội Quản trị nhân sự Hoa Kỳ

Theo số liệu của Bộ Lao động Mỹ do The New York Times dẫn lại, gần 4,3 triệu lao động Mỹ đã tự nguyện nghỉ việc trong tháng 8 năm nay, tăng 300.000 người so với tháng 7 và cũng là con số cao kỷ lục trong hai thập niên kể từ khi chính phủ nước này bắt đầu triển khai thống kê. Lũy kế từ tháng 4 đến đầu tháng 9, số lao động nghỉ việc ở Mỹ đã vượt 15 triệu người, theo một báo cáo hồi đầu tháng 9 của Hãng tư vấn McKinsey.

40% trong số 4.929 lao động được McKinsey khảo sát ở Úc, Canada, Singapore, Vương quốc Anh và Mỹ cho biết họ có khả năng sẽ bỏ việc trong vòng 3 đến 6 tháng tới; 18% cho biết ý định nghỉ việc của họ dao động từ “có khả năng” đến “gần như chắc chắn”. Một khảo sát trên 30.000 lao động tuổi từ 18-25 thuộc 31 quốc gia của Microsoft hồi tháng 6 cho thấy 41% đang cân nhắc nghỉ việc trong năm nay.

Ai tạo sóng?

Theo Bộ Lao động Mỹ, trong số lao động nghỉ việc có những người đã tìm được việc mới trước khi nghỉ, có người chưa có chỗ mới nhưng tự tin mình sẽ tìm được việc, và cả những người lựa chọn hoàn toàn rời bỏ thị trường lao động dù chưa đến tuổi hưu. Nhóm đối tượng thứ 2 – nghỉ ngang dù chưa tìm việc mới – chiếm 36% trong khảo sát của McKinsey.

Thống kê của Bộ Lao động Mỹ và số liệu của McKinsey đều cho thấy các doanh nghiệp trong ngành giải trí và khách sạn có nguy cơ mất nhân viên cao nhất. Cụ thể, gần 7% lao động trong ngành lưu trú và ăn uống đã bỏ việc trong tháng 8, tức “cứ 14 nhân viên khách sạn, nhà hàng, quán bar thì có 1 người nói lời tạm biệt chỉ trong 1 tháng” – cây bút Derek Thompson viết trên tạp chí The Atlantic.

Bên cạnh đó, nhiều nhân viên trong lĩnh vực y tế và nhân viên cổ cồn trắng tham gia khảo sát của McKinsey cũng cho biết họ có kế hoạch nghỉ việc trong tương lai gần. Thậm chí 1/3 nhân viên trong ngành giáo dục – những người được cho là ít có xu hướng nghỉ việc nhất – khi được hỏi cũng trả lời rằng “hơi có khả năng” họ sẽ bỏ việc. Tỉ lệ tương ứng đối với nhân viên các ngành sản xuất hàng hóa và thương mại – vận tải – tiện ích là 43% và 38%.

Khảo sát của McKinsey cũng tìm ra nhiều nguyên nhân khiến người lao động lựa chọn nghỉ việc. Đáng lưu ý, “được công ty công nhận”, “được quản lý xem trọng” và “có cảm giác gắn kết với công ty” là 3 yếu tố mà người lao động cho là quan trọng nhất và có tác động lớn đến quyết định nghỉ việc của họ, nhưng lại bị người sử dụng lao động đánh giá thấp.

Vì sao người lao động muốn đổi việc trong năm 2021. Dữ liệu tính đến tháng 2-2021. -Nguồn: Hiệp hội Quản trị nhân sự Hoa Kỳ

Người trẻ hăng hái ra đi

Mark Hamrick, nhà phân tích kinh tế cấp cao của công ty dịch vụ tài chính tiêu dùng Mỹ Bankrate, cho rằng người trẻ, cụ thể là thế hệ Z (18-24 tuổi) và kế đó là thế hệ thiên niên kỷ (25-40 tuổi) đang dẫn đầu trong cuộc nghỉ việc quy mô lớn, bởi họ khao khát thay đổi và không có nhiều vướng bận với chỗ làm cũ.

Khảo sát trên 2.452 người tìm việc của Bankrate hồi tháng 8 cho thấy 77% người được hỏi thuộc thế hệ Z và 63% thế hệ thiên niên kỷ có dự định sẽ nghỉ việc; trong khi đó tỉ lệ này ở thế hệ “bùng nổ trẻ em” (57-75 tuổi) chỉ là 33%.

“Thế hệ Z và thế hệ thiên niên kỷ là những thành viên dễ chuyển chỗ nhất trong lực lượng lao động vì nhiều lý do. Họ không kiếm được nhiều tiền như những người đồng nghiệp lớn tuổi hơn, cấp cao hơn, nên họ mong muốn tìm được công việc được trả lương cao hơn và họ có xu hướng hiểu biết về công nghệ hơn, vì vậy họ có lợi thế tốt hơn để tận dụng cơ hội làm việc từ xa” – Hamrick nói với CNBC.

Thompson cũng cho rằng “các gói hỗ trợ liên quan đến đại dịch, chính sách hoãn tiền thuê nhà và xóa nợ học đại học đã giúp mọi người, nhất là người trẻ và thu nhập thấp, có thể tự do rời công việc họ ghét để tìm một cái gì đó mới mẻ”.

Gió đổi chiều

Theo báo cáo của Bộ Lao động Mỹ, số lượng vị trí cần tuyển dụng trong tháng 8 vào khoảng 10,4 triệu, đã giảm so với mức kỷ lục 11,1 triệu vào tháng 7. Đặt con số này cạnh 4,3 triệu lao động nghỉ việc trong cùng tháng, The New York Times nhận định đây là bằng chứng mới nhất cho thấy cán cân quyền lực trên thị trường việc làm đang nghiêng về phía người lao động chứ không phải bên sử dụng lao động.

Tương tự, tạp chí Time cũng nhận xét “một điều lớn lao” đang diễn ra trong thị trường lao động ở Mỹ: người lao động đang chiếm ưu thế so với các doanh nghiệp, vốn đang vật lộn để khôi phục kinh tế sau gần 2 năm lao đao vì đại dịch. “Từ các văn phòng cao cấp đến nhà máy, người lao động đang đòi lương cao hơn, giờ làm việc linh hoạt hơn, phúc lợi và đãi ngộ tốt hơn” – Time viết. Và họ đang nắm đằng chuôi, bởi nếu giới chủ không thể hoặc không đồng ý đáp ứng các yêu cầu trên, “nhiều người sẽ đình công, nghỉ việc hoặc tìm chỗ khác tốt hơn”.

Thompson, cây bút chuyên về kinh tế của The Atlantic, cũng nhìn nhận từ “great” trong “the great resignation” theo nghĩa “tuyệt vời” đối với người lao động, thay vì (quy mô) lớn. “Ngày càng nhiều người nghỉ việc để có một khởi đầu mới. Họ ra đi vì tin rằng họ có thể làm tốt hơn, được đối đãi tốt hơn. Cuộc bỏ việc quy mô lớn đang tăng tốc và nó đã tạo ra một thời điểm quan trọng trong lịch sử kinh tế Hoa Kỳ” – Thompson viết.

Cũng với góc nhìn đó, Ryan Rolansky – giám đốc điều hành mạng xã hội việc làm LinkedIn – cho rằng những gì đang diễn ra nên được gọi là “cuộc đại cải tổ” (The Great Reshuffle), tức người lao động thay đổi chỗ làm hàng loạt, kèm theo đó là thay đổi tư duy của cả nhân viên và doanh nghiệp.

“Ngay lúc này, tất cả các công ty, giám đốc điều hành đang suy nghĩ lại về cách thức hoạt động và văn hóa doanh nghiệp (…). Mặt khác, các nhân viên trên toàn cầu đang suy nghĩ lại về cách họ làm việc, tại sao họ làm việc và điều họ muốn làm nhất với sự nghiệp và cuộc sống của họ” – Rolansky nói với Time.

Cụ thể, nhiều công ty bắt đầu nhận ra lương cao không còn là liều thuốc hữu hiệu giúp khích lệ tinh thần làm việc và sự gắn bó của người lao động. Thay vào đó, họ bắt đầu chú trọng vào quyền tự chủ của nhân viên nhiều hơn, công nhận họ nhiều hơn, sắp xếp giờ làm việc linh hoạt hơn và ngày nghỉ hợp lý hơn, cũng như thực hiện bất cứ điều gì làm cho cuộc sống làm việc thú vị hơn.

Chính LinkedIn và các công ty công nghệ như Bumble và đã đóng cửa một tuần trong năm nay để nhân viên nghỉ ngơi và chống lại tình trạng kiệt sức. Công ty dịch vụ tài chính Fidelity Investments đang thử nghiệm cho phép một số nhân viên làm việc 30 giờ một tuần, chịu giảm lương một chút nhưng vẫn giữ đầy đủ phúc lợi của họ. Công ty Highwire Public Relations, có văn phòng tại một số thành phố lớn của Mỹ, đang cố bỏ 30% các cuộc họp để nhân viên khỏi phải tốn nhiều thời gian tương tác qua ứng dụng Zoom, và lý tưởng nhất là giúp ngày làm việc ngắn hơn và hiệu quả hơn. Tương tự, các nhà tuyển dụng khác đã triển khai nhiều chương trình thúc đẩy sự đồng cảm, với hy vọng làm cho nhân viên cảm thấy họ được đánh giá cao và xem trọng.

Làn sóng lan ra toàn cầu 

Theo Washington Post ngày 18-10, “cuộc nghỉ việc quy mô lớn” ở Mỹ đã dần trở thành hiện tượng toàn cầu, và nguyên nhân chính có vẻ là chuyện tiền lương.

Theo số liệu do Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) do Politico Europe dẫn lại, lực lượng lao động tại 38 nước thành viên của tổ chức này đã giảm đi khoảng 20 triệu người so với trước khi đại dịch COVID-19 xuất hiện. Trong số đó, 14 triệu người đã rời bỏ thị trường lao động và hiện không đi làm hay tìm kiếm bất cứ cơ hội việc làm nào. Con số này cao hơn 3 triệu so với năm 2019.

Một khảo sát được công bố vào tháng 8 cho thấy 1/3 các công ty ở Đức gặp phải tình trạng khan hiếm nhân viên lành nghề. Cùng tháng đó, Detlef Scheele – cục trưởng Cục Việc làm Liên bang Đức – nói với tờ Süddeutsche Zeitung rằng nước này sẽ cần nhập khẩu 400.000 lao động có tay nghề cao mỗi năm để bù đắp sự thiếu hụt trong một loạt các ngành, từ chăm sóc điều dưỡng đến công nghệ xanh.

“Thẳng thắn mà nói thì vấn đề nằm ở tiền lương” – Andrew Watt, người đứng đầu bộ phận kinh tế châu Âu tại Viện Chính sách kinh tế vĩ mô thuộc Quỹ Hans Böckler của các công đoàn Đức, nói với Politico Europe. “Muốn người lao động quay lại những công việc vốn khó khăn với đồng lương ít ỏi này thì tiền lương phải tăng trước đã”.

Ở các nước Mỹ Latin và vùng Caribe, 26 triệu người đã mất việc làm vào năm ngoái trong bối cảnh đại dịch khiến nhiều hoạt động phải tạm ngừng, theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) của Liên Hiệp Quốc. Phần lớn các công việc được phép hoạt động lại là các ngành nghề phi chính thức, điều này đồng nghĩa với việc mức lương thậm chí còn thấp hơn và mức độ bấp bênh cao hơn trong khi các lĩnh vực này vốn đã chịu sự bất bình đẳng kinh tế sâu sắc.

“Những công việc này nói chung không ổn định, lương thấp, không được bảo trợ xã hội hay bất kỳ quyền lợi nào” – Vinícius Pinheiro, giám đốc khu vực của ILO, cho biết trong một cuộc họp báo hồi tháng 9. Pinheiro cũng lưu ý về tác động không cân xứng của đại dịch đối với thanh thiếu niên trong khu vực. Theo một nghiên cứu hồi đầu năm nay, cứ 6 người trong độ tuổi từ 18 đến 29 ở Mỹ Latin và Caribe thì có 1 người đã nghỉ việc kể từ khi đại dịch bắt đầu.

Các nền kinh tế đa dạng ở châu Á cũng đang gánh chịu những vấn đề khác nhau. Một phiên bản khác của “cuộc nghỉ việc quy mô lớn” đang diễn ra tại Trung Quốc, nơi mà thế hệ lao động trẻ có cái nhìn chán nản với triển vọng tương lai và chẳng mấy hào hứng với mức lương tương đối thấp tại các đô thị sản xuất vốn là những vùng thúc đẩy phát triển kinh tế của quốc gia này.

Và tất nhiên là cả Việt Nam, khi khoảng 1,3 triệu lao động rời các thành phố lớn để về quê trong giai đoạn cao điểm của dịch đã không trở lại, theo Tổng cục Thống kê. Nhiều người lao động nghèo ở châu Á cũng đã chọn về quê sống, vì ít nhất họ vẫn có nhà để ở và thức ăn để ăn. Đây cũng là một dạng nghỉ việc.

CBSNews ngày 13-10 dẫn dữ liệu của công ty về dịch vụ quản trị nhân sự Gusto cho biết 5,5% lao động nữ ở Mỹ bỏ việc vào tháng 8, so với tỉ lệ 4,4% của nam. Còn trong tháng 9, Gusto ghi nhận gần 300.000 phụ nữ đã rời bỏ thị trường lao động ở Mỹ; phần lớn vị trí bị bỏ trống được nam giới lấp đầy.

Phụ nữ là đối tượng gặp khó khăn nhiều nhất khi đại dịch diễn ra. Họ phải gánh vác nhiệm vụ chăm sóc con cái khi trường học vẫn chưa mở cửa lại, trong khi các điểm giữ trẻ thì hiếm hoi và đắt đỏ. Thêm vào đó, công việc của họ chủ yếu là các ngành nghề tiếp xúc trực tiếp với khách hàng – vốn bị ảnh hưởng nặng nề bởi đợt bùng phát dịch mới nhất do biến thể Delta.

Tỉ lệ phụ nữ chịu đựng hội chứng “cháy sạch” (burnout) nơi làm việc cũng cao hơn nam giới, theo McKinsey và Tổ chức Lean In – một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động với phương châm giúp đỡ phụ nữ thành công hơn trong sự nghiệp.

Theo một báo cáo hồi tháng 9 của Lean In, khoảng 1/3 phụ nữ cho biết họ đã cân nhắc rời khỏi lực lượng lao động hoặc chuyển hướng sự nghiệp của mình trong năm nay, tỉ lệ này cao hơn con số 1/4 khi bắt đầu đại dịch.

Lao động tự do và tự do lao động

Theo báo Wall Street Journal, cuộc bỏ việc quy mô lớn “không phải là cuộc tháo chạy điên cuồng khỏi văn phòng mà là đích đến của một hành trình dài hướng đến tự do”. Sau một thời gian dài khao khát được tự do tự tại trong công việc và thực sự trải nghiệm sự linh hoạt trong thời COVID-19, nhiều người muốn tiếp tục được tự do như thế khi mọi thứ dần trở lại bình thường.

 Ảnh: Inc.com

Thăm dò trên 5.291 thành viên LinkedIn vào đầu tháng 3-2021 cho thấy 50% chọn tính linh hoạt về địa điểm và giờ giấc là ưu tiên hàng đầu khi chọn việc làm, tiếp theo là cân bằng giữa công việc và đời sống (45%), có bảo hiểm y tế (41%), tiền lương (36%) và văn hóa công sở (36%).

Khoảng 10 triệu người Mỹ đang muốn chuyển từ làm việc toàn thời gian sang làm việc tự do, và 73% trong số họ lấy lý do là muốn tiếp tục được làm việc từ xa và linh hoạt, theo một khảo sát gần đây của mạng việc làm Upwork. Đó không phải là ý tưởng tồi. Theo một thăm dò khác của Upwork, 53% doanh nghiệp được hỏi cho biết việc buộc phải chuyển sang làm việc từ xa trong đại dịch đã khiến họ sẵn sàng sử dụng lao động tự do hơn trước đây.

Theo Forbes ngày 15-10, những người bỏ việc thuộc thế hệ bùng nổ trẻ em ở Mỹ có lẽ đã chọn nghỉ hưu sớm vì tích lũy đủ tài sản, những lao động lớn tuổi hơn thì nghỉ vì muốn có cơ hội tốt hơn. Những người trẻ chọn học tập nâng cấp kỹ năng, hoặc chuyển sang ngành mới có nhiều cơ hội và thỏa mãn nghề nghiệp hơn, hoặc “chuyển hướng sang các loại công việc mới và tái định vị bản thân thành chủ doanh nghiệp hoặc nhà kinh doanh chứng khoán”.

Trở thành doanh nhân đang là xu hướng ở Mỹ, và “nói mình đang làm việc cho một startup giờ đây là một biểu tượng của thành công”. Mỹ đã chứng kiến một đợt “bùng nổ startup” và số lượng nộp đơn thành lập doanh nghiệp tăng mạnh; cả năm 2020 có 4,3 triệu hồ sơ được nộp còn 10 tháng đầu năm nay là 3,8 triệu, theo Business Insider.

Xu hướng này đã bắt đầu từ sớm và cuộc bỏ việc quy mô lớn chỉ làm tăng tốc tiến trình này mà thôi. Cụ thể, theo tạp chí chuyên về các doanh nghiệp nhỏ mới nổi Inc, trong những ngày đầu của đại dịch, Mỹ đã có số doanh nghiệp mới thành lập “nhiều hơn bất kỳ quý nào trong lịch sử”, riêng startup thì có 1,4 triệu công ty mới mở.

Trong khi đó, số lượng nhà đầu tư trẻ tuổi, mới chơi lần đầu cũng đã tăng mạnh trên các sàn và nền tảng giao dịch, đầu tư chứng khoán. Robinhood, ứng dụng giao dịch cổ phiếu nhắm đến thế hệ thiên niên kỷ và thế hệ Z, hiện có khoảng 22,5 triệu tài khoản được mở và đa số vẫn đang hoạt động tích cực. Tiền mã hóa và NFT – bỏ tiền để mua quyền sở hữu các tài sản kỹ thuật số – cũng là lựa chọn đầu tư của nhiều người vừa nghỉ việc.

Trong khi đó, làn sóng nghỉ việc ở Trung Quốc vốn đã bắt đầu từ trước, với phong trào “nằm thẳng” của người trẻ, tìm kiếm điều mới mẻ và làm các công việc khiến họ thấy “trọn vẹn”, có ý nghĩa hơn là vùi mình nơi công sở và theo truyền thống công việc, nhà cửa, hôn nhân ổn định. Những người nghỉ việc ở Trung Quốc và các thành viên làn sóng bỏ việc toàn cầu giống nhau ở chỗ cùng tìm kiếm sự tự do và linh hoạt.

Năm 2016, thăm dò của LinkedIn cho biết Trung Quốc có khoảng 30 triệu lao động tự do; năm nay con số do chính phủ cung cấp là hơn 200 triệu, gần 1/4 tổng lực lượng lao động Trung Quốc. Các công ty cũng sử dụng lao động tự do nhiều hơn. Theo báo cáo của Đại học Nhân dân Trung Quốc, 55% công ty ở nước này có dùng lao động tự do trong năm 2020.

South China Morning Post dẫn một báo cáo của nền tảng tuyển dụng online Zhaopin năm 2020 cho biết người Trung Quốc dưới 30 tuổi định nghĩa công việc hoàn hảo là “công việc mang lại sự tự do trong khi vẫn có thể theo đuổi đam mê”. Cũng trong báo cáo này, “chủ cửa hàng độc lập” và “nhiếp ảnh gia tự do” là 2 nghề được giới trẻ mong muốn nhất.

Nền kinh tế số trị giá 6.000 tỉ USD của Trung Quốc cung cấp sẵn nhiều nền tảng khác nhau để người trẻ thử sức với kinh doanh và khởi nghiệp, thay vì cố lấy cho được “bát cơm sắt” – công ăn việc làm với mức thu nhập ổn định và phúc lợi khi về già – như thế hệ trước. “So với thế hệ cha mẹ và ông bà (…) thế hệ trẻ cho rằng họ không cần việc làm chính thức hay một nghề thông thường để kiếm sống” – South China Morning Post nhận xét.

—-

Nguồn bài viết trên cung cấp tại :

https://cuoituan.tuoitre.vn/cuoc-song-muon-mau/cuoc-bo-viec-toan-cau-covid-chi-la-xuc-tac-1612090.html

https://cuoituan.tuoitre.vn/van-de-su-kien/cuoc-bo-viec-quy-mo-lon-ket-thuc-de-khoi-dau-1612089.html

https://cuoituan.tuoitre.vn/van-de-su-kien/lao-dong-tu-do-va-tu-do-lao-dong-1612091.html

Sợ mắc COVID-19 quá mức, coi chừng bị coronaphobia


Chúng ta đang sống trong thời buổi mà chỉ cần bị ho nhẹ, sụt sịt hay mất khứu giác là giật mình tự hỏi phải chăng mình đã nhiễm COVID-19. Sợ bị nhiễm COVID-19, tiếng Anh là coronaphobia, là một dạng rối loạn lo âu bệnh tật. Nghiên cứu cho thấy điều này liên quan đến việc sợ bị nhiễm bệnh, tử vong và cả phong tỏa.

Tập thể dục, yoga tại nhà vừa giúp tăng cường sức khỏe vừa có tác dụng giảm lo lắng. Ảnh: Getty Image

Quá sợ bệnh cũng là bệnh

Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ định nghĩa ám ảnh (phobia) là một chứng rối loạn lo âu đặc trưng bởi sự sợ hãi dai dẳng, quá mức, phi thực tế với một đồ vật, con người, động vật, hoạt động hoặc tình huống. Chứng ám ảnh này khiến người ta tránh xa những tác nhân gây ra nỗi sợ và khi không thể tránh được, sẽ gây ra lo lắng và đau khổ cho họ.

Với hơn 211 triệu ca và 4,4 triệu người chết trên thế giới (trang web thống kê worldometers.info ngày 22-8) cùng những hậu quả nghiêm trọng về kinh tế – xã hội ở quy mô toàn cầu, đại dịch COVID-19 là sự kiện đau buồn và gây ra chứng coronaphobia.

Nghiên cứu về coronaphobia trên Thư viện Quốc gia Hoa Kỳ về y khoa chỉ ra rất nhiều yếu tố có thể là tác nhân gây ám ảnh liên quan đến bệnh COVID-19. 

Sự thiếu chắc chắn về nguồn gốc của virus và dịch bệnh là một trong số đó. Những câu hỏi còn bỏ ngỏ về nguồn gốc của virus, thời gian ủ bệnh, tác động của các biến thể mới, sống chung với dịch thế nào… khiến nhiều người lo lắng. Căn bệnh cũng khiến tương lai khó đoán, bấp bênh hơn. 

Quá tải bệnh viện làm sứt mẻ niềm tin của người dân vào hệ thống y tế. Tin tức về việc các lãnh đạo thế giới, người nổi tiếng nhiễm bệnh làm tăng cảm giác vô vọng, lo lắng. 

Đó mới là các yếu tố kích hoạt tâm trạng lo lắng. Khi chúng ta sợ COVID-19, các phản ứng về sinh lý, nhận thức và hành vi của cơ thể sẽ góp phần củng cố sự sợ hãi. Về sinh lý, nỗi lo lắng thường trực về việc bị nhiễm COVID-19 làm tim ta đập thình thịch, run, khó thở, chóng mặt, thay đổi cảm giác với đồ ăn, khó ngủ. 

Về nhận thức: sợ mắc bệnh khiến ta liên tục giả định các tình huống xấu: Tôi có thể chết nếu bị mắc COVID-19; tôi không thể đi làm, sẽ thất nghiệp; gia đình tôi có nguy cơ cao, họ có thể chết…

Những suy nghĩ này lại tiếp tục kích hoạt các cảm xúc như buồn bã, tội lỗi, tức giận. Vì sợ bị nhiễm bệnh, người lo lắng thái quá sẽ tránh các nguy cơ nhiễm bệnh. Nếu không thể tránh được, khi phải sử dụng phương tiện giao thông công cộng, chạm vào các bề mặt, đến nơi công cộng, nơi đông người… họ đều rất sợ hãi.

Họ sợ gặp người khác, lạm dụng các hành vi an toàn liên quan đến sức khỏe (như rửa tay). Để tự trấn an, họ liên tục kiểm tra các chỉ số sức khỏe để xác nhận mình không có bệnh: kiểm tra khứu giác, vị giác, đo thân nhiệt… Nhưng các hành động này “nuôi dưỡng” sự sợ hãi chứ không giúp họ yên tâm hơn.

Ông Gordon Asmundson – giáo sư tâm lý học tại Đại học Regina (Canada), đồng tác giả cuốn It’s Not All in Your Head: How Worrying about Your Health Could Be Making You Sick – And What You Can Do about It – lý giải vì sao “bệnh tưởng” có thể làm chúng ta “bệnh thiệt” cho biết: 

“Khi xảy ra dịch bệnh như COVID-19, người lo lắng thái quá về sức khỏe có thể bị ám thị rằng các cơn đau cơ sau khi tập thể dục hoặc một cơn ho là dấu hiệu bị nhiễm COVID-19. Điều này khiến họ lo lắng hơn, có dấu hiệu bị căng thẳng”.

Lo lắng về bệnh tật, như COVID-19, ở mức độ nào đó là có lợi, là động lực để chúng ta có những hành vi bảo vệ sức khỏe: đeo khẩu trang, tránh nơi đông người, thường xuyên rửa tay… nhưng lo lắng quá mức là lợi bất cập hại. 

Steven Taylor, nhà tâm lý học lâm sàng tại Đại học British Columbia (Canada), cho biết: “Người lo lắng về sức khỏe quá mức thường xuyên kiểm tra huyết áp, thân nhiệt. Họ có nhu cầu đi hết bác sĩ nọ đến bác sĩ kia về một vấn đề sức khỏe. Họ lật tung Internet để tìm hiểu các triệu chứng của mình”.

Mà “bác sĩ Google”, theo giáo sư Taylor, có thể đưa ra những chẩn đoán gây hoang mang, “sau khi đọc thông tin trên Internet, họ có thể còn sợ hãi hơn”.

Lo lắng thái quá có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, nhất là khi tâm trí ta luôn ám ảnh với suy nghĩ nếu mình bị bệnh thì sao, làm tim đập nhanh hơn, thở gấp, gây đau đầu, đau bụng… Nó thậm chí khiến ta mất tập trung, gây bi quan, không còn khả năng tận hưởng các hoạt động vui vẻ bình thường, làm suy giảm chất lượng cuộc sống.

“Khi sự lo lắng và tưởng tượng về bệnh tật không tương xứng với rủi ro thực tế, hoặc khi nó cản trở khả năng làm những công việc bình thường như học hành hay chăm sóc gia đình, đó là vấn đề cần giải quyết” – nhà tâm lý Bufka nói.

 Hãy đi khám với bác sĩ chuyên khoa thay vì tìm kiếm thông tin trên Google. Ảnh: Reuters

Cách tự xử nỗi lo

Dù lo lắng thái quá về bệnh tật làm phiền cuộc sống của chúng ta, tin vui là chúng ta có thể tự khắc phục hoặc nhờ sự trợ giúp của chuyên gia. Sau đây là lời khuyên của các chuyên gia:

Kiên trì lối sống lành mạnh 

Ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc, kết nối với người khác (nếu không gặp mặt thì gọi điện, nhắn tin…) và thể dục thường xuyên. Mặc dù những người bị chứng rối loạn lo âu bệnh tật nghiêm trọng có thể không muốn tập thể dục vì nó khiến họ mệt thêm, hãy cố gắng tập chút ít khi có thể. 

Theo giáo sư Taylor, “sự sa sút về thể chất diễn ra rất nhanh, có thể gây ra các triệu chứng đáng lo ngại khác như nhịp tim tăng hoặc khó thở khi leo cầu thang. Ngược lại, nghiên cứu cho thấy các bài tập thể dục theo động tác, đặc biệt là thể dục cường độ cao, như chạy bộ, có thể có tác dụng nhanh và nhiều trong giảm lo lắng”.

Nghĩ về hiện tại

Chúng ta không thể thay đổi quá khứ, không thể biết trước tương lai. Cái duy nhất chúng ta kiểm soát là hiện tại. Nhà tâm lý Bufka khuyên: Khi lo lắng nổi lên, hãy quan sát nó, chấp nhận rồi đặt nó vào một góc của tâm trí để tiếp tục cuộc sống của mình. 

Bạn thử viết về nỗi lo lắng của mình ra một cuốn sổ, sau đó đóng sổ lại và suy nghĩ sang vấn đề khác. Với bài tập này, bạn có thể dần gác sự lo lắng sang một bên.

Làm dịu hệ thần kinh

Nhà tâm lý Asmundson gợi ý “tập cách kiểm soát sự kích hoạt của hệ thần kinh thực vật – hệ thần kinh thúc đẩy các phản ứng chiến đấu hay từ bỏ trước các kích ứng – giúp đưa hệ thần kinh chúng ta về trạng thái bình thường thay vì trạng thái đối mặt với nguy hiểm, nhờ đó giúp giảm lo lắng”.

Chúng ta tập kiểm soát hệ thần kinh thực vật bằng cách tập thở cơ hoành với nhịp độ ổn định (hít vào từ từ bằng mũi, đếm 1-2, tạm dừng một hoặc hai nhịp, sau đó thở ra đếm 1-2). 

Cơ hoành là một cơ hình vòm nằm dưới phổi. Khi hít vào, cơ hoành hạ xuống tạo ra một chân không hút không khí vào phổi, bụng của chúng ta sẽ phồng lên, xẹp xuống theo từng nhịp hít vào thở ra. Ngoài ra, có thể tập căng, giãn từng nhóm cơ cụ thể hoặc thiền.

Đừng kiểm tra sức khỏe quá thường xuyên 

Liên tục kiểm tra thân nhiệt hoặc khứu giác vì sợ nhiễm COVID-19 không mang lại lợi ích gì cho bạn. Nếu có các triệu chứng thực sự gây lo lắng như chóng mặt, ngất xỉu, khối u bất thường… hãy đi khám chuyên khoa, làm theo lời khuyên của bác sĩ. 

Cũng đừng nhảy hết bác sĩ này sang bác sĩ kia để tìm kiếm sự đảm bảo về chẩn đoán, hay dành hàng giờ lang thang trong các trang thông tin về sức khỏe trên Internet. Hãy ngắt kết nối Internet khi có thể hoặc làm tay chân và tâm trí cùng bận rộn bằng các hoạt động như tô màu, đan lát, đọc sách… khi rảnh rỗi.

Thay đổi cách nghĩ 

Theo các chuyên gia, cách chúng ta nghĩ về cảm giác của cơ thể và sức khỏe tổng quát của mình có thể làm tăng hoặc giảm sự lo lắng. Tập trung vào các triệu chứng xấu hoặc chưa gì đã lo mình bị bệnh nặng có thể làm tăng các nguy cơ về sức khỏe.

Nếu bạn lo lắng thái quá, hãy chất vấn những suy nghĩ lo lắng của mình và đưa ra đánh giá sát thực hơn. Thay vì nghĩ: Tuần này tôi bị kiệt sức, chắc chắn là tôi bị bệnh, hãy xem xét lại những gì xảy ra. Bạn sẽ tự đưa ra được đánh giá thực tế hơn là mình làm việc quá sức và thiếu ngủ, nên bị kiệt sức.

Tìm sự giúp đỡ của chuyên gia

Nếu không thể tự mình khắc phục những suy nghĩ lo lắng thái quá của bản thân, hãy liên hệ với bác sĩ để được tư vấn. Bạn đừng lo nếu không thể gặp trực tiếp do giãn cách xã hội vì COVID-19.

 Một nghiên cứu so sánh giữa việc trị liệu trực tuyến với trị liệu trực tiếp cho những người mắc chứng rối loạn lo âu bệnh tật cho thấy hiệu quả của trị liệu trực tuyến tương tự trị liệu trực tiếp nhưng chi phí thấp hơn. 

Ám ảnh mắc bệnh COVID-19 có thể là thoáng qua, không tồn tại lâu dài. Tuy nhiên, chúng ta nhận ra, can thiệp sớm, không để nó phát triển thành vấn đề dai dẳng.

Theo TTCT