Hoa Diên Vĩ – Iris


Truyền thuyết hoa diên vĩ

Tiếng Hy Lạp, “Iris” có nghĩa là Cầu Vồng. Trong thần thoại Hy Lạp, Iris là tín sứ của thần Zeus và nàng thường xuất hiện dưới hình một chiếc cầu vồng. Nàng là người đưa tin trên đỉnh Olympus, Iris mang thông điệp của các vị thần linh từ “con mắt Thiên Đường” xuống cho nhân loại trên trái đất qua vòng cung cầu vồng rực rỡ. Từ Iris cũng có nghĩa là “con mắt Thiên Đường” (the eye of Heaven). Iris, như ta đã biết, là tên của một nữ thần Hy Lạp, một loài hoa, và nó còn có nghĩa là tròng đen trong con mắt chúng ta. Điều này ngụ ý rằng mỗi chúng ta đều mang trong mình một mảnh của Thiên Đường. Những người đàn ông Hy Lạp thường trồng hoa Diên Vĩ tím trên mộ những người phụ nữ mà họ yêu thương để tỏ lòng tôn kính nữ thần Iris, người mang sứ mệnh dẫn dắt những linh hồn phụ nữ này đến chốn Thiên Đàng (the Elysian fields).

 Diên Vĩ là loài cây lưu niên có thân thảo vươn cao, lá hình lưỡi kiếm và những đóa hoa to nhiều màu sắc với ba cánh và ba đài hoa rũ xuống. Có hơn 200 loài hoa Diên Vĩ xinh đẹp khác nhau với các màu xanh da trời nhạt, tím, vàng, trắng, hồng, cam, nâu đỏ…đa dạng như màu sắc cầu vồng. Hoa Diên Vĩ được xem như sứ giả mang đến những điềm lành, niềm hy vọng. Ba cánh hoa Diên Vĩ đại diện cho lòng Trung Thành, sự Khôn Ngoan và lòng Dũng Cảm. Hoa Diên Vĩ vàng là biểu tượng của ngọn lửa và niềm đam mê.

Hoa Diên Vĩ đã từng được thấy ở sa mạc, đầm lầy hay cả miền Bắc cực Siberia lạnh giá, nhiều nhất vẫn là ở các vùng khí hậu ôn hòa. Hoa Diên Vĩ thường được vẽ trong những bức tranh tĩnh vật, như của các danh họa Vincent van Gogh, Monet…Có nguồn gốc từ vùng Địa Trung Hải và phía Nam Châu Âu, hoa Iris đã từng được những người Hy Lạp cổ đặt trên trán của Nhân Sư và trên vương trượng của đức vua xem như là biểu tượng của quyền lực. Vào năm 1479 trước Công Nguyên, ở Ai Cập, để ghi nhớ chiến công tại Syria, vua Thutmose III đã cho vẽ những bông hoa Diên Vĩ trên bức tường ngôi đền thờ của mình. Nhà thờ La Mã xem hoa Lily là hiện thân của Đức Mẹ Đồng Trinh. Do có ba cánh đặc biệt, fleur-de-lis cũng được làm hình ảnh tượng trưng cho Chúa Ba Ngôi linh thiêng (the Holy Trinity).

 Hoa Diên Vĩ đã là biểu tượng của hoàng gia và sự che chở thần thánh suốt hàng thế kỷ trên khắp thế giới. Loài hoa đầy sức thu hút này được rất nhiều người ngưỡng mộ. Các vị vua chúa nước Pháp đã dùng nó làm biểu tượng hoàng gia và gọi nó là Fleur-de-lis. “Fleur-de-lis” có nguồn gốc từ tên “Fleur-de-Louis”, sau thời vua Louis VII, năm 1147. Theo thời gian, tên đó chuyển thành “Fleur-de-luce”, có nghĩa là hoa của ánh sáng (flower of light), cuối cùng đến ngày nay, nó được gọi là “Fleur-de-Lys”, hay Flower of the Lily (Lily : Hoa Huệ Tây, Loa Kèn, Bách Hợp). Fleur-de-Lis đã là biểu tượng của nước Pháp từ thế kỷ 13. Hoàng gia Pháp trang trí hoa Diên Vĩ trên áo choàng, các đồ vật trong cung điện và trên những bức tường như biểu hiện của sự toàn bích, ánh sáng và cuộc sống. Có nhiều truyền thuyết khác nhau giải thích tại sao hoa Diên Vĩ được chế độ quân chủ Pháp chọn làm biểu tượng . Tương truyền rằng, Clovis, vua nước Pháp triều đại Mêrôvê khi đối mặt với đội quân thiện chiến của Alamanni (Đức) đến xâm chiếm vương quốc mình, ông đã nói với hoàng hậu Clotida rằng ông sẽ theo đạo và chịu rửa tội nếu như Chúa phù hộ ông đánh thắng trận đấu này (trước đó hoàng hậu đã nhiều lần khuyên chồng mình vào đạo nhưng ông vẫn không nghe). Cuối cùng, ông thắng thật và nhận fleur-de-lis làm biểu tượng. Tiếp đó, vào thế kỷ 12, vua Louis trở thành hoàng đế nước Pháp đầu tiên khắc họa hoa Diên Vĩ trên chiếc khiên của mình. Nữ anh hùng nước Pháp, Joan of Arc (Jeanne d’Arc) đã mang theo lá cờ trắng có biểu tượng Chúa hộ mệnh của hoàng gia (hoa Diên Vĩ ) khi bà đánh bại quân Anh tại Orléans (1429).

Ở Nhật, hoa Diên Vĩ tượng trưng cho chí khí anh hùng và dòng dõi quý phái. Hoa Diên Vĩ là một phần quan trọng trong lễ hội mùa xuân dành cho các bé trai. 

Được xem như một loài hoa thiêng, người ta tin rằng hoa Diên Vĩ có khả năng chữa bệnh và đã được dùng làm thuốc từ thời xa xưa. Vào thế kỷ đâu tiên sau Công Nguyên, vị y sĩ Hy Lạp Dioscorides đã đưa ra bài thuốc dùng rễ cây hoa Diên Vĩ uống với mật ong, giấm hay rượu vang để chữa ho, cảm lạnh, khó tiêu và chứng đau thần kinh tọa. Rễ cây hoa Diên Vĩ cũng được dùng để tạo hương thơm.

Bên cạnh đó, Diên Vĩ còn được trồng làm cảnh, chế nước uống và nước hoa.

Các nhà khoa học đã cho rằng, có thể lai tạo nhiều loại Diên Vĩ cho lá, hoa và dáng đẹp hơn cả những chiếc cầu vồng. Đến nay, sau nhiều lần thử nghiệm, họ đã tạo được loại Diên Vĩ râu quai nón cao có cánh chuẩn mầu đỏ thật.

Phần lớn các loài đều nở vào hè – thu, và nhiều lần trong năm, riêng loài thân lùn nở vào xuân. Trên thế giới và ở nước ta, hàng năm đều mở hội hoa Diên Vĩ, tổ chức thi và tặng huy chương cho những bông hoa Diên Vĩ đẹp nhất.

Kết quả hình ảnh cho hoa diên vĩ

Ý nghĩa : Lòng trung thành, sự khôn ngoan, lòng dũng cảm, niềm hy vọng.

Hoa Diên vĩ, tên tiếng Việt : Hoa Bướm, Păng-xê, Tử La Lan

Tên tiếng Anh : Pansy

Tên tiếng Pháp : Pensée

Tên Latin : Violatricolor

Biệt danh : “Heartsease” – Sự thanh thản

Biểu tượng : Vật kỷ niệm

Ý nghĩa : Tương tư

Thông điệp : Nhớ về em (Thinking of You); Người đã chiếm giữ mọi ý nghĩ của tôi

Người ta thường gởi loài hoa này đến những người gần gũi và thân thiết nhất để nhắc nhớ đến nhau. Loài hoa này có những cánh phẳng xòe rộng, mượt mà như nhung, với nhiều màu sắc rực rỡ. Ngày nay, hoa Bướm thường được trồng trông vườn xuất xứ từ loài hoa Pansy dại, mà thi hào Shakespeare từng gọi ” Tình yêu vu vơ”. Người đời đã yêu mến đặc cho loài hoa này nhiều biệt danh khác nhau, nhưng nổi bật nhất có lẽ là Thanh Thản ( Heartsease), bởi vì người ta tin rằng nếu bạn luôn giữ bên mình những cánh hoa này thì bạn sẽ chắc chắn nhận được tình yêu của người mình yêu… (chắc mình sẻ chạy ngay đi tìm hoa này để trong mình mới được)

Gửi tặng em hoa Păng-xê tươi trẻ

Vàng như ánh dương, tím tựa trời đêm

Kỷ niệm ùa về khúc hát dịu êm

Bằng ánh sáng rõ ràng và dào dạt

Những giấc mơ hoang những ngày tẻ nhạt

Tiếc núi vô bờ hoài niệm khôn nguôi

Với Păng-xê xin được nói cùng người

Hoa thanh thản một trái tim thi sĩ

Hoa khơi gợi một hướng về suy nghĩ

Hãy nhận và trao yêu quý ngọt ngào

Đặc điểm cây Hoa Diên Vĩ

Cây diên vĩ thuộc loại cây thân thảo, chiều cao khoảng  30 – 70cm, sống lâu năm. Diên vĩ có tên khoa học là Iris có nguồn gốc từ nam Châu Âu và địa trung hải. Hoa Diên Vĩ đã từng được thấy ở sa mạc, đầm lầy hay cả miền Bắc cực Siberia lạnh giá, nhiều nhất vẫn là ở các vùng khí hậu ôn hòa.

Thân cây thấp có lá vươn cao, hình dáng diên vĩ hơi giống cây rẻ quạt ở nước ta. Lá cây diên vĩ hình lưỡi kiếm, xanh quanh năm. Hoa diên vĩ rất đẹp, thu hút và ấn tượng ,nhiều màu sắc với ba cánh và ba đài hoa cong cong hình chuông cách điệu . Hiện nay trên thế giới có hàng trăm loài hoa Diên Vĩ xinh đẹp khác nhau với các màu xanh da trời nhạt, , hồng, cam,tím, vàng, trắng nâu đỏ… hoặc phối trộn hài hòa đa dạng các màu sắc như màu sắc cầu vồng…Hiện nay diên vĩ càng phong phú và độc đáo lạ mắt hơn vì được các nhà khoa học đầu tư lai tạo.

Hoa diên vĩ đa phần nở vào mùa hè, thu, có loại thân thấp nở vào mùa xuân, nhiều loại nở nhiều lần quanh năm

Cách trồng chăm sóc cây diên vỹ

Cây diên vỹ khỏe mạnh, khá dễ trồng, dễ chăm, chịu bóng bán phần, chịu hạn và cũng chịu úng được.

Đất trồng phù hợp với cây diên vỹ là loại đất tơi xốp,  giàu chất dinh dưỡng.

hoa-dien-vi-5-1

Cây ưa ẩm nên thường xuyên tưới nước đầy đủ cho cây, nên tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát để tránh sốc nhiệt.

Hàng tháng nên bón phân nhả chậm hoặc phân hữu cơ lượng vừa phải khi trồng chậu, nếu trồng dưới đất không phải chăm bón nhiều vì nó cũng giống như cây rẻ quạt. Cắt tỉa lá già úa để tăng cường dinh dưỡng nuôi cây.

Bệnh thường gặp của cây diên vĩ là sâu đục thân, chúng ta nên thường xuyên kiếm tra để hạn chế sâu bệnh gây hại, tránh lây lan trên diện rộng.

Sưu tầm nhiều nguồn khác nhau trên internet.