Chơi thể thao để giảm stress, tại sao không?


Cuộc sống càng bận rộn, con người càng dễ bị stress và cũng dễ quên thể thao là “bài thuốc” hữu hiệu để bài trừ căng thẳng.

Chơi thể thao để giảm stress, tại sao không? - Ảnh 1.
Chọn môn thể thao không mang tính cạnh tranh. Ảnh: rotana.net

Luyện tập thể thao có thể giảm stress. Vậy, luyện tập làm sao để đạt được hiệu quả tốt nhất?

Stress đâu loại trừ ai 

Stress là trạng thái tâm lý tiêu cực mà mỗi chúng ta ai cũng phải trải qua. Nó có thể thay đổi từ trầm cảm (với các triệu chứng như buồn rầu, mất tập trung, vô vọng) tới lo sợ (với cảm giác sợ hãi, mệt mỏi về thể chất,có thể hoảng sợ). Do đó để cuộc sống vui tươi và hạnh phúc khỏe mạnh thì chúng ta phải chấm dứt strees. 

Bất kỳ tình huống nào ta phải giải quyết đều gây stress. Ai cũng có stress. Một số phải chịu đựng hậu quả của stress nặng nề hơn những người khác. 

Để nói về nguyên nhân của bệnh stress thì thật sự nó có rất nhiều nguyên nhân khác nhau, nó sẽ phụ thuộc vào hoàn cảnh của mỗi người. Đó có thể phụ thuộc vào: Môi trường bên ngoài, những căng thẳng từ xã hội và gia đình, các vấn đề về thể chất, vấn đề tâm lý, tác động không tốt từ cơ thể bên trong hay chính những áp lực mà chính bản thân tự đặt ra… 

Cuộc sống càng bận rộn, con người càng dễ bị stress và cũng dễ quên thể thao là “bài thuốc” hữu hiệu để bài trừ căng thẳng. 

Người bệnh có thể tự thư giãn bằng cách nghe nhạc, nói chuyện nhiều hơn với bạn bè, không “đụng chạm” đến vấn đề khiến bạn không vui và khó chịu… 

Nếu vẫn không thấy tâm trạng ổn hơn. Bạn nên đi gặp chuyên gia, bác sĩ để được điều trị tâm lý. Đừng e ngại, vì hơn 1/3 dân số toàn cầu có vấn đề về bệnh tâm lý.

Thể thao phá bỏ sự căng thẳng 

Lợi ích của thể thao trong việc cải thiện thể chất thì đã được biết đến từ rất lâu tuy nhiên những lợi ích về mặt tâm lý thì có một số điểm như sau: 

– Khi chơi thể thao chúng ta sẽ được gặp gỡ và giao lưu với rất nhiều người, do đó tăng các mối giao tiếp ngoài xã hội, giúp kết nối mọi người với nhau, giúp cho cuộc sống của chúng ta lạc quan, vui tươi, và thêm yêu cuộc sống hơn. Mặt khác khi bạn chơi thể thao bạn sẽ rũ bỏ được tất cả các mối lo nghĩ hàng ngày. Khi chơi thể thao bạn sẽ được trải qua đủ các cung bậc cảm xúc từ thất bại đến chiến thắng tương ứng với từ buồn phiền tới vui vẻ và nó sẽ tập cho cơ thể chúng ta thích nghi với các cảm xúc đó và chúng ta sẽ kiểm soát cảm xúc tốt hơn. 

– Hoạt động thể thao giúp kích thích tế bào não sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh là endorphins và các opiate, nó làm cho chúng ta vui vẻ, yêu cuộc sống. 

– Hoạt động thể thao sẽ làm cho tim và phổi hoạt động nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ oxy tăng của cơ thể. Nó sẽ mang nhiều oxy tới các tế bào cơ và não hơn sẽ giúp cải thiện chức năng các tế bào này. 

Thể dục, thể thao giúp chúng ta cân bằng lại các mối quan hệ, tinh thần lẫn sức khỏe thể chất.

– Hoạt động thể thao giúp cải thiện sắc thái của bạn: Các bài tập thể thao làm tăng sự tự tin, có thể giúp cơ thể nghỉ ngơi các suy nghĩ và nó có thể làm giảm các triệu chứng kết hợp với trầm cảm nhẹ hoặc lo âu. Tập thể thao sẽ giúp cải thiện giấc ngủ của chúng ta, làm cho giấc ngủ đến nhanh và sâu hơn mà chúng ta đã biết mất ngủ là nguyên nhân của stress, trầm cảm và lo âu do đó tập thể thao sẽ giúp chúng ta giảm các vấn đề đó. 

Tóm lại thể thao rất có hiệu quả đối với sự phát triển thể chất của cơ thể và giúp cho chúng ta sống lạc quan, yêu bản thân chúng ta và yêu cuốc sống này nhiều hơn. 

Phải lưu ý gì?

Để đạt được những lợi ích trên từ việc tập thể thao, tránh những tác dụng phụ, người tập cần chú ý: 

– Cần được bác sĩ tư vấn để chọn được loại hình thể thao phù hợp với sức khỏe và thể trạng. 

– Ngưng suy nghĩ các vấn đề của cuộc sống khi ta chơi thể thao. 

– Làm nóng cơ thể, vận động các khớp trước khi “nhập cuộc”. Đừng nóng vội mà hãy từ từ nâng cao tần suất luyện tập để cơ thể không bị quá tải. 

– Chọn môn thể thao ưa thích. Nếu bạn không thích chạy bộ hoặc chơi tennis không nhất thiết phải chọn nó cho dù có rất nhiều người đang tập luyện môn này, bởi phải ép mình làm điều mình không thích sẽ tạo thêm áp lực và chính nó lại trở thành yếu tố gây stress. 

– Chọn môn thể thao không mang tính cạnh tranh, vì sự thắng – thua trong thi đấu có thể tạo thêm áp lực cho người chơi thay vì thư giãn. 

– Tính thường xuyên quan trọng hơn khối lượng. 30 phút luyện tập đều đặn mỗi ngày có tác dụng tốt hơn một lần tập mỗi tuần kéo dài 3 giờ. 

Chớ bỏ qua yếu tố dinh dưỡng 

Để phát huy tối đa lợi thế của thể thao đối với sức khoẻ, những người chơi thể thao cần phải chú ý tới chế độ dinh dưỡng dưới đây: 

Những người chơi thể thao thường xuyên cần có một chế độ ăn giàu chất ma giê. Chất này có rất nhiều trong các loại thực phẩm như rau xanh, ngũ cốc, hoa quả khô có dầu, sôcôla… và nước khoáng. 

Khi chơi thể thao bạn nên uống nước, bổ sung lại lượng nước của cơ thể đã bị mất đi khi chơi thể thao. 

Không nên ăn nhiều đường và các thực phẩm có đường. Hạn chế uống nhiều các loại nước ngọt có đường, các loại mứt… Hãy cung cấp đường cho cơ thể bạn bằng những thực phẩm thiên nhiên như hoa quả. Hạn chế uống nhiều cà phê mỗi ngày. 

Nếu không đủ dinh dưỡng cơ thể sẽ không đủ năng lượng đáp ứng nhu cầu tập luyện. Ngoài ra, người ta còn nhận thấy bản thân một số vi chất dinh dưỡng có tác dụng tích cực trong việc cải thiện các chỉ số tâm trạng và nâng cao thể lực rất có lợi trong việc giảm stress.

Nguồn: Bệnh viện Nhân dân 115 TP HCM / TTO

—-—

———

Lợi ích tâm lý của tập thể dục với trầm cảm là gì?

Tập thể dục giúp kích thích hệ sinh vật đường ruột đa dạng hơn

Luyện tập thể dục thường xuyên đã được khoa học chứng minh giúp kích hoạt cảm giác tích cực, giảm các triệu chứng của bệnh trầm cảm. Ngoài ra, tập thể dục còn mang lại nhiều lợi ích khác như tăng cường sức mạnh cơ bắp, khả năng linh hoạt, tạo ngủ ngon giấc, …

1. Tập thể dục có lợi cho bệnh trầm cảm?

Khi tập thể dục, cơ thể sẽ giải phóng một hóa chất gọi là endorphin – hormone hạnh phúc. Những endorphin này tương tác với các thụ thể trong não giúp làm giảm cảm giác đau, tác dụng tương tự như thuốc giảm đauvà thuốc an thần. Ngoài ra, nó cũng giúp kích hoạt cảm giác tích cực trong cơ thể, tương tự như morphin. Đó là lý giải tại sao sau khi tập thể dục, cơ thể có cảm giác hưng phấn và tràn đầy năng lượng.

Endorphin được sản xuất tại não bộ, tủy sống và nhiều bộ phận khác trên cơ thể. Nó được giải phóng nhằm thực hiện vai trò như một chất dẫn truyền thần kinh. Các thụ thể tế bào thần kinh endorphin có khả năng liên kết với một số loại thuốc giảm đau. Tuy nhiên, không giống như morphin, việc kích hoạt các thụ thể này bởi endorphin không gây ra tình trạng nghiện hay phụ thuộc.

Tập thể dục thường xuyên đã được chứng minh giúp làm:

  • Giảm căng thẳng
  • Tránh cảm xúc lo lắng và chán nản
  • Tăng lòng tự trọng
  • Cải thiện giấc ngủ

Tập thể dục cũng có những lợi ích sức khỏe bổ sung:

  • Củng cố hoạt động tim mạch
  • Tăng năng lượng
  • Giảm huyết áp
  • Cải thiện sức mạnh cơ bắp
  • Củng cố cấu trúc xương khớp
  • Giảm mỡ
  • Thân hình cân đối và cơ thể khỏe mạnh
Tập thể dục bình thường sau khi đặt dụng cụ tử cung tránh thai
Tập thể dục mang lại nhiều lợi ích sức khỏe

2. Tập thể dục được ứng dụng trong điều trị trầm cảm?

Tập thể dục là một phương pháp điều trị trầm cảm nhưng chưa được tận dụng hiệu quả trong điều trị chứng trầm cảm nhẹ đến trung bình. Ngoài ra, tập thể dục còn giúp tăng tổng hợp vitamin D và cải thiện sức khỏe tinh thần.

3. Các bài tập thể dục tốt cho người trầm cảm

Một số loại hình tập thể dục có thể áp dụng với người trầm cảm, gồm có:

  • Đi xe đạp
  • Khiêu vũ
  • Làm vườn (cắt tỉa cành cây, cuốc đất, …)
  • Golf (đi bộ thay vì sử dụng xe đẩy)
  • Việc nhà (quét dọn, lau nhà, hút bụi, …)
  • Chạy bộ với tốc độ vừa phải
  • Thể dục nhịp điệu cơ bản
  • Chơi tennis
  • Bơi lội
  • Đi dạo
  • Yoga

Bệnh trầm cảm có thể cải thiện nhanh hơn nhờ hỗ trợ của xã hội. Do đó, người trầm cảm có thể lựa chọn tham gia các lớp tập thể dục hoặc tập với người thân, bạn bè.

4. Có cần tư vấn của bác sĩ trước khi quyết định tập thể dục?

Hầu hết tất cả mọi người đều có thể tự luyện tập thể dục mà không cần đến lời khuyên của bác sĩ, ngoại trừ các đối tượng là người ở độ tuổi từ 50 trở lên có thời gian dài không luyện tập thể thao, người mắc các bệnh lý như tiểu đường, tim mạch, …

Chữa trầm cảm bằng yoga: Những điều cần biết
Hầu hết tất cả mọi người đều có thể tự luyện tập thể dục mà không cần đến lời khuyên của bác sĩ

5. Làm sao để lựa chọn loại hình luyện tập thể dục phù hợp?

Trước khi bắt đầu một chương trình tập thể dục điều trị trầm cảm, bạn nên xem xét trả lời các câu hỏi:

  • Những hoạt động thể chất nào làm bạn cảm thấy hứng thú nhất?
  • Bạn thích hoạt động nhóm hay cá nhân?
  • Loại hình tập thể dục nào phù hợp với thời gian biểu của bạn?
  • Hiện tại, bạn đang mắc bệnh lý gì? Nó cản trở tham gia hoạt động thể chất nào?
  • Bạn có mục tiêu gì? (giảm cân, tăng cường cơ bắp, cải thiện tính linh hoạt hoặc tăng cường tâm trạng)
  • Bạn nên luyện tập trong thời gian bao lâu để giảm trầm cảm?

Cố gắng tập thể dục ít nhất 20 – 30 phút, 3 lần/tuần, tập thể dục 4 hoặc 5 lần/tuần còn có tác dụng tốt hơn. Bạn nên bắt đầu luyện tập nhẹ nhàng, với 20 phút và tăng dần theo thời gian đến tối đa 30 phút.

6. Một số lời khuyên trước khi bắt đầu tập thể dục

  • Chọn hoạt động thể dục mà bạn thích để giúp quá trình luyện tập trở nên vui vẻ
  • Đặt thói quen tập thể dục vào lịch trình, bạn có thể cài đặt nhắc nhở nếu cần thiết
  • Bạn nên thay đổi đa dạng các bài tập để tránh nhàm chán bằng tham gia các phòng tập thể dục ở gần nơi mình sinh sống để tìm hiểu về các chương trình tập thể dục
  • Bạn nên cân nhắc tiêu tiền hợp lý cho các chương trình tập thể dục. Tránh mua các thiết bị đắt tiền và các gói tập của câu lạc bộ trừ khi bạn cam kết tham gia thường xuyên
  • Duy trì tập luyện để nó nhanh chóng trở thành một phần trong lối sống của bạn

7. Tập thể dục gây đau cần làm gì?

Cơ thể sẽ tăng cảm giác căng thẳng, tổn thương khớp và cơ bắp nếu tiếp tục tập luyện bỏ qua cơn đau. Nếu tình trạng đau kéo dài trên một giờ sau khi luyện tập, có thể là do bạn luyện tập quá sức. Nếu cơn đau kéo dài hoặc nghiêm trọng, có khả năng bạn đã bị thương, cần đi khám để kiểm tra và chữa trị.

Nếu luyện tập thể dục không phù hợp hoặc bạn không có nhiều thời gian thì có thể chuyển sang các phương pháp giúp tăng cường tâm trạng khác. Thiền và liệu pháp xoa bóp đã được chứng minh có tác dụng kích thích giải phóng endorphin, tăng cảm giác thư giãn giúp cải thiện tâm trạng.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là cơ sở y tế chất lượng cao tại Việt Nam với đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản, chuyên sâu trong nước và nước ngoài, giàu kinh nghiệm.

Hệ thống thiết bị y tế hiện đại, tối tân, sở hữu nhiều máy móc tốt nhất trên thế giới giúp phát hiện ra nhiều căn bệnh khó, nguy hiểm trong thời gian ngắn, hỗ trợ việc chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hiệu quả nhất. Không gian bệnh viện được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm.

Nguồn tham khảo: webmd.com/ Vinmec

Mẹo đơn giản để kiểm soát căng thẳng trong dịch COVID-19


Giảm căng thẳng mùa dịch covid

Dịch COVID-19 ảnh hưởng lớn đến cuộc sống mỗi người, nỗi lo về dịch bệnh, công việc, tài chính đi xuống… cùng với giãn cách xã hội khiến nhiều người cảm thấy căng thẳng, bị cô lập…

Mẹo đơn giản để kiểm soát căng thẳng trong dịch COVID-19 - Ảnh 1.
Người dân tìm đến các bác sĩ tâm lý để điều trị các bệnh liên quan đến stress, lo lắng trong mùa dịch COVID-19 – Ảnh: H.N.

Bác sĩ Nguyễn An Pháp – đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện Đại học Y dược cơ sở 3 – cho biết biểu hiện của căng thẳng như: cảm giác sợ hãi, tức giận, buồn bã, lo lắng hoặc thất vọng; thay đổi về cảm giác thèm ăn, mong muốn và sở thích; khó tập trung và đưa ra quyết định; khó ngủ hoặc gặp ác mộng…

Dưới đây là những cách bạn có thể giúp bản thân, những người khác và cộng đồng của bạn kiểm soát căng thẳng.

Tập thể dục đều đặn

Trong khi các phòng tập thể dục, tập gym đóng cửa và giãn cách xã hội được áp dụng, vẫn có thể tham gia các bài tập thể dục nhịp điệu tại nhà, có thể giúp giảm hormone căng thẳng của cơ thể và duy trì sức khỏe, thái độ tích cực và hoạt động như là thuốc giảm đau tự nhiên. 

Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

Nên ăn nhiều các thực phẩm có hàm lượng đạm dễ hấp thụ như: tôm, cua, cá… đặc biệt là đạm có nguồn gốc thực vật như đậu nành. Các loại thực phẩm này giàu chất kẽm, vitamin B, selen, acid béo, acid amino, trytophan.

Bổ sung các loại hoa quả, rau xanh, củ như: quả mâm xôi, khoai tây, chuối, quả bơ, cam, quýt, kiwi. Những loại quả này giàu vitamin C, vitamin B, kali, axit amino… giúp làm dịu hệ thần kinh.

Quan tâm, chăm sóc người thân, thăm hỏi bạn bè

Thường xuyên liên hệ với các thành viên gia đình, bạn bè và đồng nghiệp qua điện thoại, tin nhắn, FaceTime hoặc các nền tảng ứng dụng khác. Trong thời gian giãn cách xã hội, hãy dành thời gian chăm sóc nhiều hơn cho ông bà, cha mẹ và con cái. 

Ngủ và nghỉ ngơi

Tin tức cập nhật về tình hình COVID-19 thay đổi liên tục, có thể gây căng thẳng. Căng thẳng sẽ tăng lên khi bạn ngủ không đủ giấc. Ngủ đủ giấc theo khuyến cáo giúp bạn tập trung vào công việc và kiểm soát căng thẳng. Tránh các chất kích thích như rượu, caffeine và nicotine trước khi đi ngủ.

Tập thở 

Đây là một trong những cách giảm căng thẳng đơn giản nhất vì bạn chỉ cần tập trung vào hơi thở của mình. Ngồi hoặc nằm ở một nơi yên tĩnh, hít thở sâu bằng mũi và thở ra từ từ bằng miệng hoặc mũi nếu cảm thấy dễ chịu hơn. Hít thở sâu có thể giúp bạn bình tĩnh và thư giãn. 

Dành thời gian trong thiên nhiên 

Cố gắng dành thời gian hòa mình vào thiên nhiên vì chỉ dành 20 phút để kết nối với thiên nhiên, có thể giúp giảm mức độ hormone căng thẳng. 

Ngoài ra, có thể sử dụng các loại thảo dược giúp giảm căng thẳng như: tía tô đất, trà xanh, hoa cúc trắng, lạc tiên, xông tinh dầu…

Cười

Cười tốt cho sức khỏe và giảm phản ứng căng thẳng, giúp thư giãn cơ bắp. Về lâu dài, tiếng cười còn có thể giúp cải thiện hệ thống miễn dịch và tâm trạng.

Nghe nhạc nhẹ

Nghe nhạc có thể có tác dụng thư giãn rất tốt cho cơ thể. Nhạc cụ nhịp độ chậm có thể tạo ra phản ứng thư giãn bằng cách giúp giảm huyết áp và nhịp tim cũng như các kích thích tố gây căng thẳng. 

Dành thời gian cho thú cưng

Tương tác với vật nuôi có thể giúp giải phóng oxytocin, một chất hóa học trong não giúp thúc đẩy tâm trạng tích cực.

Theo TTO

Giúp cho con không căng thẳng thời dịch COVID-19


Tính tới ngày 11-3, theo UNESCO, đã có hơn 363 triệu học sinh các cấp ở 32 nước tại 3 châu lục buộc phải nghỉ học vì dịch bệnh COVID-19 và con số này chắc chắn sẽ còn tăng trong bối cảnh dịch diễn biến phức tạp.

Giúp cho con không căng thẳng thời dịch COVID-19 - Ảnh 1.
Trẻ em ở nhà trong lúc đáng lẽ phải đi học luôn là tình huống thách thức với các bậc phụ huynh (ảnh minh họa) – Ảnh: REUTERS

Trong khi các trường hối hả triển khai công tác dạy và học qua mạng, các bậc phụ huynh cũng đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp để vừa đảm bảo việc học tập tại nhà cho con vừa duy trì cuộc sống theo nếp bình thường nhất có thể. Tuy nhiên, thời gian nghỉ học quá lâu kéo theo rất nhiều hệ lụy.

Tất cả cùng căng thẳng

Những lời phàn nàn phổ biến nhất là chuyện trẻ dành quá nhiều thời gian lên mạng, không có ranh giới rõ ràng giữa việc học ở nhà và học ở lớp (mà bây giờ tất cả đều là bài tập về nhà). Một vấn đề đáng lo không kém nữa là tâm trạng đơn độc, buồn tẻ, thậm chí stress của trẻ khi không được gặp gỡ, nói chuyện trực tiếp với bạn.

“Nhiều trẻ cảm thấy tình trạng này thật khó chịu và chúng rất cô độc” – ông Stephen Dare, trưởng Học viện Hong Kong (một trường tư với 600 học sinh tuổi từ 3-18, đã phải đóng cửa từ tháng 2) – chia sẻ với trang tin Quartz. “Chúng nhớ những lúc được chơi với các nhóm bạn và có thể chia sẻ mọi điều với nhau” – ông nói thêm.

Các bậc phụ huynh dĩ nhiên cũng vô cùng căng thẳng. Người lo con mất thời gian học tập, rơi rớt kiến thức, người lo con không kịp chuẩn bị cho những kỳ thi quan trọng hoặc thậm chí những kỳ thi đó không thể diễn ra.

Các giáo viên thì phát đuối vì gần như ngay lập tức bị thử thách trước những yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi sang phương pháp dạy học trực tuyến. Không ít giáo viên phải chật vật chỉ dẫn kiến thức qua những phương tiện và giải pháp công nghệ mà chính bản thân họ còn gặp nhiều khó khăn để sử dụng.

Giúp cho con không căng thẳng thời dịch COVID-19 - Ảnh 2.
Đồ họa: VIỆT THÁI

Để con hiểu chúng không cô đơn

Sự kết nối xã hội là điều rất quan trọng với sự tồn tại của con người, và khi phải nghỉ học thì điều quan trọng này đã bị cắt đứt. Cha mẹ cần suy nghĩ sáng tạo trong việc giúp trẻ tìm ra thời gian cũng như không gian để kết nối với mọi người.

Chẳng hạn, Học viện Hong Kong đã tổ chức ngày tập thể thao trực tuyến cho các học viên, một mặt giúp các em có sự vận động thể chất, mặt khác vẫn duy trì cảm giác kết nối cộng đồng. Cha mẹ cũng có thể tạo điều kiện cho con trải nghiệm niềm vui nấu nướng và chia sẻ các công thức nấu ăn chúng biết với bạn bè.

Bà Ellen Mahoney – CEO tổ chức Sea Change Mentoring chuyên hỗ trợ các trường quốc tế những sáng kiến giáo dục – gợi ý những trang web hướng dẫn luyện tập thể chất trực tuyến như YogaGlo, Nerd Fitness, các video trên kênh YouTube của Yoga with Adriene hay hướng dẫn của chương trình Scientific 7-minute Workout.

Có thể nhiều em không hề biết vào lúc này đang có ít nhất hơn 363 triệu người đi học khác (trong đó hơn 300 triệu học sinh từ mầm non tới cấp III) cũng đang phải ở nhà “chán chết” như mình. Hãy nói với chúng đang có ít nhất 16 nước trên thế giới đóng cửa trường học toàn quốc để chúng không thấy chỉ có mình đang bị đơn độc, khổ sở.

Cũng theo bà Mahoney, cha mẹ cũng nên trò chuyện để con hiểu có những phản ứng cảm xúc bình thường trước một khủng hoảng như sợ hãi, hoang mang, tức giận, tội lỗi, xấu hổ, nhục nhã, đau khổ và thương xót. Trẻ có thể sẽ trải qua những cảm xúc này ở những lần khác và điều đó là bình thường.

Phụ huynh cũng cần nói với con rằng còn có những người khác lúc này, trong đó có các thầy cô giáo và chính bản thân cha mẹ, cũng có thể đang trải qua một số cảm giác này. Bà Mahoney cho rằng đây có thể là thời điểm tốt để cha mẹ dạy trẻ cách tự hiểu bản thân và có lòng trắc ẩn, cảm thông với người khác, một bài học hi vọng sẽ còn ở lại mãi với trẻ ngay cả khi dịch bệnh COVID-19 này rốt cuộc cũng sẽ qua đi.

Thiết lập nề nếp mới ở nhà

Nhằm hỗ trợ giáo viên tại các trường học trên thế giới và các phụ huynh, bà Ellen Mahoney nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập các nề nếp, thói quen. Giống như việc những đứa trẻ có một giờ đi ngủ nhất định sẽ ngủ nhiều và ngon hơn, từ đó sẽ khỏe mạnh hơn; khi trường học đóng cửa, việc thiết lập những nề nếp mới ở nhà càng trở nên quan trọng.

Theo đó, cha mẹ cần thiết lập cho con những kế hoạch cần làm trong nhà. Từ những chuyện đơn giản như mặc quần áo ngay ngắn như những ngày đi học (dĩ nhiên không cần phải mặc đồng phục) thay vì mặc đồ bộ, đồ ở nhà, cho tới các nề nếp sinh hoạt, học tập và vui chơi khác.

Bên cạnh đó, phụ huynh cũng nên giải thích để các con hiểu, nếu chúng phải học online quá lâu, chúng cần có lúc nghỉ để đi lại, ngắt kết nối và nói chuyện với bạn.

D.KIM THOA / TuoiTre

—-—-

Tham khảo bài đánh giá ảnh hưởng của đại dịch covid-19 tới trẻ em và gia đình:

Nguồn: https://www.unicef.org/vietnam/vi

[Covid19] Rối loạn tâm thần thời đại dịch COVID-19


Rối loạn tâm thần thời đại dịch COVID-19: Thách thức cần phải vượt qua

Theo các nhà nghiên cứu, không chỉ trực tiếp cướp đi sinh mạng của hơn 2,8 triệu người, dịch COVID-19 còn gây ra những rối loạn tâm thần kéo dài, kể ca sau khi thế giới đã đẩy lùi được đại dịch.

Đại dịch COVID-19 làm gia tăng các rỗi loạn tâm thần của con người. (Ảnh: AFP)

“Lo lắng,” “căng thẳng,” “bất lực,” “cô độc,”“áp lực gia tăng” là những cụm từ ngày càng được nhắc tới nhiều hơn khi đại dịch COVID-19 kéo dài. 

Không chỉ trực tiếp cướp đi sinh mạng của hơn 2,8 triệu người, dịch COVID-19 còn gây ra những vết sẹo lớn về tinh thần với nhiều người trong suốt một năm qua.

Nếu như mắc bệnh có thể xét nghiệm và tìm cách chữa trị thì những vết sẹo tinh thần mà COVID-19 gây ra lại âm thầm xuất hiện ở hơn 13 triệu người, có những nạn nhân không thể thoát ra hoặc không thể lấy lại cảm giác bình thường, có cả những người đã tìm đến cái chết.

Đó cũng là lúc thế giới cùng giật mình nhận ra rằng những vấn đề khỏe tâm thần gây ra cũng nguy hiểm như đại dịch COVID-19. Thậm chí, Viện Y tế toàn cầu của Tây Ban Nha (ISGlobal) cảnh báo rằng các vấn đề sức khỏe tâm thần do dịch COVID-19 gây ra sẽ là đại dịch tiếp theo.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sợ hãi, lo lắng và áp lực là những phản ứng bình thường của con người trước những mối đe dọa thực tiễn hoặc được cảnh báo, cũng như trong những thời điểm đối mặt với bất ổn hoặc những điều mà chúng ta chưa biết rõ.

Do đó, việc con người cảm thấy lo lắng khi đại dịch COVID-19 xuất hiện là điều có thể hiểu được. Tuy nhiên, đại dịch kéo dài và luôn rình rập đã khiến vấn đề không chỉ dừng lại ở mức bình thường, bởi bên cạnh cảm giác lo sợ mắc bệnh, nguy cơ và nỗi đau mất đi người thân, con người phải đối mặt, thậm chí dần nhận ra họ sẽ phải sống chung với những thay đổi đột ngột trong cuộc sống hằng ngày bất kể khi nào.

Đó là phải hạn chế đi lại-tiếp xúc, phải tìm cách thích nghi với làm việc tại nhà hoặc nghỉ việc, giảm thu nhập, là phải vật lộn với công việc thứ hai – dạy con học tại nhà mà không được trang bị kỹ năng sư phạm, là các mối đe dọa bạo lực gia đình, gánh nặng gia tăng việc nhà và chăm sóc với phụ nữ. Những thay đổi này dần trở thành nỗi ám ảnh với những người vốn đã sinh sống và trưởng thành trong môi trường đối ngược.

Khi dịch mới bùng phát 1 năm trước, đâu đó vẫn có hy vọng rằng giai đoạn phong tỏa có thể sẽ là quãng thời gian hiếm hoi để con người sống chậm lại, suy nghĩ thấu đáo hơn và soi lại bản thân kỹ hơn. Tuy nhiên, một năm sau, đã có những bằng chứng khoa học chỉ ra đại dịch COVID-19 tác động xấu tới sức khỏe tâm thần, dẫn tới làn sóng gia tăng áp lực tinh  thần phủ bóng toàn cầu.

Một nghiên cứu thực hiện tháng 12/2020 của Cơ quan Thống kê dân số Mỹ cho thấy 42% dân số nước này có biểu hiện lo âu hoặc thấy áp lực, tăng mạnh so với con số 11% ghi nhận trước đó một năm khi đại dịch chưa bùng phát.null

Theo Tiến sỹ Erika Saunders, Chủ nhiệm Khoa Sức khỏe tâm thần và hành vi của Trung tâm y tế Milton S. Hershey, bang Pennsylvania (Mỹ), nhìn chung các cấp độ lo âu, căng thẳng đều gia tăng trước những thay đổi về môi trường làm việc, giáo dục, trong khi nhu cầu điều trị các vấn đề về sức khỏe tâm thần và hành vi, các trường hợp rối loạn tâm thần mức độ nặng đều tăng trong năm 2020.

Số người mắc chứng mệt mỏi hoặc thiếu năng lượng, ngủ không ngon giấc, cảm thấy áp lực hoặc vô vọng, mất tập trung, lo âu và mất thăng bằng, không ngừng lo lắng hoặc rất khó để tìm được cảm giác thư giãn tăng ít nhất 25% trong đại dịch. 

Trong khi đó, các vụ sử dụng rượu và cần sa cũng tăng mạnh tại Mỹ trong tháng 3/2020 khi các biện pháp phong tỏa được áp dụng.

Lệnh phong tỏa do COVID-19 làm trầm trọng thêm các vấn đề về tâm thần. (Nguồn: icrc.org)

Tại Anh, báo Medical News Today dẫn một nghiên cứu thực hiện tháng 4/2020 cũng cho thấy số người có cảm giác lo lắng áp lực tăng 25% trong thời gian phong tỏa. Tỷ lệ bệnh nhân trầm cảm tại Anh tăng gần gấp đôi trong đại dịch COVID-19. Bức tranh toàn cầu cũng có diễn biến tương tự.

Một nghiên cứu với hơn 236.300 bệnh nhân COVID-19 ở Mỹ cũng cho thấy nhiều người sống sót sau khi mắc bệnh có nguy cơ cao mắc các bệnh về tâm lý. Theo đó, cứ 3 bệnh nhân bình phục thì có 1 người bị chẩn đoán mắc các rối loạn chức năng não hoặc tâm thần học trong vòng 6 tháng. Một nghiên cứu trước đó cũng phát hiện rằng có tới 20% bệnh nhân phục hồi mắc phải rối loạn tâm thần sau 3 tháng.

Đại dịch COVID-19 không chỉ gây ra nỗi ám ảnh mới mà còn làm trầm trọng vấn đề có sẵn khi làm gián đoạn dịch vụ chăm sóc cho những người vốn cần được hỗ trợ tâm lý. Theo WHO, đại dịch COVID-19 đã làm gián đoạn các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần quan trọng ở 93% các quốc gia trên thế giới giữa lúc những nhu cầu về sức khỏe tâm thần gia tăng.

Những người có các vấn đề tâm lý từ trước không thể đến gặp bác sỹ tư vấn trực tiếp, họ cũng là người có nguy cơ bệnh nặng hoặc tử vong cao hơn nếu mắc bệnh COVID-19.

Nghiên cứu của WHO tại 130 quốc gia ở 6 khu vực chỉ ra hơn 60% các quốc gia ghi nhận gián đoạn dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho nhóm người dễ tổn thương như trẻ em và trẻ vị thành niên, phụ nữ và người lớn tuổi, 67% ghi nhận tình trạng gián đoạn tư vấn và trị liệu tâm thần và có tới hơn 70% các quốc gia ghi nhận tình trạng gián đoạn dịch vụ sức khỏe tâm thần tại nơi làm việc và trường học. 

Do gián đoạn điều trị, nhiều người đã tìm cách tự xoa dịu bản thân nhờ rượu, chất kích thích… khiến tình hình càng trầm trọng hơn.

Đặc biệt, các nhân viên y tế làm việc trên tuyến đầu chống dịch cũng đối mặt với rủi ro lớn là dễ bị hậu chấn tâm lý, khi ngày ngày phải tiếp xúc gần với các ca bệnh nặng và tử vong, sống trong nỗi lo sợ thường trực bị lây nhiễm.

Bên cạnh đó, các nhân viên y tế còn phải sống cách ly với gia đình, đối mặt với tâm lý lo ngại của xã hội về việc họ có thể mang virus SARS-CoV-2. Theo nghiên cứu, cứ trong 4 nhân viên y tế, có 1 người phải vật lộn với chứng trầm cảm và lo lắng trong bối cảnh dịch bệnh, trong 3 người có 1 người mắc chứng mất ngủ.

Các nghiên cứu tại Bỉ cách đấy 1 năm, khi dịch bệnh đang hoành hành khắp châu Âu, cho thấy số nhân viên y tế muốn bỏ nghề cao gấp đôi bình thường, còn số người cảm thấy lo lắng khổ sở cao gấp 4 lần. 

Một nghiên cứu khác cho thấy những người làm việc trong ngành y uống nhiều rượu, bia hơn những người làm việc trong các ngành khác.

Cùng thời điểm đó, tại Pháp, mỗi ngày, hiệp hội hỗ trợ các nhân viên y tế nhận được hơn 70 cuộc gọi liên quan đến những sang chấn tâm lý, nhiều cuộc gọi đề cập đến khả năng tự tử. 

Kết quả nghiên cứu tại  Italy cũng cho thấy 7/10 số nhân viên y tế tại các khu vực tâm dịch của Italy rơi vào tình trạng kiệt sức, 9/10 trong số họ có những triệu chứng như cáu kỉnh, mất ngủ, gặp ác mộng hay suy sụp tinh thần.

Cũng từ khảo sát của WHO, trước đại dịch, các chính phủ dành rất ít ngân sách cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần, trung bình chưa đến 2% trong quỹ dành cho ngành y tế và chưa đến 1% các khoản hỗ trợ y tế quốc tế dành cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần. Vì vậy, khi đại dịch bùng phát, những vấn đề sức khỏe tâm thần gia tăng buộc các chính phủ chật vật tìm các giải quyết.

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc đầu tư hợp lý cho chăm sóc sức khỏe tâm thần sẽ mang lại những phần thưởng xứng đáng. Ước tính trước đại dịch, chỉ riêng tình trạng lo lắng và áp lực đã khiến sản lượng kinh tế Mỹ giảm khoảng 1.000 tỷ USD mỗi năm, trong khi mỗi 1 USD đầu tư cho dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần sẽ mang lại lợi ích tương đương 5 USD.

Các nhà nghiên cứu đều lo ngại tác động của COVID-19 đối với sức khỏe tâm thần có thể sẽ kéo dài, kể ca sau khi thế giới đã đẩy lùi được đại dịch. Nhà tâm lý học lâm sàng Luana Marques, từ Đại học Y Havard ở Boston, cho rằng tình trạng sức khỏe tâm thần của người dân sẽ không thể sớm trở lại mức thông thường ngay sau đại dịch.

Người dân đeo khẩu trang phòng dịch COVID-19 khi đi dạo tại London, Anh ngày 5/4/2021. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Tiến sỹ Erika Saunders cảnh báo các vấn đề về sức khỏe tâm thần sẽ gây chấn thương lớn với toàn xã hội và cả thế giới nói chung ở nhiều cấp độ, với những tác động lâu dài mà thế giới sẽ vẫn có thể cảm nhận rất lâu sau khi đại dịch qua đi. Đáng lo ngại hơn, các nghiên cứu sơ bộ chỉ ra nhóm những người trẻ, tương lai của xã hội, lại là nhóm có nguy cơ cao hơn bị suy giảm sức khỏe tâm thần do tác động của đại dịch.

Một nghiên cứu mới với 50.000 người tham gia, đăng trên Tạp chí Journal of Psychiatry (Canada), cho thấy tình trạng lo âu xuất hiện ở 36% số người thuộc nhóm từ 15-34 tuổi, trong khi tỷ lệ này ở nhóm từ 35-54 tuổi và ở nhóm trên 55 tuổi giảm dần, lần lượt là 27,1% và 14,5%.

Các vấn đề về tâm thần, đặc biệt nếu kéo dài, sẽ có tác động nghiêm trọng tới chất lượng cuộc sống, chức năng hoạt động hằng ngày và sức khỏe thể chất. Vì vậy, nếu tình trạng này không sớm được khắc phục, nhóm người trẻ tuổi không được hỗ trợ kịp thời để phát hiện và ngăn chặn tình trạng diễn biến xấu đi thì tác động tới tương lai của mỗi quốc gia được cho là sẽ không hề nhỏ.

Theo Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus, một trạng thái sức khỏe tinh thần tốt là nền tảng cơ bản để có một sức khỏe tổng thể ổn định và cuộc sống khỏe mạnh. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo trên thế giới hành động nhanh chóng và quyết liệt để đầu tư thêm cho các chương trình chăm sóc sức khỏe tâm thần mang tính sống còn cả trong và sau đại dịch. WHO lưu ý cần lồng ghép vấn đề chăm sóc sức khỏe tâm thần vào các kế hoạch chuẩn bị ứng phó khi xảy ra tình trạng khẩn cấp y tế cộng đồng.

WHO đã chọn chủ đề “Vì một thế giới công bằng hơn, khỏe mạnh hơn” cho Ngày Y tế thế giới 7/4 năm nay, trước thực tế có tới 85% số người mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần tại các nước nghèo không được chăm sóc hợp lý.

Trong 130 nước được WHO khảo sát, hơn 70% đã áp dụng biện pháp khắc phục sự cố gián đoạn dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần trực tiếp do đại dịch, nhưng có sự chênh lệch đáng kể giữa các nước thu nhập cao và thu nhập thấp. Trong khi 80% các quốc gia thu nhập cao làm được điều này thì tỷ lệ ở nhóm các nước thu nhập thấp chưa đến 50%.

Đại dịch càng kéo dài, bất bình đẳng về y tế càng lộ rõ, bởi vậy, khắc phục tình trạng này chính là một trong những yếu tố giúp thế giới vượt qua những rối loạn tâm thần do COVID-19.

Lê Ánh (TTXVN/Vietnam+)

Đại dịch Covid-19: Gánh nặng của tâm trí


Để đối phó với đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, các biện pháp hạn chế mặc dù rất cần thiết như cách ly, đóng cửa trường học… đã dẫn đến xáo trộn trong tâm lý của nhiều người: bạo lực gia đình, lạm dụng chất kích thích, đặc biệt là rượu, gia tăng ở nhiều nước.

Sau nhiều tháng cãi lộn và thường xuyên xung khắc với nhau tại nhà do Singapore áp dụng lệnh phong tỏa, vợ chồng Jack and Rose* (tên nhân vật đã được thay đổi) đã tính đến chuyện ly hôn do “những tổn thương sâu sắc” đến đời sống hôn nhân. 

John Shepherd Lim, giám đốc phúc lợi của Trung tâm tư vấn Singapore nói: “Người vợ, vốn là người nội trợ chính trong gia đình, đã rất bất mãn và mệt mỏi khi chồng không giúp đỡ việc nhà mặc dù giờ đây anh ở nhà thường xuyên”.

Theo chuyên gia này, đây là một tình huống điển hình mà rất nhiều gia đình gặp phải trong thời gian phong tỏa do dịch COVID-19 và “mức độ tổn thương”, “căng thẳng” trong trường hợp này là do hai người không ngừng kể tội nhau. Người vợ gọi chồng là đồ vô dụng, hờ hững, khiến anh cảm thấy tủi thân vì mình vất vả làm việc nuôi gia đình nhưng không được ghi nhận. Ngược lại, người chồng chê vợ lắm mồm và gắt gỏng, khiến chị vợ bực bội vì chồng không hiểu cảm xúc của mình.

Các nhà trị liệu và tư vấn tâm lý xác nhận với kênh Channel News Asia,Singapore rằng họ nhận thấy có sự gia tăng từ 30-40% số khách hàng là vợ chồng hoặc cá nhân cần tư vấn do gặp trục trặc trong các mối quan hệ trong 6 tháng qua, trùng với giai đoạn căng thẳng của dịch COVID-19. Bỗng dưng cuộc sống bị đảo lộn do đại dịch, nhiều người đã không thể giải thích những tâm lý phức tạp của mình. Thói quen hàng ngày của hai vợ chồng bị gián đoạn do phải làm việc ở nhà nhưng họ không kịp thích nghi, chưa xác định ranh giới phù hợp về không gian riêng, chia sẻ việc nhà, ai được dùng máy tính?…

Nhà tư vấn Martine Hill cho biết: “Họ biết mình rất mệt mỏi, rã rời nhưng không thể diễn đạt thành lời những gì mình đang trải qua… Do đó, họ thường xuyên cáu kỉnh hoặc ít kiên nhẫn hơn với những người xung quanh. Không thể nói ra được trục trặc của mình, họ còn cảm thấy mọi người như đang cố làm mình phát điên”.

Ông Lim cho rằng thiếu không gian cá nhân là yếu tố gây căng thẳng chính trong cao điểm dịch bệnh vừa qua. Trong các mối quan hệ, duy trì sự cân bằng giữa không gian riêng và chung là cần thiết. Không gian riêng cho phép mỗi người được lắng lại hoặc làm việc riêng. Đi làm có thể xem là một sự xa cách cần thiết để cả hai hạ hỏa, cải thiện tâm trạng để giải quyết xung đột một cách bình tĩnh khi về nhà. Nhưng do lệnh phong tỏa, việc phải đối diện với nhau trong thời gian dài tại nhà có xu hướng làm cho những người trong cuộc cảm thấy bực bội, giảm năng lực cảm xúc để bao dung và vui vẻ với người khác. 

Làm việc ở nhà đôi khi cũng “xóa mờ ranh giới giữa công việc và gia đình”, nảy sinh những kỳ vọng không nói ra như người xong việc muộn muốn người xong việc sớm hơn nấu cơm và bực bội khi người kia không làm như vậy.

Nhiều yếu tố khác như áp lực tài chính, giảm việc, nghỉ việc không lương hoặc mất việc… cũng tạo ra bất đồng giữa các cặp vợ chồng. Người bị mất việc cảm thấy áp lực vì không biết khi nào có việc làm, kiếm được tiền trang trải cuộc sống gia đình trở lại. Thậm chí các cặp đôi có thể cãi nhau xem công việc của ai quan trọng hơn, kiếm được nhiều tiền hơn.

Nhiều luật sư ở Singapore xác nhận họ nhận được nhiều yêu cầu về ly dị qua email, điện thoại hơn kể từ khi Singapore áp dụng các biện pháp phong tỏa. Một số công ty luật cho biết họ thấy số vụ ly dị tăng ít nhất 20% kể từ tháng 4-2020 và nhiều cặp xác nhận lý do ly hôn là do phong tỏa.

Suy sụp tinh thần

Liệu những cú sốc về kinh tế và tâm lý do đại dịch có làm gia tăng những trường hợp tự tử không là câu hỏi được đặt ra trên tạp chí The Economist. Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ thực hiện một khảo sát trong mùa hè qua với 5.400 người, ghi nhận trong 10 người lại có 1 người nghĩ nghiêm túc về tự tử trong vòng một tháng trước. Con số này gấp đôi so với khảo sát năm 2018. 

Ở nhóm người từ 18-24 tuổi, tỉ lệ này rất cao: cứ 4 người lại có 1 người có ý định tự tử. Khảo sát được CDC công bố vào tháng 8-2020 là một trong số nhiều nghiên cứu công bố gần đây cảnh báo về tác động mà đại dịch gây ra với sức khỏe tinh thần, tâm lý của con người.

Đại dịch COVID-19 đã làm nhiều người bị giảm giờ làm, mất việc, trường học bị đóng cửa, trong khi các hoạt động tôn giáo, văn hóa… có tác dụng nâng đỡ tinh thần phải ngừng tổ chức. Lệnh phong tỏa để chống dịch và các hạn chế xã hội khác đã làm trầm trọng tình cảnh cô đơn, trầm cảm của nhiều người.

Theo The Economist, vẫn còn quá sớm để khẳng định liệu xã hội chúng ta có đang ở mức báo động về sự gia tăng ý nghĩ tự sát do số liệu thống kê về tự tử được công bố ở hầu như tất cả các nước đều có độ trễ một hoặc hai năm.

Những năm gần đây, tình trạng tự tử đã giảm xuống, trừ Mỹ, một ngoại lệ đáng chú ý. Tuy nhiên, thông tin từ cảnh sát, bệnh viện, nhân viên điều tra, tòa án và các nguồn khác phải được thu thập và nghiên cứu cẩn thận, vì đáng tiếc là có một số vụ báo cáo về ý định tử tự của người thân là có chủ đích hoặc không trung thực để khi người thân của họ qua đời, nhà chức trách có xu hướng coi đây là chết tự nhiên. 

Mặc dù bức tranh toàn cảnh về tự tử liên quan đến COVID-19 vẫn chưa xuất hiện, các chuyên gia có lý do để lo sợ điều tồi tệ nhất.

Trao đổi với Tuổi Trẻ cuối tuần ngày 10-10, sư cô Thích Tâm Trí, chùa Đại Ân HONJO ở tỉnh Saitama – một trong 10 ngôi chùa, đạo tràng Việt Nam ở Nhật – cho biết ở thời điểm hiện tại, trong số 40 lao động Việt Nam gặp khó khăn phải tá túc tại chùa, có một người từng tự tử 2 lần bất thành và một thai phụ từng tự tử một lần. 

Cả hai đều là những lao động Việt Nam bị mất việc dài hạn ở Nhật, gặp áp lực nặng nề về cơm áo, gạo tiền trong khi không có chỗ dựa tinh thần từ người thân, bạn bè. Rất mừng là việc được an cư tại chùa đã giúp họ phần nào bình tâm trở lại.

Tại Mỹ, số cuộc gọi đến đường dây nóng về tự tử đang tăng lên; ở một số nơi, tỉ lệ tăng là gấp 8 lần. Talkspace, một công ty ở New York chuyên trị liệu tâm lý trực tuyến, cho biết số cuộc tư vấn qua video của họ tăng 250% trong đại dịch. Số bệnh nhân bị lo âu trầm trọng tăng 40%, một con số nhảy vọt chưa từng có trong 9 năm kinh doanh của Talkspace.

Tại Nhật Bản, thống kê ban đầu của Bộ Y tế về các vụ tự tử công bố vào tháng 8-2020 đưa ra con số 1.849, tăng 15,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Ở Nepal, lực lượng cảnh sát quốc gia Nepal cho biết các vụ tự tử trong đại dịch dường như đã tăng thêm 1/5. 

Trong khi tại Thái Lan, Varoth Chotpitayasunondh, người phát ngôn của Bộ Y tế, lo ngại tỉ lệ 9/100.000 người Thái sẽ tự tử trong năm nay. Bộ này đang thiết lập hệ thống báo cáo mới để có được con số chính thức nhanh hơn vì đây là vấn đề cứu người, “chắc chắn không thể chậm trễ”.

Một bài viết trên tạp chí y khoa Lancetngày 8-10 khẳng định: Trong hoàn cảnh bình thường, sức khỏe tâm thần tốt có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của xã hội. Khi có đại dịch, yếu tố tâm lý sẽ ảnh hưởng đến cách chúng ta phản ứng và phục hồi. Trước dịch COVID-19, các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần chiếm khoảng 13% gánh nặng bệnh tật toàn cầu. 

Tuy nhiên, thế giới đã không được chuẩn bị để đối phó với tác động sức khỏe tâm thần của đại dịch này. Nhiều năm không đầu tư vào sức khỏe tâm thần, đặc biệt là ở các nước thu nhập thấp và thu nhập trung bình, đã khiến chúng ta dễ bị tổn thương. Khả năng ứng phó và phục hồi của chúng ta với đại dịch COVID-19 dựa vào vắcxin và phương pháp điều trị hiệu quả. Để giảm thiểu tác động của đại dịch, chúng ta phải giải quyết các nhu cầu về sức khỏe tâm thần, đặc biệt là tập trung giúp những người dễ bị tổn thương nhất.

Để giảm bớt căng thẳng trong gia đình, các nhà tư vấn khuyên các cặp vợ chồng nói chuyện để thống nhất về việc dành cho nhau thời gian và không gian riêng. Chẳng hạn, mỗi người sẽ làm việc riêng trong hai phòng khác nhau; vào một số thời điểm trong ngày, họ được ở một mình và tham gia sinh hoạt chung trong những giờ còn lại. Các cặp đôi nên nói chuyện với nhau trong hòa bình và cần đặt mình vào những khó khăn của người kia, để tạo điều kiện giải quyết xung đột. 

Ngoài ra, cần học thêm về cách quản lý lo lắng để không tạo thêm căng thẳng cho gia đình. Mặc dù COVID-19 có thể gây ra nhiều khó khăn cho chúng ta nhưng nếu mâu thuẫn được xử lý tốt, tình cảm sẽ còn nồng ấm, mạnh mẽ hơn sau đó.

HỒNG VÂN / TTCT

Lý do con người càng ngày càng mệt mỏi


Càng ngày càng có nhiều người mắc chứng rã rời suốt cả ngày – hậu quả của việc tra tấn tinh thần và thể xác quá mức hay là báo hiệu của một loại bệnh mới.

ly do con nguoi cang ngay cang met moi hinh anh 1
Những gương mặt mệt mỏi, thiếu năng lượng

Cách đây vài năm, Anna Katharina Schaffner – nhà phê bình văn học và sử học y khoa tại ĐH Kent (Canterbury, Anh)- trở thành nạn nhân của chứng kiệt sức. Ban đầu là cảm giác nặng trĩu lên cơ bắp và cả trí óc. Cô thậm chí không thể làm được những tác vụ sinh hoạt cơ bản hàng ngày, nên việc tập trung cho công việc lại càng ngày càng khó khăn.

Tuy nhiên, mỗi khi thư giãn, cô lại không thể rời tay kiểm tra điện thoại liên tiếp, cứ như mỗi email là vị cứu tinh vậy. Đương nhiên, sự chán nản vẫn không buông tha cô. Không chỉ mình Anna, Đức Giáo hoàng Benedict XVI và diva Mariah Carey cũng từng trải qua trạng thái này. Họ được chẩn đoán suy kiệt cơ thể.

Truyền thông gọi đây là căn bệnh hiện đại. Thế nhưng gọi đây là “bệnh” liệu có hơi phóng đại, vì đó là một phần tất yếu trong cuộc sống? Với kiến thức chuyên ngành, Schaffner quyết định tìm hiểu và kết quả là cuốn sách “Exhaustion: A History” (Biên niên sử suy kiệt) ra đời.

ly do con nguoi cang ngay cang met moi hinh anh 2

Chứng suy kiệt là một mối lo ngại lúc này, sau khi các con số tiêu cực về sức khỏe tâm thần ngày càng lớn. Nghiên cứu cho thấy 50% các bác sĩ tại Đức bị kiệt sức mọi lúc mọi nơi, thậm chí chỉ nghĩ tới việc sớm mai thức dậy cũng đủ chán nản.

Trong cuốn sách, Schaffner chỉ ra rằng kiệt sức là nhánh “cao cấp” hơn của trầm cảm. Người thất bại trong cuộc sống bị trầm cảm, còn những người thành công và có địa vị yểu dần bị áp lực phải có thành tựu liên tiếp.

Tuy vậy chúng không tương đồng về triệu chứng. Người trầm cảm tự ti, thậm chí tự căm ghét bản thân, người suy kiệt thì không như vậy. Sự uất ức khi suy kiệt thường được trút lên ngoại cảnh. Kiệt sức cũng không phải là hội chứng mệt mỏi mãn tính (CFS) kéo dài quá sáu tháng và khiến bệnh nhân đau đớn về mặt thể chất khi thực hiện những hoạt động nhỏ.

ly do con nguoi cang ngay cang met moi hinh anh 3

Dễ bắt gặp nhiều người ngủ gục nơi công cộng do mệt mỏi

Để hiểu đơn giản, bộ não bị quá tải trong môi trường làm việc hiện đại. Một người bị đánh giá bởi hiệu suất làm việc và khả năng xã giao, khiến họ luôn bị đặt trong trạng thái đối phó với nguy hiểm chết người mọi lúc, chịu sự căng thẳng lâu dài dưới các loại hóc môn được tiết ra làm cơ thể bất ổn.

Khi nghiên cứu lịch sử, Schaffner còn phát hiện ra chứng mệt mỏi cùng cực đã xuất hiện từ thời La Mã cổ đại. Bác sĩ Galen hồi đó mô tả đây là bệnh mất cân bằng thể chất và tâm thần do biến đổi bốn yếu tố: mật đen, mật vàng, máu và đờm trong cơ thể, làm người ta thờ ơ, uể oải và u sầu. Đương nhiên suy đoán rằng những chất đó bị chèn vào não thiếu căn cứ, nhưng nó cũng chỉ ra rằng vấn đề nằm ở bộ não con người.

Sau đó là một thời gian dài chứng suy kiệt được giải thích dưới cái nhìn tôn giáo và chiêm tinh, mang đầy màu sắc mê tín như ác quỷ hành, rồi lại được coi là yếu tố tạo nên người tài như Oscar Wilde, Charles Darwin, khiến nhiều người dường như tự hào với tình trạng của mình. Lúc này nhờ vào y học hiện đại, nó có cái tên chính thức là “suy nhược thần kinh”.

ly do con nguoi cang ngay cang met moi hinh anh 4

Như vậy người xưa cũng mắc chứng này, cho thấy đây là phần không thể thiếu của đời sống con người, chỉ khác cách giải thích nguyên nhân. Thật khó để nói rằng đây là căn bệnh tâm thần hay thể lý, vì cả hai đều bị hư hại.

Cơ chế “tiêu tan năng lượng” vẫn chưa được hiểu rõ, hay nguyên nhân gây ra chúng là do tâm trí hay áp lực xã hội, nhưng điều chắc chắn là tâm lý và thể xác có mối liên hệ vô cùng mật thiết. Sự buồn khổ làm nặng thêm cơn đau và trong những trường hợp đặc biệt còn gây động kinh hay mù lòa. Tuy nhiên, Schaffner không phủ nhận việc đời sống hiện đại có ảnh hưởng nhất định lên cơ thể, với sự lo lắng về hiệu suất làm việc và rằng bản thân đã đủ tốt chưa”

Ngoài ra, cô cũng đồng ý rằng email và mạng xã hội cũng gây cạn kiệt năng lượng dự trữ và gây căng thẳng, nhưng con người lại không thể rời khỏi chúng khi chúng là một phần trong công việc.

ly do con nguoi cang ngay cang met moi hinh anh 5

Vậy từ lịch sử có thể rút ra điều gì? Đó là chữa được bệnh này không phải dễ dàng. Nhiều người được chỉ định nghỉ ngơi nhưng sự buồn chán chỉ làm họ nặng thêm. Tới giờ, các nhà trị liệu đang thử liệu pháp hành vi nhận thức để quản lý được năng lượng và cảm xúc bản thân. Một số người lấy năng lượng từ thể thao, một số đọc sách. Quan trọng nhất là phải vạch rõ ranh giới giữa làm việc và giải trí.

Sau khi hoàn thành nghiên cứu, Schaffner khẳng định cô thấy tình trạng cá nhân cải thiện đáng kể. “Nghịch lý là nghiên cứu về bệnh lại làm tôi trở nên khỏe hơn. Tôi rất thích chủ đề này và cảm thấy được an ủi khi biết rất nhiều người từ xưa tới nay đã trải qua điều tương tự như vậy. Biết được bản thân có bạn đồng hành trong những hoàn cảnh khác nhau cũng có tác dụng đáng kể trong cải thiện sức khỏe”, Schaffner kết luận.

Theo Dân Việt

Yếu tố và dấu hiệu bạn nên bỏ việc


6 “yếu tố”​, 18 “dấu hiệu”​ cho thấy bạn đang “Stress nặng”​ và cần rời bỏ công việc hiện tại “ngay lập tức”​

Chắc hẳn không ít người trong mạng lưới bạn bè, đồng nghiệp của mình đã đang hoặc ít nhất từng gặp phải tình trạng được gọi là “chán việc”, cho dù đó có là công việc mà mình đã từng yêu thích ra sao, đam mê như thế nào, đã phải dày công để thi cử, vượt qua bao nhiêu ứng viên để vào bằng được.

Vậy thì lí do gì đã khiến bạn trở nên chán nản và các dấu hiệu dưới đây là những điển hình cho việc bạn nên rời bỏ công việc hiện tại và tìm kiếm các môi trường khác phù hợp hơn với mình.

  1. MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC
  2. ĐỒNG NGHIỆP
  3. CƠ CHẾ ĐÃI NGỘ
  4. TÍNH CHẤT CÔNG VIỆC
  5. SẾP
  6. TÌNH TRẠNG BẢN THÂN

1.      MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC

1.1  Điều kiện làm việc không chuẩn

Đây cũng được coi là một trong những yếu tố nền tảng khá quan trọng đối với các ứng viên khi bắt đầu vào làm.

Như thế nào được gọi là “chuẩn” sẽ thật khó có thể định nghĩa được đúng tuỳ từng đặc thù mô hình của từng công ty. Nhưng đối với bản thân mình thì đó là những yếu tố “cơ bản” nhất để đáp ứng nhu cầu của người lao động khi làm việc tại một doanh nghiệp. 

Cơ sở vật chất, hạ tầng các trang thiết bị cung cấp không đủ hoặc chất lượng quá yếu kém sẽ dẫn đến tình trạng không phục vụ được công việc.

Có thể những trang thiết bị hạ tầng, cơ sở vật chất của công ty không phải nằm ở mức chất lượng cao nhưng phải có hoặc không thể thiếu cho nhân sự làm việc. 

Một vài trường hợp có thể kể đến như việc một Designer với đặc thù tính chất công việc về mảng thiết kế cần một máy tính cấu hình cao có card đồ họa để phục vụ cho công việc nhưng công ty lại không đáp ứng được ở mức độ cơ bản, dẫn đến tương quan giữa nhu điều kiện cần để hoàn thiện không khớp. 

1.2 Thiếu quy trình làm việc rõ ràng

Điều này được thể hiện khi sự phân cấp, phân công trách nhiệm, nhiệm vụ chức năng giữa các phòng ban một cách thiếu chính xác, không minh bạch dẫn đến khi triển khai công việc bị chồng chéo lẫn nhau và người này làm việc của người kia và khi đến tay thì không xử lý đúng. 

Quy trình lỏng lẻo trong khâu quản lý dẫn đến kết cục khi xảy ra chuyện thì sẽ khó có thể phân định rõ ràng ai là người chịu trách nhiệm cho công việc nào, mảng nào.

Một số ví dụ khác có thể kể đề cập khi bạn là một trong những người thân cận được sếp giao một số việc mang tính “hỗ trợ” ở thời điểm ban đầu. Nhưng khi đã hình thành thói quen và “tần suất” trở nên dày đặc chuyển đổi từ công việc phụ trợ sang trách nhiệm công việc phải hoàn thành khiến bạn mất kiểm soát. Và nghiễm nhiên nếu không được xử lý xong thì có nghĩa là bạn đang không hoàn thành tốt công việc của mình. 

1.3 Công ty “đi xuống”, không phát triển

Đó là lúc khi bạn nhận thấy tình trạng công ty đang diễn ra ở mức báo động cao và phải tự đặt câu hỏi:

  • Tại sao các nhân viên “key” lại liên tục nghỉ việc
  • Tại sao các nhân viên mới cứ ra rồi lại vào liên tục
  • Tình trạng giả lương muộn, sai lịch không báo trước, không lý do và diễn ra liên tục
  • Tình hình doanh thu không tăng mà có dấu hiệu suy giảm không có điểm dừng . 

Bản thân cũng đã từng đi làm kinh doanh, và cá nhân tương đối hiểu về các giai đoạn phát triển của một công ty sẽ luôn có lúc thăng trầm, lúc lên lúc xuống nhưng điều mình muốn đề cập ở đây đó là nếu quá trình đó tiếp diễn không có điểm dừng thì đây thực sự là một điều rất nghiêm trọng, ảnh hưởng đến lộ trình kế hoạch dài hạn của bạn. 

Trích dẫn:”Sự suy thoái rất khó để giải quyết. Một phần trong bạn sẽ muốn ở lại công ty để giúp đảo ngược tình hình “, Moradian đã từng nói. “Một công ty trải qua sự sụt giảm nghiêm trọng là một tổ chức bất thường. Đừng lãng phí thời gian nữa. Hãy tự coi trọng mình, nhận thức được rằng bạn xứng đáng làm việc ở một công ty tốt hơn bây giờ nhiều “

1.4 Bộ máy nhân sự cấu trúc liên tục

Đã bao giờ bạn rơi vào tình trạng không biết cấp trên phụ trách mình hiện tại là ai vì sự thay đổi chóng mặt mang tính liên tục và thiếu quy trình, không rõ ràng dẫn đến chính bạn cũng phải hoài nghi về công việc mình đang triển khai, báo cáo cho người nào và đâu là người mình phải có nghĩa vụ để báo cáo, xin ý kiến. 

Nhìn quanh một hồi và tự đặt câu hỏi văn phòng làm việc sao nhìn “lạ lẫm” đến vậy!

1.5 Thời gian làm việc

  • Khung thời gian làm việc vượt quá khung cho phép, mặc định ở trong bản mô tả công việc và quy định công ty

Tại sao mình lại phải đề cập đến chữ “quá nhiều”. Vì thực tế việc bạn ở lại thêm 30p – 1h hoặc 2h là thực trạng của khá nhiều công ty hiện nay. Điều này được lí giải không phải nằm ở điểm bạn yêu thích công việc một cách tuyệt đối mà cố gắng làm thêm 1 – 2 tiếng (thông thường) mà cốt lõi là do tính chất nhiệm vụ khối lượng công việc quá lớn khiến bạn không thể phân chia và hoàn thành được trong ngày đó và nếu không thể xử lý được thì không thể chuyển sang ngày kế tiếp. Và nếu liên tục như vậy thì kết quả KPIs cuối tháng sẽ bị đánh giá đi cùng các chế tài khác. Việc này đồng nghĩa với hình thức cưỡng chế làm việc một cách gián tiếp, tức là không cấm nhân viên về muộn nhưng cơ sở để phân chia công việc trực tiếp không khoa học, không dựa trên cơ sở thực tế.

2.      ĐỒNG NGHIỆP

Tương tác giữa “người với người” trong một quần thể, một xã hội thu nhỏ, một nhóm người luôn luôn là một vấn đề cốt lõi của cả trong cuộc sống lẫn môi trường làm việc. Theo mình nhận định, chắc hẳn ai ai cũng ít nhất một lần trong đời đã từng gặp những tình trạng tương tự dở khóc dở cười như dưới đây!

2.1 Bị đồng nghiệp chơi xấu, nói xấu sau lưng, bịa đặt

Thật đáng buồn là hiện nay, vấn nạn này xảy ra không hề ít trong hầu hết mọi môi trường làm việc, từ các công ty quy mô nhỏ đến lớn, từ trong nước đến cả quốc tế. Thực chất đây là điều rất khó tránh khỏi vì vốn dĩ mỗi công ty đều được điều hành bởi các cá thể, con người và mỗi người thì lại có một tính cách khác nhau, quyết định đến hành vi lối sống cũng như cách hành xử khác nhau.

Đừng bất ngờ khi bỗng một ngày bạn nghe tin đồn thất thiệt về mình rằng:

Nếu bạn là nữ, con bé này cặp với ông A ông B ông C, nó làm ***

Nếu bạn là nam, thằng này nó toàn đàn bà lắm, chuyên gia nịnh bợ sếp, giả tạo và thảo mai lắm

Và còn vô vàn các scandal, thị phi khác từ trên trời rơi xuống mà bạn sẽ ngẫu nhiên được nghe và hứng chịu dù đúng dù sai khi làm việc ở trong một công ty.

2.2 Bị đồng nghiệp xích mích cá nhân dẫn đến gây cản trở trong công việc

Xích mích cá nhân là một trong những yếu tố dẫn đến việc xung đột lợi ích và tồi tệ hơn là sử dụng các chiêu trò khác nhau để gây cản trở nhiệm vụ công việc của người khác.

Trong một công ty, các phòng ban các vị trí khác nhau sẽ có quyền hạn và năng lực khác nhau. 

Tuy nhiên sẽ có những năng lực tương hỗ, tương trợ, năng lực xung đột và có tầm ảnh hưởng đến các vị trí khác tương đương hoặc thấp hơn trong công ty. Và nếu có xích mích giữa những cá nhân ở một trong các phòng ban có năng lực đối nghịch thì việc sử dụng những quyền hạn này vào mục đích cá nhân là sai trái. 

Điều này không những ảnh hưởng đến hiệu quả công việc của mỗi người mà còn tác động đến mục tiêu chung của toàn công ty vì chỉ một cá nhân không hoàn thành chỉ số là cả phòng đã không đủ chỉ tiêu theo kế hoạch đề ra rồi. 

3.      CƠ CHẾ ĐÃI NGỘ

3.1  Bậc lương không phản ánh đúng “giá trị”

Tại sao trong trường hợp này mình không dùng “lương thấp” mà lại dùng bậc lương không phản ánh đúng giá trị vì lương thấp thực ra là một cụm từ mang ý nghĩa rất chung chung và không đặt ở bất kì hệ quy chiếu nào cả, không thể áp dụng trong các hoàn cảnh cụ thể được. Và ở đây cụm từ này được đo đạc rõ ràng bằng giá trị tuyển dụng của bạn trong thời điểm hiện tại trên thị trường tuyển dụng tương xứng với trình độ học vấn, kinh nghiệm làm việc, kĩ năng công việc và thâm niên cũng như những đóng góp của bạn tại công ty sau một thời gian.

Thực tế, không phải ai cũng có thể có đủ khả năng, nhận thức về năng lực của mình và giá trị cốt lõi mà mình xứng đáng nhận được.

Có những người bản thân họ là người có trình độ, kĩ năng công việc tốt nhưng công ty không hề trân trọng hoặc nếu có thì cũng cực kì tiết chế với suy nghĩ “tiết kiệm được bao nhiêu thì tiết kiệm, làm giàu cho bản thân trước tiên”.

3.2  Cơ hội thăng tiến

Trích dẫn: “Kris Plantrich, một huấn luyện viên nghề nghiệp, nói: “Các mục tiêu dài hạn giúp nhân viên tập trung và phát triển sự nghiệp của họ. “Nếu không có chỗ cho sự tăng trưởng, cải thiện, hoặc tiến bộ trong tương lai gần của bạn, hãy tìm kiếm một công ty có nhiều cơ hội tăng trưởng hơn”.

Mình tin rằng, không một cá nhân nào lại mong muốn hay có định hướng làm việc lâu dài ở tại một công ty mà không được biết lộ trình phát triển của mình ra sao, như thế nào. Việc ứng viên thấy rõ được con đường mà mình sẽ đi, các nấc thang mình có thể đạt tới nếu hoàn thành tốt sẽ là động lực to lớn thúc đẩy để các bạn cố gắng.

Sẽ ra sao nếu hàng ngày bản thân cứ miệt mài làm việc mà không biết cái đích đến của cuối cùng là gì, không tiến triển hay có thành tựu để có động lực trở nên tốt hơn.

Thăng tiến đi kèm với các yếu tố bao gồm lương, cấp bậc và quyền hạn trong công việc cũng như cơ hội để toả sáng.

4.      TÍNH CHẤT CÔNG VIỆC

4.1  Chỉ số KPIs

Bạn đang gặp áp lực từ việc không hoàn thành chỉ số KPIs hàng ngày, tuần, tháng đã được giao.

Điều bạn cần làm là xác định xem nguyên nhân cốt lõi của việc chưa hoàn thành là vì sao? Vì kĩ năng của mình còn yếu, hay thời điểm này là khó khăn chung của toàn công ty cũng như ngành sản phẩm, dịch vụ.

Trong mục này, mình muốn đề cập đến việc chỉ số KPIs đưa ra không phù hợp với tình hình thực tế của công ty, của ngành nghề, vị trí và nguồn lực mà bản thân mỗi bạn có để đạt được.

Chỉ số thực tế và kì vọng đưa ra “phi thực tế” không qua nghiên cứu và khảo sát một cách khoa học mà mơ hồ dẫn đến việc kế hoạch không hoàn thành và khi đó nhân viên sẽ mất động lực khi cứ làm hoài mà không đến đích hoặc đã cố gắng hết sức mà vẫn không thể đạt kết quả như mong muốn.

4.2 Khối lượng công việc

Trước khi ứng tuyển bạn cần đọc kĩ bảng mô tả công việc để hiểu rõ trách nhiệm, phạm vi công việc mà mình cần phải làm tại công ty là gì khi giữ vị trí đó cũng như các nhiệm vụ liên quan (nếu có). Có một điểm quan trọng mà rất ít bạn chú ý trong bảng mô tả công việc ở cuối cùng đó là “Một số công việc khi được BLĐ yêu cầu”. Công việc này thực sự là một điều gì đó rất chung chung, liệu công việc nào cũng phải làm hay nằm trong phạm vi nào, như thế nào là đúng là phù hợp với quy chuẩn.

Bản thân mình không phải là người “ngại việc”, vì nếu bản thân không linh hoạt sẽ rất khó có thể làm được tại một doanh nghiệp nào đó nếu chuyện gì cũng rõ ràng quá như giấy trắng mực đen. Tuy nhiên, điều mình muốn nhấn mạnh là tự mỗi người phải có một cách hiểu và định vị riêng để luôn nắm rõ và có sự trao đổi, triển khai để lựa chọn phù hợp.

5.      BOSS

5.1 Sếp là 1 người quan liêu thích xu nịnh

Sẽ ra sao và như thế nào nếu hàng ngày trước khi đến công ty, gặp sếp bạn đều cảm thấy stress về việc:

  • Phải ăn nói với sếp ra sao, lời lẽ như thế có sợ đụng chạm hay phải cẩn thận từng li từng tí một để tránh sếp phật lòng
  • Có nên đưa ra quan điểm trái chiều với sếp hay cứ phải chiều lòng sếp mọi lúc
  • Hàng ngày đến gặp sếp đều phải cung phụng như vua chúa

Thực ra, nếu trân trọng và có tình cảm thì việc quan tâm sẽ không đáng nói. Nhưng điểm mà mình đề cập đó là ở việc “phải làm”, “phải hành xử như là nghĩa vụ” và dành một sự chăm sóc đặc biệt như vua chúa. Còn nếu không, bạn lập tức được rơi vào danh sách mang tên “Black-list” và từ đó về sau con đường công danh sự nghiệp của bạn coi như trắc trở và khó khăn.

5.2 Sếp là một người mang chủ nghĩa cá nhân, quyền lực. 

Bạn không làm sếp hài lòng, sếp gìn giữ trong suy nghĩ và để cảm xúc cá nhân lấn át sang tất cả mọi chuyện. Sếp thù vặt và giữ mãi quan điểm đó trong lòng từ một chuyện nhỏ nhặt sang tất cả mọi chuyện khác dù không liên quan. Từ chuyện cá nhân có thể sang cả chuyện công việc.

5.3 Sếp là 1 người tuổi “Mùi”. 

Nếu bạn là nữ, là một cô gái xinh đẹp, cao ráo trắng trẻo với số đo 3 vòng “chuẩn chỉnh” thì thật khó mà có thể tránh khỏi được tình trạng này trong thời đại hiện nay, mặt tối của công sở nơi mà những người có cấp bậc, được kính nể có vị thế hơn chúng ta thay vì làm những điều tốt đẹp, hành xử có văn hóa thì lại cư xử bằng cách lợi dụng chức quyền và có những hành vi “cao thượng” đối với nhân viên, cấp dưới của mình, ép buộc và chèn ép bằng mọi cách. Nếu không chịu nghe lời thì dĩ nhiên, bạn biết số phận của các nhân viên đó ra sao rồi đấy?

Nhẹ nhàng thì sẽ là những câu bông đùa, trêu gẹo, bỡn cợt nhưng vượt mức cho phép, giới hạn giữa đồng nghiệp mang tính chất thăm dò, ảnh hưởng đến tâm lý làm việc về lâu về dài.

Ở cấp độ cao hơn thì là những mệnh lệnh yêu cầu gián tiếp có kế hoạch ví dụ như đi tiệc, tham gia vào các buổi “party” vui vẻ ngoài xã hội với đối tác nhưng thực chất là cơ hội để tiếp xúc lẫn nhau. Những đụng chạm, cách cư xử vượt quá mức cho phép khiến cho đối phương ngại ngùng và ức chế, xâm phạm quyền riêng tư và xúc phạm đến nhân phẩm, danh dự đi kèm một số tệ nạn.

5.4 Sếp không “phản hồi”, lắng nghe nhân viên

Trích dẫn: Mike Moradian, giám đốc điều hành của HonorSociety tại Washington, D.C., cho biết: “Thông tin phản hồi rất quan trọng để bạn biết mình có đáp ứng được yêu cầu công việc hay có làm tốt hơn mong đợi của sếp hay không. “Bạn cần phải biết sếp trông mong gì ở bạn, bạn làm tốt việc gì, và còn điều gì mà bạn cần cải thiện.” Nếu sếp không cung cấp cho bạn được những điều này, hãy tìm một công ty khác mà bạn thích.

Điều này được đề cập với các dấu hiệu như:

  • Bạn không nhận được bất kì lời khen nào từ sếp
  • Bạn không nhận được bất kì lời chỉ trích nào từ sếp
  • Bạn thậm chí không nhận được bất kì góp ý nào từ sếp

Điểm quan trọng không phải nằm ở việc bạn chỉ suốt ngày thích được khen ngợi, hay nhận lời chê bai mà điều quan trọng là các yếu tố này cần phải có với mỗi một vị sếp. Việc khen ngợi nhân viên thể hiện sự quan tâm, công nhận rằng những gì cấp dưới của họ đã đạt được là thành công là xứng đáng để khích lệ động lực. Việc chê giúp cho nhân viên của họ nhận thấy được họ đang làm không tốt, thưởng phạt phân minh. Và việc góp ý giúp cho nhân viên biết được mình sai cái gì, chỉ ra để giúp họ trở nên tốt hơn.

6. TÌNH TRẠNG BẢN THÂN

6.1 Lệch “cán cân” giữa công việc và cuộc sống cá nhân

Đồng ý rằng tuổi trẻ là phải cống hiến là phải làm việc hết mình để đạt được mục tiêu của bản thân, nếu không những năm tháng sau này sẽ vất vả vì mọi thứ đều khốc liệt và cạnh tranh hơn theo thời gian. Và mình cũng chắc chắn rằng rất khó một ai trong chúng ta có thể khẳng định rằng mình cân bằng được tốt giữa 2 thứ này. Ở mỗi giai đoạn khác nhau trong cuộc đời thì cán cân sẽ tự dịch chuyển ở một mức độ nhất định vì sự ưu tiên dành cho các mặt là khác nhau.

Mình cũng là một người trẻ và chưa đủ “trải nghiệm” để có thể khẳng định như thế nào là tốt nhưng có một điều mà bản thân đã nghiệm ra rằng, dù có như thế nào thì xin hãy đừng bao giờ để cán cân đó có một khoảng cách chênh quá nhiều, quá xa đến nỗi không thể kéo về lại như điểm ban đầu. Bởi nếu chỉ tập trung vào công việc thì bạn sẽ đánh mất đi khoảng thời gian cho bản thân, gia đình bạn bè và các mối quan hệ nhưng nếu chỉ chú trọng cho cuộc sống cá nhân mà không để ý đến công việc, cơm áo gạo tiền hàng ngày thì bạn cũng khó có thể vui vẻ được. 

Hai bên, hai sự quan tâm thiết yếu cho cuộc sống đều tương trợ, bổ trợ lẫn nhau vì vậy hãy cố gắng hết sức có thể để giữ vững và rút ngắn được khoảng cách này.

6.2 Thiếu “hào hứng” khi đến công ty hàng ngày 

Công ty là ngôi nhà thứ 2. Tại sao mình lại nói như vậy? Vì bản thân mỗi người trong chúng ta đều dành ít nhất 8h làm việc hành chính tại công ty, tiếp xúc với sếp với đồng nghiệp và mọi người xung quanh chưa kể các công việc bên lề khi hết giờ, vẫn mang về nhà để làm cho đến đêm, hầu như đều trăn trở để làm sao hoàn thành được tốt. Bởi vậy, nhiệt huyết là điều cực kì quan trọng giúp bạn có thể được duy trì cảm thấy thoải mái và động lực bước tiếp trên chặng đường đầy gian nan và vất vả.

  • Sẽ ra sao nếu mỗi sớm mai thức dậy bạn không còn cảm thấy hào hứng muốn đến công ty
  • Sẽ ra sao nếu mỗi Chủ nhật đến bạn cảm thấy “lo sợ” về những thứ mà mình phải làm, phải đối mặt vào sáng Thứ 2
  • Sẽ ra sao nếu bạn không còn cảm thấy hứng thú trong công việc hàng ngày mình đang làm
  • Sẽ ra sao nếu bạn cảm thấy cô lập với đồng nghiệp, nơi đầy rẫy những sự xảo trá, chiêu trò
  • Sẽ ra sao…

Còn vô vàn những áp lực vô hình, hữu hình mà bạn sẽ phải hứng chịu tại ngôi nhà thứ 2 này và nếu không còn cảm thấy được thoải mái mà chỉ là những áp lực đè nặng trong suy nghĩ thì tuyệt nhiên nơi đây không phù hợp để bạn dành thời gian cống hiến hết mình nữa.

6.3 Đánh mất “bản thân”

Là khi bạn không còn là chính mình trong cách hành xử, quy chuẩn đạo đức mọi thứ bị “bẻ gãy” và đi sai quy luật vốn có mà mình phải làm

Sự thích nghi, thích ứng cho phù hợp với hoàn cảnh là cần thiết vì không phải nơi nào cũng giống nơi nào và việc của chúng ta là phải xoay chuyển, thay đổi để trở nên phù hợp.

Tuy nhiên mọi thứ đều có giới hạn của nó, và việc thích ứng thích nghi không có nghĩa là mình sẽ phải thay đổi toàn bộ lẽ sống và mọi thứ đúng đắn mà mình đã đặt ra từ trước đến giờ hoặc để trở nên tệ hơn, để hoà nhập, giả tạo với mọi thứ để được sống một cách yên ổn trong môi trường đó.

Tồi tệ hơn là bạn có thể mang theo sự cáu kỉnh, bực dọc đó về ngôi nhà thân yêu và gây ra những cảm xúc tiêu cực trong các mối quan hệ với bạn bè và gia đình.

KẾT LUẬN

Thực tế, để mà nói sẽ không có một môi trường làm việc nào, một công ty nào là hoàn hảo để có thể đáp ứng được hết các nhu cầu nguyện vọng hay tránh khỏi được những yếu tố trên. Vì thực chất không có gì là tiêu chuẩn, là hoàn hảo cả và công ty cũng vẫn được xây dựng bởi con người và con người với con người thì sẽ luôn luôn có vấn đề dù ở bất kì lĩnh vực nào.

Có chăng chỉ là các công ty sẽ có ít dấu hiệu hơn, hoặc chí ít là nếu có thì tần suất diễn ra thưa hơn, mức độ nhẹ hơn và tầm ảnh hưởng cũng ở phạm vi hẹp. Họ đang trong quá trình cải thiện, cải tiến để mọi thứ trở nên tốt hơn cũng giống như bản thân chúng ta đang trưởng thành lên mỗi ngày vậy.

Thật khó để nói như thế nào là đúng, là sai để tư vấn cho các quyết định của mọi người. Việc mình liệt kê ra không phải là để mọi người thấy cứ có một trong các dấu hiệu đó là đi ngay đến quyết định nghỉ việc vì mọi thứ phải được đặt trong đúng hoàn cảnh thì mới có thể có quyết định chính xác được. Mình muốn cho mọi người một cái nhìn tổng quan, những nguyên nhân và hệ quả mang lại khi gặp phải những chuyện đó và từ đó chỉ trong mỗi người có thể biết rõ được mình thực sự muốn gì, cần gì đang trải qua điều gì và đã làm gì để vượt qua và thời điểm nào phù hợp để đưa ra lựa chọn đúng đắn.

Bản thân mình cũng đã từng trải qua hầu hết những dấu hiệu trên với tần suất cao, mức độ ảnh hưởng lớn và không ít lần chọn từ bỏ công việc ngay khi thấy không phù hợp. Bên cạnh đó, cũng có một số nơi sau khi đã tích lũy được bài học thực tế, đúc kết kinh nghiệm từ bạn bè, chuyên gia và lắng nghe lời khuyên hữu ích từ các anh chị đi trước thì mình đã quyết định tiếp tục chiến đấu và trang bị cho riêng mình hành trang, cách thích nghi để sau này đến với môi trường mới sẽ không cảm thấy nề hà bất cứ rào cản nào cả.

“Chúng ta có thể quyết định không ở lâu trong một môi trường mà hầu hết mang đến những điều tiêu cực, nhưng chúng ta có quyền lựa chọn để vượt qua nó, chiếm lĩnh nó và sau đó mới rời bỏ để mỗi chúng ta đều trở nên thật bản lĩnh”

“Viên ngọc muốn sáng thì phải được mài dũa, và con người muốn trưởng thành cũng như vậy phải trải qua vấp ngã và tự đứng dậy”

Cảm ơn mọi người đã dành thời gian đọc bài viết này!

Tham khảo: Linkedin Tuân VŨ