Connect With Your Audience: Integrate Social Media With Your WordPress.com Website


Integrate Social Media With Your WordPress.com Website

Integrating your social media presence with your website is essential to finding and growing your audience. WordPress.com offers many options and …

Connect With Your Audience: Integrate Social Media With Your WordPress.com Website

NguoiDenTuBinhDuong Tiktok


Bài học rút ra từ đại dịch COVID


Rồi nhân loại sẽ bước qua đại dịch, với những đột phá khoa học và thất bại trong những quyết sách chống dịch. Chúng ta có thể học gì cho tương lai?

Một người tưởng nhớ về những nạn nhân COVID trong tác phẩm nghệ thuật sắp đặt “Ở Mỹ: Hãy nhớ” – mỗi lá cờ trắng tượng trưng cho từng người chết vì COVID. Ảnh ngày 29/9/2021. Nguồn: washingtonpost.com.

Từ góc độ sử học, chúng ta cần đánh giá năm COVID như thế nào? Nhiều người tin rằng tổn thất khủng khiếp do coronavirus gây ra là bằng chứng cho sự bất lực của nhân loại trước sức mạnh của thiên nhiên. Thực tế năm 2020 đã cho thấy nhân loại còn lâu mới đầu hàng. Dịch bệnh không còn là thách thức không thể kiểm soát. Khoa học đã biến chúng thành thời cơ để tìm cách vượt qua. Vậy tại sao vẫn có quá nhiều người chết và khổ đau? Bởi vì các quyết định chính trị tồi. Trong quá khứ, khi phải đối mặt với một bệnh dịch như Cái chết Đen, con người không biết điều gì đã gây ra nó và làm thế nào để ngăn chặn. Khi đại dịch cúm 1918 xảy đến, các nhà khoa học giỏi nhất đã không thể xác định được loài virus, đã đưa ra các biện pháp đối phó vô ích và không thể phát triển một loại vaccine hiệu quả.

Nhưng với COVID-19, tình thế rất khác. Hồi chuông cảnh báo đầu tiên về trận dịch tiềm ẩn được gióng lên từ cuối tháng 12/2019. Đến ngày 10/1/2020, các nhà khoa học không chỉ phân lập được virus mà còn giải mã bộ gene của nó và công bố lên internet. Sau đó vài tháng, người ta đã biết rõ các biện pháp có thể làm chậm và ngăn chặn các chuỗi lây nhiễm. Trong vòng chưa đầy một năm, một số vaccine hiệu quả đã được sản xuất hàng loạt. Trong cuộc chiến giữa con người và mầm bệnh, chưa bao giờ con người lại mạnh mẽ đến thế.

Chuyển đổi cuộc sống số

Cùng với thành tựu chưa từng có về công nghệ sinh học, năm COVID cũng chứng kiến sức mạnh của công nghệ thông tin. Trong các thời đại trước đây, loài người hiếm khi ngăn chặn bệnh dịch bởi con người không thể theo dõi các chuỗi lây nhiễm trong thời gian thực và bởi vì chi phí tốn kém của việc phong tỏa kéo dài. Vào năm 1918, bạn có thể cách ly những người bệnh cúm nặng, nhưng không thể theo dõi quá trình di chuyển của người mắc bệnh không triệu chứng hoặc đang trong giai đoạn ủ bệnh. Và nếu ra lệnh cho toàn bộ dân số của một quốc gia phải ở nhà trong vài tuần, điều đó sẽ dẫn đến một nền kinh tế bị tàn phá, xã hội suy sụp và đói kém trên diện rộng.

Công nghệ giám sát số đã giúp việc theo dõi và xác định chính xác các vật trung gian truyền bệnh dễ dàng hơn rất nhiều, giúp việc kiểm dịch chọn lọc hơn và hiệu quả hơn.

Năm 2020, công nghệ giám sát số đã giúp việc theo dõi và xác định chính xác các vật trung gian truyền bệnh dễ dàng hơn rất nhiều, giúp việc kiểm dịch chọn lọc hơn và hiệu quả hơn. Quan trọng hơn, tự động hóa và internet đã làm cho việc phong tỏa kéo dài trở nên khả thi, ít nhất là tại các nước phát triển. Trong khi tại một số khu vực đang phát triển, trải nghiệm của con người vẫn gợi nhớ về nỗi u ám của bệnh dịch trong quá khứ, thì tại các nước phát triển, cách mạng số đã thay đổi mọi thứ. Trong hàng ngàn năm, sức lao động đóng vai trò thiết yếu đối với sản xuất lương thực, với khoảng 90% người dân làm nông nghiệp. Ngày nay, chỉ 1.5% người dân Hoa Kỳ làm việc tại các trang trại, không những đủ nuôi sống tất cả cư dân mà còn đưa Hoa Kỳ trở thành nhà xuất khẩu thực phẩm hàng đầu. Hầu như tất cả các công việc đồng áng đều do máy móc thực hiện, và chúng miễn nhiễm với bệnh dịch. Do đó, việc đóng cửa chỉ gây ra tác động nhỏ đối với canh tác nông nghiệp.

Hãy tưởng tượng một cánh đồng lúa mì trong thời kỳ đỉnh điểm của Cái chết Đen. Nếu người nông dân ở nhà trong vụ mùa thu hoạch, kết quả là sẽ chết đói. Nếu người nông dân vẫn ra đồng, họ có thể lây bệnh cho nhau. Đó là thế tiến thoái lưỡng nan mà người xưa phải đối mặt.

Với cánh đồng lúa mì của năm 2020, một tổ hợp được định hướng bằng GPS có thể thu hoạch toàn bộ cánh đồng với hiệu suất cao hơn nhiều, và không có nguy cơ lây nhiễm bệnh. Trong khi vào năm 1349, một người nông dân trung bình thu hoạch được khoảng 5 giạ lúa một ngày, thì đến năm 2014, một máy gặt đập liên hợp đã lập kỷ lục với năng suất 30,000 giạ lúa trong một ngày. Có thể nói, COVID-19 không có tác động đáng kể đến sản xuất toàn cầu đối với các cây trồng chủ lực như lúa mì, ngô và lúa gạo. Nhưng để nuôi sống mọi người, chúng ta còn phải vận chuyển nông sản phân phối, thậm chí xa hàng nghìn km. Trong suốt chiều dài lịch sử, thương mại là kẻ tiếp tay cho đại dịch. Các mầm bệnh chết người di chuyển khắp thế giới nhờ các tàu buôn và các đoàn lữ hành. Ví dụ, Cái chết Đen đã quá giang từ Đông Á sang Trung Đông dọc theo con đường Tơ Lụa, và chính các tàu buôn của người Genova sau đó đã chở nó đến châu Âu. Thương mại nguy hiểm bởi mỗi chiếc tàu dù bé đều cần thủy thủ để vận hành, và những con tàu đông đúng là điểm nóng bệnh dịch.

Các nhà nghiên cứu tại Viện Vi sinh Quốc gia tại Munich, cơ sở nghiên cứu đã chẩn đoán ca COVID-19 đầu tiên của Đức. Ảnh: Rafael Heygster/Helena Manhartsberger.

Vào năm 2020, thương mại toàn cầu có thể tiếp tục hoạt động suôn sẻ hơn nhiều vì thủy thủ đoàn ít lại. Một con tàu container hiện nay đã được tự động hóa có thể chở nhiều hàng hóa hơn cả một đội thương thuyền của cả một vương quốc thời sơ khai. Năm 1682, đội tàu buôn của Anh có tổng sức chở 68,000 tấn và cần 16,000 thủy thủ. Ngày nay, một con tàu vận tải OOCL Hong Kong có thể chở đến 200,000 tấn với chỉ 22 thủy thủ.

Nhưng ở một diễn biến khác, thời đại mới với những con tàu với hàng trăm khách du lịch và máy bay chở đầy hành khách là cửa ngõ phát tán COVID-19 quan trọng. Nhưng du lịch không phải là nhu cầu thiết yếu như thương mại. Khách du lịch có thể ở nhà, doanh nhân có thể họp qua Zoom, trong khi những con tàu gần như tự động và và những chuyến tàu hàng giữ cho sự luân chuyển kinh tế toàn cầu. Trong khi du lịch quốc tế giảm mạnh trong năm 2020, khối lượng thương mại toàn cầu chỉ giảm 4%.

Trong các ngành dịch vụ, tự động hóa và cách mạng số thậm chí còn tác động sâu sắc hơn. Con người của năm 1918 chắc không ai có thể tưởng tượng rằng các văn phòng, trường học, tòa án và nhà thờ có thể tiếp tục hoạt động trong tình trạng đóng cửa. Họ làm sao có thể tưởng tượng cách học sinh và giáo viên trò chuyện khi đang phải cách ly tại nhà. Tất nhiên là các tương tác trực tuyến có nhiều nhược điểm, nhất là những tổn thất tinh thần to lớn. 

Năm 1918, loài người chỉ sống trong thực tại, và khi virus cúm quét qua, nhân loại không còn nơi nào trốn chạy. Nhân loại ngày nay sống trong hai thế giới – thực và ảo, và khi coronavirus lưu hành qua thế giới thực, nhiều người đã chuyển phần lớn cuộc sống của họ sang thế giới ảo, nơi virus không thể bám đuổi.

Nhân loại ngày nay sống trong hai thế giới – thực và ảo, và khi coronavirus lưu hành qua thế giới thực, nhiều người đã chuyển phần lớn cuộc sống của họ sang thế giới ảo, nơi virus không thể bám đuổi.

Tất nhiên, con người là một thực thể không thể số hóa toàn bộ. Năm COVID đã nêu bật vai trò của các ngành nghề được trả lương thấp trong việc duy trì văn minh nhân loại: y tá, công nhân vệ sinh, tài xế xe tải, thu ngân, người giao hàng. Người ta thường nói mọi nền văn minh chỉ cách sự man rợ dăm ba bữa ăn. Vào năm 2020, những người giao hàng là sợi tơ mỏng manh gắn kết văn minh, và là huyết mạch gắn kết thế giới thực giữa chúng ta.

Kết nối internet

Khi nhân loại số hóa và tự động hóa cuộc sống, chuyển dịch sang hoạt động trực tuyến, chúng ta phải đối mặt với những nguy hiểm mới. Một trong những điều đáng chú ý nhất của năm COVID là internet không bị quá tải và gián đoạn. Một cây cầu khi có lưu lượng giao thông quá mức có thể bị tắc nghẽn hoặc sụp đổ, nhưng internet thì không, mặc dù trong năm COVID, các văn phòng, nhà thờ, trường học chuyển sang trực tuyến hầu như chỉ trong một đêm.

Chúng ta nhận ra cuộc sống vẫn tiếp diễn dù cả một quốc gia đang bị phong tỏa. Hãy thử tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra nếu cơ sở hạ tầng kỹ thuật số gặp sự cố. 
Công nghệ thông tin đã giúp chúng ta kiên cường hơn trước virus sinh học, nhưng khiến chúng ta lệ thuộc nhiều hơn và dễ bị tấn công hơn trước virus máy tính, từ các phần mềm độc hại đến cấp độ chiến tranh mạng. Mọi người thường hỏi: “Sau COVID, điều gì đang chờ chúng ta?”. Có lẽ ứng viên hàng đầu là một cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số. Coronavirus mất vài tháng để lan truyền và lây nhiễm cho hàng triệu người, còn cơ sở hạ tầng kỹ thuật số có thể sụp đổ trong vòng một ngày. Khi đó, bạn nghĩ phải mất bao lâu để chuyển đổi ngược, từ email trở về thư tay?

Điều gì đáng giá hơn?

Phòng thí nghiệm của công ty Bioscientia, nơi các kit chẩn đoán coronavirus được nghiên cứu, đánh giá và lưu trữ. Ảnh: Rafael Heygster.

Năm COVID đã phơi bày một hạn chế thậm chí còn nghiêm trọng hơn so với những hạn chế của khoa học và công nghệ. Đó là chính trị. Khi đưa đến một quyết sách, chúng ta phải cân nhắc nhiều lợi ích và giá trị, và vì không có cách tối ưu để xác định lợi ích và giá trị nào là quan trọng hơn, nên không có cách nào khoa học để quyết định những gì chúng ta nên làm.
Ví dụ: Khi quyết định có áp đặt lệnh phong tỏa hay không, người ta thường chỉ cần đặt câu hỏi: “Có bao nhiêu người mắc COVID-19 nếu chúng ta không ban bố lệnh phong tỏa?”. Chúng ta cũng nên đặt câu hỏi: “Có bao nhiêu người sẽ bị trầm cảm nếu chúng ta áp đặt một đợt phong tỏa? Bao nhiêu người sẽ thiếu dinh dưỡng? Bao nhiêu người phải nghỉ học hoặc mất việc? Bao nhiêu người bị bạo hành hoặc sát hại bởi vợ/chồng của họ?”

Ngay cả khi tất cả dữ liệu của chúng ta là chính xác và đáng tin cậy, chúng ta nên luôn hỏi: “Điều gì đáng giá hơn và được ưu tiên? Làm thế nào để cân đối các con số đang đối nghịch nhau?” Đây là vấn đề chính trị hơn là khoa học. Các chính trị gia cần cân bằng giữa các vấn đề y tế, kinh tế và xã hội để đưa ra chính sách toàn diện.
Trong năm COVID, giám sát đại chúng đã được hợp pháp hóa và phổ biến hơn. Chống lại dịch bệnh là quan trọng, nhưng nó có đáng để hủy hoại sự tự do? Bất kỳ dữ liệu nào thu thập về con người, đặc biệt về dữ liệu sinh học, phải được sử dụng để hỗ trợ con người hơn là để thao túng và kiểm soát. Bác sĩ riêng biết những điều cực kỳ riêng tư của tôi, và tôi chấp nhận điều đó vì tin tưởng bác sĩ sẽ sử dụng dữ liệu này vì lợi ích của tôi. Bác sĩ của tôi không được bán dữ liệu này cho bất kỳ công ty hay đảng phái chính trị nào.

Giám sát luôn phải là giao tiếp hai chiều. Nếu sự giám sát chỉ từ trên xuống dưới, thì đây là con đường mau chóng dẫn đến chế độ độc tài. Vì vậy, bất cứ khi nào giám sát cá nhân bị tăng cường thì đồng thời giám sát chính phủ và các tập đoàn lớn cũng phải tương xứng. Ví dụ, trong bối cảnh đại dịch, các chính phủ đang phân bổ một lượng tiền khổng lồ. Quy trình này phải được minh bạch hơn nữa. Với tư cách một công dân, tôi muốn dễ dàng xem ai nhận được tiền và ai là người quyết định số tiền đi đâu. Tôi muốn đảm bảo tiền được cấp cho các doanh nghiệp thực sự cần hơn là cho một đại công ty mà chủ sở hữu của nó là bạn của một bộ trưởng. Nếu chính phủ nói, quá phức tạp để thiết lập một hệ thống giám sát như vậy thì bạn đừng tin vào điều đó. Nếu không quá phức tạp để giám sát từng cá nhân, thì cũng không quá phức tạp để giám sát chính phủ.

Một lý giải cho sự ngăn cách giữa thành công về khoa học và thất bại trong các quyết sách chống dịch là các nhà khoa học có xu hướng hợp tác toàn cầu, trong khi các chính trị gia lại có xu hướng thù địch. Sự thiếu hợp tác toàn cầu không chỉ thể hiện trong cuộc chiến thông tin mà còn trong sự tranh giành các trang thiết bị y tế đang khan hiếm.

Không cho phép tập trung quá nhiều dữ liệu vào một nơi. Không phải trong đại dịch, cũng không phải sau đại dịch. Độc quyền dữ liệu là công thức của chế độ độc tài. Nếu cần thu thập dữ liệu sinh trắc học để ngăn chặn đại dịch, điều này nên được thực hiện bởi một cơ quan y tế độc lập hơn là cảnh sát. Và dữ liệu này nên được tách khỏi kho dữ liệu của chính phủ hoặc các tập đoàn lớn. Chắc chắn sự phân tán dữ liệu sẽ gây ra sự kém hiệu quả, nhưng đó là một tính năng hơn là một lỗi. Sự kém hiệu quả và mặt khai thác dữ liệu sẽ ngăn chặn sự trỗi dậy của nền độc tài kỹ thuật số.

Tùy thuộc vào các chính trị gia

Khi Cái chết Đen giết chết hàng triệu người, không ai mong đợi nhiều từ các vị vua và hoàng đế. Khoảng 1/3 dân số Anh đã chết trong làn sóng dịch hạch đầu tiên, nhưng cũng không khiến vua Edward III bị mất ngôi. Rõ ràng ngăn chặn đại dịch là việc vượt quá khả năng của nhà cai trị, nên không ai đổ lỗi cho họ.

Nhưng ngày nay, loài người có trong tay các công cụ hữu hiệu để ngăn chặn COVID-19. Một số quốc gia, từ Việt Nam đến Úc, đã chứng minh ngay cả khi thiếu vaccine, vẫn có các công cụ để ngăn chặn đại dịch, mặc dù phải trả giá đắt về kinh tế-xã hội. Chúng ta có thể đánh bại virus, nhưng không chắc mình có sẵn sàng trả giá cho chiến thắng. Đó là lý do tại sao các thành tựu khoa học đặt lên vai các chính trị gia một trách nhiệm lớn lao.

Điều không may là quá nhiều chính trị gia đã không thực hiện được trách nhiệm này. Ví dụ, các tổng thống dân túy ở Mỹ và Brazil đã hạ thấp sự nguy hiểm của dịch bệnh, từ chối ý kiến các chuyên gia mà chỉ lưu tâm đến các thuyết âm mưu. Họ đã không đưa ra kế hoạch hành động đúng đắn cho liên bang trong khi nỗ lực phá hoại hành động ngăn chặn dịch bệnh của chính quyền các tiểu bang và thành phố. Sự cẩu thả và thiếu trách nhiệm của chính quyền Trump và Bolsonaro đã dẫn đến hàng trăm nghìn ca tử vong có thể phòng tránh được.

Tại Anh, ban đầu Chính phủ bận tâm Brexit hơn là COVID-19. Chính sách phân ly của chính quyền Boris Johnson đã thất bại trong việc cô lập nước Anh khỏi mối nguy hại thật sự: virus. Quê hương Do Thái của tôi cũng phải hứng chịu sự quản trị yếu kém. Trên thực tế, Israel cũng là một “quốc đảo” tương tự như Đài Loan, New Zealand và Síp, với biên giới khép kín và chỉ có một cửa khẩu nhập cảnh chính: sân bay Ben Gurion. Tuy nhiên, vào thời kỳ đỉnh điểm của đại dịch, chính quyền Netanyahu đã cho phép du khách đi qua sân bay mà không kiểm dịch hoặc thậm chí bỏ qua các biện pháp sàng lọc thích hợp, và từ chối áp đặt lệnh đóng cửa.

Cả Anh và Israel đều đi đầu trong việc phân phối vaccine nhưng các đánh giá sai lầm ban đầu đã khiến họ phải trả giá đắt. Tại Anh, đại dịch cướp đi sinh mạng của 120,000 người, đứng thứ sáu thế giới tỷ lệ tử vong trung bình. Trong khi đó, Israel có tỷ lệ mắc đứng hàng thứ bảy thế giới và để ngăn thảm họa tiếp diễn, họ phải ký thỏa thuận “đổi dữ liệu lấy vaccine” chia sẻ dữ liệu [y tế] có giá trị khổng lồ với Pfizer để đổi lấy đủ vaccine sớm nhất. Giao dịch đã gây lo ngại về quyền riêng tư và độc quyền dữ liệu, đồng thời chứng minh dữ liệu của công dân là một trong những tài sản nhà nước giá trị nhất.

Trong khi chỉ vài quốc gia hoạt động tốt, nhân loại nói chung đến nay vẫn thất bại trong việc ngăn chặn đại dịch hoặc đề ra kế hoạch toàn cầu để đánh bại virus. Những tháng đầu năm 2020 diễn ra như một vụ tai nạn trong cuộn phim quay chậm. Truyền thông hiện đại giúp mọi người trên thế giới theo dõi theo thời gian thực những hình ảnh đầu tiên từ Vũ Hán, sau đó là Ý, và nhiều quốc gia khác – nhưng không có lãnh đạo toàn cầu nào xuất hiện để ngăn chặn thảm họa đang nhấn chìm thế giới. Các công cụ đã sẵn sàng, thì chúng ta vẫn thường xuyên thiếu sự khôn ngoan chính trị.

Liên kết quốc tế 

Một lý giải cho sự ngăn cách giữa thành công về khoa học và thất bại trong các quyết sách chống dịch là các nhà khoa học có xu hướng hợp tác toàn cầu, trong khi các chính trị gia lại có xu hướng thù địch. Làm việc dưới sự căng thẳng và không chắc chắn, các nhà khoa học khắp thế giới tự do chia sẻ thông tin và nương tựa vào những phát hiện và hiểu biết của nhau. Nhiều dự án nghiên cứu quan trọng được thực hiện bởi các nhóm đa quốc gia. Ví dụ, một nghiên cứu quan trọng đã chứng minh hiệu quả của các biện pháp đóng cửa được tiến hành đồng thời bởi các nhà nghiên cứu từ 9 tổ chức: 1 tại Anh, 3 tại Trung Quốc, 5 tại Mỹ. Ngược lại, các chính trị gia đã không thể thành lập một liên minh quốc tế chống lại virus và không thể đồng thuận về một kế hoạch toàn cầu. Hai siêu cường là Mỹ và Trung Quốc cáo
buộc nhau che giấu thông tin, phổ biến tin giả và các thuyết âm mưu, thậm chí cố tình phát tán virus. Nhiều quốc gia khác rõ ràng đang cố ý làm sai lệch hoặc che giấu dữ liệu về diễn biến của đại dịch.

Nếu một đại dịch khác tấn công nhân loại vào năm 2030 thì đó không phải là một thảm họa tự nhiên không thể kiểm soát, cũng không phải là sự trừng phạt của Chúa Trời, mà là thất bại của con người – chính xác hơn – là thất bại về chính trị.

Sự thiếu hợp tác toàn cầu không chỉ thể hiện trong cuộc chiến thông tin mà còn trong sự tranh giành các trang thiết bị y tế đang khan hiếm. Mặc dù cũng có nhiều trường hợp hợp tác và tài trợ hào phóng, nhưng đã không có nỗ lực nghiêm túc nào để tổng hợp nguồn lực để hợp lý hóa sản xuất và phân phối công bằng. Chủ nghĩa dân tộc vaccine đã tạo ra sự bất bình đẳng mới giữa các quốc gia.

Thật đáng buồn khi nhiều người không hiểu một sự thật đơn giản về đại dịch: chừng nào virus vẫn tiếp tục lây lan ở bất cứ đâu, không quốc gia nào có thể an toàn thật sự. Cứ cho Anh và Israel thành công trong việc diệt trừ virus bên trong biên giới, thì virus tiếp tục lây lan tại Ấn Độ, Brazil hoặc Nam Phi vẫn tạo ra những đột biến mới khiến vaccine mất tác dụng và thúc đẩy một làn sóng lây nhiễm mới.

Trong tình cảnh hiện nay, lời kêu gọi về lòng vị tha có thể vượt lên trên được chủ nghĩa quốc gia. Tuy nhiên, trường hợp khẩn cấp hiện nay cần sự hợp tác toàn cầu chứ không phải lòng vị tha, vì điều này mới đảm bảo lợi ích quốc gia thực sự. 

Chống virus cho thế giới

Những cuộc tranh luận xảy ra trong năm COVID sẽ còn vang vọng nhiều năm nữa. Nhưng tất cả các phe phái chính trị nên đồng thuận về ít nhất ba điểm chính yếu:
Thứ nhất, chúng ta cần bảo vệ cơ sở hạ tầng số thiết yếu của mình. Đó là giải pháp cứu rỗi chúng ta trong đại dịch, và nó có thể sớm trở thành nguồn gốc cho một thảm họa khác thậm chí còn tồi tệ hơn.

Thứ hai, mỗi quốc gia nên đầu tư nhiều hơn vào hệ thống y tế công cộng của mình. Điều này có vẻ hiển nhiên, nhưng các chính trị gia và cử tri đôi khi vẫn ăn may mặc dù bỏ qua những bài học rõ ràng nhất.

Thứ ba, chúng ta nên thiết lập một hệ thống toàn cầu mạnh mẽ để giám sát và ngăn chặn đại dịch. Trong cuộc chiến lâu dài giữa nhân loại và mầm bệnh, trận địa chính là cơ thể mỗi chúng ta. Nếu bất kỳ cửa ngõ nào bị xuyên thủng, toàn mặt trận sẽ đều nguy khốn. Ngay cả những người giàu nhất hành tinh cũng có lợi ích cá nhân trong việc bảo vệ những người nghèo nhất ở các nước kém phát triển. Nếu một virus nhảy từ dơi sang người ở một ngôi làng hẻo lánh trong một cánh rừng heo hút, chỉ có thể nó sẽ xâm nhập phố Wall chỉ vài ngày sau đó.

Nền tảng của hệ thống chống lại dịch hạch toàn cầu vẫn đang tồn tại dưới mô hình WHO và một vài tổ chức khác. Nhưng ngân sách dành cho hệ thống này rất ít ỏi, và hầu như không đem lại lợi ích chính trị. Chúng ta phải trang bị cho nó các ảnh hưởng chính trị và ngân sách cần thiết để nó không bị lệ thuộc các suy nghĩ bất chợt của các chính trị gia thực quyền. Như đã lưu ý trước đó, tôi không tin các chuyên gia không được bầu chọn nên được giao nhiệm vụ đưa ra các quyết sách quan trọng. Phương thức cũ nên được duy trì. Nhưng một số cơ quan y tế toàn cầu độc lập sẽ là nền tảng lý tưởng để tổng hợp dữ liệu y tế, theo dõi các nguy cơ tiềm ẩn, cảnh báo và điều hành công tác nghiên cứu và phát triển.

Nhiều người lo ngại COVID là sự khởi đầu cho một làn sóng dịch bệnh mới. Nhưng nếu các bài học trên được tiếp thu, cú sốc như COVID có thể xảy đến ít thường xuyên hơn. Loài người không thể ngăn chặn sự xuất hiện của các mầm bệnh mới, bởi đây là tiến trình tự nhiên đã diễn ra hàng tỷ năm và còn tiếp tục trong tương lai. Nhưng hiện nay chúng ta có kiến thức và công cụ cần thiết để chăn chặn sự lây lan của chúng. Nếu một đại dịch khác tấn công nhân loại vào năm 2030 thì đó không phải là một thảm họa tự nhiên không thể kiểm soát, cũng không phải là sự trừng phạt của Chúa Trời, mà là thất bại của con người – chính xác hơn – là thất bại về chính trị.

Cao Hồng Chiến lược thuật / TiaSang

Sử gia Yuval Noah Harari, tác giả của các cuốn sách nổi tiếng: Sapiens, Homo Deus, 21 bài học của thế kỷ 21, Sapiens: Lược sử loài người bằng tranh.

Nguồn bài và ảnh: https://www.ft.com/content/f1b30f2c-84aa-4595-84f2-7816796d6841

Một câu hỏi bỏ trống


Có khi nào bạn tự hỏi: mình nên làm gì lúc này ? đi đâu ? có nên đi làm lại hay tìm cái gì khác để làm ? có nên tiếp tục công việc chuyên môn hay bỏ hẳn và làm một công việc mới hoàn toàn ? thời gian này có nên startup hay chờ ? còn vài tháng nữa là qua năm mới rồi có nên kinh doanh hay chờ dịch ổn ổn chút rồi làm ? công việc mới đang suy nghĩ có phải là nghề nghiệp của mình 10 năm tới hay không ? …. ? … ? … ?

Cà phê vỉa hè suy nghĩ tương lai – ảnh nguoidentubinhduong

Mở đầu câu chuyện là cả tá câu hỏi , đi tìm câu trả lời thì chắc chỉ có một người giúp mình trả lời thôi , đó là bản thân mình chứ ai !

Vậy xâu chuỗi lại thì phải biết mình muốn gì và đi tìm cách giải quyết để đạt được mong muốn đó. Giờ thì dịch còn chưa ổn, cái cần nhất lúc này phải là giữ sức khoẻ phòng tránh mang dịch bệnh, cái thứ hai là giữ kế hoạch tài chính sao cho không bị mang nợ nần, cái thứ 3 là kiếm thêm thu nhập để đủ sống chứ đừng mong kiếm nhiều lúc này , nếu có trúng số thì tốt còn không thì đừng làm gì lớn lao cả coi chừng lao xuống (startdown) chứ không phải startup.

Mình viết cái story ngắn dòng suy nghĩ đang chạy lăn tăn rối nùi này ra đây để có gì sau này đọc lại , ghi lại một chặng đường rồi chục năm sau nhìn lại thấy cái thời đại dịch này nó hành người ta thế nào, muốn tiến không xong muốn lùi không được.

Ngồi giãn cách trên 2 mét , đeo khẩu trang , lúc nào cũng kẹp nách chai sát khuẩn – ảnh nguoidentubinhduong

Viết lách cũng hay, tự viết tự đọc , tự khen tự chê… Hãy sống cho mình và vì mình, kệ người ta nghĩ gì nói gì về bạn.

Nguoidentubinhduong.con

Đi tìm ý tưởng để viết


Lâu lâu mở blog ra định viết gì đó nhưng lại bị bối rối nghĩ hoài không ra ý tưởng, thậm chí viết story vài dòng cũng không biết viết thế nào. NDTBD tìm được một số cách như bên dưới chia sẻ cho các bạn để tìm ra ý hay cho nội dung sắp viết. Cùng xem thử có giúp được gì cho bạn không nhé.

—-

20 Cách Giúp Tìm Cảm Hứng Viết Lách

Chẳng cần phải nói chúng ta cũng đều biết việc viết lách cần cảm hứng đến mức nào. Khi bạn tràn đầy cảm hứng, bạn như được tiếp thêm năng lượng, bạn có thể viết một cách rất dễ dàng, quên ăn quên ngủ. Nhưng nếu bạn không có hứng, bạn cảm thấy hoàn toàn chán nản và không thể làm được bất cứ điều gì. Nếu việc viết bài chỉ đơn giản là sở thích của bạn, thì bạn có thể quên nó đi và chờ đợi khi nào đó cảm hứng tự đến. Nhưng nếu đó là công việc của bạn và thu nhập của bạn phụ thuộc vào điều đó? Câu trả lời rất rõ ràng: Bạn nên tự đi tìm cảm hứng ngay lập tức. Dưới đây là 20 cách giúp bạn vững bước trên con đường đó.

1.Nghe nhạc

Ảnh hưởng tích cực của âm nhạc đã được chứng minh: một bài hát có thể giúp bạn tập trung và bắt đầu làm việc, trong khi một số khác sẽ cho bạn thư giãn và nghĩ về một cái gì đó dễ chịu. Chỉ cần tìm nhạc có ảnh hưởng đến bạn, và bật nó lên khi bạn cần một số nguồn cảm hứng để viết.

2.Viết tay

Nhờ những công nghệ hiện đại, ngày nay chúng ta hiếm khi sử dụng một cây bút và một tờ giấy khi viết. Chỉ cần đóng File Word của bạn lại, cầm lấy một cây bút và tìm lại cảm hứng từ những dòng viết tay. Biết đâu đấy, có thể bạn sẽ sáng suốt hơn khi rời xa màn hình máy tính!

3.Thiền

Bạn đang tìm kiếm ý tưởng nhưng không có ý tưởng nào cả? Chỉ cần cố gắng thư giãn và đừng nghĩ đến điều gì hết. Đây là thời điểm khi cảm hứng có thể đến, và những ý tưởng mới đôi khi có thể xuất hiện bất ngờ.

4.Lắng nghe người khác

Đừng ngần ngại hỏi người khác để nhận được sự giúp đỡ hoặc những lời tư vấn. Đôi khi những ý tưởng, những cụm từ đơn giản xuất hiện từ những người chả viết lách bao giờ có thể châm ngòi cho một số ý tưởng mới trong đầu của bạn.

5.Sự liên kết từ ngữ

Chỉ cần chơi một trò chơi đơn giản, lấy từ điển ra, chọn một từ, và viết ra tất cả những suy nghĩ liên quan mà bạn nghĩ đến. Hoặc mở một trang ngẫu nhiên trong bất kì cuốn sách nào và đọc.

6.Suy nghĩ khác đi

Suy nghĩ liên tục về một vấn đề có thể khiến bạn chết chìm trong chính dòng suy nghĩ của mình! Hãy cố gắng suy nghĩ về một điều gì đó hoàn toàn không liên quan đến chủ đề bạn đang viết. Hãy để não bộ của bạn được sáng tạo và thư giãn. Ví dụ như bạn có thể nghĩ xem mình sẽ chuẩn bị leo Everest như thế nào dù bạn chưa một lần leo núi!

7.Hãy nhìn vào một cái gì đó màu xanh lá cây hay xanh nước biển

Các nghiên cứu khẳng định rằng hai màu này có thể ảnh hưởng tích cực đến sự sáng tạo của chúng ta.

8.Viết tự do

Dành ra 10 phút để viết đến tất cả những gì ngẫu nhiên nẩy ra trong đầu bạn mà không cần suy nghĩ, không dừng lại. Khi hoàn thành, hãy đọc lại và tìm ra một vài ý tưởng mới.

9.Thay đổi cảnh quan

Thay đổi góc làm việc, thay đổi vị trí ngồi, đi lại, tìm một nơi nào đó khác,….Hay đơn giản hơn là thay hình nền trên Laptop của bạn. Điều này có tác động rất tích cực.

10.Cười

Tâm trạng tích cực có thể thúc đẩy sự sáng tạo vì chúng đẩy mạnh hoạt động ở vỏ não trước và phía trước vỏ não (vùng não của chúng tôi kết hợp với nhận thức phức tạp, ra quyết định, và cảm xúc).

11.Làm cái gì đó bằng tay

Nếu bạn đã lâu không động chân động tay thì bạn nên làm điều đó! Cả ngày đã ngồi lì với công việc văn phòng rồi, bạn có thể dọn dẹp lại phòng, có thể đan len, nấu ăn, làm vườn,…bất cứ thứ gì bạn thích và thu hút bạn trong một khoảng thời gian. Điều này giúp bạn làm mới lại tư duy.

12.Dành thời gian cho các hoạt động ngoài trời

Hãy đi bộ trong công viên hoặc đi cắm trại. Nó không có vấn đề gì về phương pháp bạn lựa chọn ở đây, điều chính là không khí trong lành, những trải nghiệm mới và những ấn tượng mới sẽ truyền đến cảm hứng của bạn.

13.Chơi thể thao

Trong thời gian tập thể dục, chúng ta không chỉ tăng cường cơ thể của chúng ta mà còn giải phóng bộ não của chúng ta. Ngoài những lợi ích vật chất, chúng tôi cũng phát triển sức mạnh ý chí tốt hơn, kiên nhẫn, và có mục đích.

14.Hãy thử một cái gì đó mới

Nếu bạn luôn luôn làm những gì bạn thường làm, sáng tạo của bạn sẽ đi đến một kết thúc chết chóc. Nhưng khi bạn phấn đấu cho một cái gì đó mới, nó có thể truyền cảm hứng cho bạn. Ngay cả những điều đơn giản như một cách thức mới để làm việc hoặc một thí nghiệm nấu ăn mới có thể giúp bạn đưa ra một số ý tưởng mới cho câu chuyện của bạn.

15.Ngủ

Nếu bạn không thể tìm thấy bất kỳ ý tưởng mới nào cho các bài viết, chỉ cần đi ngủ. Vâng, điều này thường hiệu quả, và đôi khi sau một đêm ngon giấc, những ý tưởng chảy ra trong đầu bạn dễ dàng hơn.

16.Đừng cầu toàn

Sẽ không ai chết nếu tác phẩm của bạn không đạt giải Nobel văn học hay được đăng trên các tạp chí danh tiếng! Sự cầu toàn sẽ ngăn bạn hoàn thành bất cứ việc gì. Chỉ cần cố gắng làm tốt nhất có thể, đừng dành quá nhiều thời gian cho việc tìm kiếm sự hoàn hảo.

17.Ra nước ngoài

Một nghiên cứu cho thấy rằng những sinh viên du học ở nước ngoài đang hoạt động nhiều hơn với tư duy sáng tạo. Các nhà tâm lý khẳng định rằng kinh nghiệm đa văn hóa giúp kích thích quá trình nhận thức hình thành cơ sở cho tư duy sáng tạo của chúng tôi.

18.Hãy tạo ra một “kho báu”

Cảm hứng là thứ rất thất thường, đó là lý do bạn nên thu thập và lưu trữ lại bất kì điều gì khiến bạn cảm thấy hứng thú. Nó có thể là những dòng ghi chú vội vàng, những mẩu chuyện thú vị,…Hãy giữ chúng lại và bạn hoàn toàn có thể tìm kiếm ý tưởng từ những mảnh ý tưởng nhiều vô tận này.

19.Tìm những gì kích thích sự sáng tạo của bạn

Victor Hugo không thể làm việc mà không có mùi của cà phê. Isaac Newton (theo truyền thuyết!) ngồi dưới gốc cây táo để suy ngẫm trong yên tĩnh. Có lẽ bạn có thể xác định những thói quen gì có thể đánh thức sự sáng tạo của bạn.

20.Đừng chờ đợi cho một nàng thơ

Nếu bạn đã thử tất cả các phương pháp mô tả ở trên, nhưng cảm hứng của bạn đã chưa trở lại, hãy bắt đầu viết. Tại một số điểm nàng thơ của bạn sẽ tiếp cận từ phía sau của bạn và nhìn trộm qua vai của bạn, tự hỏi những gì bạn đang làm mà không có cô. Sau đó, cô ấy sẽ cho bạn một gợi ý. Và sau đó. . . cô ấy sẽ nắm lấy tay của bạn nhẹ nhàng và dẫn bạn đến nơi nào đó đầy cảm hứng…!!

Nguồn: Litado

—-

101 “cánh cửa dẫn lối” khi bạn “bí” ý tưởng content

Cái nghề Copywriter tưởng chừng như chỉ ngồi viết, viết và viết nhưng cũng chứa đựng bao phen phiền não và gian truân chẳng kém cạnh ai. Đã bao giờ bạn thấy nội dung của mình bị “đói” ý tưởng? Đã bao giờ bạn cảm thấy bế tắc trước những chủ đề? Đã bao giờ bạn phải loay hoay với từng con chữ, ánh mắt trống rỗng trước ngày deadline nộp nội dung? Người thích viết cũng có lúc cảm thấy uể oải, bất lực trước con chữ hay sao?Hãy theo dõi những cách sau đây để thoát khỏi vòng luẩn quẩn và tìm được ý tưởng content cho mình nhé.

1. Ý tưởng content từ bình luận trên blog

Người dùng hay công chúng mục tiêu chính là “kho báu” để bạn tìm kiếm ý tưởng. 

Hãy bắt đầu với việc đọc những lời bình luận trên blog của bạn. Đây chính là cơ hội để bạn tương tác và giao tiếp với người dùng. Hãy đảm bảo những bình luận vào bài viết luôn được trả lời, đừng để người dùng cảm thấy họ bị “lơ” đi. 

Những bình luận ấy có thể là tích cực, thậm chí tiêu cực hay đem đến góc nhìn khác, khía cạnh khác của vấn đề đi chăng nữa, đều có thể đem lại cảm hứng cho những ý tưởng content sau này của bạn.

2. Ý tưởng content từ người dùng trên mạng xã hội

Bạn viết content cho họ đọc, thì bạn phải thấu hiểu họ đang nghĩ gì, cần gì và muốn điều gì.

Một cách khác để tìm ý tưởng content từ người dùng chính là vào trang cá nhân trên các mạng xã hội của họ. Đọc những bài họ viết, những hình ảnh họ đăng, tìm ra những vấn đề mà họ quan tâm, những thương hiệu mà họ đang tương tác đều có thể là những gợi ý hay ho khi bạn lên ý tưởng cho nội dung của mình. 

Ngoài ra, việc tiếp cận mạng xã hội để bắt “trend” cho content cũng là điều không nên bỏ qua.

3. Suy nghĩ và vẽ sơ đồ các vấn đề liên quan

Vẽ sơ đồ chính là cách tìm ý tưởng cho content rất độc đáo và hiệu quả. Với cách làm này, bạn vừa không lo “cạn” ý tưởng viết bài mà lại vừa không bỏ sót bất cứ một yếu tố nào liên quan đến vấn đề bạn đang viết.

Khi nhận được từ khóa cần viết, hãy lấy ngay cho mình một chiếc bút và một tờ giấy, ghi từ khóa vào chính giữa, sau đó gạch ra các phía những yếu tố liên quan đến nó. Ví dụ như bạn cần viết về một sản phẩm nào đó chẳng hạn, những nhánh xung quanh của nó sẽ là: chức năng, công dụng, cách dùng, đối tượng khách hàng, lợi ích,… 

Trong mỗi nhánh đó, bạn lại gạch thêm ra các ý nhỏ chi tiết hơn, như vậy, bạn sẽ có một sơ đồ về tất cả những gì liên quan đến sản phẩm đó. Và việc cần làm bây giờ chỉ là nhìn vào sơ đồ và “múa bút” theo cách của riêng mình mà thôi.

4. Ý tưởng từ website đối thủ

Dù bạn đang làm content trong lĩnh vực nào, chắc chắn cũng sẽ có những đối thủ cạnh tranh trực tiếp hoặc gián tiếp.

Lấy ý tưởng từ website đối thủ không phải là việc ăn cắp hay đạo văn những bài viết của họ, cái chúng ta cần là những chủ đề để từ đó phát triển ra những ý tưởng mới. Hãy đọc blog của họ, viết ra những chủ đề mà bạn chưa làm. 

Việc của bạn chính là cố gắng để làm ra nội dung tốt hơn với cùng chủ đề đó. Ví dụ, bài viết của đối thủ là top 10 cách để bán hàng hiệu quả hơn, bạn có thể phát triển với nội dung với top 15 cách để bán hàng hiệu quả hơn chẳng hạn.

Hãy tìm hiểu xem đội ngũ content của họ đang làm gì, có những điểm mạnh nào, có gì đáng học hỏi và có gì nên rút ra kinh nghiệm hay không? Hãy xây chuỗi tất cả và có thể bạn sẽ nảy ra những ý tưởng hay ho cho content của mình đó.

5. Ý tưởng content từ “bác Google”

Các bạn trẻ ngày nay thường hay có câu nói đùa là: “cái gì không biết thì tra Google” và câu nói này cũng hoàn toàn đúng với những người viết content. Sử dụng cách này, các bạn chỉ cần chủ động tra Google về từ khóa, về chủ đề mình đang viết, sẽ có cả ngàn kết quả được hiện ra.

Bạn đang “ấp ủ” một chủ đề, hãy thử tìm kiếm từ khóa đó trên Google. Công cụ tìm kiếm sẽ gợi ý cho bạn những khía cạnh nhỏ hơn của chủ đề đó mà đang được mọi người quan tâm và tìm kiếm nhiều nhất. Hãy theo dõi phần “các tìm kiếm liên quan đến …” xem có tìm được ý tưởng gì hay ho mà bạn chưa nghĩ ra không nhé.

Ngoài ra, một điều cần lưu ý khi tham khảo nội dung từ các website khác chính là nên sàng lọc, lựa chọn thông tin một cách tỉ mỉ, cẩn thận để có những gợi ý chính xác nhất.

6. Ý tưởng content từ các cuộc phỏng vấn

Bạn đang băn khoăn không biết đối tượng mục tiêu của bạn đang muốn đọc nội dung gì? Hãy trực tiếp phỏng vấn họ, tìm hiểu về hành vi của họ.

Đừng ép buộc họ vào những câu hỏi phải trả lời “có” hoặc “không”, hãy để họ tự nói ra những điều họ muốn, những gì họ nghĩ một cách thoải mái nhất.

Những cuộc phỏng vấn như vậy có thể cho bạn những câu trả lời mới lạ, những chủ đề mà bạn không thể ngờ tới, từ đó giúp bạn thoát khỏi tình trạng “bí” ý tưởng. Hãy ghi âm lại cuộc phỏng vấn đó để có cơ hội nghiên cứu kỹ hơn về sau.

7. Ý tưởng từ các sự kiện trong ngành

Nếu không biết phải viết nội dung gì, bạn cũng có thể đăng những bài viết cập nhập tin tức liên quan trong ngành. Bạn có thể cung cấp cho người đọc thông tin về các sự kiện, cách thức họ đăng ký và tham gia. Ngoài ra, cũng có thể là những bài viết về tin tức mới nhất, nhân vật nổi bật,…

Một lưu ý khi lấy ý tưởng content từ các sự kiện chính là phải cân nhắc, chọn lọc những gì thực sự liên quan đến blog của bạn và phù hợp với đối tượng mục tiêu mà bạn đang nhắm tới.

8. Nhờ công cụ lên ý tưởng

Nếu bạn vẫn đang bế tắc và không biết viết gì, có thể sử dụng những nền tảng công cụ online để đưa ra gợi ý. Một công cụ bạn có thể tham khảo chính là Hubspot blogs idea generator. Bạn chỉ cần gõ một từ khóa, công cụ sẽ đưa cho bạn một vài ý tưởng để bạn cân nhắc.

  9. Ý tưởng từ sách, báo,…

Đọc là cách tìm ý tưởng cho content vô cùng đơn giản, việc của bạn chỉ là đọc, đọc, đọc và đọc. Bạn có thể đọc những quyển sách dành cho copywriter. Tuy nhiên,  bạn cũng có thể đọc tất cả những gì mình thích, không hề giới hạn phạm vi: đọc sách, đọc truyện tranh, đọc tạp chí,… tùy bạn. Nhưng cũng lưu ý tránh xa những tập truyện quá xàm xí, chứa những nội dung không lành mạnh hoặc xáo rỗng.

Những cuốn sách, tập truyện, tập ảnh này sẽ giúp vốn ngôn từ của bạn được mở rộng, sẽ khiến tư duy của bạn được đổi mới và “nảy” ra những ý tưởng sáng tạo tuyệt vời cho sản phẩm content của mình. Bởi vậy, nếu là người yêu thích viết lách, thích những sản phẩm content thật “chất”, hãy dành thời gian đọc thật nhiều.

10. Ý tưởng content từ những câu chuyện

Những câu chuyện có thật của khách hàng, của thương hiệu, hay của chính bản thân bạn đều có thể lấy làm cảm hứng để viết nên những câu chuyện hấp dẫn và thu hút. 

Đó có thể là những câu chuyện về khó khăn, thử thách, hay về sự thành công, những bài học và kinh nghiệm sống. Hãy khéo léo kết nối nội dung câu chuyện để người đọc cảm thấy có mình trong đó.

Điều đặc biệt ở ý tưởng content này chính là tính độc đáo của nó. Người đọc sẽ khó tìm được những câu chuyện tương tự ở nơi khác. Dù khung câu chuyện có thể giống nhau, nhưng hãy làm những chi tiết thật sự khác biệt. 

Hãy phòng bị cho mình những bí quyết trên để có thể “thổi luồng sinh khí mới” cho ý tưởng content và tìm kiếm các đề tài mới lại hơn. Tất cả cũng nhằm mục đích vừa thỏa mãn người đọc mà vẫn để bản thân được tận hưởng “cái đẹp” từ những con chữ. Và trên hết, chúc bạn luôn hài lòng với những gì bạn viết.

Hy vọng, thông qua bài viết này, bạn sẽ có được thêm nhiều ý tưởng content tuyệt vời.

Vinalink Media

—-

30 NGÀY THỬ THÁCH VIẾT LÁCH

img_0
(Ảnh: Internet)

Dưới đây là 30 ý tưởng viết lách mà mình sưu tầm, tổng hợp và thực hành để tập luyện viết lách cũng như nhìn nhận và khám phá bản thân. Mình chia sẻ để bạn nào có chung mối quan tâm sẽ cùng tham khảo và thực hiện cùng nhé. Đây chỉ là những gợi ý nhỏ để bạn có cảm hứng bắt đầu việc viết nếu cảm thấy khó khăn; trong quá trình viết, bạn sẽ khai triển được rất nhiều điều khác. Chúc bạn một hành trình trải nghiệm viết lách thú vị nhé!

Ngày 1: Liệt kê ít nhất 10 điều khiến bạn hạnh phúc.

Ngày 2: Viết một điều gì đó về bạn mà ai đó đã nói với bạn khiến bạn nhớ mãi không quên.

Ngày 3: Viết về một người nào đó đã truyền cảm hứng cho bạn.

Ngày 4: Liệt kê ít nhất 5 địa điểm mà bạn muốn đến thăm.

Ngày 5: Liệt kê 10 bài hát mà bạn yêu thích vào lúc này.

Ngày 6: Viết về một điều gì đó mà khi nghĩ đến khiến bạn thêm mạnh mẽ.

Ngày 7: Viết về những điểm mạnh của bản thân.

Ngày 8: Viết về 5 điều mà bạn luôn cảm thấy biết ơn trong cuộc sống của mình.

Ngày 9: Viết về một vài bộ phim yêu thích mà bạn đã từng xem.

Ngày 10: Viết một bức thư/email hỏi thăm cho ai đó.

Ngày 11: Nghĩ về một từ bất kỳ mang ý nghĩa tích cực mà bạn muốn. Tìm kiếm từ đó trên “google image”. Dừng lại ở bức ảnh bạn thấy yêu thích và viết điều gì đó bạn thấy được truyền cảm hứng từ bức ảnh đó.

Ngày 12: Liệt kê 25 điều (hay thậm chí chỉ 5 điều) mà bạn muốn làm được trong cuộc đời mình/ Viết 101 điều mình muốn làm trong cuộc đời này (My Bucket lists).

Ngày 13: Viết kế hoạch những việc cần làm của bạn vào ngày mai.

Ngày 14: Viết cảm nhận về một ngày tuyệt nhất của bạn trong tuần vừa rồi.

Ngày 15: Viết cảm nhận về một cuốn sách bất kỳ mà bạn thích.

Ngày 16: Viết (liệt kê) về một vài website/blog yêu thích mà bạn hay đọc.

Ngày 17: Viết về một thói quen xấu mà bạn muốn thay đổi trong năm nay.

Ngày 18: Viết về một thời điểm khó khăn nào đó mà bạn đã từng trải qua.

Ngày 19: Viết về một nỗi sợ nào đó của bạn.

Ngày 20: Viết về một khoảnh khắc đáng nhớ nào đó của bạn.

Ngày 21: Viết lại 4 câu trích dẫn yêu thích của bạn.

Ngày 22: Viết ít nhất 10 điều bạn biết ơn vào hôm nay.

Ngày 23: Viết về một buổi sáng lý tưởng mà bạn muốn có vào mỗi ngày.

Ngày 24: Viết chu trình buổi tối thông thường mà bạn muốn có vào mỗi ngày.

Ngày 25: Viết thư gửi bản thân trong quá khứ.

Ngày 26: Viết thư gửi bản thân trong tương lai (1 năm, 3 năm, 5 năm…).

Ngày 27: Viết hình dung về người yêu/bạn đời của bạn trong tương lai.

Ngày 28: Viết mục tiêu trong 30 ngày sắp tới của bạn.

Ngày 29: Viết những điều mà bạn muốn người khác nhớ về bạn khi được nhắc đến.

Ngày 30: Viết cảm xúc của bạn sau 29 ngày thử thách viết lách vừa qua.

Hướng Dương (Anastar)

Spiderum

[Covid19] Hài chút thôi


Dạo này rảnh không có gì để làm, nói chuyện với mấy con cá vậy.

Chơi thể thao để giảm stress, tại sao không?


Cuộc sống càng bận rộn, con người càng dễ bị stress và cũng dễ quên thể thao là “bài thuốc” hữu hiệu để bài trừ căng thẳng.

Chơi thể thao để giảm stress, tại sao không? - Ảnh 1.
Chọn môn thể thao không mang tính cạnh tranh. Ảnh: rotana.net

Luyện tập thể thao có thể giảm stress. Vậy, luyện tập làm sao để đạt được hiệu quả tốt nhất?

Stress đâu loại trừ ai 

Stress là trạng thái tâm lý tiêu cực mà mỗi chúng ta ai cũng phải trải qua. Nó có thể thay đổi từ trầm cảm (với các triệu chứng như buồn rầu, mất tập trung, vô vọng) tới lo sợ (với cảm giác sợ hãi, mệt mỏi về thể chất,có thể hoảng sợ). Do đó để cuộc sống vui tươi và hạnh phúc khỏe mạnh thì chúng ta phải chấm dứt strees. 

Bất kỳ tình huống nào ta phải giải quyết đều gây stress. Ai cũng có stress. Một số phải chịu đựng hậu quả của stress nặng nề hơn những người khác. 

Để nói về nguyên nhân của bệnh stress thì thật sự nó có rất nhiều nguyên nhân khác nhau, nó sẽ phụ thuộc vào hoàn cảnh của mỗi người. Đó có thể phụ thuộc vào: Môi trường bên ngoài, những căng thẳng từ xã hội và gia đình, các vấn đề về thể chất, vấn đề tâm lý, tác động không tốt từ cơ thể bên trong hay chính những áp lực mà chính bản thân tự đặt ra… 

Cuộc sống càng bận rộn, con người càng dễ bị stress và cũng dễ quên thể thao là “bài thuốc” hữu hiệu để bài trừ căng thẳng. 

Người bệnh có thể tự thư giãn bằng cách nghe nhạc, nói chuyện nhiều hơn với bạn bè, không “đụng chạm” đến vấn đề khiến bạn không vui và khó chịu… 

Nếu vẫn không thấy tâm trạng ổn hơn. Bạn nên đi gặp chuyên gia, bác sĩ để được điều trị tâm lý. Đừng e ngại, vì hơn 1/3 dân số toàn cầu có vấn đề về bệnh tâm lý.

Thể thao phá bỏ sự căng thẳng 

Lợi ích của thể thao trong việc cải thiện thể chất thì đã được biết đến từ rất lâu tuy nhiên những lợi ích về mặt tâm lý thì có một số điểm như sau: 

– Khi chơi thể thao chúng ta sẽ được gặp gỡ và giao lưu với rất nhiều người, do đó tăng các mối giao tiếp ngoài xã hội, giúp kết nối mọi người với nhau, giúp cho cuộc sống của chúng ta lạc quan, vui tươi, và thêm yêu cuộc sống hơn. Mặt khác khi bạn chơi thể thao bạn sẽ rũ bỏ được tất cả các mối lo nghĩ hàng ngày. Khi chơi thể thao bạn sẽ được trải qua đủ các cung bậc cảm xúc từ thất bại đến chiến thắng tương ứng với từ buồn phiền tới vui vẻ và nó sẽ tập cho cơ thể chúng ta thích nghi với các cảm xúc đó và chúng ta sẽ kiểm soát cảm xúc tốt hơn. 

– Hoạt động thể thao giúp kích thích tế bào não sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh là endorphins và các opiate, nó làm cho chúng ta vui vẻ, yêu cuộc sống. 

– Hoạt động thể thao sẽ làm cho tim và phổi hoạt động nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ oxy tăng của cơ thể. Nó sẽ mang nhiều oxy tới các tế bào cơ và não hơn sẽ giúp cải thiện chức năng các tế bào này. 

Thể dục, thể thao giúp chúng ta cân bằng lại các mối quan hệ, tinh thần lẫn sức khỏe thể chất.

– Hoạt động thể thao giúp cải thiện sắc thái của bạn: Các bài tập thể thao làm tăng sự tự tin, có thể giúp cơ thể nghỉ ngơi các suy nghĩ và nó có thể làm giảm các triệu chứng kết hợp với trầm cảm nhẹ hoặc lo âu. Tập thể thao sẽ giúp cải thiện giấc ngủ của chúng ta, làm cho giấc ngủ đến nhanh và sâu hơn mà chúng ta đã biết mất ngủ là nguyên nhân của stress, trầm cảm và lo âu do đó tập thể thao sẽ giúp chúng ta giảm các vấn đề đó. 

Tóm lại thể thao rất có hiệu quả đối với sự phát triển thể chất của cơ thể và giúp cho chúng ta sống lạc quan, yêu bản thân chúng ta và yêu cuốc sống này nhiều hơn. 

Phải lưu ý gì?

Để đạt được những lợi ích trên từ việc tập thể thao, tránh những tác dụng phụ, người tập cần chú ý: 

– Cần được bác sĩ tư vấn để chọn được loại hình thể thao phù hợp với sức khỏe và thể trạng. 

– Ngưng suy nghĩ các vấn đề của cuộc sống khi ta chơi thể thao. 

– Làm nóng cơ thể, vận động các khớp trước khi “nhập cuộc”. Đừng nóng vội mà hãy từ từ nâng cao tần suất luyện tập để cơ thể không bị quá tải. 

– Chọn môn thể thao ưa thích. Nếu bạn không thích chạy bộ hoặc chơi tennis không nhất thiết phải chọn nó cho dù có rất nhiều người đang tập luyện môn này, bởi phải ép mình làm điều mình không thích sẽ tạo thêm áp lực và chính nó lại trở thành yếu tố gây stress. 

– Chọn môn thể thao không mang tính cạnh tranh, vì sự thắng – thua trong thi đấu có thể tạo thêm áp lực cho người chơi thay vì thư giãn. 

– Tính thường xuyên quan trọng hơn khối lượng. 30 phút luyện tập đều đặn mỗi ngày có tác dụng tốt hơn một lần tập mỗi tuần kéo dài 3 giờ. 

Chớ bỏ qua yếu tố dinh dưỡng 

Để phát huy tối đa lợi thế của thể thao đối với sức khoẻ, những người chơi thể thao cần phải chú ý tới chế độ dinh dưỡng dưới đây: 

Những người chơi thể thao thường xuyên cần có một chế độ ăn giàu chất ma giê. Chất này có rất nhiều trong các loại thực phẩm như rau xanh, ngũ cốc, hoa quả khô có dầu, sôcôla… và nước khoáng. 

Khi chơi thể thao bạn nên uống nước, bổ sung lại lượng nước của cơ thể đã bị mất đi khi chơi thể thao. 

Không nên ăn nhiều đường và các thực phẩm có đường. Hạn chế uống nhiều các loại nước ngọt có đường, các loại mứt… Hãy cung cấp đường cho cơ thể bạn bằng những thực phẩm thiên nhiên như hoa quả. Hạn chế uống nhiều cà phê mỗi ngày. 

Nếu không đủ dinh dưỡng cơ thể sẽ không đủ năng lượng đáp ứng nhu cầu tập luyện. Ngoài ra, người ta còn nhận thấy bản thân một số vi chất dinh dưỡng có tác dụng tích cực trong việc cải thiện các chỉ số tâm trạng và nâng cao thể lực rất có lợi trong việc giảm stress.

Nguồn: Bệnh viện Nhân dân 115 TP HCM / TTO

—-—

———

Lợi ích tâm lý của tập thể dục với trầm cảm là gì?

Tập thể dục giúp kích thích hệ sinh vật đường ruột đa dạng hơn

Luyện tập thể dục thường xuyên đã được khoa học chứng minh giúp kích hoạt cảm giác tích cực, giảm các triệu chứng của bệnh trầm cảm. Ngoài ra, tập thể dục còn mang lại nhiều lợi ích khác như tăng cường sức mạnh cơ bắp, khả năng linh hoạt, tạo ngủ ngon giấc, …

1. Tập thể dục có lợi cho bệnh trầm cảm?

Khi tập thể dục, cơ thể sẽ giải phóng một hóa chất gọi là endorphin – hormone hạnh phúc. Những endorphin này tương tác với các thụ thể trong não giúp làm giảm cảm giác đau, tác dụng tương tự như thuốc giảm đauvà thuốc an thần. Ngoài ra, nó cũng giúp kích hoạt cảm giác tích cực trong cơ thể, tương tự như morphin. Đó là lý giải tại sao sau khi tập thể dục, cơ thể có cảm giác hưng phấn và tràn đầy năng lượng.

Endorphin được sản xuất tại não bộ, tủy sống và nhiều bộ phận khác trên cơ thể. Nó được giải phóng nhằm thực hiện vai trò như một chất dẫn truyền thần kinh. Các thụ thể tế bào thần kinh endorphin có khả năng liên kết với một số loại thuốc giảm đau. Tuy nhiên, không giống như morphin, việc kích hoạt các thụ thể này bởi endorphin không gây ra tình trạng nghiện hay phụ thuộc.

Tập thể dục thường xuyên đã được chứng minh giúp làm:

  • Giảm căng thẳng
  • Tránh cảm xúc lo lắng và chán nản
  • Tăng lòng tự trọng
  • Cải thiện giấc ngủ

Tập thể dục cũng có những lợi ích sức khỏe bổ sung:

  • Củng cố hoạt động tim mạch
  • Tăng năng lượng
  • Giảm huyết áp
  • Cải thiện sức mạnh cơ bắp
  • Củng cố cấu trúc xương khớp
  • Giảm mỡ
  • Thân hình cân đối và cơ thể khỏe mạnh
Tập thể dục bình thường sau khi đặt dụng cụ tử cung tránh thai
Tập thể dục mang lại nhiều lợi ích sức khỏe

2. Tập thể dục được ứng dụng trong điều trị trầm cảm?

Tập thể dục là một phương pháp điều trị trầm cảm nhưng chưa được tận dụng hiệu quả trong điều trị chứng trầm cảm nhẹ đến trung bình. Ngoài ra, tập thể dục còn giúp tăng tổng hợp vitamin D và cải thiện sức khỏe tinh thần.

3. Các bài tập thể dục tốt cho người trầm cảm

Một số loại hình tập thể dục có thể áp dụng với người trầm cảm, gồm có:

  • Đi xe đạp
  • Khiêu vũ
  • Làm vườn (cắt tỉa cành cây, cuốc đất, …)
  • Golf (đi bộ thay vì sử dụng xe đẩy)
  • Việc nhà (quét dọn, lau nhà, hút bụi, …)
  • Chạy bộ với tốc độ vừa phải
  • Thể dục nhịp điệu cơ bản
  • Chơi tennis
  • Bơi lội
  • Đi dạo
  • Yoga

Bệnh trầm cảm có thể cải thiện nhanh hơn nhờ hỗ trợ của xã hội. Do đó, người trầm cảm có thể lựa chọn tham gia các lớp tập thể dục hoặc tập với người thân, bạn bè.

4. Có cần tư vấn của bác sĩ trước khi quyết định tập thể dục?

Hầu hết tất cả mọi người đều có thể tự luyện tập thể dục mà không cần đến lời khuyên của bác sĩ, ngoại trừ các đối tượng là người ở độ tuổi từ 50 trở lên có thời gian dài không luyện tập thể thao, người mắc các bệnh lý như tiểu đường, tim mạch, …

Chữa trầm cảm bằng yoga: Những điều cần biết
Hầu hết tất cả mọi người đều có thể tự luyện tập thể dục mà không cần đến lời khuyên của bác sĩ

5. Làm sao để lựa chọn loại hình luyện tập thể dục phù hợp?

Trước khi bắt đầu một chương trình tập thể dục điều trị trầm cảm, bạn nên xem xét trả lời các câu hỏi:

  • Những hoạt động thể chất nào làm bạn cảm thấy hứng thú nhất?
  • Bạn thích hoạt động nhóm hay cá nhân?
  • Loại hình tập thể dục nào phù hợp với thời gian biểu của bạn?
  • Hiện tại, bạn đang mắc bệnh lý gì? Nó cản trở tham gia hoạt động thể chất nào?
  • Bạn có mục tiêu gì? (giảm cân, tăng cường cơ bắp, cải thiện tính linh hoạt hoặc tăng cường tâm trạng)
  • Bạn nên luyện tập trong thời gian bao lâu để giảm trầm cảm?

Cố gắng tập thể dục ít nhất 20 – 30 phút, 3 lần/tuần, tập thể dục 4 hoặc 5 lần/tuần còn có tác dụng tốt hơn. Bạn nên bắt đầu luyện tập nhẹ nhàng, với 20 phút và tăng dần theo thời gian đến tối đa 30 phút.

6. Một số lời khuyên trước khi bắt đầu tập thể dục

  • Chọn hoạt động thể dục mà bạn thích để giúp quá trình luyện tập trở nên vui vẻ
  • Đặt thói quen tập thể dục vào lịch trình, bạn có thể cài đặt nhắc nhở nếu cần thiết
  • Bạn nên thay đổi đa dạng các bài tập để tránh nhàm chán bằng tham gia các phòng tập thể dục ở gần nơi mình sinh sống để tìm hiểu về các chương trình tập thể dục
  • Bạn nên cân nhắc tiêu tiền hợp lý cho các chương trình tập thể dục. Tránh mua các thiết bị đắt tiền và các gói tập của câu lạc bộ trừ khi bạn cam kết tham gia thường xuyên
  • Duy trì tập luyện để nó nhanh chóng trở thành một phần trong lối sống của bạn

7. Tập thể dục gây đau cần làm gì?

Cơ thể sẽ tăng cảm giác căng thẳng, tổn thương khớp và cơ bắp nếu tiếp tục tập luyện bỏ qua cơn đau. Nếu tình trạng đau kéo dài trên một giờ sau khi luyện tập, có thể là do bạn luyện tập quá sức. Nếu cơn đau kéo dài hoặc nghiêm trọng, có khả năng bạn đã bị thương, cần đi khám để kiểm tra và chữa trị.

Nếu luyện tập thể dục không phù hợp hoặc bạn không có nhiều thời gian thì có thể chuyển sang các phương pháp giúp tăng cường tâm trạng khác. Thiền và liệu pháp xoa bóp đã được chứng minh có tác dụng kích thích giải phóng endorphin, tăng cảm giác thư giãn giúp cải thiện tâm trạng.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là cơ sở y tế chất lượng cao tại Việt Nam với đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản, chuyên sâu trong nước và nước ngoài, giàu kinh nghiệm.

Hệ thống thiết bị y tế hiện đại, tối tân, sở hữu nhiều máy móc tốt nhất trên thế giới giúp phát hiện ra nhiều căn bệnh khó, nguy hiểm trong thời gian ngắn, hỗ trợ việc chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hiệu quả nhất. Không gian bệnh viện được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm.

Nguồn tham khảo: webmd.com/ Vinmec

Mẹo đơn giản để kiểm soát căng thẳng trong dịch COVID-19


Giảm căng thẳng mùa dịch covid

Dịch COVID-19 ảnh hưởng lớn đến cuộc sống mỗi người, nỗi lo về dịch bệnh, công việc, tài chính đi xuống… cùng với giãn cách xã hội khiến nhiều người cảm thấy căng thẳng, bị cô lập…

Mẹo đơn giản để kiểm soát căng thẳng trong dịch COVID-19 - Ảnh 1.
Người dân tìm đến các bác sĩ tâm lý để điều trị các bệnh liên quan đến stress, lo lắng trong mùa dịch COVID-19 – Ảnh: H.N.

Bác sĩ Nguyễn An Pháp – đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện Đại học Y dược cơ sở 3 – cho biết biểu hiện của căng thẳng như: cảm giác sợ hãi, tức giận, buồn bã, lo lắng hoặc thất vọng; thay đổi về cảm giác thèm ăn, mong muốn và sở thích; khó tập trung và đưa ra quyết định; khó ngủ hoặc gặp ác mộng…

Dưới đây là những cách bạn có thể giúp bản thân, những người khác và cộng đồng của bạn kiểm soát căng thẳng.

Tập thể dục đều đặn

Trong khi các phòng tập thể dục, tập gym đóng cửa và giãn cách xã hội được áp dụng, vẫn có thể tham gia các bài tập thể dục nhịp điệu tại nhà, có thể giúp giảm hormone căng thẳng của cơ thể và duy trì sức khỏe, thái độ tích cực và hoạt động như là thuốc giảm đau tự nhiên. 

Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

Nên ăn nhiều các thực phẩm có hàm lượng đạm dễ hấp thụ như: tôm, cua, cá… đặc biệt là đạm có nguồn gốc thực vật như đậu nành. Các loại thực phẩm này giàu chất kẽm, vitamin B, selen, acid béo, acid amino, trytophan.

Bổ sung các loại hoa quả, rau xanh, củ như: quả mâm xôi, khoai tây, chuối, quả bơ, cam, quýt, kiwi. Những loại quả này giàu vitamin C, vitamin B, kali, axit amino… giúp làm dịu hệ thần kinh.

Quan tâm, chăm sóc người thân, thăm hỏi bạn bè

Thường xuyên liên hệ với các thành viên gia đình, bạn bè và đồng nghiệp qua điện thoại, tin nhắn, FaceTime hoặc các nền tảng ứng dụng khác. Trong thời gian giãn cách xã hội, hãy dành thời gian chăm sóc nhiều hơn cho ông bà, cha mẹ và con cái. 

Ngủ và nghỉ ngơi

Tin tức cập nhật về tình hình COVID-19 thay đổi liên tục, có thể gây căng thẳng. Căng thẳng sẽ tăng lên khi bạn ngủ không đủ giấc. Ngủ đủ giấc theo khuyến cáo giúp bạn tập trung vào công việc và kiểm soát căng thẳng. Tránh các chất kích thích như rượu, caffeine và nicotine trước khi đi ngủ.

Tập thở 

Đây là một trong những cách giảm căng thẳng đơn giản nhất vì bạn chỉ cần tập trung vào hơi thở của mình. Ngồi hoặc nằm ở một nơi yên tĩnh, hít thở sâu bằng mũi và thở ra từ từ bằng miệng hoặc mũi nếu cảm thấy dễ chịu hơn. Hít thở sâu có thể giúp bạn bình tĩnh và thư giãn. 

Dành thời gian trong thiên nhiên 

Cố gắng dành thời gian hòa mình vào thiên nhiên vì chỉ dành 20 phút để kết nối với thiên nhiên, có thể giúp giảm mức độ hormone căng thẳng. 

Ngoài ra, có thể sử dụng các loại thảo dược giúp giảm căng thẳng như: tía tô đất, trà xanh, hoa cúc trắng, lạc tiên, xông tinh dầu…

Cười

Cười tốt cho sức khỏe và giảm phản ứng căng thẳng, giúp thư giãn cơ bắp. Về lâu dài, tiếng cười còn có thể giúp cải thiện hệ thống miễn dịch và tâm trạng.

Nghe nhạc nhẹ

Nghe nhạc có thể có tác dụng thư giãn rất tốt cho cơ thể. Nhạc cụ nhịp độ chậm có thể tạo ra phản ứng thư giãn bằng cách giúp giảm huyết áp và nhịp tim cũng như các kích thích tố gây căng thẳng. 

Dành thời gian cho thú cưng

Tương tác với vật nuôi có thể giúp giải phóng oxytocin, một chất hóa học trong não giúp thúc đẩy tâm trạng tích cực.

Theo TTO