Ký sinh trùng


Ký sinh trùng
— Read on minhthi.net/2019/06/21/ky-sinh-trung/

Sau khi đoạt giải Oscars thì phim được tìm xem nhiều hơn… :)

Những giải chạy, sự kiện thể thao bị hoãn vì dịch cúm virus Corona


Cập nhật những giải chạy, sự kiện thể thao bị hoãn vì dịch cúm virus Corona theo quyết định của Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch…

Những giải chạy, sự kiện thể thao bị hoãn vì dịch cúm virus Corona

Theo quyết định của Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch ngày 3/2/2020 về việc dừng tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao tập trung đông người nơi công cộng để tránh lây nhiễm cúm virus Corona, các giải chạy, sự kiện thể thao đã bị ảnh hưởng khi phải hoãn hoặc hủy.

1. Giải Việt dã leo núi Chinh phục đỉnh Non Vua 2020: huyện Yên Dũng, Bắc Giang. Dự kiến tổ chức: 2/2/2020, hoãn tới tháng 10/2020.

2. Tay Ho Half Marathon 2020: Hồ Tây, Hà Nội. Dự kiến 16/2 – lùi 12/7/2020.

3. Wow Marathon Phú Quốc 2020: Kiên Giang (dự kiến 1/3) – lùi: chưa xác định.

4. VnExpress Marathon Hanoi Midnight 2020: Hà Nội (dự kiến 7/3) – lùi 22/8/2020.

5. Hà Nội Marathon Techcombank 2020: Hà Nội (dự kiến 29/3) – lùi: chưa xác định.

Ngoài ra, hàng loạt các giải khác như: cuộc thi vượt chướng ngại vật Spartan Race Vietnam (15/2, TP.HCM), Sun Life Resolution Run (23/2, TP.HCM), Đà Lạt Ultra Trail (13/3, Đà Lạt)… đang rục rịch thông báo hoãn tổ chức.

Những giải chạy, sự kiện thể thao bị hoãn vì dịch cúm virus Corona

CÁC GIẢI QUỐC TẾ BỊ ẢNH HƯỞNG TƯƠNG TỰ

1. Giải Vô địch Điền kinh trong nhà châu Á 2020 (Hàng Châu, Trung Quốc, dự kiến 12-13/2) – lùi: chưa xác định.
2. Giải Vô địch Điền kinh trong nhà Thế giới (Nam Ninh, Trung Quốc, dự kiến 13-15/03/2020) lùi tháng 3/2021.

NHỮNG GIẢI CHẠY, SỰ KIỆN THỂ THAO TRONG THÁNG 2-3-4 NĂM 2020 CÓ NGUY CƠ BỊ HOÃN

15/02: Spartan Race Vietnam 2020 | TP.HCM
23/02: Sun Life Vietnam – Resolution Run 2020 | TP.HCM
01/03: Quang Binh Discovery Marathon 2020 | Quảng Bình
13-15/03: Dalat Ultra Trail 2020 | Lâm Đồng
22/03: Tiền Phong Marathon 2020 | đảo Lý Sơn, Quãng Ngãi
02/04: Ecopark Marathon 2020 | Hưng Yên
05/04: VnExpress Marathon Huế | Thừa Thiên Huế
19/04: Mekong Delta Marathon 2020 | Hậu Giang
19/04: Hoi An Discovery Marathon 2020 | Quảng Nam

tiếp tục cập nhật

Khang Vinh – Webthethao

Điện thoại BlackBerry sắp đến hồi kết?


Có vẻ kỷ nguyên smartphone mang thương hiệu BlackBerry sắp kết thúc sau khi thỏa thuận giữa công ty Canada với TCL Communication không còn nữa.

TCL sẽ không còn tiếp tục nỗ lực tạo smartphone thương hiệu BlackBerry  /// Ảnh: AFP

TCL sẽ không còn tiếp tục nỗ lực tạo smartphone thương hiệu BlackBerry Ảnh: AFP

Theo Neowin, tài khoản Twitter của BlackBerry Mobile đã tweet rằng kể từ ngày 31.8, TCL sẽ không còn có thể bán smartphone BlackBerry nữa khi thỏa thuận cấp phép kết thúc. Các thiết bị hiện tại vẫn sẽ được hỗ trợ đến ngày 31.8.2022.

Được biết, vào tháng 9.2016, BlackBerry tuyên bố rằng họ sẽ không còn tự sản xuất thiết bị cầm tay nữa. Sau đó chưa đầy ba tháng, thỏa thuận cấp phép thương hiệu điện thoại BlackBerry cho TCL được ký kết và tên BlackBerry vẫn còn tồn tại trên thị trường smartphone. Trong những năm sau đó, TCL đã ra mắt các mẫu điện thoại BlackBerry là KEYone và KEY2 dựa trên nền tảng Android và đi kèm bàn phím vật lý.

Mặc dù chúng rất phổ biến đối với người hâm mộ thương hiệu BlackBerry nhưng sự nhiệt tình chung đối với thiết bị vẫn thấp mà nguyên nhân bắt nguồn từ việc thế giới đã chuyển sang màn hình cảm ứng đầy đủ. Dĩ nhiên, điều này không phải là lời kết cho dòng smartphone mang nhãn hiệu BlackBerry. Sau khi giấy phép dành cho TCL hết hiệu lực, một số nhà sản xuất phần cứng khác có thể tham gia vào một thỏa thuận tương tự, thậm chí mua lại thương hiệu này.

Thanh Niên Online

Nhân viên phải đi làm. Vì sao?


Hai giáo sư kiêm doanh nhân Sally Blount và Paul Leinwand vừa công bố nghiên cứu mới nhất của mình từ thực tiễn quản trị doanh nghiệp và tiếp cận khoa học trên tạp chí Havard Business Review với một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhất thế giới: “Tại sao nhân viên phải đi làm”.

Trong vòng một thập kỷ qua, “mục đích” và câu hỏi “tại sao” đã trở thành khẩu hiệu trong việc quản lý. Từ 2010, chúng xuất hiện trong tiêu đề của hơn 400 tựa sách về kinh doanh và lãnh đạo và trên hàng ngàn bài báo. Vậy nên không ngạc nhiên khi nhiều người, không chỉ người trẻ hiện nay, muốn làm việc cho các tổ chức, nơi họ có thể cảm được sứ mệnh và triết lý kinh doanh từ cả cảm xúc và lý trí.


Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc xác địch mục đích. Rất dễ để thấy được nhiều tuyên bố mục tiêu của doanh nghiệp nghe rất chung chung như “trở thành công ty lớn” hay “tối đa hóa giá trị cổ phiếu.” Những tuyên bố như vậy thiếu đi cái lõi thực sự để tạo ra thành công, không thể hiện được thứ mà doanh nghiệp làm và khách hàng của họ là ai. Những tuyên bố khách nghe có vẻ tham vọng nhưng lại vô cùng mơ hồ, như “truyền cảm hứng cho mọi người để hoàn thiện bản thân mỗi ngày” hay “lan tỏa sức mạnh tích cực.” Chúng, cũng vậy, không trả lời được Lý do tồn tại của bạn là gì? Giá trị bạn mang đến cho khách hàng là gì? tại sao chỉ có duy nhất công ty của bạn có khả năng cung cấp giá trị đó? 

Mục đích chính là chìa khoá để thúc đẩy tinh thần – và những nhân viên có động lực là chìa khoá để thực hiện hoá mục tiêu. Hiểu được mối quan hệ cộng sinh này thì doanh nghiệp sẽ phát triển mạnh mẽ.

Một tuyên bố mục đích thật sự phải có hai điểm: nêu rõ được mục tiêu chiến lược và tạo động lực cho nhân viên. Những điểm này vô cùng quan trọng cho cả cá nhân và doanh nghiệp. Khi nhân viên hiểu và nắm được mục tiêu của tổ chức, họ có thêm cảm hứng để làm việc không chỉ tốt mà còn thực hiện theo các mục tiêu đã đề ra. 
Làm sao nhân viên có thể làm việc nếu họ không hiểu mục tiêu của công ty? Làm sao họ có thể đến cơ quan mỗi ngày khi họ không biết tổ chức của bạn đang cố gắng thực hiện điều gì và công việc của họ góp phần gì trong đó? Trong một cuộc khảo sát của PwC và Strategy và hơn 540 nhân viên trên toàn thế giới, chỉ có 28% phản hồi cho rằng họ cảm thấy hoàn toàn kết nối với mục tiêu của công ty 39% nói họ có thể thấy rõ giá trị họ tạo ra, chỉ 22% đồng ý công việc cho phép họ tận dụng tối đa thế mạnh của mình, và chỉ 34% nghĩ rằng họ có đóng góp vào sự thành công của công ty. Hơn nữa thậm chỉ không có khái việc động lực, đam mê hay hứng thú với công việc của họ.


Tất cả gây nên một cuộc khủng hoảng mục đích: Nhân viên cảm thấy lạc lõng. Và theo thời gian, thiếu động lực thúc đẩy, họ bắt đầu lùi lại trước những thách thức để đạt được mục tiêu của công ty.
Tin tốt là mục tiêu có khả năng truyền cảm hứng mạnh mẽ. Cũng trong cuộc khảo sát trên, trung bình nhân viên coi trọng việc có mục đích gấp đôi so với các hình thức tăng lương, thăng tiến trong sự nghiệp. Tại các công ty xác định và truyền đạt rõ cách họ tạo ra giá trị, 63% nhân viên cảm thấy được truyền động lực, so với 31% tại các công ty khác;. 65% nói rằng họ đam mê với công việc của mình, so với 32% tại công ty khác. Và việc có mục tiêu cũng đem lại lợi ích đáng kể cho doanh nghiệp khi hơn 90% các doanh nghiệp này có tăng trưởng và doanh thu ở mức hoặc trên mức trung bình của ngành.
Để chắc rằng mục tiêu công ty có thể nói lên sự rõ ràng trong chiến lược và thúc đẩy nhân viên, các doanh nghiệp phải trả lời câu hỏi cơ bản: Nó có nêu được giá trị độc nhất của doanh nghiệp không? Từ đó, bạn cần đảm bảo cấu trúc, hệ thống và nguồn lực để đưa điều đó thành hiện thực.

Mục đích chính: lời hứa của doanh nghiệp với khách hàng

Trong một thế giới lý tưởng, mọi tổ chức sẽ tạo ra, truyền đạt và gieo vào trong mỗi khách hàng một mục tiêu. Các doanh nghiệp sinh ra và tồn tại bởi vì duy nhất họ đáp ứng được một nhóm nhu cầu của khách hàng. Họ trở nên thành công và phát triển khi mục tiêu của họ vẫn còn rõ rệt và khi họ kết nối được nó với công việc của nhân viên.
Một trong những thách thức là nhiều công ty đối mặt trong việc kết nối mục tiêu với nhân viên bởi họ có quá nhiều tuyên ngôn. Càng ít các tuyên bố, càng tốt. Người lãnh đạo cần truyền đạt rõ ràng lý do tại sao công ty tồn tại (giá trị mà nó tạo ra và cho ai) theo cách dễ dàng cho nhân viên tìm kiếm, hiểu và tham khảo trong công việc.



Những câu hỏi dưới đây có thể giúp doanh nghiệp đánh giá liệu họ đã rõ lý do tồn tại của mình chưa.
• Liệu mục tiêu đã nêu của họ có liên quan đến một nhóm khách hàng hoặc người dùng có tiềm năng mua sản phẩm, dịch vụ mà họ cung cấp? Liệu họ đã hình dung rõ chân dung khách hàng của mình?
• Liệu mục tiêu của họ là duy nhất? Lỗ hổng nào sẽ còn lại trên thị trường nếu họ biến mất?
• Họ có thật sự làm chủ mục tiêu mà họ đề ra không? Họ có hoặc có thể xây dựng khả năng để nổi bật hơn không? Họ có thể thực hiện nó hiệu quả và tốt hơn so với đối thủ cạnh tranh không?


Hãy lấy ví dụ về IKEA, nhà sản xuất và bán lẻ đồ nội thất lớn nhất thế giới. Họ có thông điệp rõ ràng về giá trị mà họ mang lại. IKEA hứa rằng “tạo ra mỗi ngày mới tốt hơn cho mọi người bằng việc cung cấp các sản phẩm đa dạng và thiết kế tử tế cùng với mức giá rẻ đến mức ai cũng có thể mua được.” Công ty đang thực hiện rất tốt lời hứa của mình từ việc phát triển những hiểu biết sâu sắc về lối sống của khách hàng, chuyển hóa nó thành sản phẩm là đồ nội thất thiết kế bắt mắt, đựng trong hộp phẳng, sử dụng chuỗi sản xuất cung ứng vô cùng hiệu quả và có thể mở rộng.


Mục tiêu của IKEA từ lâu đã được minh chứng. Nhà sáng lập Ingvar Kamprad tham gia đồ nội thất gia đình với mong muốn phục vụ những người có điều kiện hạn chế mà cách duy nhất để họ có đồ nội thất là tự làm hoặc sử dụng lại. Ông vẫn trung thành với mục tiêu đó ngay cả khi những đối thủ đầu tiên, khó chịu về giá thấp của IKEA, đã tổ chức một cuộc tẩy chay các nhà cung cấp của IKEA. Thay vì tăng giá cho khách hàng của mình, Kamprad đã thêm vào nguồn lực, tuyển dụng nhân viên thiết kế riêng và sử dụng nguồn cung mới – các nước Đông Âu – để sản xuất.

Xây dựng tổ chức truyền tải được mục tiêu của bạn

Rõ ràng làm rõ mục đích chỉ là khởi đầu, tất nhiên. Tuyên bố mục đích sẽ vô dụng, có khi phản tác dụng, nếu doanh nghiệp không thể thực hiện được nó. Nhân viên khi nghe mục tiêu rất mạnh mẽ nhưng phải đối mặt với các rào cản tổ chức sẽ không thể đạt được mục tiêu đã đề ra. Khi đó, tuyên bố của doanh nghiệp sẽ chỉ tạo ra sự thất vọng và hoài nghi và giảm động lực trong nhân viên. Và khách hàng chính là người cuối cùng nhận ra.
Để đảm bảo thực hiện được mục đích đề ra, doanh nghiệp cần:

1. Thu hút đúng nhân tài


Các công ty sẽ cần đúng người, đúng vai trò, để đạt được mục tiêu của tổ chức và tạo nên sự khác biệt cạnh tranh. Đừng mong chờ có thể có được những người giỏi nhất. Bởi, nếu được, có thể doanh nghiệp đang bỏ thời gian để thu hút và giữ chân những cá nhân có kỹ năng không phù hợp với mục đích của công ty. Và vì vậy, những nhân viên đó cũng không cảm thấy được thúc đẩy để làm tốt công việc. 
Doanh nghiệp nên làm rõ họ có thể đẩy mạnh nguồn lực nào để đạt mục tiêu và quyết định đâu là công việc cần nhân tài hàng đầu. Hãy quan tâm đến công nghệ mà công ty đang sử dụng và hãy nhớ rằng bạn có thể sử dụng nhà thầu bên ngoài thay vì nuôi nhân viên nội bộ.


Ví dụ Apple, công ty lớn mạnh nhờ sự nổi bật trong thiết kế thân thiện với người dùng. Để đạt được điều đó, Steve Jobs đã tập trung vào đội ngũ thiết kế, kêu gọi nhân tài để định hình một loạt sản phẩm và dịch vụ, bao gồm các thiết bị, giao diện người dùng và cửa hàng. Apple còn tạo ra vị trí giám đốc thiết kế trong ban quản trị, điều khá khác so với các công ty công nghệ. Khi làm như vậy, Apple nhấn mạnh cho tất cả nhân viên giá trị và sự kết nối của các hoạt động của nhóm thiết kế. Công ty đã thu hút và giữ lại không chỉ các nhà thiết kế sản phẩm đẳng cấp thế giới mà cả các nhà thiết kế hàng đầu từ thời trang và bán lẻ vì Jobs hiểu và cho thấy vai trò thiết kế quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu của Apple.

2. Kết nối vượt qua giới hạn


Khi doanh nghiệp có đúng người với đúng kỹ năng, họ cần định hình doanh nghiệp sao cho phát huy hết nhân lực để đạt được mục đích. Gần như mọi sáng kiến quan trọng, cho dù là tăng doanh thu, giảm chi phí, hay sản phẩm mới đều đòi hỏi hiểu biết và hành động của cả tổ chức. Vậy nên, việc cần làm là phá bỏ bức tường cô lập.


IKEA là một trường hợp điển hình. Ở nhiều công ty, sản phẩm được thiết kế một nhóm riêng, không có trách nhiệm trực tiếp trong việc quản lý chi phí. Sau khi được tạo, các thiết kế sẽ chuyển đến nhóm chuỗi cung ứng hoặc nhóm tài chính hoặc cả hai để ước tính chi phí, và sau đó một nhóm tiếp thị hoặc bán hàng sẽ xác định giá. Quá trình này thường bao gồm nhiều vòng lặp để xem xét lại các giả định thiết kế. IKEA lại khác: Nhân viên từ thiết kế, tài chính, sản xuất và chuỗi cung ứng sẽ làm việc cùng nhau để tạo ra các sản phẩm được tối ưu hóa cho chi phí ngay từ đầu. Ví dụ, các nhà thiết kế liên tục làm việc trên bao bì tối đa hóa các mảnh có thể vừa trong một thùng chứa và giữ các gói hàng có trọng lượng và kích thước hợp lý để khách hàng có thể mang về nhà. Sự tích hợp đa chức năng này mang lại cho công ty khả năng thiết kế tối ưu với chi phí cạnh tranh cao, yếu tố quan trọng trong chiến lược của IKEA và cho phép công ty đạt được mục đích của mình.

3. Đầu tư đằng sau mục đích 


Không có gì làm mất lòng tin đối với nhân viên hơn là làm việc trên một thứ quan trọng nhưng không nhận được đủ thời gian, sự quan tâm hoặc tài trợ. Mục tiêu của công ty để đạt được mục đích không phải là cung cấp sản phẩm tốt nhất , hay thậm chí là đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường như nhân sự hay chi tiêu thị trường, mà là dầu tư nhiều hơn đối thủ của họ để có thể cung cấp những giá trị mà họ đã hứa. 


CEMEX, công ty xi măng và bê tông có trụ sở tại Mexico, đặt mục tiêu trở thành đối tác khách hàng cốt lõi trong các dự án xây dựng từ đầu đến cuối, cung cấp các hỗ trợ và tư vấn về mọi thứ, từ việc lựa chọn địa điểm tối ưu, mua giấy phép đến quản lý công việc xây dựng lớn. Cuối cùng, họ đã đầu tư rất nhiều vào đội ngũ bán hàng của mình, nơi các thành viên chịu trách nhiệm phát triển mối quan hệ thân thiết với các quan lý cấp cao của những khách hàng thành phố. Công ty cũng bắt đầu tuyển dụng một vị trí nhân sự mới, tuyển dụng các cá nhân chuyên gặp gỡ với các nhà lãnh đạo cộng đồng. Đồng thời, trong suốt quá trình xây dựng, đội ngũ này chia sẻ thông tin khách hàng với các nhân viên trong tổ chức, để công ty chuẩn bị các giải pháp khác biệt cho khách hàng. 


Ngay cả khi doanh nghiệp cố gắng thúc đẩy nhân viên làm việc bằng các câu slogan và phần thưởng, họ cũng sẽ không thể đạt được sự xuất sắc nếu nhân sự không biết tại sao họ lại phải đi làm mỗi ngày. Công ty càng làm rõ giá trị của họ tạo ra cho ai, khả năng truyền cảm hứng của tổ chức với nhân viên càng lớn đến đó. Và nếu phân bổ đúng tài năng, mô hình hoạt động và nguồn lực tài chính để hỗ trợ mục đích, nhân viên của họ sẽ dễ dàng hoàn thành công việc dựa trên mục tiêu của công ty.

Đỗ Quốc Phong tổng hợp – TapChiTiaSang

Dịch bệnh coronavirus: Tiếp theo sẽ là gì?


Các chuyên gia cân nhắc các kịch bản xấu nhất và ít thiệt hại nhất khi WHO tuyên bố tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu.

Các nhà khoa học và các nhà chức trách y tế trên khắp thế giới đang chạy đua chặn sự lây lan của virus chết người mới xuất hiện ở Vũ Hán vào tháng 12/2019. Hàng trăm người đã bị phơi nhiễm chủng coronavirus mới, nguyên nhân dẫn họ đến bệnh viêm phổi. Số người chết đã lên tới con số 213 và còn gia tăng hàng ngày. Vào ngày 30/1/2020, WHO đã tuyên bố một tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng quốc tế (PHEIC) – một mức cảnh báo dành cho những sự kiện y tế cho thấy sự nguy hiểm cho nhiều quốc gia và đòi hỏi sự đối phó được điều phối ở tầm quốc tế.

Dù vào thời điểm này, những chi tiết cốt lõi về chủng virus này và cách chúng lan truyền vẫn còn chưa rõ nhưng các chuyên gia đang xem xét các kịch bản xấu nhất và ít thiệt hại nhất trên cơ sở những dịch bệnh truyền nhiễm trước cũng như những gì các nhà khoa học mới nắm bắt được.

Bao nhiêu người nữa sẽ nhiễm virus?

Chính quyền Trung Quốc đã đóng cửa các thành phố và trung tâm của dịch bệnh này, còn các nhà nghiên cứu đang nhanh chóng chia sẻ dữ liệu về virus với WHO và đồng nghiệp. Nhưng con số các ca nhiễm bệnh vẫn gia tăng, và đã vượt qua con số 9.000 người, chủ yếu ở Trung Quốc. Điều này dẫn đến một dự đoán là virus có thể nhiễm cho khoảng 39.000 trong số 30 triệu người đang sống ở khu vực Vũ Hán. “Dường như virus đã vượt khỏi tầm kiểm soát ở Trung Quốc, lan truyền quá xa, quá nhanh và quá khó để ngăn chặn,” Ian Mackay, một nhà vi trùng học ở ĐH Queensland tại Brisbane, Australia, nói.

Trong trường hợp may mắn nhất, ít người sẽ bị lây nhiễm bởi những ảnh hưởng từ các biện pháp kiểm soát sẽ bắt đầu có hiệu lực, Ben Cowling, một nhà dịch tễ học tại ĐH Hong Kong, cho biết. Nhưng vẫn còn quá sớm để nói là liệu các nỗ lực để cách ly người nhiễm bệnh và sự phổ biến của khẩu trang, có hiệu quả hay không. Thời kỳ ủ bệnh của virus — lên đến 14 ngày — dài hơn các biện pháp kiểm soát đã từng thực hiện, ông nói.

Trong kịch bản xấu nhất, khoảng 190.000 người có thể bị nhiễm bệnh ở Vũ Hán, theo một mô hình dự đoán khác. Các nhà khoa học đã lo ngại về những cơn bùng phát mới xuất hiện ngoài Trung Quốc. Virus mới lan truyền ở một số khu vực nhỏ, cục bộ tại Việt Nam, Nhật Bản, Đức và Mỹ, nhưng các chính quyền đã nhanh chóng cô lập những người nhiễm bệnh. Đến hết ngày 30/1/2020, ít hơn 100 ca được ghi nhận bên ngoài Trung Quốc.

Virus có ở lại một khu vực?

Khi một virus lưu hành liên tục tại một cộng đồng, nó được gọi là đặc hữu. Các virus này là nguyên nhân gây bệnh thủy đậu, cúm, những loại đặc hữu ở nhiều quốc gia nhưng sự bùng phát có thể được kiểm soát bằng tiêm chủng vaccine và dể mọi người ở nhà nếu họ bị ốm.

Một câu hỏi lớn là liệu coronavirus có như vậy không. Nếu những nỗ lực để ghìm chân nó thất bại, nó có cơ hội để trở thành loài đặc hữu và gây ra dịch địa phương. Với cúm, điều này có nghĩa là có những cái chết xảy ra hàng năm vì virus lưu hành, cho đến khi phát triển được một vaccine. Nếu virus có thể lây lan do người bị nhiễm virus nhưng không có triệu chứng nhiễm, sẽ rất khó khăn để kiểm soát sự lây lan và khiến cho virus sẽ trở thành virus đặc hữu và gây dịch địa phương.

Đã có nhiều ca bị lây nhiễm từ những người không có triệu chứng nhiễm bệnh nhưng vẫn còn chưa rõ là liệu những ca không có triệu chứng hay triệu chứng không rõ rệt là phổ biến và liệu chúng có lây nhiễm hay không, và có thì như thế nào? “Chúng ta có thể tìm thấy một virus sẽ đi cùng chúng ta suốt một thời gian dài, có thể là mãi mãi,” Mackay nói.

Những ca không triệu chứng khiến virus mới khác biệt với coronavirus là nguyên nhân gây bệnh SARS, một dịch bệnh toàn cầu năm 2002–2003 nhưng chỉ lây nhiễm khi con người bị ốm ở mức cần được chăm sóc ở bệnh viện và khi dịch được kiểm soát ở các bệnh viện, SARS được ngăn chặn. Không có bằng chứng nào cho thấy virus này vẫn còn lưu hành trên người, Mackay nhấn mạnh.

Nếu các giải pháp kiểm soát hiệu quả, và việc lan truyền giữa một cá nhân nhiễm bệnh cho người khác chậm xuống, dịch bệnh hiện tại có thể đơn giản đã được kiềm chế, Cowling nói.

Virus có thay đổi?

Một số nhà nghiên cứu lo ngại là coronavirus Vũ Hán lan truyền, mầm bệnh có thể biến đổi, vì vậy việc lây nhiễm khó lường hơn hoặc có xu hướng gây ra bệnh cho những người trẻ. Hiện tại, virus là nguyên nhân gây ốm, chết chủ yếu ở những người lớn tuổi hơn, đặc biệt những người từng có tiền sử mắc bệnh tiểu đường hoặc bệnh tim. Một người đàn ông Vũ Hán 36 tuổi không có tiền sử bệnh tật là nạn nhân ít tuổi nhất của dịch bệnh.

Kristian Andersen, một nhà nghiên cứu về bệnh truyền nhiễm tại Scripps Research ở La Jolla, California, không lo ngại về việc virus trở nên độc hơn. Ông nói sự biến đổi liên tục của các virus là một phần của vòng đời nhưng những biến đổi đó không khiến virus độc hơn hay là nguyên nhân làm trầm trọng hơn tình trạng dịch bệnh. “Tôi không tìm thấy ví dụ nào như thế này với một mầm bệnh,” ông nói.

Trong các tình trạng nơi một virus nhảy từ một vật chủ trung gian sang các loài khác – có thể là cách coronavirus mới bắt đầu lây nhiễm cho người – có thể có một áp lực lựa chọn để cải thiện khả năng sống sót trên một vật chủ mới nhưng hiếm khi có hiệu ứng về dịch bệnh trên người hoặc khả năng lan truyền của virus, Andersen nói. Phần lớn các đột biến được đều bất lợi cho virus hoặc không để lại hậu quả, ông nói. Trong nghiên cứu năm 2018 về SARS trên các tế bào động vật linh trưởng, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một đột biến của virus trong dịch bệnh năm 2003 có lẽ làm giảm độc lực của virus.

Các nhà nghiên cứu đã chia sẻ hàng tá giải trình tự gene từ các chủng coronavirus mới, và việc cung cấp  các trình tự gene sẽ tiết lộ những thay đổi di truyền khi tiến triển dịch bệnh, MacKay nói. “Các viruse không thay đổi hành vi ít nhất cho đến khi chúng thay đổi trình tự gene, và chúng ta cần thấy virus thay đổi một cách liên tục hay nhất quán,” ông giải thích.

Có bao nhiêu người sẽ tử vong vì dịch bệnh?

Thật khó để tính toán được tỉ lệ tử vong do một virus gây ra – tỉ lệ những người nhiễm bệnh và không qua khỏi – giữa ổ dịch bởi hồ sơ về các ca mới liên tục được cập nhật. Với 213 người chết từ gần 10.000 bị nhiễm bệnh, coronavirus mới có tỉ lệ chết là 2 đến 3%, thấp hơn SARS, nguyên nhân dẫn đến cái chết của 10% người nhiễm bệnh. Tỉ lệ chết được biết do coronavirus mới dường như  suy giảm khi các ca không triệu chứng hoặc không biểu hiện triệu chứng được nhận diện, nhà vi trùng học Mark Harris tại ĐH Leeds, Anh, nói với Trung tâm báo chí khoa học ở London.

Hiện chưa có loại thuốc nào hiệu quả với virus. Hai loại thuốc HIV hướng đích với một protein, vốn hỗ trợ coronaviruses sao chép đang được thử nghiệm để điều trị. Các nhà khoa học cũng nhận diện được những thuốc đang hiện hành có  chức năng này, và nhiều nhóm nghiên cứu quốc tế đang cùng nhau phát triển vaccine.

Số lượng ca tử vong sẽ còn phụ thuộc vào cách hệ thống y tế của Trung Quốc đối phó với số lượng lớn các ca. Những gì có thể làm lúc này là truyền nước và máy thở để đảm bảo cho người bệnh đủ chất lỏng và lượng ô xy trong khi hệ miễn dịch của cơ thể chống chọi lại với virus. Trung Quốc đang xây hai bệnh viện lớn ở Vũ Hán để chứa người bị nhiễm bệnh nhưng nếu virus lan sang những vùng đất ít nguồn lực hơn như châu Phi, hệ thống y tế của họ sẽ phải chống chọi với khó khăn, theo Sanjaya Senanayake, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm ở ĐH Quốc gia Australia ở Canberra.

Trong thông báo về tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu, tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết, lo ngại lớn nhất của ông là dịch bệnh có thể lan sang những quốc gia có hệ thống y tế yếu hơn.

Nếu virus lan truyền khắp thế giới, số lượng người chết có thể tăng lên đáng kể. Tuy thấp hơn tỉ lệ tử vong của SARS nhưng tỉ lệ này của virus mới vẫn còn quá cao với một bệnh truyền nhiễm, Adam Kamradt-Scott, một chuyên gia an ninh y tế toàn cầu tại ĐH  Sydney, Australia. Dịch cúm năm 1918 với cái tên cúm Tây Ban Nha, lây nhiễm cho một nửa tỉ người, tương đương 1/3 dân số thế giới thời điểm đó và gây ra cái chết của hơn 2,5% người bị nhiễm, ước tính 50 triệu người.

Coronavirus Vũ Hán có thể không kích hoạt một kịch bản tận thế bởi nó không lây nhiễm cho những người trẻ và người khỏe mạnh, Kamradt-Scott trấn an.

Anh Vũ dịch – TapchiTaiSang

Nguồnhttps://www.nature.com/articles/d41586-020-00236-9

Nghỉ việc cho tự do như freelancer, có chơi có chịu


Nhiều người thường nghĩ làm việc tự do (freelance) sung sướng, không bó hẹp về thời gian, không bị sếp nào la mắng… Không ít người quyết định nghỉ việc để thành freelancer để rồi nhận ra kiếm cơm bằng cách nào cũng không hề đơn giản.

Nghỉ việc cho tự do như freelancer, có chơi có chịu - Ảnh 1.

Nhiều người cho rằng làm việc tự do sẽ có nhiều thời gian hơn cho bản thân, không chịu cảnh sếp la mắng… – Ảnh minh họa: NGÔ HUY HÒA

Ngán ngẩm với công việc chuyên viên PR khi mới ra trường, Lê Thúy (29 tuổi, sống tại quận Tân Bình, TP.HCM) nhờ có khiếu nấu nướng nên đã lập một trang fanpage bán bánh và thức ăn chay. 

“Người ngoài nhìn vào dễ nhận xét tôi sống nhàn hạ: ở nhà suốt nên da dẻ trắng trẻo, muốn đi đâu thì đi, tiền lời từ việc bán bánh cũng nhiều… Nhưng không phải vậy đâu”, Thúy tâm sự.

Nhàm chán và cô đơn?

Gần 6 năm thuê nhà nguyên căn và làm bánh bán, Thúy kể: “Ban đầu tôi thấy hào hứng, còn chảnh nữa vì nghĩ mình không phải đi làm công ty, thích làm bánh thì làm, không thích thì nghỉ vài bữa cũng chẳng sao”.

Sau chừng một năm, Thúy nhận ra mặt hàng này ngày càng cạnh tranh, việc chiều lòng và duy trì nguồn khách hàng thân thiết cũng không đơn giản. 

“Nhiều chủ fanpage cũng mở bán y chang, nếu tôi hứng lên nghỉ vài ngày có khi mất khách. Hai ngày tôi đi mua nguyên liệu một lần, ngày nào cũng làm từ sáng tới xế chiều mới xong các loại bánh, rau câu, đồ sấy… Lưng tôi giờ đau nhức như người già vậy”, Thúy chia sẻ.

“Bế quan tỏa cảng” đồng nghĩa Thúy cũng dần mất đi những mối quan hệ không chỉ trong lĩnh vực truyền thông trước đây, mà còn là bạn bè do cô lười ra ngoài. Người thân cũng lo ngại vì thấy tương lai của Thúy khá bấp bênh.

Thúy nói: “Thật ra làm việc kiểu như tôi cũng thú vị, thoải mái giờ giấc, không phải đi đâu xa xôi, nhưng đôi lúc thấy cô đơn vì cứ thui thủi một mình. Tôi cũng muốn thay đổi, nhưng lại nghĩ giờ mà đi làm ở công ty thì oải lắm”.

Không có nghề tay trái như Thúy, Trương Hoài Lâm (27 tuổi) không thích những quy định cứng nhắc trong công ty nên đã làm tự do 2 năm nay. “Tôi chuyên thiết kế web, không lo không có việc, dù phải mất một thời gian dài trên các trang rao vặt để tìm dự án, rồi nhờ bạn bè giới thiệu…”, Lâm nói.

Nhưng sau một thời gian thích ứng, Lâm ngậm ngùi nhận ra mối quan hệ giữa mình với khách hàng cũng khổ sở không kém những người đi làm công ty. Chín người mười ý, những dự án Lâm nhận thiết kế nếu may mắn thì gặp khách hàng dễ tính, còn gặp người nhiêu khê thì phải điều chỉnh, thuyết phục vô cùng mệt mỏi.

Nghỉ việc cho tự do như freelancer, có chơi có chịu - Ảnh 2.

Bạn trẻ nên cân nhắc kỹ lưỡng khi muốn gắn bó với công việc công ty hoặc thành một freelancer – Ảnh: RA NY

“Có web tôi phải làm lại mấy lần, có khi còn bị quỵt tiền công, bị bêu xấu trên Facebook. Thức cả đêm để làm cho kịp cũng không phải là chuyện hiếm. Thời gian cũng không thoải mái lắm đâu, đã nhận việc là phải tập trung không còn hơi sức lo chuyện khác”, Lâm nói.

Một khía cạnh cũng làm Lâm suy nghĩ nhiều gần đây, đó là làm tự do đem lại thu nhập khá và được “tự do” ở một phương diện. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc Lâm sẽ không có bảo hiểm, không có lương cố định, không có những khoản thưởng.

“Bạn bè thường nói tôi làm vậy chắc rảnh lắm. Nhiều khi tôi phải chạy cho xong dự án, không đi đám cưới bạn hoặc họp lớp được nên bị trách dữ lắm. Nhiều khi mấy tuần không nhận được dự án nào ưng ý, viêm màng túi luôn”, Lâm chia sẻ.

Bạn gái Lâm cũng ngại anh chàng “lông bông”, không lo liệu được tương lai hai đứa. “Đã có mấy lần bạn gái khuyên tôi nên kiếm một công ty nào đó làm việc cho ổn định. Gia đình cô ấy cũng ngạc nhiên khi nghe tôi kể công việc hiện nay”, Lâm nói.

Đã lựa chọn, phải thích ứng

Dù chọn lựa gắn bó với công ty hay trở thành freelancer, bạn trẻ cũng phải vững tin với lựa chọn đó. Huỳnh Long (30 tuổi) đã làm công việc tự do 4 năm, kể rằng sau thời gian thích nghi, hiện Long cảm thấy lựa chọn này phù hợp.

Nhờ khiếu chụp ảnh cộng với những mối quan hệ xã hội đã xây dựng khi còn đi làm cho công ty công nghệ, Long dần có nhiều khách hàng nhờ chụp ảnh cưới, ảnh cặp đôi. 

“Mình sẽ lên ý tưởng bộ ảnh cho khách, được đi du lịch ké, lâu ngày tay nghề chụp với chỉnh sửa ảnh tốt hơn. Cũng không ít lần hụt hẫng vì bị khách phàn nàn, rồi sự cố trong buổi chụp, máy ảnh trở chứng… nhưng mình phải cố gắng giải quyết để sống với công việc mình thích”, Long nói.

Hiện tại, vừa lập gia đình nhưng anh vẫn theo đuổi công việc này vì nhu cầu khách hàng khá nhiều, thu nhập tốt. Long chia sẻ: “Trong lúc làm nghề mình cũng dành dụm cho dự định mở một studio nhỏ nhỏ và chuyển lên Đà Lạt sống vì thích nơi này”.

Theo Long, khi đã chọn là freelance, bạn trẻ cần có niềm tin và kiên trì với lựa chọn. Bạn trẻ cũng nên gom góp một ít tiền và tiêu xài tiết kiệm khi mới bắt đầu làm việc tự do. “Đừng vì một chút khó khăn, một đôi lần bị khách hàng chỉ trích, bạn bè chê cười… mà nản lòng. Thành công nào cũng có cái giá của nó”, Long nói.

Còn Dương Hồng (31 tuổi) sau hơn 6 năm làm cho một công ty thời trang nay đã tự mở một shop quần áo. “Tôi nghĩ ai muốn trở thành freelancer hoặc tự gây dựng cơ sở kinh doanh thì nên có kiến thức nền, có đam mê và đi làm trong lĩnh vực đó một thời gian để tích lũy kinh nghiệm, có cái nhìn rộng hơn”, Hồng nói.

Hồng dẫn chứng: “Không ít bạn bè của tôi cũng tự mở shop, mở quán cà phê… nhưng không nắm được nhu cầu thị trường, chọn địa điểm không phù hợp với tính chất của quán hoặc mặt hàng nên sớm dẹp tiệm. Làm gì cũng cần tìm hiểu kỹ”.

Chị Nguyễn Phương Trang (39 tuổi), sau khi nghỉ việc ở một công ty tín dụng để ở nhà chăm sóc con nhỏ và dạy yoga, cho biết: “Từ bỏ vị trí phó phòng, tôi cũng suy nghĩ rất nhiều. Để có thời gian cho con và vẫn đảm bảo có tiền trang trải, tôi phải lựa chọn thôi”.

Sau nửa năm, chị Trang cho rằng nếu biết thích ứng, buông bỏ những cái không phù hợp thì công việc nào cũng có cái hay. “Không còn quần là áo lượt mỗi ngày tới chỗ làm, không còn những buổi tám chuyện với đồng nghiệp, rồi cả không khí sôi nổi trên công ty, nhưng bù lại mỗi ngày tôi vui khi thấy con lớn lên, việc dạy yoga dần có học viên gắn bó”, chị nói.

Theo chị Trang, nghỉ việc công ty để làm việc tự do không phải là dừng lại mọi đam mê. “Bây giờ tôi thấy đam mê của mình là yoga chứ không phải là tín dụng nữa. Tôi định sau khi con lớn một chút và đi nhà trẻ được, tôi sẽ học thêm để dạy chuyên nghiệp hơn, nhiều học viên hơn. Nếu thuận lợi tôi sẽ mở một trung tâm yoga”, chị cho biết.

Kinh nghiệm của những người làm việc tự do cho thấy công việc nào cũng có mặt mạnh mặt yếu. Chị Trang nói: “Nếu mới ra trường mà không muốn đi làm cho công ty, bạn trẻ phải suy nghĩ kỹ để tránh hoang mang. Bạn phải tự tin vào chuyên môn, khả năng, hoặc nghề tay trái của mình. Đầu tiên là phải nghĩ xem nghề có thể nuôi sống mình hay không, sau đó là mình có thể dành dụm hoặc phát triển bản thân được không”.

Đừng so sánh công việc mình làm với những người có lương cố định, đừng tủi thân hoặc hối tiếc vì đã chọn làm tự do.

Tương tự, những người làm việc cố định cho một công ty cũng không nên so sánh, mơ mộng rằng làm tự do sẽ không còn chịu cảnh gò bó hoặc những ức chế. Freelancer cũng chịu nhiều áp lực, khách hàng có khi còn hơn cả sếp vì nếu không hoàn thành tốt dự án, đôi khi họ sẽ không trả thù lao.

Theo một số freelancer, người mới ra trường nên đi làm ở công ty theo chuyên môn một thời gian. Nếu nhận ra mình muốn thay đổi, phù hợp với công việc tự do hoặc do hoàn cảnh, bạn trẻ có thể đề nghị được nghỉ không lương một thời gian để tập tành cuộc sống của một freelancer. Hoặc cũng có thể nhận làm thử một số công việc ngoài giờ, nếu bản thân yêu thích hoặc xoay xở tốt với công việc này, có hướng phát triển lâu dài thì có thể nghỉ làm ở công ty hiện tại.

Tuy nhiên, môi trường công ty không đơn giản là làm để có lương, để kiếm sống, mà còn là nơi rèn luyện ý chí, chuyên môn, quan hệ xã hội, là một phần đời rất dài nếu bạn trẻ quyết định gắn bó. Tùy theo sở thích, ước mơ, bạn trẻ khi quyết định mình sẽ “làm công ăn lương” hay “riêng một góc trời” cần suy nghĩ đã chuẩn bị được gì cho lựa chọn của mình.

RA NY – Theo Tuổi Trẻ

Tôi và cánh cửa tương lai


2019, với tôi, hẳn nên gọi là năm của hoang mang. Tôi đi làm việc khắp các quốc gia, cũng chia sẻ chủ đề chung là hoang mang cùng những người làm nhà nước, làm sáng tạo, giáo dục, kinh doanh, và đặc biệt là phụ huynh. Tất cả họ là những người có thể từ 9 tới 50 tuổi. Vậy nếu hoang mang là từ khóa của năm 2019 thì mọi người hoang mang vì nỗi niềm gì?

Tôi và cánh cửa tương lai 
Ảnh: Artfinder

Có thể cách nói khác nhau, dùng từ khác nhau, có thể cách thở vắn than dài rất khác nhau, nhưng chủ đề chỉ một: Làm sao để hội nhập tương lai phía trước?

Chẳng đâu vào đâu

Chuyện cách mạng công nghiệp 4.0, chuyện AI – trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các công nghệ mới đang thay đổi thế giới chóng mặt thì hầu như ai cũng ít nhiều nghe nói tới. Nhưng mấy thứ ấy đã, đang và sẽ còn lật bàn cờ cuộc đời của mình thế nào thì không phải ai cũng nhận thức rõ ràng.

Tập đoàn, doanh nghiệp than thở, lo lắng nhờ tôi đến chia sẻ về life-long learning, tức là sự cần thiết học cả đời cho đội ngũ của mình. Ngoài kia, tương lai chảy vèo vèo. Trong này, áp lực hiệu quả công việc từ trên nhấn xuống vẫn cứ là gánh lo trước mắt.

Ngoài kia, tương lai hững hờ chẳng thèm ghé mắt. Trong này, gánh nặng cơm áo gạo tiền vẫn quấn vào từng cá nhân. Dừng lại thế nào? Chuyển hướng phải ra sao? Bỏ hết, bắt đầu lại từ đầu? Hay học gì thêm để giúp mình tồn tại? Gánh lo nghề nghiệp và công việc, trong sự hỗn mang giữa những giao lộ thông tin, hoang mang đương nhiên là phản ứng bình thường.

Người đi làm lo cho tương lai nghề nghiệp, kẻ kinh doanh lo cho sự sống còn. Loay hoay chuyện làm ăn truyền thống còn chưa giải quyết xong, bỗng ập đến cái gọi là số hóa. Nó thẳng thừng khai tử những mô hình kinh doanh gọi là truyền thống. Nó dửng dưng với mồ hôi, nước mắt, câu chuyện vượt khó đã từng lấy cảm tình, nước mắt của khán giả một thời.

Qua một đêm, quá khứ và tương lai dường như chẳng chút liên quan, nếu không quáng quàng nhét vào miếng tech – công nghệ. Mô hình kinh doanh cũ vỡ nợ. Thương hiệu trăm năm sáng ngời thế giới lũ lượt kéo vào địa ngục phá sản nhộn nhịp mấy năm qua. Hào quang hôm qua tắt lịm sáng hôm nay.

Cây cao bóng cả xác xơ mặc cho đời buôn chuyện. Dời chuyện kinh doanh lên đám mây thì dời ở phương nao? Chả biết gì về công nghệ thì chuyển đổi kiểu nào? Nói oang oang như biết rồi thì cả đám lao xao. Biết tin ai? Biết làm sao để mà tồn tại? Không hoang mang trong cái thế vỡ trận này thật ra mới là chuyện lạ. Hoang mang, là chuyện hết sức bình thường.

Lo cho thế hệ mình chưa đủ hoảng, lại còn lo thế hệ tương lai. Trường thì cũ sì. Giáo trình chẳng thêm chi. Học dẫu biết chẳng tí liên quan, nhưng điểm vẫn cứ phải cao, thi vẫn cứ phải qua, thành tích vẫn cứ phải chạm vào, dù tương lai lù lù bỏ đi trước mắt.

Nhiều phụ huynh nhắn tin, em lo em còn chưa xong không biết lo sao cho con nữa. Các bạn trẻ cấp II, cấp III thì bơ vơ chẳng biết vịn vào đâu, nhắn tin vô vọng qua mạng xã hội “Cô ơi, con hoang mang quá!”.

2019 là như thế đó. Và đương nhiên là nó có quyền mang chữ hoang mang đặt trước mắt thế gian. Giờ phải phản ứng thế nào để có thể đối diện năm 2020?

Mỗi cá nhân có lẽ sẽ cần vũ khí rất khác nhau, nhưng định hướng tư duy và tinh thần trước hoàn cảnh chung thật ra lại không khác mấy. Với tôi, một người đã đi khắp chân trời, tiếp cận đủ loại hình sáng tạo, tận tai nghe, tận mắt thấy những ứng dụng công nghệ đổi đời, liên tục sống ở thì tương lai mà bản thân còn thấy hoang mang, xin chia sẻ vài từ khóa định tâm để mọi người nhờ thế mà tự mình tìm ra hành trình cá nhân cho bản thân mình phía trước.

Đời mấy chấm, bản chất vẫn không hề thay đổi

Như bất kỳ cuộc cách mạng nào khác, sự đảo lộn, bất định, mối đe dọa trước nguy cơ an toàn đời sống cá nhân luôn làm cho con người lâm vào trạng thái cực đoan, hoặc tận cùng phấn khích, hoặc chạm đáy hãi hùng, tuyệt vọng.

Nhưng cũng như nguyên lý tảng băng trôi, 10% sự trình diễn trên bề mặt mà ta mục kích có vẻ là toàn cảnh, thực tế 90% dưới bề mặt có ai nào nhìn thấy được. Không nhìn thấy nên cho rằng thế giới và cuộc đời hoàn toàn tróc gốc, lật nhào. Kỳ thực, bản chất cuộc sống vẫn không hề thay đổi.

Vòng đời vẫn quẩn quanh sinh lão bệnh tử. Thế gian vẫn đầy rẫy những màn kịch lọc lừa, đố kị, ghét yêu. Và loài người vẫn hỉ nộ ái ố. Tech hay là không tech, nhân loại cũng khổ đau và tuyệt vọng. Sáng tạo kiểu gì, con người cũng chỉ mong cuối cùng có quyền được làm người, được yêu thương, tôn trọng, hạnh phúc, bình an.

Cho nên có cách mạng mấy chục lần thì bản chất con người vẫn chẳng đổi thay. Nếu bản chất không đổi thay thì nhu cầu thật ra cũng chẳng hề thay đổi. Khác chăng là sự biến tướng của cách tiếp cận hợp thời, sự lột xác của những sản phẩm, dịch vụ đúng gu, với nội dung liên quan, và kênh thông tin chạy theo hành vi tiếp nhận.

Điều đó cũng có nghĩa thời nào cũng phải hiểu mình, hiểu người. Thời nào cũng phải đối diện với mọi sự phức tạp về quan hệ do con người đạo diễn. Hiểu mình, là biết bản thân có mục đích gì, muốn đi qua hành trình cuộc đời bao sắc màu và có mấy quanh co. Hiểu mình, là hiểu giá trị cốt lõi sẽ định hình những nẻo đường cuộc sống gia đình, nghề nghiệp, cộng đồng và thế giới ra sao.

Công nghệ, cuối cùng chỉ là công cụ giúp ta thể hiện quan điểm, mong muốn, mục đích và khả năng của chính mình. Công nghệ không phải là phép thuật để xóa sạch mọi phiền não quá khứ hay kiến tạo mọi tương lai hạnh phúc. Công nghệ càng không phải là điểm đến đánh mất bản thân của cả loài người.

Tôi và cánh cửa tương lai 
Ảnh: A Closer Listen

Tôi!

Một kẻ bình thường bỗng trở nên nổi tiếng sau vài cơn co giật trên YouTube. Sự vô lý đắng lòng vẫn thu hút không ngừng vài trăm ngàn lượt follow. Khác, 4.0 thực sự có khác! Chưa bao giờ trong lịch sử thế giới mà một cá nhân bỗng trở nên trong suốt đến thế. Và cuộc đời phơi mình ra giữa chợ cho đám ruồi nhiều chuyện bâu vào. Sức mạnh của Tôi, sự vênh váo và tuyệt vọng của Tôi, ánh sáng trong tim Tôi, và những ngõ ngách tối tăm trong tâm hồn Tôi bỗng trở mùa, biến thành hàng độc.

Tôi hiện diện mọi nơi như trẩy hội, nhưng Tôi cũng vô hình đến cháy cả ruột gan. Người đời trông ngóng Tôi xuất hiện, nhưng lại vô cảm với số phận mà Tôi lỡ vấp vào. Thế gian bỗng nhiên không một góc giấu mình. Tôi, hiện diện nhưng lại không tồn tại. Công nghệ 3D không in được chiếc bóng độc hành của từng tin nhắn cô đơn.

Thế kỷ này đưa ta công cụ ảo để bóc tách cái Tôi thật, và nó cũng dúi vào tay Tôi trách nhiệm hết sức minh bạch về chính bản thân mình. Cập nhật hay ôm lấy đám rêu xanh, hội nhập hay hoàn toàn bị bỏ lại phía sau, tự học hay tự loại mình khỏi cuộc chơi, không ai khác để đổ thừa trừ bản thân Tôi cả.

Nếu “Cách tốt nhất để dự đoán tương lai là kiến tạo nên tương lai đó” theo Abraham Lincoln, thì hành trình phía trước của công dân 4.0 không có hình dạng, dáng mẫu nào để mà soi theo cả. Tương lai của thế kỷ số là tương lai cá nhân hóa, và ở đó, kẻ thiết kế đường ngang ngõ dọc chẳng ai khác hơn là chỉ có chính Tôi. Đừng trông chờ nhà trường nào, Nhà nước nào, hay cộng đồng tổ chức nào dẫn dắt gọi tên. Nếu có, đã là quá trễ.

Tự học, tự nghiên cứu, tự tìm hiểu, tự làm mẫu, tự thử nghiệm, tự ngộ ra, tự điều chỉnh, tự đứng lên khi ngã xuống, và tự quyết định cuộc đời mình, Tôi là cái bóng đồng hành duy nhất trên hành trình bất định mang tên thế kỷ. Nếu thương yêu, hãy nói cho nhau nghe về cái trách nhiệm hoảng hốt này. Nếu quan tâm, hãy cho nhau điều kiện để trở về, nhận ra, và nhận lãnh trách nhiệm cùng Tôi.

Hỗ trợ, là tạo môi trường cho Tôi tự dạy mình và tự lớn lên. Nuôi dưỡng, là mở lòng chấp nhận Tôi ở mọi hình hài, thành công hay thất bại. Trong thế kỷ mà sau khúc quanh phía trước là gì chẳng ai dám đoán, Tôi chỉ còn cách dũng cảm đối diện, bình tĩnh nhận ra và giải quyết vấn đề. Mọi sự học trỏ về Tôi. Mọi kỹ năng, phẩm chất trả về Tôi. Đường đến tương lai phía trước là hành trình trở về cùng Tôi, làm bạn, và cùng Tôi kiến tạo tương lai không có dữ liệu nền nào để mà dự đoán.

Tái tạo

Ở thời đại mà chỉ còn thay đổi là hằng số, tất cả chúng ta đều phải học cách thiết kế lại cuộc đời, không phân biệt già trẻ, giàu nghèo, có bằng cấp hay không, là chủ hay làm thuê. Tất cả, dù là tổ chức, quốc gia hay cá nhân đều phải bấm chung một cái phím refresh – tái tạo. Quá khứ không mất đi, nhưng hiện tại cần tư duy lại.

Tương lai là bức tranh trừu tượng, đa chiều mà đôi khi chính tác giả còn phân vân những ngả màu sáng tối. Chưa bao giờ trong lịch sử văn minh, nhân loại lại đứng trước những câu hỏi quá lớn về sự tồn vong và định nghĩa làm người, khi ranh giới giữa thuật toán và máu thịt bỗng ngày càng mờ nhạt. Ta là ai trong cái tương lai rất khác? Ta là ai mà đòi hỏi ta phải học thiết kế lại chính mình?

Thiết kế, cần phải có một quy trình. Bước khởi đầu bao giờ cũng là thấu cảm. Ta muốn gì? Ta thích gì? Ta giỏi gì? Ta có thể nuôi thân bằng ngã rẽ sự nghiệp nào? Đâu là hạnh phúc? Và đâu là đích đến? Chỉ khi quay lại hỏi mình những câu hỏi bản lề mà loài người vội đánh mất trên hành trình nháo nhào về phía trước, ta mới có thể bắt đầu quy trình thiết kế lại bản thân.

Ta của quá khứ, của hiện tại là ai, và đâu là ta của tương lai? Thế kỷ lạ lùng này hóa ra lại rất hay. Nó cho tất cả mọi người một cơ hội hiếm có để thay đổi và thử nghiệm. Khi cuộc sống xếp hàng ngay ngắn, ít có ai đủ động cơ để thay đổi bản thân mình.

Khi tất cả rối tung, mịt mù, lật nhào hết cả lên, chuyện thay đổi, sắp xếp, tái tạo lại trở thành đương nhiên và hợp lý. Khi tất cả cần phải thay đổi, sự đổi thay đã không còn là đáng sợ. Khi ai cũng phải tái tạo bản thân, phím refresh không còn là phím hoang mang. Và chẳng ai có thể phàn nàn, soi xét hay đánh giá sự thay đổi để hội nhập của ai, vì thay đổi dĩ nhiên là hằng số.

Thế kỷ thật vô tình, lắm hoang mang nhưng cũng đầy ắp những cơ hội khôn lường. Ở đó, Tôi rất mới trong cộng đồng của những con người rất mới. 2019 bước qua, thật ra là sự khép lại của câu chuyện muôn năm cũ, chỉ là một cánh cửa đóng lại cho một chân trời thật mới được mở ra.

Cách mạng có là mấy chấm, thì bản chất cuộc đời vẫn cứ thế. Đạo đức không trồi sụt, chân lý không dập dềnh, và giá trị làm người chẳng thể nào tan tác theo vài dòng thuật toán.

NGUYỄN PHI VÂN – TuoiTreCuoiTuan