10 công việc “ngon” nhất chỉ dành cho những người biết ngoại ngữ


Hãy học ngoại ngữ ngay từ bây giờ để không bỏ lỡ những cơ hội nghề nghiệp tốt nhất.

Giỏi ngoại ngữ lợi thế công việc lương cao

Ai cũng biết việc có thể giao tiếp bằng một ngôn ngữ thứ hai sẽ giúp mỗi người có nhiều cơ hội hơn cả trong công việc và cuộc sống, chẳng hạn như không bỏ lỡ cơ hội được làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia, trao đổi / buôn bán với các đối tác nước ngoài, học tập tại một trường đại học quốc tế, đi du lịch, mua sắm đồ Tây, xem phim bom tấn Hollywood không cần phụ đề hay đơn giản là “chuyện gì người khác biết, mình cũng biết”. Tuy nhiên, một thực tế là rất nhiều bạn trẻ có vốn tiếng nước ngoài kha khá nhưng lại không biết nên chọn công việc gì hay ngành nghề nào có thể giúp mình phát huy được “nguồn vốn”sẵn có? Vậy thì đã đến lúc bạn nên ghi chú ngay vào sổ cá nhân 10 công việc vô cùng thú vị sau đây và sẵn sàng cho kế hoạch ứng tuyển ngay từ bây giờ nhé.

Ngôn ngữ thứ hai – không chỉ là tiếng Anh

Tiếng Anh đang dần trở thành yếu tố không thể thiếu nếu bạn muốn giành được một tấm vé vào làm việc tại một công ty nước ngoài. Tuy nhiên, ngoài tiếng Anh còn có một số thứ tiếng khác đang “lên ngôi” mà có thể bạn chưa được cập nhật.

1. Tây Ban Nha: Tây Ban Nha là ngôn ngữ được sử dụng phổ biến thứ ba trên thế giới và số người sử dụng thứ tiếng này để giao tiếp đã lên đến hơn 500 triệu người. Tại Mỹ và Châu Âu, Tây Ban Nha được xem như là ngôn ngữ phổ biến thứ hai sau tiếng Anh và cũng là ngôn ngữ chính thống tại 4 lục địa.

2. Tiếng Pháp: Không chỉ là nền kinh tế lớn thứ 5 và đứng ở vị trí thứ 3 trong top các quốc gia thu hút đầu tư nước ngoài lớn nhất toàn cầu, Pháp còn là nơi có khá nhiều trường đại học hàng đầu thế giới như HEC (Trường nghiên cứu thương mại cao cấp ở Paris). Việc biết tiếng Pháp sẽ giúp bạn có cơ hội làm việc tại Pháp và các quốc gia nói tiếng Pháp khác như Canada, Thụy Sĩ, Bỉ, các nước Bắc Phi và vùng cận Sahara (Châu Phi).

3. Đức: Mặc dù không phải là ngôn ngữ phổ biến như Tây Ban Nha nhưng việc biết tiếng Đức cũng sẽ giúp bạn có được những cơ hội làm việc tuyệt vời, đặc biệt là các thương hiệu Automobile như BMW.

4. Mandarin: Không có gì ngạc nhiên khi Mandarin lại lọt vào danh sách này. Mandarin còn được biết đến với tên gọi tiếng quan thoại và là thứ tiếng phổ thông của Trung Quốc – một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất của thế giới.

5. Ả Rập: Ả Rập là một trong những khu vực giàu có nhất trên thế giới. Bởi vì sự rộng mở của các cơ hội việc làm ở Trung Đông nên nhu cầu về nguồn lao động biết tiếng Ả Rập rất lớn nhưng nguồn cung lại thấp. Nếu có khả năng nói thứ tiếng này thì hãy sẵn sàng vì rất nhiều công ty lớn đang vẫy gọi bạn đấy.

Những ngành nghề sử dụng tiếng nước ngoài hot nhất hiện nay thuộc vào các lĩnh vực nào?

  • Truyền thông (báo chí) và phim ảnh.
  • Các dịch vụ du lịch và di chuyển, bao gồm cả máy bay và khách sạn.
  • Ngân hàng và bảo hiểm.
  • Các cơ quan địa phương, nhà nước và chính quyền liên bang (đối với các nước có thể chế liên bang).
  • Các tổ chức quốc tế phi lợi nhuận.
  • Các công ty xuất bản.
  • Văn phòng của các cơ quan quốc phòng và đại sứ quốc tế.
  • Dịch vụ chăm sóc sức khỏe.
  • Dịch vụ xã hội.
  • Dịch vụ nhập cư.
  • Trường tiểu học, trung học, phổ thông, cao đẳng và đại học.

10 công việc “ngon” nhất dành cho các “thánh” ngoại ngữ

1. Biên dịch game (Game Translator)

Lĩnh vực: Trò chơi điện tử

Các công ty hàng đầu trong lĩnh vực game như NintendoGameloft hay SNG vẫn đang tìm kiếm những biên dịch game xuất sắc có thể dịch nội dung các trò chơi của họ từ tiếng Anh sang tiếng Nhật hoặc các ngôn ngữ khác.

2. Chuyên gia quản trị thương hiệu (Brand Manager Specialist)

Lĩnh vực: Marketing và quảng cáo

Được xem như là một trong những công ty tốt nhất để làm việc, Google đang tuyển dụng những chuyên gia quản trị thương hiệu tốt nhất để điều hành các công ty con của hãng tại các thị trường nước ngoài. Đây là một công việc đòi hỏi khả năng ngoại ngữ tốt, có kiến thức uyên thâm về thương hiệu, quản trị thương hiệu, hiểu biết về các nền văn hóa, nhanh nhạy, linh hoạt với sự thay đổi của thị trường….

3. Đại diện cộng đồng (Community Representative)

Lĩnh vực: Trò chơi / Kinh doanh

Blizzard – hãng được biết đến với những video game nổi tiếng như World of WarcraftDiablo đang tìm kiếm những ứng viên có thể nói được tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh để liên kết hãng với những cộng đồng game thủ ở Mỹ La Tinh. Một đại diện cộng đồng sẽ bao gồm cả việc hỗ trợ phát triển game cũng như các sự kiện khác của công ty.

4. Tiếp viên hàng không (Flight Attendant)

Lĩnh vực: Du lịch và lữ hành

Nếu ý tưởng được trả lương để di du lịch hấp dẫn bạn thì việc trở thành một tiếp viên hàng không là điều hợp lý nhất. Tùy thuộc vào hãng hàng không bạn làm việc, nhiều công ty hàng không top đầu đang tìm kiếm những tiếp viên hàng không có thể nói tiếng nước ngoài. Chẳng hạn như hãng đó thường xuyên có các chuyến bay từ Mỹ tới Tây Ban Nha thì họ sẽ ưu tiên những ứng viên biết nói tiếng Tây Ban Nha hơn các thứ tiếng khác.

5. Coordinator (Điều phối viên)

Lĩnh vực: Các tổ chức quốc tế phi lợi nhuận

Các tổ chức quốc tế phi lợi nhận như Pencils of Promise thường chuyên về các hoạt động hỗ trợ những quốc gia đang phát triển trên toàn thế giới. Việc có khả năng nói một ngôn ngữ thứ hai, chẳng hạn như tiếng Anh, Pháp hay Tây Ban Nha sẽ giúp bạn có được cơ hội thăng tiến trong tổ chức bởi vì bạn có khả năng giao tiếp với những người mà bạn đang làm việc cùng và người dân ở các quốc gia mà tổ chức của bạn đang cố gắng giúp đỡ.

6. Pháp chế (Associate)

Lĩnh vực: Tài chính và ngân hàng quốc tế

Nghề ngân hàng mặc dù không “hot” như những năm trước nhưng với các ngân hàng quốc tế có uy tín lâu năm và với những ai đang sở hữu khả năng ngoại ngữ tốt thì mọi cánh cửa đều rộng mở.

7. Nhiếp ảnh gia

Lĩnh vực: Điện ảnh và truyền thông

Một chiếc máy ảnh và kỹ năng chụp ảnh tốt đã đủ để bạn có thể nghĩ tới nghề chụp ảnh. Nhưng một nhiếp ảnh gia đích thực không giới hạn không gian sáng tạo của mình chỉ trong một khu vực, một quốc gia hay một vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, để thực hiện được giấc mơ sải cánh khám phá thế giới thì ngoại ngữ là một trong những yếu tố quyết định.

8. Kinh doanh thời trang

Lĩnh vực: Thời trang

Thời trang được xem là ngành công nghiệp “không bao giờ chết” khi nhu cầu làm đẹp, đổi mới và sáng tạo của con người luôn thay đổi, thậm chí thay đổi từng ngày, từng giờ. Chính vì vậy, nếu bạn muốn tỏa sáng trong lĩnh vực này thì hãy bắt đầu học ngoại ngữ từ bây giờ để được tiếp cận với các xu hướng làm đẹp và học hỏi kinh nghiệm từ những nhà thiết kế thời trang hàng đầu thế giới. Internet có tất cả những thứ bạn cần, thứ duy nhất là bạn cần hiểu được ngôn ngữ mô tả các kiến thức đó.

9. Chuyên viên tuyển dụng

Lĩnh vực: Nguồn nhân lực

Vai trò của một chuyên viên tuyển dụng đó là tạo nên sợi dây kết nối giữa các doanh nghiệp có nhu cầu nhân sự và những người tìm việc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa khiến các công ty nước ngoài có xu hướng xây dựng văn phòng hay mở công ty con tại nước khác thì nhu cầu nhân sự còn tăng cao hơn nữa. Do vậy, trở thành một chuyên viên tuyển dụng xuất sắc cũng đòi hỏi bạn phải không ngừng rèn luyện kỹ năng ngoại ngữ của mình để có những bước đột phá hoàn hảo trong công việc.

10. Nhà báo tác nghiệp ở nước ngoài

Lĩnh vực: Báo chí

Ngay từ tên gọi của nghề này cũng đủ để khẳng định rằng nếu không biết ngôn ngữ thứ hai thì chắc chắn hồ sơ của bạn sẽ bị loại. Đây là một công việc vô cùng thú vị khi bạn sẽ được giao tiếp cùng những người dân bản địa, lắng nghe câu chuyện của họ và truyền những tin tức này về cho người dân nước mình. Một khi đã được sống và làm việc ở nước ngoài, khả năng ngoại ngữ của bạn cũng “lên như diều gặp gió” đấy.

Nguồn: https://quantrimang.com/10-cong-viec-ngon-nhat-chi-danh-cho-nhung-nguoi-biet-ngoai-ngu-121362?mode=amp

Chọn ngoại ngữ để học cho công việc và cuộc sống ở tương lai


NÊN HỌC NGÔN NGỮ NÀO TRONG TƯƠNG LAI?

Nên học ngôn ngữ nào trong tương lai

Nên học ngôn ngữ nào trong tương lai, học ngoại ngữ nào lương cao, hay ngoại ngữ nào dễ học nhất đối với người Việt là những thắc mắc phổ biến của các du học sinh tương lai. Ngay sau đây, Hotcourses Vietnam sẽ giúp bạn phân tích các tiêu chí phổ biến khi lựa chọn ngoại ngữ để đầu tư vào học.

Tiêu chí “được sử dụng rộng rãi”

Theo thống kê được cập nhật mới nhất vào năm 2020 của Ethnologue, tiếng Anh vẫn là ngôn ngữ có số lượng lớn nhất về lượng người dùng, cũng là ngôn ngữ có số lượng người học như ngôn ngữ thứ hai lớn nhất trên toàn thế giới. Đứng ở vị trí thứ hai về tổng số lượng người sử dụng chính là tiếng Trung Quốc, tuy tiếng Trung lại là thứ tiếng chỉ đứng ở vị trí thứ 4 về số lượng người học như một ngoại ngữ. Ở những vị trí còn lại trong số 5 ngôn ngữ được nhiều người sử dụng nhất còn có tiếng Hindu, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Pháp.

Tuy nhiên, cụm từ “được sử dụng rộng rãi” là một cách nói rất dễ gây hiểu lầm. Một ngôn ngữ được nhiều người nói đôi khi lại không phải là một ngôn ngữ được nhiều người chọn để học nhất, hoặc là một ngôn ngữ được sử dụng tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ nhất. Một ví dụ điển hình chính là tiếng Trung Quốc. Trong 1,1 tỉ người nói tiếng Trung trên thế giới, có đến hơn 918 triệu người là người bản địa, sinh sống tại những quốc gia có tiếng Trung Quốc là ngôn ngữ chính thức. Nói cách khác, tiếng Trung có số lượng người nói nhiều nhất, đơn giản vì nó được dùng nhiều bởi số lượng đông đảo các công dân người Trung Quốc, hoặc Trung Quốc là quốc gia có dân số đông nhất thế giới.

Chính vì vậy, lời khuyên của Hotcourses Vietnam dành cho những bạn đang phân vân không biết nên học ngoại ngữ nào trong tương lai chính là: đừng chỉ cân nhắc yếu tố về số lượng người sử dụng; hãy nghiên cứu cả yếu tố về độ phổ biến mà ngôn ngữ đó được sử dụng tại nhiều quốc gia khác nhau. Chẳng hạn, nếu bạn thông thạo tiếng Trung, bạn có thể giao tiếp được với khoảng 19% dân số trên thế giới, nhưng tiếng Trung chỉ được sử dụng như một ngôn ngữ chính thức tại 5 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm Trung Quốc, Đài Loan, Macau, Hồng Kông và Singapore. Trong khi đó, tiếng Pháp lại được sử dụng rộng rãi như một ngôn ngữ chính thức tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trải dài trên 5 châu lục. Ngoài ra, tiếng Pháp còn được xếp ở vị trí thứ 2 về số lượng người đăng ký học trên ứng dụng Duolingo. Do đó, nếu bạn là một người có ý định học tập và làm việc tại một trong 88 quốc gia thuộc Cộng đồng Pháp ngữ, thì câu trả lời cho thắc mắc học ngoại ngữ nào dễ xin việc nhất chính là tiếng Pháp.

Tiêu chí được học rộng rãi nhất

Tại các quốc gia thuộc khối Liên minh Châu Âu (EU), tiếng Anh vẫn là ngôn ngữ được học nhiều nhất, tiếp theo sau là tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha. Theo trang EuroTrad, thứ tự này cũng không có nhiều sự thay đổi, khi lần lượt tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Trung Quốc, tiếng Ý và tiếng Pháp là những ngôn ngữ được học phổ biến trên thế giới.

Theo Báo cáo Ngôn ngữ của Duolingo, ứng dụng học ngoại ngữ được tải về bởi hơn 500 triệu học viên này thống kê xu hướng học ngoại ngữ trên phạm vi toàn cầu năm 2020 như sau: Bên cạnh tiếng Anh nắm vị trí số 1, tiếng Tây Ban Nha đã vượt lên tiếng Pháp để trở thành ngôn ngữ được học nhiều nhất trên hệ thống. Các vị trí tiếp theo trong top 5 là tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Ý. Hai vị trí thứ 6 và thứ 7 thuộc về tiếng Nhật và tiếng Hàn. Báo cáo của Duolingo lý giải: sự thăng hạn của các ngôn ngữ châu Á là nhờ ảnh hưởng của sự kiện nền điện ảnh Hàn Quốc lần đầu giành giải Oscar với bộ phim “Parasite” và việc Nhật Bản lẽ ra đã là nơi đăng cai Thế Vận Hội Mùa hè 2020 nếu không vì đại dịch Covid-19 làm ảnh hưởng đến việc tổ chức sự kiện.

Như vậy, có thể thấy tiêu chí ngôn ngữ được học rộng rãi nhất sẽ có sự dao động theo xu hướng. Nhưng có một điều chắc chắn rằng nếu một ngôn ngữ được nhiều người theo học rộng rãi, chắc chắn rằng ngôn ngữ ấy sẽ có một cộng đồng những người theo học ở gần bạn, cho phép bạn có thể tiếp cận, kết bạn và trau dồi kiến thức để cùng nhau tiến bộ. Ngoài ra, việc ưu tiên học ngôn ngữ có nhiều người học cũng sẽ đưa bạn vào một lợi thế, khi những ngôn ngữ này thường có nhiều nguồn tài liệu học tập phong phú và sinh động hơn, có thể hỗ trợ bạn tốt hơn trong quá trình mài giũa một ngoại ngữ mới.

Ngay tại Việt Nam cũng có một thầy giáo thông thạo nhiều ngoại ngữ như thế. Bài phỏng vấn “Thầy giáo thông thạo 10 thứ tiếng chia sẻ bí quyết học tốt (hơn) ngoại ngữ” của Hotcourses Vietnam sẽ giúp bạn giải tỏa thắc mắc làm thế nào để học 2 ngoại ngữ cùng lúc, để rồi bắt tay vào hành trình học ngoại ngữ ngay hôm nay nhé!

Tiêu chí thuận lợi cho công việc

Rõ ràng rằng, nếu bạn đang sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài, việc học ngôn ngữ chính thức của quốc gia ấy nên là sự ưu tiên hàng đầu khi bạn cân nhắc học thêm ngoại ngữ mới. Ngoài ra, hãy tự đặt cho mình những câu hỏi thực tế: học ngoại ngữ nào dễ xin việc nhất, học ngoại ngữ nào lương cao, và nên học ngoại ngữ nào để bạn có thể nâng cao cơ hội định cư và thăng tiến trong sự nghiệp.

Mỗi ngành nghề, hầu như đều có những đặc thù riêng về yêu cầu ngôn ngữ. Chẳng hạn, nếu bạn quan tâm đến lĩnh vực chính trị, quan hệ quốc tế hay ngoại giao, thì nên ưu tiên lựa chọn các ngoại ngữ thuộc nhóm 6 ngôn ngữ chính thức của Liên Hiệp Quốc để thuận tiện cho việc nghiên cứu tài liệu và phát triển sự nghiệp, trong đó bao gồm: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Nga, tiếng Ả Rập và tiếng Trung.

Hay, trang Construction Placements chuyên về lĩnh vực xây dựng đã đưa ra danh sách những ngôn ngữ có nhu cầu nhân sự cao trong năm 2020, bao gồm tiếng Anhtiếng Pháptiếng Đứctiếng Tây Ban Nhatiếng Ýtiếng Ả Rập. Danh sách này cũng không có nhiều sự khác biệt so với thống kê của trang Language Next, khi trang này cho rằng 5 ngoại ngữ có tầm ảnh hưởng đối với công việc và sự nghiệp nhất chính là tiếng Trung, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Nhật. Điều này đồng nghĩa với việc nếu bạn đang phân viên không biết học ngoại ngữ nào dễ xin việc nhất, thì những bí quyết kể trên sẽ giúp bạn có lựa chọn hữu ích cho công việc sau này.

Tiêu chí về độ dễ học, dễ tiếp thu

Không thể phủ nhận rằng, học một ngoại ngữ có nhiều nét tương đồng so với tiếng mẹ đẻ sẽ đơn giản hơn nhiều so với việc học những ngôn ngữ có bảng chữ cái hoàn toàn mới. Chẳng hạn, nhiều người bản địa nói tiếng Anh đã lựa chọn tiếng Pháp làm thứ tiếng thứ hai, đơn giản vì tiếng Pháp gần với tiếng Anh và có hơn 10,000 từ tiếng Anh mang nét nghĩa thể hiện từ tiếng Pháp. Ngoài ra, theo trang Babbel, một số ngôn ngữ khác có thể được xem là tương đối dễ học đối với người thông thạo tiếng Anh chính là tiếng Na Uy, tiếng Thụy Điển, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Hà Lan, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Ý.

Trong khi đó, trang Busuu chia sẻ, nếu không xem xét về khía cạnh ngôn ngữ mẹ đẻ của người học, những ngoại ngữ được đông đảo người sử dụng công nhận là dễ học, dễ tiếp thu về mặt chữ viết, phát âm và ngữ pháp sẽ lần lượt là tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Bồ Đào Nha. Việc lựa chọn một ngoại ngữ dễ học đối với người Việt chắc chắn sẽ giúp bạn tiết kiệm được khá nhiều thời gian và có thêm động lực để theo đuổi việc học!

Và cuối cùng là tiêu chí về sức hút văn hóa và lựa chọn của trái tim

Quá trình tiếp thu một ngôn ngữ mới chắc chắn không đơn giản chỉ nằm ở việc ghi nhớ từ vựng và học thuộc những quy luật ngữ pháp căn bản. Để có thể áp dụng ngôn ngữ vào thực tiễn cuộc sống hoặc sử dụng ngôn ngữ đúng ngữ cảnh, việc hiểu về văn hóa, con người và vùng đất nơi ngôn ngữ đó bắt nguồn là vô cùng quan trọng. Chính vì vậy, có thể nói hành trình học một ngôn ngữ mới là cơ hội để chiêm nghiệm những nền văn minh có liên quan mật thiết với ngôn ngữ ấy.

Do đó, khi cân nhắc để học một ngoại ngữ, bạn hãy thử tìm hiểu xem mình dành niềm yêu thích đối với nền văn hóa nào, hoặc đâu sẽ là đất nước mình muốn du học. Khi bạn thực sự đam mê với một nền văn hóa nào đó, bạn sẽ có nhiều động lực hơn để bắt đầu học và duy trì quá trình học ngoại ngữ, thậm chí là học tốt 2 ngôn ngữ cùng một lúc.

Cuối cùng, không ai hiểu mình hơn chính bạn, và cũng chính bạn mới hiểu rõ được điều trái tim mình mách bảo. Dẫu cho đó là một ngôn ngữ ít người học, thì bạn cứ tự tin theo đuổi lựa chọn của chính mình. Quá trình ấy có thể sẽ rất khó khăn, nhưng chắc chắn việc biết thêm một thứ ngôn ngữ “độc lạ” sẽ giúp bạn trở nên vượt trội giữa đám đông. Biết đâu ngôn ngữ bạn đang ấp ủ theo học sẽ trở thành ngôn ngữ của ngày mai? Biết đâu đấy, biết đâu!

Tham khảo: https://www.hotcourses.vn

Vì sao học sinh Việt Nam yếu tiếng Anh ?


Không có môn học nào gây ra sự phân biệt đối xử lớn đối với học sinh như môn ngoại ngữ. Không có môn học nào mà cha mẹ phải bỏ ra một khoản tiền lớn trong khoảng thời gian kéo dài có khi hơn chục năm cho con đi học ròng rã ở các trung tâm như môn tiếng Anh. Và kết quả là gì: trình độ tiếng Anh của học sinh Việt Nam ngày càng giảm sút.

Trình độ tiếng Anh của học sinh Việt Nam càng ngày càng giảm sút. Đó không phải là nhận định chủ quan của người viết bài này – đó là kết quả tổng hợp của tổ chức giáo dục EF dựa trên bài khảo sát tiếng Anh với hơn 2,2 triệu người từ 100 nước trên thế giới, trong đó năm 2020 Việt Nam xếp hạng 65 trong tổng số 100 nước tham gia.

Nói “ngày càng giảm sút” vì trong giai đoạn từ năm 2015 – 2018, Việt Nam còn được xếp vào loại trung bình về kỹ năng tiếng Anh mặc dù thứ hạng hàng năm tụt giảm đều. Qua đến năm 2019 bỗng tụt xuống loại kém, đứng thứ 52 trên 100 nước; năm nay tụt thêm 13 bậc xuống hạng 65 vẫn trên 100 nước.

Vẫn có thể đặt dấu hỏi về mức độ chính xác của khảo sát này vì chỉ dựa vào bài kiểm tra miễn phí làm trên mạng, tức những người tham gia là tự nguyện có thể tiếng Anh đang yếu nên mới tìm cách học thêm. Điểm số khảo sát vì thế không đại diện cho năng lực tiếng Anh của người Việt nói chung và khó lòng có thể so sánh với điểm số của nước khác. Thế nhưng khi so sánh với chính mình, không thể phủ nhận xu hướng năng lực tiếng Anh, ít nhất là của người Việt tham gia khảo sát của EF, “ngày càng giảm sút” để đi tìm nguyên nhân và giải pháp.

Các dữ kiện khác cũng cho thấy so với các môn học khác, kết quả học môn tiếng Anh của học sinh Việt Nam là kém. Với kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, trong khi điểm trung bình các môn văn và toán của thí sinh là 6,6, điểm trung bình môn tiếng Anh chỉ ở mức 4,5 – là môn duy nhất có điểm trung bình dưới 5; đến 63,1% thí sinh đạt điểm dưới trung bình; điểm số có nhiều thí sinh đạt nhất là 3,4 điểm – một mức rất thấp so với các môn thi khác. Phổ điểm môn tiếng Anh lệch sang trái, tức số thí sinh có điểm dưới mức trung bình năm nào cũng cao, đã kéo dài trong mấy năm nay.

Trong khi đó, mức độ đầu tư của toàn xã hội và từng gia đình, từng vị phụ huynh cho con em học tiếng Anh là rất cao, cao hơn hẳn các môn khác. Chưa từng có môn học nào có sự phân biệt đối xử với học sinh như môn tiếng Anh: đóng thêm tiền thì được vào học chương trình nâng cao, tiếng Anh tích hợp, tiếng Anh tăng cường. Đóng thêm tiền thì được học với giáo viên người nước ngoài, học sách của nước ngoài. Đó là chưa kể nhiều phụ huynh cho con em đi học thêm tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ, với mức học phí cao gấp mấy lần các môn khác. Có người nói nửa đùa nửa thật: biết đâu nếu để việc học tiếng Anh bình thường như các môn khác, có khi kết quả lại khả quan hơn!Bảng xếp hạng của EF khu vực châu ÁBảng xếp hạng của EF khu vực châu Á

Phải nói thẳng với nhau việc dạy và học tiếng Anh không có hiệu quả trước hết bởi năng lực các thầy cô môn này đa phần là còn yếu. Một lần nữa, đây không phải là nhận định của người viết mà là kết quả khảo sát năng lực giảng dạy tiếng Anh của giáo viên tại nhiều địa phương: Cách đây mấy năm báo chí đã đưa tin địa phương nào cũng vậy, vài trăm giáo viên tham dự khảo sát, số đạt chuẩn chỉ có vài người; trên bình diện toàn quốc, tỉ lệ đạt chuẩn chỉ vào khoảng 2 – 3%. Giáo viên được đào tạo theo kiểu cũ, chú trọng nhiều đến ngữ pháp, dịch; nay khảo sát cả 4 kỹ năng nghe – nói – đọc – viết theo chuẩn châu Âu thì tỉ lệ đạt thấp không có gì đáng ngạc nhiên.

Nhưng nguy hiểm nhất là giáo viên tiếng Anh dạy ở bậc tiểu học lấy từ nhiều nguồn khác nhau, phát âm không chuẩn, dạy các em đọc sai ngay từ đầu, sau này rất khó sửa.

Do yếu về năng lực giao tiếp, việc giảng dạy trở nên máy móc, chủ yếu dạy về ngôn ngữ tiếng Anh chứ hoàn toàn không xem nó là một phương tiện giao tiếp. Đối với hầu hết giáo viên, với mỗi bài học trọng tâm là dạy cách dùng thì, khi dạy câu bị động, khi thì dạy cách sử dụng giới từ cho đúng. Với họ, dạy cho học sinh làm đúng bài tập, bài thi là ưu tiên số một nên giờ học thành giờ dạy các mánh lới làm bài thi. Họ không hề xem bài đọc là một nội dung cần đọc để hiểu rồi thảo luận, trao đổi, hỏi đáp về nội dung đó.

Học sinh cũng vậy: lúc ở lớp nhỏ, các em còn hăm hở sử dụng vài ba câu tiếng Anh mới học để đối đáp với bố mẹ ở nhà, qua lớp lớn là hết, rất ít em nhớ rằng những câu tiếng Anh vừa học là để nói với người nước ngoài nhằm mục đích giao tiếp. Với bài đọc tiếng Anh, phản ứng đầu tiên của nhiều em là cố dịch ra tiếng Việt để xem bài nói chuyện gì, rồi chăm chăm chú ý đến các phần thường hỏi trong bài thi đọc hiểu. Không mấy em nhận ra những điều hấp dẫn, bổ ích, mới lạ mà bài đọc cung cấp cho các em, hay cách viết, cách diễn đạt, cách dùng từ thú vị, độc đáo… trong văn bản. Bản chất của việc học ngoại ngữ là luyện tập, cứ luyện đều như múa quyền để khi cần bật ra đánh trúng; chứ học ngoại ngữ mà nghiền ngẫm để làm bài tập như toán, như hóa thì làm sao không yếu dần cho được.Bảng xếp hạng toàn cầu của EFBảng xếp hạng toàn cầu của EF

Để thay đổi, không thể một sớm một chiều đào tạo lại giáo viên, cần phải dựa vào công nghệ. Có thể tổ chức các lớp tập huấn để đào tạo giáo viên cách sử dụng các ứng dụng phục vụ việc dạy như từ điển có phát âm, phần mềm đọc to văn bản, thậm chí cả Google Translate để thầy cô tham khảo xem máy dịch như thế nào. Từ đó, trên lớp các thầy cô không cần trực tiếp dạy học sinh nữa mà để các em luyện tập với nhau, mẫu sẽ là máy đọc theo giọng của người bản ngữ. Chỉ đến khi nào, ví dụ với một học sinh lớp 3 bắt đầu học tiếng Anh, suốt một học kỳ không viết chữ tiếng Anh nào vào vở nhưng thuộc nhiều bài hát, thuộc nhiều mẩu đối thoại để đóng kịch với bạn hay kể được các mẩu chuyện ngắn trước lớp – lúc đó mới xem giáo viên đã thành công.

Lớp lớn cũng vậy, thầy cô không cần chăm chú dạy ngữ pháp, ra bài tập cho học sinh luyện để lấy điểm cao. Hãy để học sinh tự do tải về điện thoại các tự điển tiếng Anh có cả phát âm, tải chương trình dịch tự động, tải cả chương trình máy đối đáp với người như Google Assistant hay Siri. Cứ để học sinh quét bài đọc rồi nhờ Google Translate ngay từ đầu để các em thỏa mãn sự tò mò về nội dung bài. Thậm chí khi Google Translate dịch ngây ngô, điều đó cũng là một cách học: giúp các em đừng quá tin vào máy dịch mà xem đó như bước khởi đầu tương tự như khi dùng bách khoa trực tuyến Wikipedia. Sau đó tổ chức để các em lên nói về bài đọc, trình bày lại, các em khác đặt câu hỏi để tranh luận, cãi nhau về nội dung vừa học. Nói chung, không cần dạy gì nhiều ngoài việc cho học sinh gần như học thuộc lòng bài đọc để ai hỏi gì là có thể trả lời nhanh gọn, chính xác.

Để làm được điều này, cần giảm tải chương trình, cắt ngắn bài học, đơn giản hóa chương trình. Lớp nhỏ dạy đi dạy lại những câu giao tiếp bình thường trong cuộc sống, giúp các em nói trôi chảy nằm lòng; sao cho ít nhất khi vào trung học cơ sở các em có chừng vài trăm câu đã thông thạo để khi cần là đem ra sử dụng một cách nhuần nhuyễn, tự nhiên. Lớp lớn bài đọc đơn giản hơn bây giờ nhưng mang tính thời sự hơn, chẳng hạn nói về những thay đổi trong cuộc sống ở thế kỷ 21. Làm sao để bản thân nội dung là mới, là hấp dẫn, gây tò mò ở học sinh, như cuộc tranh luận về mạng 5G có gây hại cho sức khỏe hay không. Học sinh có tò mò thì mới có động lực tìm hiểu bài đọc, tìm mọi cách để hiểu nội dung và nhớ nội dung để trình bày lại. Chừng nào động lực học tiếng Anh là vì điểm số chứ không phải vì muốn sử dụng thành thạo một ngoại ngữ, chừng đó khó lòng cải thiện thứ bậc xếp hạng Việt Nam so với các nước khác.

Ngày xưa người ta thường gọi tiếng Anh là sinh ngữ, một phần do nó liên tục biến đổi, liên tục tiếp nhận cái mới, nghĩa mới, cách dùng mới. Cách dạy, cách học bấy lâu nay xem nó như một tử ngữ kiểu ngày xưa người ta học tiếng Latin, bởi thế nên rất nhiều học sinh và kể cả giáo viên đã không thể nào hiểu được những khái niệm mới xuất hiện trong chừng 10 – 15 năm trở lại đây. Muốn cải thiện trình độ tiếng Anh của học sinh Việt Nam, cần xem nó là sinh ngữ, tức nhìn nhận đấy chính là cầu nối giao tiếp, để học những nội dung mà nó chuyển tải, cách nó chuyển tải, bắt chước chuyển tải được như nó. Đừng xem bản thân tiếng Anh là đối tượng cần học mà chính là một công cụ ngôn ngữ để học những điều khác, để khi học sinh khi tranh luận, đối đáp, nếu các em có sai ngữ pháp cũng là bình thường. Sử dụng tiếng Anh tự nhiên, thường xuyên như một công cụ, tự các em sẽ hoàn chỉnh năng lực ngoại ngữ của mình bằng cách bắt chước người bản ngữ y như khi các em học tiếng mẹ đẻ vậy.

Theo thống kê giáo dục thường xuyên của Bộ Giáo dục và đào tạo, năm 2018 số trung tâm ngoại ngữ, tin học (bao gồm các loại hình trung tâm Anh ngữ, trung tâm tiếng Nhật và trung tâm ngoại ngữ – tin học) được cấp phép là 3.974, tăng 34,24% so với năm 2017. T5 Research – một công ty khảo sát thị trường của Việt Nam – dự báo năm 2020, con số này lên đến 5.533 trung tâm trên toàn quốc.

NGUYỄN VẠN PHÚ- TTCT