Nữ sinh buôn đồng nát và cú “ngược dòng số phận”


Nữ sinh buôn đồng nát và cú “ngược dòng số phận”
Nữ sinh buôn đồng nát Nguyễn Thị Cúc

Ngày Cúc nhập trường, mẹ em đã khăn gói theo con gái ra Hà Nội để thu mua đồng nát nuôi con ăn học. Vượt qua những lời dè bỉu, suốt 4 năm giảng đường, cứ rảnh rỗi là em theo mẹ đi rao: “Ai đồng nát, sắt vụn bán đi…”. Sau khi tốt nghiệp đại học, cô gái đầy nghị lực ấy đã tìm được công việc yêu thích.

Biết ơn… nghề đồng nát

Chiều cuối năm, những cơn gió mùa thổi thốc khiến người đi đường oằn mình vì rét. Trên con đường nhỏ gần làng Nguyên Xá (Bắc Từ Liêm – Hà Nội), chúng tôi gặp lại Nguyễn Thị Cúc – Cô nữ sinh buôn đồng nát từng khiến cộng đồng rơi nước mắt khi xuất hiện trong một chương trình của Đài truyền hình Việt Nam. Chỉ mới năm ngoái thôi, Cúc vẫn là sinh viên năm cuối của Khoa Ngoại ngữ – Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội và ngày ngày cùng chiếc xe đạp cũ kỹ đi thu mua đồng nát trang trải cuộc sống. Vài tháng trước, cô gái 22 tuổi đã tốt nghiệp và tìm được công việc phiên dịch từ tiếng Việt sang tiếng Trung.

Cúc tâm sự, em sinh ra trong một nhà nghèo có 6 chị em tại miền quê xứ Thanh. Ngày đó, Cúc đã phải đấu tranh, thậm chí giả câm, giả điếc trước mọi lời trách móc, mỉa mai để được tiếp tục đến trường. Không chỉ áp lực từ chính người thân, Cúc còn phải đối diện với sự chỉ trích từ những người hàng xóm xung quanh. “Mọi người ở quê cho rằng, bây giờ học đại học cũng không kiếm được việc. Thêm nữa, bạn bè bằng tuổi em đều đi làm kiếm tiền phụ giúp gia đình. Thế nên nhiều hàng xóm sang nói với bố em rằng, nhà nghèo tốt nhất là nên đi làm chứ học chẳng được gì cả. Đến giờ, mỗi lần về quê mẹ vẫn “được” người ta hỏi han là con Cúc học hành đến đâu rồi, có việc chưa? Mẹ chỉ sợ ra trường không có việc thì người ta lại chê cười nữa…”, Cúc bỏ lửng câu chuyện.

Nhớ lại cái duyên với đồng nát, Cúc kể: “Ngày mới ra đây học, nhà em khó khăn lắm nên mẹ cũng rời quê ra đây để kiếm tiền lo cho em. Ban đầu, mẹ đi làm giúp việc. Nhưng thấy mẹ vất vả quá mà em lại không thể giúp gì được nên hai mẹ con quyết định đi thu mua đồng nát”.

Nhưng nghề đồng nát không hề dễ như Cúc nghĩ. Phải mất khá nhiều thời gian để hai mẹ con mới bám trụ bằng nghề này được. Những ngày đầu, hai mẹ con đạp xe cả ngày nhưng không mua được cái gì. Thế nên, Cúc lại dẫn mẹ đi nhặt phế liệu ở các chợ như Đồng Xa, chợ Nhổn… Dần dần, hai mẹ con mới có khách bán đồ cũ, hàng thừa.

Nữ sinh buôn đồng nát và cú “ngược dòng số phận” - Ảnh 1.
Nữ sinh buôn đồng nát Nguyễn Thị Cúc

Cứ thế, ngoài giờ học Cúc lại phụ mẹ đi khắp các con phố, ngôi làng khu vực Nam – Bắc Từ Liêm để tìm mua đồng nát. Mùa đông thì gió lạnh, hai mẹ con vất vả lắm mới đưa được một xe hàng về đến phòng trọ để phân loại. Còn mùa hè, những hôm nắng như đổ lửa, hai mẹ con lại đồng hành khắp các ngõ xóm.

Dù vất vả, thiếu thốn là thế, nhưng Cúc lại học giỏi và tích cực tham gia các hoạt động của trường, lớp. Đến năm thứ 3, “cô bé đồng nát” được chọn là một trong 24 sinh viên ưu tú của Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội tham gia “Trao đổi sinh viên văn hoá giữa hai nước Việt Nam – Trung Quốc” trong vòng 1 năm.

“Khi được chọn, em vui lắm nhưng lại lo cho mẹ ở nhà. Không có em phụ giúp, những chuyến hàng nặng mẹ em mang về bằng cách nào? Nhưng được sang nước ngoài học là niềm ao ước của em, em không muốn mất cơ hội ấy”, Cúc nhớ lại.

Đúng như cô bé lo lắng, đó là quãng thời gian khó khăn nhất của gia đình. Bố em phải bán trâu rồi vay ngân hàng để có tiền cho Cúc sang Trung Quốc học tập. “Ở quê, nhiều người dè bỉu bảo em ích kỷ vì nhà nghèo mà sang nước ngoài học, nhưng em đã chấp nhận. Dù vậy, em hay mẹ đều không hối hận về quyết định đó”, Cúc nói.

Lo lắng mẹ ở nhà sẽ không tìm được mối mua hàng, khi sang Trung Quốc rồi, Cúc lên các diễn đàn sinh viên, nhất là diễn đàn sinh viên Đại học Công nghiệp để Makerting giúp mẹ. “Mẹ tớ là đồng nát, các bạn có đồ gì không dùng thì bán cho mẹ tớ nhé”, lời rao của Cúc nhanh chóng nhận được sự chia sẻ của các bạn sinh viên. Từ đó, ai chuyển phòng, có đồ thừa đều gọi cho mẹ Cúc đến mua.

Với nhiều người, nghề buôn đồng nát là cái gì đó vất vả, nhọc nhằn, đôi khi là bẩn thỉu vì tay chân suốt ngày lấm lem. Thế nhưng với Cúc thì cô gái này biết ơn nghề này hơn cả. Bởi từ lúc ra Hà Nội đến nay, nghề đồng nát đã giúp mẹ con Cúc có cái ăn, trả tiền nhà và bám trụ lại với con đường học hành.

Mong mẹ sớm được về quê ở với bố

Nữ sinh buôn đồng nát và cú “ngược dòng số phận” - Ảnh 2.
Nữ sinh buôn đồng nát Nguyễn Thị Cúc

Cúc kể, em mới đi làm được hai tháng nhưng cũng đã tích góp được một khoản tiền và mua được một chiếc xe đạp điện cũ trị giá 4 triệu. “Trước đây chưa có xe đạp điện, ngày nào em cũng phải đi xe buýt từ Nguyên Xá (quận Bắc Từ Liêm) đến chỗ làm tại đường Nguyễn Phong Sắc (quận Cầu Giấy) mất gần một tiếng đồng hồ. Từ ngày mua được chiếc xe đạp điện cũ, thời gian đi làm của em rút ngắn chỉ còn 20 phút”, Cúc chia sẻ.

Công việc hàng ngày của Cúc bắt đầu vào lúc 8h sáng cho đến hơn 22h tối. Vào ngày nghỉ Chủ nhật duy nhất, em thường tranh thủ đi làm thêm bằng việc nhận hướng dẫn viên du lịch khách Trung Quốc. Hôm nào không có việc làm thêm, Cúc lại theo mẹ đi khắp các con phố, ngôi làng khu vực quận Nam Từ Liêm – Bắc Từ Liêm để tìm thu mua phế liệu. Không ít lần, do chở hàng cồng kềnh khiến Cúc ngã lăn ra đường, xây xước hết chân tay…

Cúc tâm sự, giờ đây mẹ em tuổi đã cao nên đi lại chậm chạm, với cả giờ có nhiều người đi mua đồng nát nên công việc ngày càng bấp bênh hơn. Nhiều hôm tối muộn, mẹ Cúc mới về khu nhà trọ. “Em không muốn mẹ tiếp tục làm nghề thu mua đồng nát nữa nhưng vì còn đứa em trai đang học Trường Đại học Xây dựng, em thì mới đi làm lương còn thấp. Thế nên mấy mẹ con đều phải cố gắng, chắt chiu để có đủ tiền chi tiêu…”, Cúc rươm rướm nước mắt tâm sự.

Hiện tại, ngoài giờ học trên lớp, em trai Cúc vẫn tranh thủ chạy xe ôm Grabike để kiếm thêm tiền phụ mẹ và chị. Ở quê, bố Cúc bị bệnh nên chỉ lủi thủi một mình làm các công việc nhẹ. Bốn năm Cúc học Đại học là bốn năm bố mẹ xa nhau. Cô nữ sinh buôn đồng nát năm nào chỉ ước mong em trai sớm ra trường và có việc làm để mẹ về quê chăm bố, nghỉ ngơi tuổi già.

Cứ nhắc về mẹ, Cúc lại khóc nghẹn ngào. Cô gái nhỏ chia sẻ rằng, mẹ là thần tượng, là động lực để em vượt lên gian khó. Trên con đường mà mẹ con Cúc đang đi, đã có những giọt nước mắt, mồ hôi thấm đẫm. Hành trình gian nan ấy, có xa xăm ánh mắt âu lo của người cha nơi quê nhà và những bữa cơm đạm bạc, thỉnh thoảng có ít thức ăn mẹ nhường con, con lại nhường mẹ..

“Mẹ tớ là đồng nát, các bạn có đồ gì không dùng thì bán cho mẹ tớ nhé”

“Con sẽ mua lại cho bố mẹ một con trâu”

Để có tiền cho Cúc theo khóa học 1 năm ở Trung Quốc, bố mẹ em đã phải bán trâu. Việc này khiến Cúc luôn cảm thấy có lỗi, vì mình mà cha mẹ phải bán đi tài sản lớn nhất của nhà nông. Cô viết: “Con xin lỗi mẹ thật nhiều, con biết mẹ không nói ra nhưng mẹ đã chịu rất nhiều cực khổ. Nếu sau này con có thể kiếm được nhiều tiền, con chắc chắn sẽ mua lại cho bố mẹ một con trâu như ngày trước. Vì con mà bố mẹ đã phải bán con trâu gia tài của mình”.

Chương trình “Lời xin lỗi” của kênh VTV9 – Đài truyền hình Việt Nam đã giúp “cô nữ sinh đồng nát” gửi lời xin lỗi tới người mẹ đáng kính của mình một cách bất ngờ và ý nghĩa. Trong một lần đi lượm đồng nát, người mẹ già đã mở một hộp giấy được gói kín trong túi nilon rác và bật khóc khi đọc bức thư của con gái.

Theo Tuân Bình / Trí thức trẻ

Nghề ‘đồng nát máy bay’ lên ngôi thời Covid-19


Khi các hãng hàng không phải cho các máy bay nghỉ hưu sớm, các công ty thu lợi nhuận từ việc tháo dỡ và buôn bán các bộ phận máy bay lại có những dấu hiệu ban đầu về sự phục hồi hoạt động.

Ngay khi cả ngành hàng không vẫn đang rơi vào tình trạng ế ẩm vì đại dịch, người đứng đầu công ty hàng không vũ trụ thương mại của Mỹ GA Telesis cho biết đã có 5 hãng hàng không liên lạc với công ty và đề nghị sử dụng dịch vụ tháo dỡ máy bay.

“Khi các công ty lưu trữ, tháo dỡ và mua bán các bộ phận máy bay đã qua sử dụng nhận thấy cơ hội kinh doanh, thì sự gia tăng đột ngột về nguồn cung có nguy cơ tạo ra sự giảm giá linh kiện. Nhưng ngành kinh doanh này vẫn có giá trị ước tính khoảng 3 tỷ USD / năm, bất chấp nhu cầu tìm cách giảm chi phí bảo trì từ các hãng hàng không”, Abdol Moabery, giám đốc điều hành GA Telesis chia sẻ.

Ở bên kia biên giới, công ty dịch vụ phân rã và tái chế máy bay Aerocycle của Canada đang lần đầu tiên đấu thầu mua máy bay đang đậu trên mặt đất để tháo dỡ và bán lại cho các bộ phận, thay vì chỉ tái chế máy bay theo lô hàng ký gửi từ các hãng hàng không, vị CEO này cho biết thêm.

Dự báo về một thị trường triển vọng

Nghề đồng nát máy bay -1
Nghề đồng nát máy bay

Có thể nói, số phận của nhóm máy bay đang đậu trên mặt đất ở khắp thế giới đang được theo dõi chặt chẽ bởi những “tay chơi” trên thị trường vật liệu hàng không đã qua sử dụng. Và một báo cáo từ chuyên gia tư vấn Oliver Wyman dự báo rằng “một cơn sóng thần về nhu cầu” đối với các bộ phận như vậy sắp diễn ra, khi các hãng hàng không phải tiếp tục tìm cách giảm chi phí giữa đại dịch.

Bởi vật liệu đã qua sử dụng có thể cạnh tranh với các bộ phận mới và làm giảm nhu cầu ngay lập tức cho các chi tiêu “hậu mãi” – đề cập đến lĩnh vực bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu – hiện được công ty tư vấn Naveo Consultancy ước tính vào khoảng 50 tỷ USD.

Đó là lý do tại sao một giám đốc điều hành trong ngành hàng không cho biết anh đã tránh mua các bộ phận ở hiện tại, vì cho rằng giá cả sẽ sụt giảm nếu quá nhiều máy bay bị tháo dỡ trong thời gian tới.

“Tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ thấy giá giảm nhanh chóng”, vị giám đốc điều hành nói với điều kiện giấu tên.

Nghề đồng nát máy bay lên ngôi thời Covid-19 - Ảnh 1.
Nghề đồng nát máy bay

Theo công ty dữ liệu Cirium, số lượng máy bay bị tháo dỡ để lấy các bộ phận hoặc phế liệu có thể tăng gấp đôi lên 1.000 chiếc hàng năm cho đến năm 2023. Con số này tăng từ khoảng 400 – 500 máy bay mỗi năm kể từ năm 2016, theo công ty dữ liệu Cirium.

Naveo thì ước tính chỉ có 60% đội máy bay chở hành khách và hàng hóa toàn cầu hiện đang bay lượn. Và vào năm 2020, Naveo dự kiến ​​2.000 máy bay sẽ nghỉ hưu, hoặc đậu và không hoạt động trở lại, tăng so với khoảng 680 máy bay vào năm 2019.

“Nhưng những máy bay đó sẽ không bị tháo dỡ ngay lập tức, vì một số hãng hàng không sẽ chờ đợi trường hợp tình hình thị trường cải thiện trở lại”, Richard Brown, CEO của Naveo Consultancy, cho biết.

Thật vậy, công ty chuyên rã xác máy bay Air Salvage International có trụ sở tại Anh, thường tháo dỡ từ 40 đến 50 máy bay mỗi năm, đã phải tiếp nhận nhiều máy bay hơn mà không có người mua các bộ phận kể từ khi bùng phát đại dịch Covid-19. Người sáng lập Mark Gregory mong đợi và dự báo rằng chúng cuối cùng cũng sẽ được tháo dỡ. Trước đại dịch, các máy được đưa đến bãi đậu của Air Salvage International đều đã được khách hàng đặt mua, phản ánh nhu cầu lớn đối với những bộ phận máy bay có nhu cầu cao như động cơ.

Các hãng hàng không cũng tìm kiếm các bộ phận đã qua sử dụng còn khả thi từ những chiếc máy bay đã nghỉ hưu, để trang bị cho những chiếc máy bay trẻ hơn của họ đang được bảo dưỡng. Điều đó cho phép các hãng hàng không tránh khoản sửa chữa tốn kém và giữ cho máy bay của họ hoạt động ổn định.

“GA Telesis đã chứng kiến ​​các hãng hàng không sử dụng phụ tùng thay thế từ máy bay ngưng hoạt động để trì hoãn hoạt động sửa chữa”, ông Abdol Moabery cho biết.

Nghề đồng nát máy bay lên ngôi thời Covid-19 - Ảnh 2.
Nghề đồng nát máy bay

Đại dịch, dự kiến ​​sẽ khiến số lượng hành khách năm 2020 giảm 55%, đã khiến các máy bay cũ phải nghỉ hưu sớm, bao gồm cả những chiếc máy bay phản lực B747 của British Airways. Một vài chiếc trong số đó đã thuộc về Air Salvage.

Tuy nhiên, việc có ít máy bay hai lối đi thực hiện các chuyến bay quốc tế hơn đồng nghĩa với nhu cầu về các bộ phận của chúng ít hơn, ngoại trừ một số máy bay được sử dụng để vận chuyển hàng hóa.

Ông Gregory cho biết Air Salvage đã được một công ty cho thuê máy bay tiếp cận để thực hiện việc tháo dỡ một số máy bay A380, nhưng chỉ có khoảng 5% số máy bay phản lực vẫn hoạt động theo Naveo, nên nhu cầu đối với các bộ phận của chúng là rất nhỏ. Các hãng hàng không đang tìm kiếm các bộ phận cho máy bay thân hẹp, vì khoảng 64% loại máy bay một lối đi này đang hoạt động, bay các tuyến nội địa.

James Benfield, một đối tác của Công ty đầu tư vốn cổ phần tư nhân Baird Capital, dự kiến ​​nhu cầu về dịch vụ tháo lắp đối với máy bay B737 và A320 một lối đi sẽ tăng lên. Đây cũng là lý do tại sao công ty này vừa mua lại một công ty tháo lắp vào tháng 8.

Và trong khi các công ty bảo trì và cả nhà sản xuất động cơ mới cũng kinh doanh vật liệu đã qua sử dụng, thì việc thặng dư phụ tùng có thể ảnh hưởng đến doanh thu của họ. Giám đốc điều hành General Electric cho biết trong cuộc họp báo thu nhập vào tháng 7 rằng công ty “có vị trí tốt để tham gia” vào ngành này, nhờ xu hướng đối với vật liệu có thể sử dụng được. Công ty con của tập đoàn là GE Aviation sản xuất động cơ, nhưng cũng sử dụng các bộ phận đã qua sử dụng.

“Mùa săn” của những tay buôn đồ cũ

Nghề đồng nát máy bay lên ngôi thời Covid-19 - Ảnh 3.
Nghề đồng nát máy bay

Aerocycle đã nhìn thấy cơ hội trong việc nghỉ hưu non của những chiếc máy bay. Công ty tái chế máy bay nhỏ này đã thuê hẳn một giám đốc phát triển kinh doanh mới để thúc đẩy nhu cầu trong khi đang tìm mua thêm các máy bay.

“Đó là một rủi ro có tính toán”, CEO Ron Haber nói. “Chúng tôi biết loại máy bay nào sẽ bay và vẫn có nhu cầu cao”.

Các hãng hàng không đã tránh bán máy bay với mức giá lỗ, bất chấp áp lực từ một số người săn hàng giá rẻ.

“Có rất nhiều giao dịch ép giá đang diễn ra“, ông Moabery nói. “Nhưng những đề nghị đó vẫn chưa được chấp nhận.”

Các công ty như Hiệp hội Máy bay Quốc tế (IAA) có trụ sở tại Florida đang theo dõi trường hợp các hãng hàng không và bên cho thuê sẽ cắt lỗ vào cuối năm và phân ra những chiếc máy bay đang đậu của họ để lấy các bộ phận.

“Nếu họ làm điều đó, đó là lúc những người như chúng tôi sẵn sàng vào cuộc”, Chủ tịch IAA Mitch Weinberg nói.

Tham khảo Reuters

BẢO NAM , THEO PHÁP LUẬT & BẠN ĐỌC