Chạy… thách thức COVID-19


Nhìn lại năm 2020, nếu thể thao đỉnh cao điêu đứng vì COVID-19, thì ngược lại thể thao phong trào lại đáng phấn khởi. Ý thức được chuyện cần phải khỏe để ngăn ngừa, chiến đấu với dịch bệnh, nhiều người trẻ đã lao vào tập luyện…

Ngay trong cả thời gian cả nước giãn cách xã hội thì giới chạy bộ phong trào vẫn nghĩ ra đủ cách để có thể chạy như chạy quanh nhà, chạy trên nóc tòa nhà chung cư, thuê máy về chạy tại nhà, và cả chạy thi online.

Chạy, chạy nữa, chạy mãi…

Anh Nguyễn Đạt – một phóng viên thể thao ở Hà Nội – đã trở thành người đầu tiên tại VN hoàn thành một cuộc chạy marathon 42,195km trên nóc tòa nhà chung cư ở ngay khu anh sống vào tháng 4-2020 với thời gian 6 giờ 22 phút.

Ngay sau khi dịch bệnh được kiểm soát tại VN, các giải đấu thể thao được phép tổ chức trở lại thì hàng loạt giải chạy đã diễn ra khắp nơi. Dù là giữa mùa hè nhưng vào tháng 6-7 vừa qua, phong trào chạy bộ lên cao chưa từng thấy. Dân chạy đường dài dường như sợ thời gian giãn cách sẽ trở lại nên khi được ra đường chạy là “chạy như điên”. Ở bờ hồ Hoàn Kiếm, hồ Tây hay các cung chạy đường mòn như Đồng Đò (Sóc Sơn, Hà Nội) cuối tuần nào cũng tấp nập người chạy. Ở TP.HCM thì trong công viên, tại các khu dân cư mới, phong trào chạy lên cao chưa từng thấy.

Các giải marathon tại đảo Lý Sơn, Phú Quốc, Đà Lạt, Sa Pa, Pù Luông, Hậu Giang, Hà Nội, TP.HCM… được tổ chức liên tục. Mỗi giải trung bình có sự tham dự của 2.000-6.000 VĐV và thành tích của VĐV tiến bộ không ngừng. Cá biệt như tại giải Long Biên marathon, có đến 13 VĐV nam phong trào hoàn thành cự ly 42km với thời gian dưới 3 giờ. Trong đó nhà vô địch giải Nguyễn Tiến Hùng về nhất với thành tích 2 giờ 41 phút, còn VĐV Chi Nguyễn vô địch nữ với kỷ lục cá nhân là 2 giờ 56 phút. Tại giải marathon leo núi Sa Pa (VMM), VĐV Quang Trần đã lập kỷ lục giải với thời gian 13 giờ 01 phút 11 ở cự ly 100km, đánh bại các VĐV nước ngoài sừng sỏ.

Giữa tháng 7 nóng như đổ lửa, nhóm VĐV phong trào do anh Nông Chuyền (Lạng Sơn) phát động đã thực hiện hành trình chạy tiếp sức xuyên Việt. 10 VĐV thay nhau chạy liên tục 2.603km từ Quảng Ninh đến mũi Cà Mau trong thời gian 251 giờ 11 phút và quyên góp được hơn 1 tỉ đồng để làm từ thiện. Hành trình chạy bộ thần tốc chưa từng có của chàng trai dân tộc Tày Nông Chuyền và các đồng đội đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng yêu chạy bộ VN.

Quả thật có quá nhiều câu chuyện hấp dẫn về chạy bộ trong năm 2020 – một sự phát triển như thách thức COVID-19!

Chạy bộ phải khoa học

Tuy nhiên, trong cơn say chạy cũng cần có lời cảnh tỉnh với hiện tượng “nghiện chạy”. Cách đây không lâu, trên các diễn đàn chạy bộ VN đăng clip một VĐV chạy bộ phong trào bị chuột rút toàn thân sau khi hoàn thành một cuộc thi marathon. Điều đáng nói, dù đang được đội ngũ y tế cấp cứu do toàn thân bất động, VĐV này vẫn liên tục yêu cầu phải quay clip ghi lại khoảnh khắc anh đã hoàn thành 42km và chính thức trở thành marathoner. Clip được lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội gây ra tranh luận nảy lửa về việc chạy như thế nào và mục đích chạy là gì: để duy trì sức khỏe hay để khoe thành tích?

Tháng 7-2020, giải Tiền Phong marathon diễn ra tại đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) chứng kiến vài chục VĐV ngất xỉu, chuột rút cần sự trợ giúp của y tế. Đây có lẽ là giải marathon có nhiều VĐV phải trợ giúp y tế nhất tại VN trong những năm gần đây. Cung đường chạy ven đảo nắng như đổ lửa, dưới chân là cát sỏi, không một bóng râm. Dù điều kiện thi đấu khắc nghiệt như vậy, nhiều VĐV vẫn nghiến răng chạy để hoàn thành mục tiêu do chính mình đề ra. Chính điều này đã dẫn đến việc nhiều VĐV bị sốc nhiệt, ngất xỉu, chuột rút.

Trong số các VĐV bị chuột rút, ngất xỉu có cả chủ nhân HCĐ SEA Games 30 môn điền kinh và nhiều VĐV marathon phong trào có tiếng tại VN. Một số VĐV chỉ cách vạch đích vài trăm mét nhưng đã không thể cán đích mà phải bê thẳng lên… xe cứu thương. Có hai VĐV sau khi lên xe cứu thương do tình trạng quá nặng, ban tổ chức đã phải lập tức thuê tàu cao tốc chạy hết tốc lực vào bờ để đưa vào Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi. Một trong hai người đó là anh Phùng Văn Linh (29 tuổi), hiện đang là HLV đội điền kinh trẻ VN.

Anh Linh nói: “Dù là HLV đội tuyển điền kinh trẻ quốc gia nhưng tôi tham gia tập chạy đường dài chưa lâu và cự ly dài nhất mới 10km. Khi tham dự giải marathon tại Lý Sơn, tôi đăng ký thi 21km và đặt mục tiêu sẽ chạy dưới 1 giờ 50 phút. Sau khi đã hoàn thành 20km, bước sang kilômet thứ 21 thì tôi bị choáng váng, ngất xỉu và được đưa lên xe cứu thương. Rất may khi được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Quảng Ngãi điều trị tôi đã hồi phục, tỉnh táo ngay trong ngày và được ra viện. Sau sự cố, bài học rút ra cho tôi là khi chạy phải biết lắng nghe cơ thể, khi mệt phải giảm tốc độ và thấy mệt quá thì dừng, chứ không cố hoàn thành mục tiêu mình đề ra trước đó. Đường chạy, thời tiết hay tâm trạng hôm đó không tốt đều có thể ảnh hưởng đến thành tích. Không nên vì cố đạt mục tiêu mà bất chấp tính mạng của mình. Giờ tôi vẫn tập chạy bình thường, nhưng chạy khoa học hơn trước”.

Không được tăng tốc độ, quãng đường đột ngột

PGS.TS Nguyễn Lê Bảo Tiến – viện trưởng Viện Chấn thương chỉnh hình (Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức) – cho biết số người chạy đường dài tăng lên là tín hiệu tích cực về việc người dân quan tâm, ý thức hơn về sức khỏe bản thân. Dù vậy, dưới góc độ chuyên môn, điều này sẽ làm gia tăng chấn thương cho hệ xương khớp, cột sống… trong cộng đồng này ở các mức độ khác nhau. Chấn thương chủ yếu hay gặp là chấn thương vùng khớp gối, cẳng chân, cổ bàn chân, và có thể cột sống vùng thắt lưng cùng.

Bác sĩ Bảo Tiến cho biết: “Nguyên nhân chấn thương chính trong chạy đường dài là quá tải hệ thống xương khớp, các rối loạn điện giải cấp trong quá trình chạy do không theo kế hoạch hợp lý. Đề phòng chấn thương, với những người có bệnh lý xương khớp sẵn có, cần tham vấn chuyên gia chấn thương chỉnh hình và cột sống trong từng trường hợp cụ thể. Với nhóm còn lại cần chú ý một số yếu tố: chỉ số cân nặng chiều cao (BMI) cần duy trì trong giới hạn bình thường, duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh như ngủ đủ 6-8 tiếng/ngày, không hút thuốc lá, hạn chế đồ uống có cồn, giảm ăn đạm động vật. Người chạy đường dài phải chọn loại giày chạy đủ rộng trong không gian ba chiều của bàn chân. Chiều dài của giày cần thừa 1,5-2cm, chiều rộng và đặc biệt chiều cao (bề dày gan chân) cần phải đủ. Đây là hai chỉ số thường ít được người chạy quan tâm, dẫn đến các biến dạng bàn chân khi chạy trong thời gian dài”.

“Nghiên cứu cho thấy chấn thương ở nhóm chạy trung bình nhiều hơn 6km/ngày cao hơn nhóm còn lại. Ngoài ra khi chúng ta chạy với tốc độ quá nhanh cũng tăng nguy cơ chấn thương do có thể tăng tải lên cho bàn chân gấp 3 lần khối lượng cơ thể cho mỗi bước chạy. Người chạy không được tăng khối lượng, tốc độ chạy quá nhiều và đột ngột. Khi xuất hiện dấu hiệu đau, mỏi bất thường trong quá trình tập luyện thì nên tham vấn chuyên gia chấn thương chỉnh hình càng sớm càng tốt” – bác sĩ Bảo Tiến khuyên.

Điểm tích cực từ … COVID!

Cứ nghe nói đến bóng đá Đức, người ta ví von ngay đến mấy từ như “xe tăng”, “con tàu lu”…, dù bóng đá Đức bây giờ mềm mại chả thua bất cứ nền bóng đá hào hoa nào, dù là Pháp, Brazil hay Tây Ban Nha. Thế mới thấy định kiến con người là thứ khó gột rửa.

Tương tự, nói về chuyện rèn luyện sức khỏe, nhiều người đến giờ vẫn kể câu chuyện vui rằng sáng sớm ra công viên tập thể thao chỉ có mấy cụ già gần đất xa trời! Còn giới trẻ, họ bận ngủ sau một đêm nhậu, cày game… Một định kiến đã được tổng kết thành câu cửa miệng “trẻ uống trà, già tập thể dục”. Tôi mạnh dạn đặt cược rằng chuyện ấy “xưa rồi Diễm”.

Nếu không tin, xin mời 5h sáng hãy thức dậy xỏ giày hoặc leo lên xe đạp ra đường thì biết tôi nói đúng hay sai. Nếu bạn ở Sài Gòn, cứ đạp xe ra đường Phạm Văn Đồng hay vào công viên Gia Định, Lê Văn Tám… mà xem, nam thanh nữ tú giờ nhiều chả kém các cụ ông cụ bà. Còn ở Hà Nội, cứ ra “sân vận động hồ Gươm” thì biết, từ 4h sáng đã rầm rập những bước chân của nhiều người trẻ và tiếng nhạc rộn ràng của aerobic. Nhiều người trẻ khác không có điều kiện dậy sớm tập luyện cũng chọn cách đi tập vào cuối giờ chiều, sau giờ tan tầm.

Không chỉ lo tập để tăng cường sức khỏe bản thân, giờ đây nhiều công ty tư nhân còn đặt tiêu chí rèn luyện thể thao để thưởng cuối năm. Tiêu chí văn minh ấy đã lôi được không ít bạn trẻ vào phòng gym, lên xe đạp hay vào công viên chạy bộ.

Trong một bức tranh ảm đạm do COVID gây ra, thôi cố lạc quan cũng thấy được một điểm tích cực! – HUY THỌ

KHƯƠNG XUÂN / Theo TTCT

Sức khỏe và niềm vui thông qua chạy bộ


Chạy bộ vì muốn sống lâu? Cũng đúng, nhưng quan trọng hơn là nó giúp tôi sống khỏe mạnh và trọn vẹn hơn mỗi ngày

“Vận mệnh cho bạn một xuất phát điểm thấp, đó là muốn bạn dùng cuộc đời của mình tạo ra một câu chuyện phản công tuyệt vời”. Hi vọng mọi người đều có thể có được sức khỏe và niềm vui thông qua chạy bộ, từ đó có cho mình một cuộc sống tươi đẹp và trọn vẹn hơn.

Có người nói, kiên trì chạy bộ, ít nhất bạn sẽ có được một cơ thể khỏe mạnh.

Nhưng chạy bộ chỉ đơn thuần là chạy thôi ư? Ở đây không có phương pháp hay điều gì cần chú ý ư? 

Một cuốn sách mang tên “Running and being: the total experience” sẽ khiến bạn ý thức được tầm quan trọng của việc chạy bộ, và chỉ cho bạn những tri thức ở các phương diện chạy bộ, phòng tránh chấn thương hay thậm chí là tham gia thi đấu thể thao, mở ra cánh cửa mới về vận động cho chúng ta. 

Tác giả cuốn sách, bác sỹ George A. Sheehan là một người đã có những trải nghiệm thực tế và hưởng lợi ích lâu dài từ việc chăm chỉ chạy bộ. Trong suốt 10 năm liền, mỗi ngày ông đều chạy bộ, thông qua chạy bộ, ông không chỉ có được cho mình một cơ thể khỏe mạnh hơn, mà hơn hết là ông đã không còn tự ti, có thể tiếp nhận được chính mình.

Cuốn “Running and Being” đã từng nằm trong “Danh sách bán chạy nhất” của “New York Times” trong 14 tuần liên tiếp, và cũng được các vận động viên trên khắp thế giới công nhận là “kinh thánh triết học” về môn chạy bộ. Nội dung cuốn sách này rất đáng để bạn đọc. 

Chạy bộ, phương pháp rèn luyện sức khỏe hữu ích nhất 

Vì nhịp sống hối hả của xã hội hiện tại, sức khỏe đang ngày một trở thành một vấn đề mà nhiều người xem trọng hơn. 

Cũng chính vì vậy mà rất nhiều thành niên bắt đầu cho kì tử vào nước ấm để uống, thức đêm rồi hôm sau lại ăn thực phẩm bảo vệ sức khỏe… tất cả cũng chỉ vì muốn mình khỏe mạnh hơn một chút. 

Nhưng tác giả của cuốn sách, bác sỹ George A. Sheehan lại cho rằng, vận động mới là phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất giúp tăng cường sức khỏe. 

Tự cổ chí kim, con người vốn đã không thuộc vào kiểu sinh vật chỉ ngồi mà không cần vận động, một thời gian dài không vận động sẽ chỉ phá vỡ sự cân bằng của cơ thể, vì vậy, “sinh mệnh nằm ở vận động”, câu nói này hoàn toàn không hề khoa trương hay làm quá. 

Không ai có thể trông như 28 tuổi mãi mãi, nhưng một cơ thể khỏe mạnh sẽ giúp bạn khỏe mạnh về tinh thần, tràn đầy sức sống, độ dẻo dai, giống như một người 28 tuổi vậy. 

Vậy phương thức vận động nào sẽ đem lại hiệu quả tốt nhất. 

Đáp án của tác giả George A. Sheehan chính là chạy bộ. 

Chạy bộ không cần mua máy móc thiết bị, cũng không cần một sân chạy tiêu chuẩn, chỉ cần bạn chạy, là bạn đã vận động. Mỗi ngày chạy một tiếng đồng hồ, bạn sẽ cảm thấy cơ thể như đang được thay mới và sạc pin mỗi ngày. 

Chạy bộ không những có thể giúp thay đổi ngoại hình của một người, mà còn tăng cường thể chất, giúp bạn khỏe mạnh cả về cơ thể và tinh thần. 

Cũng giống như câu nói của người Hy Lạp cổ đại: “Nếu bạn muốn trở nên cường tráng, hãy chạy! Nếu bạn muốn trở nên xin xắn khỏe khoắn, hãy chạy!” 

Chạy bộ, phương pháp nhanh chóng giúp giải phóng cảm xúc 

Có người nói, cuộc sống hàng ngày của người trưởng thành, đại khái là mỗi ngày suy sụp khoảng 800 lần. 

Khi chúng sửa đi sửa lại kế hoạch rất nhiều lần, cuối cùng vẫn sử dụng lại bản thảo đầu tiên; khi chúng ta làm việc vất vả, về nhà phát hiện ra bị cắt nước; khi cha mẹ bị ốm, còn chúng ta lại đang nai lưng ra ở thành phố lớn …

Cảm xúc tiêu cực đến rất dễ dàng, nó khiến nhiều người phải tìm cách “dập lửa” mỗi ngày. 

Tác giả George A. Sheehan cho rằng, muốn giải phóng cảm xúc tiêu cực, tích cực đối mặt với cuộc sống, chúng ta cần chạy bộ. 

Với ông, cả tư tưởng và cơ thể đều cần được khỏe mạnh, hai thứ này sẽ kết hợp hữu cơ với nhau, vận động và tư tưởng tự nhiên cũng thành một chỉnh thể. 

Vậy phải chạy ra sao mới có thể giải tỏa được cảm xúc? 

Tác giả cho rằng, chúng ta phải mở rộng tâm trí, tận hưởng hiện tại. 

Trong khi chạy, bạn có thể tìm lại chính mình một cách tự nhiên nhất, cũng có thể bỗng nhiên “bừng tỉnh”, nhưng bạn cứ hưởng thụ nó là được. Khi nghỉ ngơi một lát cũng vậy, hãy cứ đơn thuần mà nghỉ ngơi thôi. 

Khi cảm xúc chạm đáy, thay vì ngồi đó suy nghĩ linh tinh, chi bằng chạy và đón gió, để cảm xúc tiêu cực trôi ra ngoài theo những giọt mồ hôi, biến vui vẻ thành nụ cười nhoẻn trên khóe môi. 

Cũng giống như Philip Hampson Knight, người đồng sáng lập, chủ tịch danh dự của tập đoàn Nike từng nói: “Tôi luôn tin rằng mọi người nếu ra ngoài chạy vài km mỗi ngày, thế giới sẽ trở nên tươi sáng hơn rất nhiều. ” 

Chạy bộ, khiến ta thản nhiên chấp nhận bản thân hơn 

Sống ở đời, rất khó để không để ý tới ánh nhìn của người khác. 

Có những người vì muốn lấy lòng người khác, muốn khiến người khác vui vẻ mà không ngừng điều chỉnh, mô phỏng, thay đổi bản thân, muốn biến mình trở thành người mà nhiều người yêu mến hơn, cứ như vậy, tính cách thật của bản thân cũng dần dần bị giấu đi, nói cách khác là đang tự bài trừ bản thân. 

Chuyện như vậy cũng từng xảy ra với chính tác giả. 

Trong suốt hơn 40 năm, cảm giác tự ti cứ luôn quẩn quanh bám lấy ông. 

Cho tới sau khi tập cho mình thói quen chạy bộ, ông cuối cùng cũng hiểu ra được rằng, vì người khác đi thay đổi bản thân, thực ra là đang cự tuyệt trở thành chính mình, liều mình đi trở thành một người tầm thường trong vô số những người bình thường khác. 

Còn chạy bộ, lại giúp ta chấp nhận bản thân một cách thản nhiên hơn. 

Bạn có thể hoài nghi, chạy bộ và tiếp nhận bản thân thì có quan hệ gì? 

Tác giả nói, quá trình chạy bộ chính là một kiểu phát hiện, nó là một hình thức suy tư và ngẫm nghĩ, nó có thể “tịnh hóa” tâm hồn của chúng ta. 

Chạy bộ có thể giải tỏa tư tưởng, sẽ giúp chúng ta không còn phiền não vì cái nhìn của người khác, giúp chúng ta thoát ra khỏi cái lồng trong miệng người khác. 

Chạy bộ cũng có thể mở rộng tư duy, giúp chúng ta thoát ra khỏi những hoạt động hay tư duy đã được khuôn mẫu hóa trước đó, giúp chúng ta sắp xếp lại cuộc sống của mình. 

Từng có người hỏi Murakami Haruki, một nhà văn lớn của Nhật Bản về việc chạy bộ rằng: Ngài kiên trì chạy bộ, là để sống lâu trăm tuổi ư? 

Đáp án của ông là: Cái đó thì tôi không gấp gáp, nhưng ít nhất tôi có thể sống trọn vẹn hơn mỗi ngày. 

Chạy bộ không phải là hành vi bắt buộc, nhưng đó mà là một hình thức không chỉ đem lại sức khỏe mà còn giúp chúng ta không ngừng vượt qua bản thân, có được sự trưởng thành. 

“Vận mệnh cho bạn một xuất phát điểm thấp, đó là muốn bạn dùng cuộc đời của mình tạo ra một câu chuyện phản công tuyệt vời.” 

Hi vọng mọi người đều có thể có được sức khỏe và niềm vui thông qua chạy bộ, từ đó có cho mình một cuộc sống tươi đẹp và trọn vẹn hơn. 

Cũng hi vọng mỗi người trong quá trình chạy bộ có thể hoàn toàn thả lỏng tận hưởng quá trình ấy.

Thiên Vy / Tri Thức Trẻ

Trí tuệ nhân tạo bóc mẽ dáng chạy


Kiểu dáng chạy - nguoidentubinhduong
Kiểu dáng chạy

Các nhà nghiên cứu đã triển khai công nghệ máy học (machine learning) để phân loại các kiểu dáng chạy với những nguy cơ chấn thương khác nhau.

Tiến sĩ Jack Daniels, nhà sinh lý học thể thao và huấn luyện viên, từng quay một loạt hình ảnh khi các vận động viên đang sải bước chạy, rồi sau đó chia sẻ lại những dữ liệu này cho các đồng nghiệp khác để xem họ có thể chỉ ra được dáng chạy nào là hiệu quả nhất. Hầu hết các chuyên gia khi được hỏi đều cảm thấy khó khăn để đưa ra nhận xét. “Thực sự bó tay!”, Daniel nhún vai khi mô tả. Lý do những vận động viên có dáng chạy nổi tiếng ‘độc lạ” như Paula Radcliffe hoặc Alberto Salazar lại đem đến hiệu quả cao ở các giải, trong khi những vận động viên có sải bước và dáng chạy tuyệt đẹp đôi khi lại xếp chót bảng!

“Chạy” tưởng đơn giản nhưng hóa ra lại là một chuyển-động-phức-tạp không ngờ. Cái lắc đầu, cách xoay hông, góc của bàn chân khi tiếp đất, tất cả những yếu tố này sẽ đưa ra nhiều tổ hợp dáng chạy khác nhau. Vì vậy, để nhìn dáng chạy của 1 vận động viên rồi chỉ ra xem sự hiệu quả/hoặc thiếu hiệu quả của dáng chạy đó, cũng như sự tương quan của dáng chạy đến khả năng chấn thương của từng vận động viên, là gần như không thể. Giữa rất nhiều các yếu tố khác nhau, thật khó mà chỉ ra được đâu là nguyên nhân gốc rễ.

Và các chuyên gia vẫn không bỏ cuộc. Đối với họ, việc có mối liên hệ giữa dáng chạy và chấn thương gần như quá hiển nhiên và khong có nguyên nhân nào khác. Và họ dùng camera quay chuyển động chậm (slow-motion) cùng một loạt điểm đánh dấu vào các khớp chính trên cơ thể, đưa dữ liệu vào máy tính và tạo ra 1 mô hình 3D của dáng chạy. Bằng cách này các chuyên gia đã cố gắng tìm ra sự tương quan giữa một số dáng chạy nhất định như “đầu gối xoay vào bên trong nhiều hơn bình thường” với những chấn thương đặc biệt như đau xương bánh chè/xương đùi hoặc hội chứng IT Band (ITBS). Các chuyên gia đã đạt được những thành công nhất định nhưng kết quả vẫn có phần rắc rối và chưa hoàn toàn thuyết phục.

Ví dụ về phân tích dáng chạy 3D (3D Gait analysis)
Ví dụ về phân tích dáng chạy 3D (3D Gait analysis)

Thế rồi kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo được mở ra. Các chuyên gia thỉnh các ‘giáo chủ’ robot và nhờ công nghệ sắp xếp lại hàng tỷ các dữ liệu để xem cách chúng ‘khai sáng’. Đây là cách tiếp cận trong một nghiên cứu mới từ các nhà nghiên cứu tại Đại học Jyväskylä ở Phần Lan và Đại học Calgary ở Canada. Họ đã dùng dữ liệu phân tích dáng chạy 3D của một nhóm các runner, bao gồm một số người bị chấn thương và một số người khỏe mạnh, thông qua máy học (machine learning) – một lĩnh vực của trí tuệ nhân tạo.

Nghiên cứu này nhằm đánh giá: có thể phân loại các VĐV thành từng nhóm dựa trên dáng chạy của họ không và liệu những nhóm người đó có bị các chấn thương giống nhau? 

Nghiên cứu này có sự tham gia của 291 VĐV do Reed Ferber (Phòng khám chấn thương chấn thương, Đại học Calgary) dẫn dắt nghiên cứu và phân tích dáng chạy. Kết quả được công bố trên Tạp chí Y học và Khoa học về Thể thao Scandinavia. Kết quả chỉ ra, 266 VĐV bị chấn thương bao gồm đau xương bánh chè (44), hội chứng đau xương chậu (29), viêm gân Achilles (15), viêm cân gan chân (14), hội chứng IT Band (12) và các hội chứng khác.

Tổng cộng, mỗi phân tích dáng chạy đưa ra 62 biến, bao gồm những thông số về góc đầu gối, góc bàn chân, chuyển động theo trục dọc và tốc độ sải chân. Sau đó, dữ liệu này được đưa vào máy tính và sử dụng phương pháp phân tích cụm phân cấp, để phân loại các đối tượng thành các nhóm có đặc điểm chung. Điều quan trọng là trong suốt quá trình này máy tính sẽ không được báo trước là nó cần tìm gì hoặc biến nào là quan trọng nhất. Công nghệ trí tuệ nhân tạo giúp phát hiện ra các khuôn mẫu ẩn trong vô số những dữ liệu phức tạp.

Phân tích chia các VĐV thành năm nhóm, mỗi nhóm hoàn toàn khác với tất cả các nhóm còn lại, ví dụ:

  • Một nhóm tập trung những runner có đầu gối bị sụp và uốn cong nhất trong khi chạy
  • Nhóm kế tiếp lại gồm những người chạy với dáng khá ‘cứng’, được chỉ ra bởi đầu gối và hông không cong như bình thường
  • Nhóm khác bao gồm những VĐV đáp gót rõ rệt và có những thay đổi lớn về góc bàn chân trong từng sải bước.

Dù rõ ràng những nhóm này có đặc thù riêng biệt nhưng để dùng mắt thường chọn dường như là nhiệm vụ bất khả thi.

Các nhà nghiên cứu bắt đầu với giả thuyết rằng các nhóm VĐV này sẽ có sự tương đồng khi gặp chấn thương. Bạn có thể phỏng đoán rằng: Dĩ nhiên là nhóm VĐV gập đầu gối sẽ dễ bị chấn thương đầu gối nhất! Nhưng lạ thay, kết quả không phát hiện một kiểu mẫu nào như thế. Tất cả các kiểu chấn thương khác nhau, cũng như tỷ lệ người chạy bộ bị chấn thương hoặc vẫn khoẻ mạnh sau chạy được phân phối khá ngẫu nhiên ở tất cả các nhóm.

Khám phá này mang lại một số ý nghĩa vô cùng thú vị. Nếu đúng như vậy thì không có kiểu chạy nào có thể giảm khả năng dính chấn thương. Rod Whiteley, nhà vật lý trị liệu nổi tiếng tại Bệnh viện Y học Thể thao Aspetar, gợi ý rằng: Cơ thể con người sẽ tự tìm cách thích nghi với phong cách chạy bộ của bản thân. Nguy cơ chấn thương, theo quan điểm này, xuất phát từ những thay đổi trong kế hoạch tập luyện, thay vì do cách đáp chân hay góc cong đầu gối. Quan điểm này cũng khá tương đồng với ý kiến của Benno Nigg, nhà sinh học từng làm việc tại Đại học Calgary: 80% chấn thương khi chạy đều là do các lỗi tập luyện sơ đẳng như tăng số dặm (khối lượng chạy) quá nhanh hoặc không cho cơ thể có đủ thời gian để phục hồi.

Xem thêm bài viêt Dáng chạy – không cần quá cầu toànSự thật về dáng chạy để hiểu thêm về khái niệm ‘chạy đúng’

Dù thuật toán trí tuệ nhân tạo có tinh vi đến cỡ nào cũng không thể đảm bảo rằng những kết quả này là hoàn toàn chính xác. Có thể các vận động viên trong mẫu nghiên cứu quá giống nhau; hoặc họ quá khác nhau. Hoặc số lượng 291 VĐV vẫn là quá ít để đưa ra kết luận thuyết phục. Nhưng nếu ngay cả siêu máy tính cũng bất lực như chúng ta khi cố tìm cách dự đoán các chấn thương dựa trên dáng chạy, dân chạy bộ có thể dẹp những tranh cãi về chiều dài sải chân, nhịp chân hay góc cẳng chân. Thay vào đó, hãy đồng ý với nhau: khi chạy phải đảm bảo xen kẽ những ngày nghỉ cần thiết vào kế hoạch tập luyện!

Biên tập từ Outside Online (tác giả Alex Hutchison).

Theo Trang Phan – Bơi Đạp Chạy

Runner’s High: 10 kiểu trạng thái hưng cảm bạn có thể gặp khi chạy bộ


Giống với thiền định, nhiều người cảm thấy chạy bộ giúp nuôi dưỡng sự bình an trong thâm tâm.

Là một người đam mê chạy bộ, chắc chắn đã ít nhất một lần bạn trải nghiệm trạng thái Runner’s High, hay còn gọi là hưng cảm khi chạy. Runner’s High nói chung là một cảm giác hưng phấn rất kỳ lạ, thứ mà bạn có thể trải nghiệm sau khoảng 1 tiếng đồng hồ chạy ở tốc độ ổn định.

Tùy từng người, Runner’s High đem lại những cảm giác khác nhau. Một số so sánh nó với trạng thái thiền định, trong đó, họ cảm thấy mình đang sống trọn vẹn từng khoảnh khắc ở hiện tại, không còn bất kể lo lắng gì về quá khứ hay tương lai.

Một số người hưng cảm khi chạy lại thấy mình thoát xác (Out of Body), giống như một trạng thái mà nhiều người cận tử thường trải nghiệm. Số khác thấy Runner’s High là chạy không đau đớn, họ có thể chạy như bay, khung cảnh xung quanh đơn giản chỉ vụt qua tầm mắt…

Runners High: 10 kiểu trạng thái hưng cảm bạn có thể gặp khi chạy bộ - Ảnh 1.

Hưng cảm khi chạy có thể được giải thích dưới góc nhìn sinh hóa. Khi bạn ép cơ thể mình chạy đến một ngưỡng giới hạn, não bộ sẽ phát hành endorphin để đáp ứng với sự khó chịu về mặt thể chất của nó. Ngoài ra, còn có sự gia tăng nồng độ anandamine, một chất dẫn truyền thần kinh khác cũng khiến chúng ta hưng phấn.

Cùng với nhau, những hóa chất sinh này góp phần giảm đau, giảm lo lắng và tạo ra cảm giác hạnh phúc khi một người đạt tới trạng thái Runner’s High. Tuy nhiên, với tùy từng người mà Runner’s High sẽ đem lại những trải nghiệm cụ thể khác nhau.

Dưới đây là 10 lời tường thuật của vận động viên chạy bộ chuyên nghiệp và nghiệp dư về cảm giác Runner’s High của họ. Hãy cùng xem phiên bản nào đúng với bạn nhất:

1. Đó là một trải nghiệm thoát ra khỏi cơ thể

Lần chạy bộ khiến tôi hưng cảm nhất là tại Thế vận hội Olympic. Trước đây, tôi chỉ biết tinh thần và thể xác là một. Nhưng lần đó, tôi đã nhìn thấy chính mình đang chạy từ trên cao. Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ trải nghiệm cảm giác đó, tôi chưa sẵn sàng cho cảm giác đó.

– Alexi Pappas, 29 tuổi, Vận động viện Olympic, nhà làm phim, nhà văn đến từ Los Angeles

2. Nó chỉ xảy ra trên đường đua

Tôi chạy cự ly 5K rất nhiều rồi. Đối với tôi, những chặng đường ngắn chỉ đẩy mức độ adrenaline lên một chút. Hưng cảm khi đó không thực sự mạnh, chỉ giống như tôi bị thôi miên bởi các nhịp hít vào – thở ra của mình.

Nhưng có một dịp, tôi đã thực sự trải nghiệm hưng cảm trong khi cố chạy vượt lên một người.

Đó là trong một cuộc đua, một người phụ nữ đã chạy ngay trước mặt tôi. Mái tóc đuôi ngựa của cô ấy lắc qua lắc lại một cách hoàn hảo. Cô ấy chạy nhanh hơn tôi một chút và thế là hiệu ứng con lắc xảy ra.

Tôi nhận ra điều đó, nhưng cứ thế, tôi để cơ thể mình trôi vào trạng thái hưng cảm. Đó là một cảm giác mà khi chạy một cách thư giãn, tôi không hề trải nghiệm được.

Nếu không có ai thúc đẩy tôi và thời gian không phải là vấn đề, hưng cảm sẽ không xảy ra.

– Joe Espo, 39 tuổi, chiến lược gia nội dung truyền thông đến từ New York

3. Đối với tôi đó là một cảm giác thôi miên
GIF.

Nhiều người thấy Runner’s High như cảm giác bị thôi miên

Tôi đã chạy bộ được gần 30 năm. Trong khoảng thời gian ấy, tôi đã đặt ra các mục tiêu khác nhau và đạt được nhiều thành công khác nhau, chẳng hạn như tôi đã chuyển từ cự ly ngắn sang marathon và triathlon, cho đến nay thì tập trung chủ yếu vào cự ly siêu dài (50K trở lên).

Một ngày của tôi bắt đầu bằng 2 tiếng tập luyện hoặc chạy trên bãi biển, tôi kết hợp việc chạy với nghe podcast từ nhiều chủ đề khác nhau. Mất khoảng 3 đến 4 dặm đầu tiên để bắt nhịp được với quãng chạy dài.

Nhưng một khi đã bước được chân vào khu vực này, tôi sẽ cảm thấy vô cùng tự tin với những gì mà cơ thể mình có thể làm được. Kết hợp với những kiến thức sâu sắc từ nhiều chủ đề podcast khác nhau, hưng cảm khá giống với cảm giác thôi miên.

Tôi chỉ có thể giải thích nó giống như một sự vui sướng.

– Bonny McClain, 55 tuổi, giám đốc dữ liệu của Data & Donuts đến từ Washington, D.C.

4. Tôi cảm thấy “bình thường

Quãng thời gian gần đây tôi mới bắt đầu chạy trở lại. Đó là khoảng thời gian kể từ thời trung học, tôi coi chạy bộ như một phương tiện giảm cân, giảm lo lắng cũng như trầm cảm.

Là một người có mức độ serotonin thấp và mắc rối loạn lo âu vừa phải, endorphin thu được từ việc tập luyện không giúp tôi đạt tới trạng thái hạnh phúc. Thay vào đó, nó chỉ khiến tôi đạt tới được trạng thái mà tôi tưởng tượng những người bình thường luôn cảm thấy vậy.

Đối với tôi, hưng cảm sẽ đem lại một ngày có ý nghĩa. Tôi có thể quên đi cảm giác tội lỗi và sự xấu hổ khi không ép bản thân tập thể dục.

Hưng cảm giúp tôi có thể bắt đầu thấy thư giãn, rằng tôi đã đạt được một cái gì đó trong danh sách những điều cần làm. Người bình thường chạy bộ để thấy hưng cảm, đối với tôi, nó chỉ như điều một cần phải làm.

Tôi đã từng đọc được ở đâu đó rằng bạn có thể là một người trầm cảm, nhưng hãy thử làm tất cả những điều mà một người hạnh phúc sẽ làm, và rồi một ngày nào đó tâm trí của bạn sẽ bắt kịp cơ thể của bạn.

Chạy bộ là tôi đang cố gắng để làm điều đó, tôi đoán vậy.

– Rachel Johnsen, 28 tuổi, một giám đốc văn phòng đến từ New York

Runners High: 10 kiểu trạng thái hưng cảm bạn có thể gặp khi chạy bộ - Ảnh 3.

Những người trầm cảm có thể tăng endorphin đến ngưỡng “bình thường” khi trải nghiệm Runner’s High

5. Nó giúp bạn suy nghĩ sáng suốt

Tôi chạy bộ khá thường xuyên kể từ thời còn học trung học, đến nay đã tham gia được 4 giải marathon. Dĩ nhiên, cũng như mọi người khác, tôi sẽ đạt tới trạng thái hưng cảm khi chạy, nhưng tôi muốn gọi nó là “trạng thái sáng suốt” hoặc “trạng thái đắm chìm” hơn.

Tôi thường không nghe nhạc nếu chạy cự ly ngắn (dưới 5 dặm). Tôi sẽ sử dụng thời gian đó để giải quyết công việc, giữ các cuộc hội thoại khó khăn trong đầu tôi, lên ý tưởng xây dựng một bài phát biểu hoặc bài nói chuyện, hoặc một email mà tôi phải gửi.

Đôi khi, nếu thấy căng thẳng vì một chuyện gì đó, tôi biết tôi cần phải chạy bộ để giải tỏa đống hỗn độn trong đầu rồi mới suy nghĩ sáng suốt về nó được. Nhiều lần, tôi đã nghĩ ra giải pháp trong khi chạy. Nếu tôi cảm thấy suy sụp hoặc chán nản, tôi cũng biết rằng chạy bộ sẽ giúp ích.

Một buổi chạy bộ tốt nhất là khi thời tiết hoàn hảo (ngoài trời độ ẩm thấp và nhiệt độ trong khoảng 18-21), và tôi có thể thưởng thức phong cảnh trên đường. Nhưng nếu chạy để phục vụ công việc, sẽ không cần phải hoàn hảo tới vậy.

Sau mỗi buổi chạy bộ có kể quả, tôi đều trở về nhà và cảm thấy mọi mặt cuộc sống đều tốt đẹp hơn. Mọi thứ dường như cũng đều trở nên dễ chịu hơn một chút.

– Suzanne Bergmeister, 57 tuổi, doanh nhân đến từ Louisville, Kentucky

6. Nó giúp bạn nuôi dưỡng sự bình an trong thâm tâm

Dặm đầu tiên luôn là quãng đường khó nhất. Nhưng một khi vượt qua và hơi thở của bạn bắt đầu ổn định, tâm trí của bạn sẽ trở nên phấn khích với những gì bạn làm được và hưng cảm bắt đầu xuất hiện.

Đột nhiên, tôi quên rằng tôi đang chạy và môi trường cũng như khung cảnh xung quanh chỉ đơn giản là đang trôi trước mặt. Sau đó, tôi nhận ra tất cả những lo lắng của mình về cuộc sống và những điều nhảm nhí thường ngày đều trở nên vô nghĩa.

Tôi nuôi dưỡng được một sự bình an trong thâm tâm mình.

Lần đầu tiên tôi hưng cảm được khi chạy là thời còn là một thiếu niên trong lớp thể dục, khi đó, giáo viên bắt chúng tôi chạy quanh một cái hồ.

Vì một vài lý do mà tôi không bao giờ đeo tai nghe khi chạy, có lẽ âm thanh của sự im lặng là chìa khóa dành cho tôi.

– Dave Alemi, 58 tuổi, cố vấn sinh viên đến từ Audubon, New Jersey

Runners High: 10 kiểu trạng thái hưng cảm bạn có thể gặp khi chạy bộ - Ảnh 4.

Giống như thiền định, Runner’s High có thể giúp một số người nuôi dưỡng sự bình an

7. Cảm giác như đang bay

Nói ai đó chạy như bay giống như một sáo ngữ, nhưng nó lại là sự thực. Một số lần chạy bộ, tôi đạt được trạng thái hưng cảm giống như bật một chiếc công tắc: Và rồi đột nhiên, tôi cảm thấy ngực mình nở rộng như trong những giấc mơ mà tôi có thể bay trên thành phố.

Mọi quá trình trong cơ thể tôi đều có cảm giác bắt nhịp và ăn khớp với đôi chân và hơi thở. Bất cứ điều gì khiến tôi lo lắng hoặc phiền muộn đều biến mất, và tôi cảm thấy 100% rằng mình đang có mặt trên cuộc đời này.

– Quinne Myers, 30 tuổi, nhà văn và họa sĩ minh họa đến từ New York

8. Hưng cảm, sau vài giờ tôi vẫn không thể tập trung trở lại

Tôi đã chạy bộ được khoảng 18 năm, chinh phục được mọi cự ly từ 5K đến 50K. Tôi trải nghiệm trạng thái hưng cảm sau những buổi tập luyện với tốc độ cao.

Các cơn sốt endorphin dẫn đến một cảm giác mãnh liệt phía sau tầm nhìn của tôi, sau đó tôi không thể tập trung hoặc chú ý được trong vài giờ đồng hồ.

– Ryan Decker, 44 tuổi, kỹ sư hàng không vũ trụ đến từ Huntsville, Alabama

9. Nó giống như cảm giác sau một trận khóc ác liệt

Cảm giác hưng cảm mạnh mẽ nhất gần giống với cảm giác tái sinh sau một trận khóc dài. Bạn có biết cái cảm giác sau một trận khóc kịch liệt và khốn khổ, rồi đột nhiên bạn nhìn lại và cảm thấy mình vừa trút bỏ được 10 cân gánh nặng trên người mình?

Hưng cảm khi chạy xảy ra cùng lúc với sự phát triển cá nhân và củng cố tâm trí. Tất cả đều đến trong cùng một trạng thái.

– Whitney Dawson, 28 tuổi, giám đốc marketing đến từ Portland, Oregon

Runners High: 10 kiểu trạng thái hưng cảm bạn có thể gặp khi chạy bộ - Ảnh 5.

Bạn có thể trải nghiệm Runner’s High sau khoảng 1 tiếng đồng hồ chạy ở tốc độ ổn định

10. Không gì có thể làm đau bạn được nữa

Rất nhiều người nghĩ rằng tập luyện thể dục thì không nhất thiết phải khó khăn hoặc đau đớn. Họ nghĩ rằng bạn không nên ép mình quá và điều đó là xấu. Tôi phủ nhận quan điểm này.

Đối với tôi, điều kỳ diệu chỉ xảy ra khi chạy tới một vận tốc nhất định, trên một cự ly dài nhất định. Và có lẽ đạt tới đó sẽ khiến tôi bị đau. Bạn nghĩ tôi phải cố chịu đau ư? Không, thay vào đó tôi điều chỉnh cơ thể để cảm thấy không còn đau đớn nữa, tôi cảm thấy tốt khi chạy và chạy ở vận tốc cao.

Tôi bắt đầu chú ý nhiều hơn đến những thứ xung quanh mình, để thấy thế giới tự nhiên xung quanh đẹp đến nhường nào. Tôi cảm thấy mình đang sống trong từng khoảnh khắc hiện tại và không còn lo lắng về quá khứ hay tương lai nữa.

– Daniel Unsdorfer, 33 tuổi, kỹ sư bán hàng đến từ Columbus, Ohio.

Tham khảo Medium

ZKNIGHT, THEO TRÍ THỨC TRẺ

Oldest Finishers Of Famous Ultra Races


Oldest Finishers Of Famous Ultra Races
— Read on baldrunner.com/2019/09/13/oldest-finishers-of-famous-ultra-races/

Marathon và cuộc chiến 1:59:59


Đâu là ngưỡng giới hạn của sức mạnh và tốc độ trong một cuộc đua chạy bộ? Với những người đam mê marathon, tất cả đều hướng về một con số – 2 giờ, nói chính xác hơn là 1 giờ 59 phút 59 giây!

Tháng 9-2018, Eliud Kipchoge – nhà vô địch Olympic marathon người Kenya – chạm đích ở cuộc đua Berlin – một trong những giải marathon hàng đầu thế giới – với thành tích 2 giờ 1 phút 39 giây. Đó cũng là kỷ lục thế giới mới nhất của marathon.

Kipchoge và những cột mốc lịch sử của marathon trong 110 năm qua. Ảnh: Sky News

54 phút và 110 năm

Năm 1908, trong cuộc đua marathon chính thức đầu tiên của Liên đoàn Điền kinh thế giới (IAAF), kỷ lục thế giới được ông Johnny Hayes thiết lập là 2 giờ 55 phút 18 giây.

Trong khoảng 60 năm sau đó, những nhà vô địch marathon thế giới đã đẩy kỷ lục lên ngưỡng 2 giờ 10 phút. Đến năm 1999, VĐV Khalid Khannouchi người Morocco vượt qua ngưỡng 2 giờ 5 phút.

Khalid Khannouchi người Morocco (ảnh: wikipedia

Trung bình cứ 2 năm, các VĐV marathon hàng đầu thế giới lại giảm thời gian chạy 42,195km khoảng 1 phút.

Nhưng rồi suốt 20 năm qua, cột mốc 2 giờ vẫn là ngưỡng giới hạn không thể với tới được. Hàng loạt nhà vô địch thế giới – từ Patrick Makau, Wilson Kipsang cho đến Kipchoge đã chạm rất gần đến giới hạn này.

Đặc biệt với Kipchoge, năm nay 35 tuổi, suốt 5 năm qua, hầu như anh luôn chiến thắng các giải lớn với thành tích dưới 2 giờ 5 phút, nhưng vẫn chưa bao giờ vượt qua lằn ranh đỏ 2 giờ.

“Thách thức 2 giờ” trong các cuộc đua marathon gần như trở thành thách thức về giới hạn tốc độ của con người – khá tương tự “ngưỡng 9 giây” của đường đua 100m. Hãng thể thao Nike thậm chí tổ chức một cuộc đua mang tên Breaking2 (Phá vỡ 2) để các nhà vô địch vượt qua ngưỡng giới hạn này, Kipchoge một lần nữa là người về đích đầu tiên, anh đã chạy như một gã điên, nhưng rồi thành tích chung cuộc vẫn là 2 giờ và… 25 giây (thành tích này không được tính vào kỷ lục thế giới, bởi giải đấu không thuộc hệ thống của IAAF).

Tất nhiên, VĐV người Kenya không bỏ cuộc. Anh nhiều lần “tuyên chiến” với ngưỡng 2 giờ – xem đó như là mục tiêu lớn nhất trong sự nghiệp của mình. “Đây là vấn đề lịch sử và cột mốc trong thể thao. Tôi muốn trở thành người đầu tiên chạy marathon trong vòng 2 giờ, cảm giác giống như người đầu tiên đặt chân lên Mặt trăng vậy”.

Kipchoge không cô đơn trong cuộc chiến với giới hạn con người đó. Đầu năm nay, tỉ phú người Anh Jim Ratcliffe – một người cực kỳ đam mê thể thao – tuyên bố sẽ đầu tư cho VĐV người Kenya để anh chinh phục mục tiêu của mình.

“Đây là một nỗ lực vĩ đại. Với cả điền kinh hay thử thách sức bền, việc chạy marathon trong 2 giờ là một trong những thử thách phi thường nhất mà con người đối mặt. Với bất kỳ ai, có thể chạy 1km trong 2 phút 50 giây đã là rất khó, có thể làm liên tục như vậy trong 42km là không thể tưởng tượng nổi” – Ratcliffe nói. Tỉ phú ngành hóa dầu cũng là người đam mê marathon (ông từng hoàn thành cuộc đua marathon London 2007 ở tuổi 54) và muốn góp một tay vào cuộc chinh phục của Kipchoge.

Tháng 10 này, Kipchoge sẽ tham gia một giải chạy bộ vừa ra đời do chính tập đoàn của ông Ratcliffe tổ chức – giải INEOS 1:59 (ngụ ý 1 giờ 59 phút) ở Áo. Giống như Breaking2, giải này không thuộc IAAF nên dù có phá kỷ lục vẫn sẽ không được tính. Dù vậy, điều đó không phải là vấn đề với Kipchoge cũng như Ratcliffe. Điều họ muốn là một sự chứng thực cho “giới hạn của con người”.

Còn trông cậy ở… 
đôi giày

Giống như với hầu hết các nỗ lực phá kỷ lục thể thao khác hiện nay, cố gắng của Kipchoge sẽ phụ thuộc không ít vào tiến bộ công nghệ. Giáo sư Ross Tucker – nhà vật lý nổi tiếng người Nam Phi – tin rằng Kipchoge, với sự hỗ trợ của những đôi giày tân tiến nhất, đang nhận được lợi thế rất lớn.

“Mang con người lên Mặt trăng liên quan đến vấn đề trọng lực. Những gì mà Kipchoge đang làm đơn giản là lấy trọng lực ra khỏi phương trình. Điều này cũng giống như bạn phá kỷ lục nhảy cao (2,45m) của Javier Sotomayor khi đặt chân lên sao Hỏa, nơi có trọng lực ít hơn” – ý giáo sư Tucker nói tới đôi giày cao cấp mà Kipchoge sẽ được trang bị ở giải INEOS 1:59 sắp tới.

Năm ngoái, tờ New York Times đã đưa ra một báo cáo chi tiết về những cải tiến đáng kể mà đôi giày Zoom Vaporfly 4% của Nike làm ra cho Kipchoge.

Nike Zoom Vaporfly 4%

Thiết kế lò xo hỗ trợ của đôi giày này đẩy người mang giày về phía trước nhanh hơn mà vẫn bảo toàn được mức năng lượng. Theo tính toán của Tucker, đôi giày này giúp các VĐV tiêu thụ ít hơn khoảng 4% lượng oxy cho cùng lượng năng lượng đốt cháy, dẫn đến hiệu suất sẽ cải thiện được khoảng 2,5%.

Điều này đồng nghĩa với những người có thể chạy marathon trong khoảng 2 giờ 2 phút như Kipchoge có thể tăng thành tích lên khoảng 3 phút nữa với đôi Zoom Vaporfly 4%, vừa vặn để vượt qua ngưỡng 2 giờ.

Trong lịch sử thể thao từng xảy ra nhiều tranh cãi tương tự. Điển hình nhất là bộ đồ bơi LZR Racer của Speedo một thời “gây bão” ở Olympic 2008.

Bộ đồ bơi LZR của Speedo

Thống kê cho thấy 94% những VĐV giành HCV bơi lội ở Bắc Kinh 2008 sử dụng bộ đồ bơi này. Trong số này có Michael Phelps, người lập nên kỷ lục vô tiền khoáng hậu 8 tấm HCV trong một kỳ Olympic trên đất Bắc Kinh năm đó.

Chính Phelps thừa nhận anh cảm thấy mình “như một quả tên lửa” khi mặc vào bộ đồ bơi LZR của Speedo. Đến giải vô địch hồ ngắn diễn ra cùng năm, những người mặc LZR phá đến 17 kỷ lục thế giới, một sự kiện gây choáng thực sự. Rốt cuộc, Liên đoàn Thể thao dưới nước thế giới (FINA) đã buộc phải nhóm họp và đưa ra những quy tắc mới liên quan đến chiều dài, chất liệu… của những bộ đồ bơi được phép sử dụng.

“Chúng ta đang nói về tính toàn vẹn của những màn trình diễn. Kipchoge có phải là một ngoại lệ trong thế giới loài người hay không? Hay đơn giản chỉ là VĐV giỏi nhất và được hỗ trợ bởi những cải tiến công nghệ tốt nhất? Có lẽ là cả hai. Nhưng marathon được xem là môn thể thao thuần khiết nhất, cơ bản nhất của loài người, đó chỉ nên là cuộc chơi của chân, phổi, tim và não. Những đôi giày này chính là doping” – Tucker nói.

Chạy hơn 200km mỗi tuần Để đạt được mục tiêu chạy marathon trong 2 giờ, Kipchoge hiện đang áp dụng chế độ tập luyện cực kỳ khắc nghiệt. Mỗi ngày anh thức dậy vào lúc 5h sáng và bắt đầu chạy lúc 6h. Kipchoge duy trì tốc độ chạy khá chậm, vào khoảng 9 phút 40 giây cho mỗi dặm (tức khoảng 10km/h). Mỗi tuần Kipchoge chạy đều đặn khoảng 210-230km. Anh còn tập luyện thêm các bài tập tăng sức mạnh, phát triển lõi cơ bắp… Để so sánh, trong giai đoạn trước và sau khi giành HCV marathon Olympic 2016, Kipchoge chỉ chạy khoảng 190-210km/tuần.

HUY ĐĂNG – Tuoitre.vn

TẬP THIỀN CHẠY BỘ


 

Chạy bộ dĩ nhiên là tốt cho sức khỏe. Nhưng chạy bộ cho phù hợp với lời khuyên của bác sĩ sẽ tốt nhiều thêm cho sức khỏe   — hơn là khi chạy chỉ là chạy. Và khi chạy cho phù hợp với thiền chánh niệm sẽ còn tốt thêm cả trăm đường…

Thực ra không có gì mới, vì ngày xưa  các thiền sư đã dạy rằng tập thiền là cả đi đứng nằm ngồi. Tuy nhiên, phần lớn nhà chùa ưa nói về thiền ngồi và thiền đi bộ… Không mấy khi, và không mấy ai nói về thiền chạy bộ. Hiển nhiên, chạy phải cần nhiều phương tiện hơn, như giày, vớ, áo lạnh, và đường chạy an toàn.

Trước tiên, với y khoa, hễ chạy là tốt, vì chạy là một dạng thể dục có lợi. Tác giả Daniel Pendick viết trên tạp chí Harvard Health Publications ngày 30/7/2014 rằng một cuộc nghiên cứu phổ biến trước đó một tuần trên tạp chí Journal of the American College of Cardiology  cho thấy rằng ngay cả chạy mức độ chậm (low-intensity running) từ 5 tới 10 phút mỗi ngày cũng đủ để tăng tuổi thọ nhiều năm, so với không chạy chút nào.

Đối với Đại sư Tây Tạng Sakyong Mipham Rinpoche, chạy nhất định phải là thiền, bởi vì không nên thuần chạy là chạy. Đó là lý do Đại sư soạn ra tác phẩm “Running with the Mind of Meditation” (Chạy Bộ Với Tâm Thiền). Thầy còn làm một bản ghi âm hướng dẫn, đọc khoảng  15 phút để những người chạy bộ nghe và giữ đúng hướng dẫn, gọi là vừa chạy, vừa thư giãn, vừa chánh niệm chú tâm vào giây phút hiện tiền xuyên qua hòa hợp đồng bộ tâm và thân.

Tạp chí Chatelaine Magazine trong một bài viết ngày 30/10/2012, ghi lại cuộc phỏng vấn Đại sư Sakyong Mipham Rinpoche về chạy bộ trong chánh niệmĐại sư cũng là một lực sĩ chạy đã hoàn tất 9 cuộc thi trường lực (marathon: cuộc thi chạy đường xa, độ dài chính thức mỗi cuộc thi là 42.195 kilometres).

Đại sư nói rằng ban đầu chỉ nghĩ là chạy để giữ sức khỏe, nhưng dần dà chạy trở thành niềm  vui lớn và là cuộc thư giãn – một cách để nối kết thân, tâm và thiên nhiên chung quanh cùng một lúc.

Đại sư kể rằng  đại sư tập thiền từ thời rất nhỏ, nên đã thấy việc luyện tâm xuyên qua thiền tập cũng  đưa ra những phẩm chất hệt như, nếu không phải thâm sâu hơn, như luyện thân xuyên qua thể dục.

Đại sư nói, “Tôi thấy liên hệ giữa chạy bộ và thiền tập là một khám phá tự nhiên. Xuyên qua thiền tập, chúng tôi học giữ chánh niệm trong mọi hoạt động đời thường – dù là chạy bộ, đi bộ, hay ngay cả khi gặp gỡ bạn hữu và gia đình. Trong một vài ý nghĩa, chúng ta luôn luôn thiền tập trên một chuyện gì đấy. Bạn có thể thiền tập về chuyện bạn muốn ăn món gì cho bữa trưa, hay về cuộc nói chuyện điện thoại bạn trải qua trước đó trong ngày. Và trong sách của tôi, ‘Running with the Mind of Meditation’, tôi đề nghị rằng bạn nên biến tất cả mọi chuyển động như một thiền tập.”

Đại sư nói rằng tác phẩm của nhà sư giúp chuyển sự tập trung chỉ nơi hơi thở sang hiện diện tỉnh thức trên mọi hoạt động trong ngày. Nghĩa là tỉnh thức về mọi chuyển động của toàn thân.

Đại sư nói, ngay cả khi chạy bộ trong tâm thiền chỉ 15 phút, cũng sẽ khám phá ra niềm vui đồng bộ hòa hợp thân và tâm.

Nhà văn Hoa Kỳ Amy Chavez, người đã ở Nhật Bản trong hai thập niên, trong bài viết “The influence of sports on meditation” (Ảnh hưởng thể thao trên thiền tập) trên nhật báo The Japan Times ngày 19/7/2013 kể rằng Thiền chạy  bộ là một tự nhiên.

Bà đã quan sát rằng các nhà sư phái Tendai-shu (Thiên Thai Tông) trên Núi Hiei ở Kyoto thường tập Thiền đi bộ, gọi trong tiếng Nhật là jogyozanmai. Và đó là một chuyện tự nhiên, vì khi đã có Thiền đi bộ, tất nhiên sẽ có Thiền chạy bộ.

Nhà văn này thấy rằng người ta chạy vì nhiều lý do, nhưng một trong các lý do là để “nhẹ đầu.” Như là chạy sau khi rời sở làm, hay khi gặp căng thẳng trong đời, hay khi đi trong gió và cần chạy cho ấm người.

Bà viết rằng hành động chạy rất gần với thiền tập, vì “trong thiền tập chân thực, hành giả trên nguyên tắc là làm cho tâm rỗng rang, xa lìa mọi tưởng nhớ và chiêm nghiệm” (In true meditation one is supposed to empty the mind of any reflections and contemplations.) Có lẽ, nhà văn này định nghĩa như thế là viết theo Thiền Nhật Bản.

Nhà văn này nói rằng có rất nhiều tương tự giữa thiền tập và chạy bộ. Thiền tập là một phương pháp để tâm lặng lẽ. Và chạy bộ cũng thế.

Khi chạy bộ, người chạy phải chánh niệm, phải cực kỳ tỉnh thức. Phải chú ý vào hơi thở, phải chú ý xem chạy lên dốc hay xuống dốc, phải xem có cần tới lúc cho nghỉ chân chưa.

Dù vậy, vẫn có những dị biệt giữa thiền tập và chạy bộ. Và bất kỳ ai cũng từng kinh nghiệm về các dị biệt này.

Trước tiên, ngồi thiền an toàn hơn. Bởi vì thống kê cho biết 80% những người chạy bộ sẽ bị thương một lúc nào đó trong cuộc đời chạy bộ của họ. Hoặc đau mắt cá chân, hoặc trẹo gân, hoặc tai nạn trượt chân, hoặc gặp nạn xe cộ…

Nhưng ngồi thiền, hễ đau chân hay mỏi lưng thì cứ việc duỗi chân ra, hay ngả lưng nằm. Bạn hãy an tâm, vì sách Thanh Tịnh Đạo cũng viết rằng có những căn cơ thích nghi với nằm thiền, tuy rằng lời khuyên là hãy luôn luôn giữ tâm lặng lẽ tỉnh thức trong mọi thời. Với Bắc Tông, Thiền không chỉ giữ tâm tỉnh thức lặng lẽ, mà còn phải là cái nhìn vào hiện thể rỗng rang vô tướng của tất cả các pháp.

Dị biệt nữa: nếu bạn đang ngồi thiền, hơi thở sẽ ngày càng vi tế hơn; nếu bạn chạy bộ, hơi thở sẽ ngày càng nặng nề hơn. Vì có ai chạy mà không mệt, và có ai khi thân thể mệt nhọc mà hơi thở không nặng nề hơn?

Nếu bạn đang ngồi thiền, không thể nào có chuyện toát mồ hôi được. Nhưng khi chạy bộ, dù chạy trong thiền tâm hay không, mồ hôi sẽ ngấm ướt áo. Làm sao bây giờ.  Khi bạn ngồi thiền, bạn có thể nhắm mắt lại, khi thấy mỏi mắt. Nhưng khi chạy bộ, dù là chạy thiền, hễ nhắm mắt là có chuyện tức khắc. Bởi vậy, Thiền chạy bộ đòi hỏi bạn cảnh giác nhiều vô cùng tận. Như thế, có phải Thiền chạy bộ sẽ thích nghi cho các chiến binh nơi các chiến trường biên giới, vì là nơi cần nhiều cảnh giác cao độ? Ứng dụng của Thiền là nhiều vô cùng tận. Nhưng hãy nhìn về hành động chạy, cũng hệt như hành động ăn, như một pháp từ lâu đã thịnh hành là “ăn trong chánh niệm” (mindful eating) – một phương pháp được Thầy Nhất Hạnh ưa nói tới.

Thực ra, nếu chúng ta nhớ tới bài học chạy bộ từ thầy giáo môn thể dục thể thao thời trung học, sẽ thấy lời khuyên cũng gần với thiền tập. Nhưng cũng khác, dĩ nhiên, vì khi chạy bộ cần ưu tiên an toàn, nhất là khi chạy trong hàng nhiều người, hay khi chạy thi với học sinh khác. Khác xa nhất là tốc độ: vì ngồi thiền làm gì có tốc độ.

Khi chạy, lời khuyên của thầy hướng dẫn là, cần thở sâu, hít hơi từ mũi và thở ra bằng miệng, nên đều theo bước chạy. Khi cánh tay này đánh ra trước, cánh tay kia lùi ra sau, trong khi 2 bàn tay thư giãn, đừng nắm chặt. Giày, vớ phải thoải mái. Bàn chân phải được cảm nhận khi chạy, trong khi mắt nhìn tầm gần và tầm xa, để khỏi vấp té. Nếu đang Thiền chạy bộ thì nhớ là đừng tranh thắng, nên tự tìm tốc độ và nhịp độ riêng, để tâm thư giãn, đừng gắng sức quá độ.

Và vì là Thiền chạy bộ, nên quan sát tâm mình trong cả ba thời: trước khi chạy, trong khi chạy, và sau khi chạy.

Thí dụ, trước khi chạy, trong lòng còn băn khoăn, lo lắng vì việc mới làm xong ở sở còn vương vất trong đầu.

Trong khi chạy, hãy nhìn xem tâm chuyển biến, khi quăng bỏ hết mọi thứ ở cõi này theo bước chạy.

Khi mệt, ngừng chạy, hãy nhìn xem tâm có an lạc chăng, có phải đã là “tất cả chuyển động toàn thân đã đồng bộ một thể với tâm thiền định hay chưa”?

Hãy nhớ rằng, tu một phút là an lạc một phút. Do vậy hễ chạy 15 phút là sẽ thấy an lạc 15 phút, nghĩa là đúng rồi vậy. Và sẽ nhìn thấy vô số bệnh biến mất, kể cả bệnh tâm và bệnh thân…

 

Tác giả: Nguyên Giác

Tham khảo bài viết tại đây:

https://thuvienhoasen.org/p36a26579/tap-thien-chay-bo

Những câu chuyện về chạy bộ, vươn lên bằng nghị lực.


Những câu chuyện sẽ khiến bạn muốn chạy thể dục ngay và luôn

 

Bạn đang chán nản vì mình béo lên hay muốn chạy bộ nhưng không có động lực? Vậy thì 6 câu chuyện sau sẽ khiến bạn thay đổi suy nghĩ đấy!

 

1. Chạy để chiến thắng chính bản thân
Ryan Fann là một chàng trai tật nguyền, cậu bị mất một chân trái do gặp tại nạn khi còn nhỏ. Hồi đó, Ryan rất mê bóng đá nhưng vì phải di chuyển bằng một chân giả nên cậu bé phải luôn phải mang theo các tệp băng để dùng khi vấp ngã và bị thương.
Ryan Fann, vận động viên mặc áo số 1, người đoạt huy chương đồng trong môn điền kinh tại Thế vận hội Paralympic 2004 là nhà sáng lập ra công ty Amputee Blade Runners.
Tuy nhiên, nhờ luôn cố gắng vươn lên mà chàng trai tật nguyền ngày nào đã tự mình thành lập nên một công ty sản xuất chân tay giả Amputee Blade Runners của riêng mình.
Đặc biệt hơn, sau nhiều năm chăm chỉ luyện tập, chàng trai phi thường này còn đoạt huy chương đồng trong môn điền kinh tại Thế vận hội Paralympic (thế vận hội dành cho người khuyết tật) vào năm 2004 và trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều người khuyết tật trên khắp thế giới.
2. Giảm gần 300kg nhờ chạy bộ
Bạn đang chán nản vì mình luôn bị tăng cân? Vậy thì Brian Flemming, người đàn ông giảm thành công 283kg nhờ chạy bộ hẳn sẽ mang lại cho bạn thêm động lực để trở nên thon gọn hơn.
Brian Flemming, người đàn ông giảm thành công 283kg nhờ… chạy bộ.
Brian thừa nhận rằng trước đó anh nghiện bia và tiêu thụ khoảng 7000 calo/ngày, thậm chí đã nghỉ học đại học và chỉ ở nhà chơi game. Tuy nhiên, hai năm sau, anh đã quyết định thay đổi, Brian chạy bộ khoảng 32 – 48 km/1 tuần và việc này đã giúp ảnh giảm tới gần 300kg. Anh lấy lại sự tự tin và làm công việc anh mơ ước. Brian chia sẻ: “việc sống vui vẻ và khỏe mạnh mang lại cho tôi sự lạc quan”.
3. Ung thư não giai đoạn cuối, vẫn chạy marathon gây quỹ
Anh Iram Leon được chận đoán bị ung thư não giai đoạn cuối vào tháng 11 năm 2010. Anh có một cô con gái 6 tuổi là Kiana, cô bé cũng đã cùng cha tham gia cuộc thi chạy.
Anh Iram Leon được chận đoán bị ung thư não giai đoạn cuối nhưng vẫn quyết định tham gia chạy marathon.
Vì không muốn lãng phí bất kỳ thời gian nào còn sống trên đời, Leon luôn muốn làm việc gì có ý nghĩa trước khi phải rời khỏi trần gian. Và anh quyết định cùng con gái tham gia cuộc thi chạy bộ để gây quỹ cho trường của con.
Anh Leon và con gái đã về đích với thành tích là 3 tiếng 7 phút 35 giây và trở thành người chiến thắng trong cuộc thi chạy marathon này. Leon chia sẻ: “Rồi căn bệnh ung thư cũng sẽ xóa  hết những ký ức trong đầu tôi, nhưng tôi vẫn hy vọng rằng ký ức đẹp đẽ ấy có thể ở lại bên tôi đến hơi thở cuối cùng. Và tôi mong rằng đứa con gái bé bỏng của tôi sẽ nhớ mãi những khoảnh khắc đó”.
4. Vận động viên chạy marathon… 4 tuổi
Nếu kể chuyện một đứa trẻ chạy marathon chắc chẳng ai tin. Thế nhưng câu bé 4 tuổi Budhia Awooga Singh đã tham gia cuộc thi chạy marathon dài hơn 64km, bắt đầu từ  Bhubaneswar đến Puri, Ấn Độ và trở thành vận động viện chạy marathon trẻ tuổi nhất hành tinh.
Budhia Awooga Singh là vận động viện chạy marathon trẻ tuổi nhất hành tinh.
Cậu bé nay đã 14 tuổi và hiện vừa tham gia bộ phim “Duranto” dựa trên câu chuyện có thật về chính cậu, Budhia Singh. Nếu 1 đứa trẻ con 4 tuổi còn có thể chạy được thì tại sao bạn không thử?
5. Chạy bộ trong 3 năm 
Anh Garry, 25 tuổi, sống ở Oxford, Mỹ là người đã chạy bộ trong 3 năm mà không dùng bất kỳ phương tiện nào thay thế.
chay-bo
Một cảnh trong phim Forrest Gump là động lực khiến Garry chạy bộ trong suốt ba năm.
Anh chia sẻ: “Tôi đã từng phải chịu đựng một khoảng thời gian hết sức mệt mỏi với công việc và cả những giày vò trong mối quan hệ 18 tháng với bạn gái. Một ngày chủ nhật, tôi vô tình xem phim Forrest Gump trên TV và bỗng nhiên nảy ý định chạy bộ mà không có lý do nào cả. Những ngày sau đó, tôi thực sự thích chạy bộ. Việc này khiến đầu óc tôi thoải mái hơn, khỏe khoắn hơn và thực sự quý trọng cuộc sống của mình hơn. Có người nói người ta chạy để quên đi những vấn đề mà họ đang gặp phải nhưng thực ra đây là cách tôi đối mặt với những vấn đề của mình”.
6. Đứt dây chằng vẫn cố gắng chạy về đích
Derek Redmond là một vận động viên người Anh. Trong sự nghiệp của mình, Redmond đã từng phá kỉ lục chạy 400m của Anh. Tuy nhiên, trong kỳ Olympics năm 1992, mặc dù đã được lọt vào bán kết nhưng anh bị đứt dây chằng ngay trên vòng chạy cuối cùng khiến Redmon gục xuống trong đau đớn khi chỉ còn cách đích 250m.
chay-bo
Hình ảnh Redmon chịu đau đớn để về đích với sự dìu dắt của cha.
Nhưng sự việc không dừng lại ở đó, Redmon đã quyết không bỏ cuộc, nén cơn đau đứng dậy và tiếp tục nhảy lò cò trên đường đua. Cha của anh thấy con như vậy đã chạy từ hàng ghế khán giả xuống sân để dìu anh một đoạn, sau đó để anh tự bước những bước những bước cuối cùng về đích. Nỗ lực của Redmon khiến tất khán giả có mặt tại sân vận động hôm đó nể phục và đây trở thành sự kiện đáng nhớ nhất trong lịch sử Olympic quốc tế.
Bố của Redmon chia sẻ: “Tôi là người cha hạnh phúc nhất thế giới, tôi cảm thấy tự hào hơn lúc nào hết khi con trai tôi có thể đứng dậy và đi những bước sau cùng đó. Nó đã phải lấy rất nhiều can đảm đế vượt qua đau đớn và có thể về đích như thế”.
Nguyễn Ly, Theo Trí Thức Trẻ
Nguồn: Metro