Không có gì là quá lớn để không thể đổ vỡ,cổ phiếu nào cũng có thể về 0”


Không có gì là quá lớn để không thể đổ vỡ. Giới đầu tư đã có được nhiều bài học từ sự sụp đổ khó tin của đế chế 600 tỷ USD này.

Từ sự sụp đổ của Lehman Brothers

Một thống kê không chính thức cho thấy, hiện chỉ còn khoảng dưới 10% nhà đầu tư tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2007-2008 còn trụ lại thị trường đến thời điểm này.

Giai đoạn 2005-2006, thị trường chứng khoán Việt Nam bùng nổ nhờ mở room nước ngoài và sự kiện Việt Nam gia nhập WTO. Thị trường đạt đỉnh năm 2007 và bắt đầu thoái trào từ năm 2008. VN-Index giảm từ 930 điểm về 366 điểm chỉ trong nửa đầu năm 2008, thị trường hồi phục lên 550 điểm vào tháng 8/2008 nhưng ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng tài chính thế giới và sự sụp đổ của Lehman Brothers đã tạo thành “quả đấm thép” trên TTCK Việt Nam, Vn-Index rơi xuống 237 điểm vào tháng 2/2009. Rất nhiều nhà đầu tư mất trắng trong giai đoạn này.

Nhớ lại về những ngày này 10 năm trước, chị Hoa 34 tuổi, nhân viên tại một công ty chứng khoán kể lại. Thời điểm đó chị đầu tư 100 triệu cổ phiếu vào một cổ phiếu của Sông Đà, nhưng khi thị trường lao dốc, thị trường trắng bảng bên mua, hàng loạt cổ phiếu giảm sàn liên tục khiến chị không thể bán được cổ phiếu và gần như mất trắng khoản đầu tư.

Cú lao dốc của thị trường chứng khoán Việt Nam từ tháng 10/2007 nhận thêm một đòn giáng mạnh sau thông tin từ thị trường tài chính thế giới: ngân hàng Lehman Brothers đệ đơn phá sản đến giới chức Mỹ.

2 triệu nhân viên ngân hàng buộc nghỉ việc, 80 chi nhánh phải đóng cửa. Giá cổ phiếu Lehman Brothers đã rơi xuống chỉ còn 21 cent trong khi từng leo lên mức đỉnh 86 USD. “Giọt nước làm tràn ly” này kéo theo chuỗi ngày đen tối tiếp theo của các thị trường chứng khoán Việt Nam. Chỉ sau một tháng, vốn hóa thị trường thế giới bốc hơi 10.000 tỷ USD.

Chia sẻ với Chuyên trang Người đồng hành về sự kiện cách đây một thập kỷ, ông Trần Khắc Minh, nhà tư vấn đầu tư tài chính độc lập, cho biết đây là một cú sốc với thị trường nhưng bản thân ông cũng đã sớm có những dự báo về rủi ro giai đoạn này. Với ông, sự sụp đổ của Lehman Brothers đã để lại hai bài học nhiều giá trị.

Bài học đầu tiên, cũng là một bài học kinh điển, chính là câu chuyện về sự giám sát và minh bạch. Các tổ chức giám sát bên cạnh việc độc lập còn cần liên tục hoàn thiện và thế chế hóa vào luật để theo kịp đà phát triển của thị trường.

Tính nguy hiểm của các sản phẩm chứng khoán hóa khoản vay thế chấp bất động sản (MBS) đã được các nhà phân tích cảnh cáo rủi ro từ cách đấy 2 năm. Nếu giám sát có hiệu quả thì các sự việc tại Bear Stean và Lehman Brothers sẽ không xảy ra, cũng như, việc minh bạch thông tin sẽ được thực hiện tốt hơn.

Bài học thứ hai, chính là phải luôn tâm niệm: thị trường tài chính bất cứ lúc nào cũng có thể gặp rủi ro. Cả những người được coi là thiên tài khi đối mặt mức độ rủi ro cao cũng trở tay không kịp.

Điều quan trọng là cần tính toán chính xác mức độ rủi ro có thể chấp nhận được. Theo nhà tư vấn đầu tư tài chính này, khi lựa chọn rủi ro thấp thì xác suất thành công sẽ cao hơn. Chấp nhận rủi ro cao thì khả năng trắng tay cũng rất dễ. Điển hình như việc sử dụng vay ký quỹ (margin), việc sẵn sàng chịu rủi ro đến đâu là điều cần tính kỹ lưỡng trước khi đầu tư vào bất kỳ thị trường tài chính nào.

Có hai xu hướng hành động khi rủi ro xảy ra, hoặc cắt lỗ sớm do tính toán không kỹ khả năng chịu rủi ro hoặc cho rằng cổ phiếu không thể nào về 0, luôn có khả năng phục hồi sau khi xuống.

“Bất cứ sản phẩm tài chính nào đều có thể về 0”, ông Minh nêu quan điểm. Bear Stean hay Lehman Brothers là những định chế quá lớn nhưng không phải không thể đổ vỡ. Tại thị trường chứng khoán Việt Nam, dù tỷ lệ không cao nhưng cũng đã có trường hợp cổ phiếu hủy niêm yết ở mức giá trà đá do lãnh đạo vướng vòng lao lý, lỗ vượt vốn chủ hay cố tình vi phạm công bố thông tin.

Cổ phiếu Lehman Brothers từ mức đỉnh 86 USD chỉ còn 21 cent

Ở một thị trường tài chính ngày càng hiện đại, quy mô ngày càng rộng lớn, mức độ thanh khoản càng cao, yêu cầu mức độ chuyên nghiệp của nhà đầu tư càng lớn.

Ông Minh cho rằng một kinh nghiệm mà các nhà đầu tư nên có là cần luôn thay đổi, bắt nhịp với nhịp đập thị trường để thích nghi và nên tin rằng không một lực lượng nào có thể chiến thắng “Ngài thị trường” nếu đấy là thị trường thực sự.

Thứ hai, các nhà đầu tư cũng cần luôn sẵn sàng cho tình huống xấu nhất có thể xảy ra. Có sẵn phương án B và không bao giờ tham gia vào thị trường tài chính nói chung và thị trường chứng khoán với một phương án. Nhấn mạnh vào yếu tố khống chế rủi ro, theo ông Minh, các kỹ thuật phân tích cơ bản và kỹ thuật cần để hướng đến mục tiêu giảm rủi ro, không phải để tìm kiếm lợi nhuận trước tiên.

Từ những năm 2000, nhà đầu tư huyền thoại George Soros từng nêu nhận định thị trường tài chính đang ngày càng nguy hiểm vì không thể xác định lúc nào sẽ có cú giảm mạnh. Bài học lớn từ sự đổ vỡ của Lehman Brothers thập kỷ trước là một minh chứng. Khi rủi ro có thể đến bất cứ lúc nào, các công cụ để phòng ngừa là điều cần thiết với các nhà đầu tư. Tại Việt Nam, những sản phẩm phái sinh đầu tiên đã có mặt sau 17 năm thành lập thị trường cơ sở là công cụ đáp ứng phần nào nhu cầu kiểm soát rủi ro của các nhà đầu tư.

Theo Thanh Thủy

NDH.vn

Làm tướng nước lớn hay vua nước nhỏ ?


 

Sự nghiệp của một đời người gói gọn trong hai lựa chọn: làm thuê hoặc làm chủ.

Mỗi lựa chọn đem đến cơ hội và thách thức riêng. Không có lựa chọn tốt hay xấu, mà chỉ là lựa chọn phù hợp với giá trị bản thân, niềm vui và lẽ sống của bạn.

Nuôi giấc mộng dài

Đối với những ai đã đạt những thành công nhất định tại các tập đoàn đa quốc gia, cơ hội làm chủ dường như là một lựa chọn hấp dẫn và hợp lý. Bởi họ đã được đào tạo bài bản tại những công ty tiên tiến trên thế giới. Với những kinh nghiệm, kiến thức có được, không gì có thể ngăn cản họ khởi đầu sự nghiệp mới cho riêng mình.

Mười năm trở lại đây, nhiều chuyên gia cao cấp, cấp quản lý tại các công ty đa quốc gia hoạt động tại Việt Nam như PwC, KPMG, HSBC, Unilever, Shell, Prudential, PepsiCo… ồ ạt “ra riêng”, tạo thành làn sóng khởi nghiệp mạnh mẽ. Nhưng chỉ sau vài năm, số người bám trụ được ngày càng ít.

Không ít người trong số đó từ bỏ giấc mộng khởi nghiệp, quay lại công việc làm thuê, một số khác thì hoạt động cầm chừng. Ngay cả những người từng một thời vang bóng khi làm cho tập đoàn đa quốc gia cũng đang nỗ lực tìm lối đi riêng.

Sau những hăm hở ban đầu, bạn chợt nhận ra rằng con đường khởi nghiệp đầy chông gai, chứ không chỉ toàn hoa hồng như bạn mộng tưởng. Nói gì thì nói, bạn đã quen với cuộc sống ở tập đoàn, đi đến đâu cũng được đối tác săn đón, khiến bạn đôi khi quên mất không biết người ta tốt vì bạn hay vì cái tên quá lớn của công ty bạn đang làm.

Bạn toàn làm cho khách hàng lớn. Bạn mạnh tay sáng tạo, vạch ra những kế hoạch tầm cỡ bằng ngân sách tiền tỉ của công ty. Bạn làm việc trong văn phòng sang trọng đặt tại tòa cao ốc cao cấp ngay khu trung tâm thành phố. Bạn ở khách sạn hạng sang trong những chuyến công tác nước ngoài. Bạn thấy mình ở một tầm cao mới khi được bao bọc bởi đội ngũ nhân sự hùng hậu, đầy rẫy nhân tài mà công ty đã bỏ ra một khoản lương bổng, trợ cấp hấp dẫn để chiêu mộ về.

Ngày bước ra khởi nghiệp, bạn bỏ lại tất cả những thứ đó đằng sau. Bạn từ bỏ cái mác “tập đoàn” và gắn vào cái mác “SME” (công ty vừa và nhỏ). Bạn vật lộn với số tiền ít ỏi có được. Bạn loay hoay tìm chỗ đứng trong thị trường đầy những công ty lớn mạnh hơn. Bạn cảm thấy cô đơn tột cùng khi phải một mình bươn chải.

Bạn sẽ nếm trải cảm giác bị tổn thương khi người ta né tránh hoặc nghi ngờ công ty của bạn. Nói cho cùng, khởi nghiệp có nghĩa là “mới”, mà hễ cái gì mới thì đều làm người ta bất an. Khi làm chuyên viên tư vấn cho một trong năm tập đoàn kiểm toán hàng đầu thế giới, bạn chỉ là một phần rất nhỏ trong guồng máy khổng lồ với hàng ngàn nhân viên trên khắp thế giới. Nhưng khi làm chủ doanh nghiệp, bạn là tất cả đối với công ty. Hai vị thế hoàn toàn khác nhau, và người ta có quyền nghi ngờ năng lực công ty bạn lập ra.

Bí kíp khởi nghiệp

Thay vì ngồi than thân trách phận, nuối tiếc thời huy hoàng ngày xưa, đã đến lúc bạn rũ bỏ ánh hào quang cũ và xông pha tạo ra vầng hào quang cho riêng mình. Sau đây là 10 điều tích lũy từ những ngày tháng long đong khởi nghiệp của những nhà quản lý trẻ. Hy vọng những điều này có thể giúp con đường khởi nghiệp của bạn nhẹ nhàng, ít chông gai hơn.

1. Nhỏ không có nghĩa là yếu. Lớn không có nghĩa là mạnh. Nếu như đế chế tài chính hùng mạnh Lehman Brothers với bề dày lịch sử 158 năm còn bị sụp đổ thì không có lý do gì để bạn mặc cảm, tự ti với thân phận “doanh nghiệp nhỏ”. Thực tế cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cho thấy một điều: nơi lớn nhất không còn là nơi an toàn nhất!

2. Đừng buồn tủi khi người ta chỉ săn đón công ty lớn mà lơ là công ty nhỏ. Khởi nghiệp có nghĩa là “bắt đầu từ số 0”. Nếu bạn không quen chịu cực khổ, cũng không quen bị người khác xem thường, công việc khởi nghiệp có lẽ không dành cho bạn.

3. Đừng bám víu vào những thành công trong quá khứ. Kiếm tiền trong hoàn cảnh thuận lợi, được tập đoàn hậu thuẫn mọi thứ thì nhiều người làm được. Nhưng kiếm tiền trong hoàn cảnh khó khăn, chịu cảnh thiếu thốn trăm bề (thiếu tiền, thiếu người tài, thiếu thị trường…), thiên hạ dễ có mấy ai. Người làm được điều đó mới là nhà khởi nghiệp tài ba.

4. Đừng dằn vặt nếu chẳng may bạn phạm sai lầm hết lần này đến lần khác. Richard Brandson, doanh nhân huyền thoại người Anh, có câu nói nổi tiếng: “Lần đầu làm một điều gì đó, bạn sẽ phải đối diện với vô vàn thử thách, và không có gì đảm bảo thành công. Bạn sẽ chẳng bao giờ biết chuyện gì có thể xảy ra. Tất cả chỉ là thử nghiệm… Điều quan trọng là, khi không thể tìm ra thành công trong một cơ hội, bạn chỉ cần chuyển sang cơ hội khác”.

5. Đừng nản lòng khi khách hàng thờ ơ với sản phẩm của công ty. Sản phẩm đối với người này là rác, đối với người kia là vàng. Đối với người tiêu dùng Mỹ, xe Buick của hãng GM đại diện cho hình ảnh ù lì, cũ kỹ. Nhưng đối với người tiêu dùng Trung Quốc, Buick lại là biểu tượng của sự sang trọng. Không có gì lạ khi năm 2009 GM bán gần 500.000 chiếc Buick tại Trung Quốc, gấp 5 lần doanh số bán xe này tại Mỹ. Hãy tìm cho ra nhóm khách hàng xem trọng sản phẩm của công ty bạn!

6. Đừng bức xúc khi khách hàng chẳng ngó ngàng gì đến tâm tư, cảm xúc của bạn. Kinh doanh có nghĩa là “cho đi trước, nhận lại sau”. Khi hiểu đúng mong muốn, nguyện vọng của khách hàng và đáp ứng được điều đó, phần thưởng dành cho bạn chính là lợi nhuận.

7. Đừng để cảm xúc làm lu mờ lý trí. Người kinh doanh khôn ngoan không quyết định vì thích hay ghét, mà vì điều đó đúng hay sai.

8. Hãy can đảm nhưng đừng liều lĩnh. Tính toán rủi ro nặng nhẹ, và chỉ chọn những rủi ro bạn chấp nhận được.

9. Tin mình trước rồi hãy tin người. Bói toán có thể làm bạn an tâm trong chốc lát. Lời đường mật của đối tác có thể khiến bạn bay bổng. Nhưng chỉ khi tin vào chính mình, hiểu rõ mình mạnh, yếu ở điểm nào, bạn mới biết chính xác cơ hội nào nên nắm lấy, rủi ro nào nên tránh.

10. Tránh chỗ thừa mứa. Đánh vào chỗ thiếu thốn. Bán cái cần nhiều thì dễ bán. Bán cái cần ít thì khó bán. Bán cái chẳng ai cần thì chỉ bán trong tuyệt vọng.

Chúc bạn khởi nghiệp thành công!

Phương Anh (TBKTSG)