Đi tìm con người hướng nội bên trong bạn ( một người hướng ngoại )


Hình ảnh : nguoidentubinhduong.com

Bạn sống vì bạn hay vì cuộc sống bắt bạn phải sống như vậy, bạn có đang sống đúng với con người của bản thân không. Hãy nghe thử talkshow cỉa anh Khánh và anh Trí để tìm tín hiệu bạn đang tìm hoặc tín hiệu đó đã gửi cho bạn nhưng bạn chưa nhận ra.

Một chút cảm nhận và vài dòng suy ngẫm sau khi xem “ The Quốc Khánh Show” .

Nguoidentubinhduong.

Gojek tuyển tài xế ô tô, sắp tung ra dịch vụ GoCar đấu Grab và be


Gojek Việt Nam đang rục rịch tuyển tài xế bốn bánh, ứng dụng gọi xe này sẽ tung ra dịch vụ GoCar trong thời gian ngắn nữa.

ứng dụng gọi xe,taxi công nghệ
Gojek đang tuyển dụng tài xế cho dịch vụ GoCar (Ảnh: Duy Vũ)

Một số nguồn tin của ICTnews cho biết, Gojek Việt Nam đang có chiến dịch tuyển tài xế ô tô và có nhiều động thái chuẩn bị cho ra mắt dịch vụ xe bốn bánh GoCar tại thị trường Việt Nam. 

Được biết, một chiến dịch tuyển tài xế đang được Gojek Việt Nam chuẩn bị tung ra, nhằm thu hút các tài xế tham gia ứng dụng. Dịch vụ GoCar ra mắt sẽ cạnh tranh trực tiếp với hai đối thủ GrabCar và beCar.

Theo tìm hiểu của phóng viên ICTnews, một công ty có tên Công ty TNHH Công nghệ Go Car (tên tiếng Anh: Go Car Technology Company Limited) đã được thành lập vào 9/2/2021. Công ty này do ông Phùng Tuấn Đức – Tổng giám đốc Gojek Việt Nam là người đại diện pháp luật và có trụ sở trùng với trụ sở hiện nay của Gojek Việt Nam. Công ty này đăng ký kinh doanh ở lĩnh vực “Vận tải hành khách đường bộ khác”.

Theo quy định của Nghị định 10 về quản lý kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, các ứng dụng gọi xe phải được cấp phép mới có thể hoạt động. Theo nguồn tin riêng của ICTnews, Gojek Việt Nam đã được Sở GTVT TP.HCM cấp giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô với loại hình kinh doanh vận tải hành khách theo hợp động vào đầu tháng 3/2021.

ứng dụng gọi xe,taxi công nghệ
Nguồn tin của ICTnews cho biết Gojek đã có giấy phép kinh doanh vận tải (Ảnh: Duy Vũ)

Việc ra mắt dịch vụ GoCar sẽ giúp ứng dụng này hoàn thiện hơn hệ sinh thái của mình sau một thời gian dài chờ đợi. Một số thông tin cho biết, GoCar sẽ ra mắt thí điểm trong một vài tuần tới tại TP.HCM.

Tháng 8.2018, Gojek hoạt động tại thị trường Việt Nam với tên gọi GoViet. Ứng dụng gọi xe này gia nhập thị trường với 3 hoạt động chính là GoBike (gọi xe), GoSend (giao nhận) và GoFood (giao đồ ăn).

Dù sớm có dự định phát triển nhiều dịch vụ khác trên thị trường Việt Nam (trong đó phải kể đến dịch vụ xe bốn bánh (GoCar) và thanh toán (GoPay)), nhưng ứng dụng này chưa thể triển khai do nhiều biến động. Sau GoCar, rất có khả năng Gojek cũng sẽ sớm công bố dịch vụ thanh toán để hoàn thiện hệ sinh thái của mình. Hồi tháng 9/2020, Gojek đã mua lại phần cổ phần với tỉ lệ chi phối ví điện tử WePay. Vì thế, việc công bố dịch vụ cũng chỉ trong tương lai gần.Quảng cáo

Sau một thời gian hoạt động, ngày 5/8/2020, GoViet đổi tên thành Gojek Việt Nam và hoạt động thống nhất trên ứng dụng Gojek. Mới đây, ứng dụng này cũng công bố đạt mốc 200 ngàn đối tác tài xế 2 bánh tại thị trường Việt Nam. 

Duy Vũ / Vietnamnet

Ra mắt ứng dụng tham quan trực tuyến Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam


Với 50.000 đồng/lượt, du khách có thể tham quan trực tuyến hoặc trực tiếp 100 tác phẩm tiêu biểu trên hệ thống trưng bày thường xuyên của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Ứng dụng iMuseum VFA được tích hợp trên cả hai nền tảng Android và iOS, sử dụng công nghệ quét mã QR và định vị iBeacon. Ảnh: Bộ VHTTDL

Sáng 22/4, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và Công ty Cổ phần Phần mềm Ứng dụng di động Việt Nam (VINMAS) đã phối hợp tổ chức ra mắt Ứng dụng Thuyết minh Đa phương tiện iMuseum VFA.

Đây là ứng dụng đa phương tiện kết hợp giữa âm thanh, bài viết và hình ảnh chất lượng cao, trợ giúp người dùng tham quan trực tuyến hoặc trực tiếp tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Ứng dụng được tích hợp trên cả hai nền tảng Android và iOS, sử dụng công nghệ quét mã QR và định vị iBeacon.

Ngoài ra, ứng dụng còn có những tính năng như cho phép xem hình ảnh chất lượng cao của tác phẩm; đọc nội dung bài giới thiệu; xác định chính xác vị trí trưng bày hiện vật; xem sơ đồ hệ thống trưng bày; phân biệt các phòng đã, đang và chưa tham quan bằng màu sắc…

Phát biểu tại lễ ra mắt, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh cho biết: “Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu trong cuộc cách mạng công nghệ 4.0.” Chính vì vậy, với mong muốn nắm bắt cơ hội và lợi ích của việc đưa ứng dụng công nghệ vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa nói chung và di sản mỹ thuật nói riêng, “Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã chủ động phối hợp với Công ty Cổ phần Phần mềm Ứng dụng Di động Việt Nam (VINMAS) theo phương thức xã hội hóa, xây dựng Ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA”, ông cho hay.

Sau hơn 2 năm nghiên cứu, xây dựng nội dung và phát triển công nghệ, iMuseum VFA đã được đưa vào thử nghiệm từ tháng 12/2020. Dựa trên những phản hồi, những ý kiến đóng góp của khách tham quan và giới chuyên môn, ứng dụng iMuseum VFA đã từng bước hoàn thiện nội dung, nâng cao trải nghiệm người dùng.

Với giá vé 50.000 đồng/lượt tham quan, du khách có thể tự do khám phá 100 tác phẩm tiêu biểu trên hệ thống trưng bày thường xuyên của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ở bất cứ nơi đâu, bất cứ khi nào. Đặc biệt, thời lượng cho mỗi lần sử dụng lên đến 8 giờ, với 8 ngôn ngữ: Việt, Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn, Tây Ban Nha và Ý (trong thời gian tới sẽ bổ sung thêm tiếng Đức). Theo ông Minh, để có được những bài thuyết minh chất lượng này, Đại sứ quán Tây Ban Nha, Đại sứ quán Italy tại Việt Nam và Viện Goethe tại Hà Nội đã nỗ lực hỗ trợ Bảo tàng chuyển ngữ và thu âm các bài giới thiệu. Qua đó, ông hi vọng ứng dụng iMuseum VFA trong tương lai sẽ thực sự trở thành “người trợ lý thông minh” hỗ trợ khách tham quan Bảo tàng.

Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhận định, việc xây dựng và triển khai ứng dụng iMuseum VFA chắc chắn sẽ là một cú huých để các điểm du lịch văn hóa nói chung và hệ thống các bảo tàng nói riêng có động lực chuyển mình, bắt kịp với xu hướng trên thế giới, tạo ra những trải nghiệm mới, thú vị và tiện lợi cho khách du lịch.

Nguồn:Bảo tàng Mỹ thuật Việt NamBộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Anh Thư tổng hợp / khoahocphattrien

Ngày hội của các vận động viên


Ảnh nguoidentubinhduong.com
Ảnh nguoidentubinhduong.com

Một năm qua do covid mà các hoạt động thể thao bị trì hoãn, dời lịch vài lần, mặt khác còn phải giãn cách, các vận động viên nghiệp dư hay phong trào phải ngồi ở nhà hoặc tập ít lại, không có những cuộc thi cộng đồng lớn náo nhiệt, sôi động, ồn ào, và vui vẻ như các giải chạy marathon. Chủ nhật 11/4 này chính là ngày mong đợi và chờ đợi của nhiều bạn vđv, có lẽ HCM Techcombank marathon năm 2021 sẽ có hai lần chạy trong một năm do covid mà phải đổi lịch chạy. Chúc các bạn có một ngày chạy vui vẻ, khoẻ mạnh, thử thách hơn, hẹn gặp các bạn tại những con đường tươi đẹp của Sài Gòn.

Nguoidentubinhduong.com

HoSE và 9 năm chờ đợi


Sự cố nghẽn mạng ở Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) mấy tháng qua làm lộ ra nhiều vấn đề với hạ tầng cho giao dịch chứng khoán ở Việt Nam, nhưng vấn đề không chỉ là các yếu tố kỹ thuật.

“Mới sáng hệ thống đã đơ – anh bạn tôi, chủ tịch một công ty quản lý quỹ, bức xúc nhắn qua Facebook – Anh viết gì đi, mấy ổng làm ăn tệ quá”.

Bạn tôi đang nói tới hệ thống giao dịch cổ phiếu của HoSE. Hiện tượng nghẽn lệnh cổ phiếu từ 2020 tiếp tục kéo dài qua 2021 và có vẻ mỗi ngày càng tệ hơn.

Tình trạng đang chờ khớp, nghẽn lệnh liên tục xảy ra trên sàn. Ảnh: BÔNG MAI

 Để khắc phục hệ thống, lãnh đạo HoSE đã không ngừng đưa ra nhiều giải pháp mới, bao gồm tăng số cổ phiếu mỗi lệnh từ 100 lên 1.000 cổ phiếu hoặc ngừng không cho hủy, sửa lệnh.

Giải pháp manh mún và bất cập

Giải pháp tăng số cổ phiếu, mà dân trong nghề gọi ngắn gọn là “nâng lô”, đã gặp sự phản ứng mạnh của nhiều nhà đầu tư, nhất là các nhà đầu tư nhỏ.

Một bài báo trên Tuổi Trẻ ví von chuyện này chẳng khác lúc trước nhà quản lý cho phép nhà đầu tư mua bán các lô đất 100m2, rồi đột ngột thay đổi, bảo rằng chỉ được mua bán các lô từ 1.000m2 trở lên, với lý do làm như vậy sẽ làm tăng thanh khoản thị trường, và đồng thời bảo vệ nhà đầu tư nhỏ tốt hơn.

Trong khi đó, ý kiến nhiều chuyên gia trong và ngoài nước ngược lại, cho rằng làm như vậy là vô trách nhiệm, đẩy cái khó cho nhà đầu tư nhỏ, khiến họ phải bán lại lô lẻ, bị ép giá, thua lỗ và phải chuyển qua mua bán cổ phiếu giá thấp, vốn là những cổ phiếu có rủi ro cao.

Một bạn tôi làm giám đốc môi giới của công ty chứng khoán nói “giờ các ông ấy ý là chỉ người giàu mới được mua bluechip”. Bluechip là chỉ các công ty làm ăn tốt, nên giá cổ phiếu cao, nhiều công ty giá cổ phiếu lên đến cả trăm nghìn như Vinamilk, nghĩa là người ta phải có hơn 100 triệu mới đặt được 1 lệnh mua hay bán cổ phiếu Vinamilk.

Cái lợi thế chỉ cần vốn ít là được “chơi cổ phiếu” như quảng bá lúc đầu đã không còn. Các bạn môi giới cảm thấy mất uy tín với nhà đầu tư, còn nhà đầu tư nhỏ cảm thấy như họ bị lừa.

Còn về ý tưởng không cho hủy, sửa lệnh, một người bạn người Bỉ làm việc cho công ty tư vấn chuyên phục vụ các quỹ nước ngoài ở Việt Nam gửi cho tôi một tin nhắn qua Linkedin, trích lại cái tin động trời đó trên Vietnam Investment Review khi tôi còn chưa biết. 

Anh không viết gì nhiều, chỉ ngắn gọn nói là bước đi “không khôn ngoan” (nguyên văn “insane”).

Một giải pháp nữa là chuyển một số cổ phiếu đang giao dịch ở HoSE ra Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) – và đã có 10 doanh nghiệp công bố lấy ý kiến cổ đông để thực hiện kế hoạch này. 

Tuy nhiên, còn chưa biết nếu chuyển doanh nghiệp niêm yết kiểu đó thì sẽ xử lý ra sao với các rổ chỉ số như VN100, VNFinlead…, tức đây cũng chỉ là một giải pháp hết sức mang tính tình thế.

Rõ ràng trong mắt giới tài chính trong và ngoài nước, hình ảnh của HoSE trở nên kém đi rất nhiều sau một loạt giải pháp chắp vá và bao biện cho chuyện nghẽn lệnh. 

Mà chung quy lại là vì hệ thống giao dịch quá tải. Lãnh đạo HoSE cố gắng truyền đi thông điệp đây là vấn đề tạm thời, phải chọn giải pháp ít xấu nhất.

Thế nhưng vì sao hệ thống giao dịch bị nghẽn lệnh mãi từ năm ngoái tới năm nay mà không khắc phục được, đến giờ phải đưa ra những giải pháp từ xấu ít tới xấu nhiều như vậy? Thế là tôi tìm hiểu về hệ thống giao dịch và phát hiện nhiều điều thú vị.

Hạ tầng chứng khoán

Dân trong nghề chứng khoán lâu năm đa số đều biết hệ thống hiện tại của HoSE là hệ thống dùng lại do Thái Lan chuyển giao cho chúng ta từ khi mở thị trường, nghĩa là suốt 21 năm từ khi thành lập đến nay.

 Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM. Ảnh: Wikipedia.org

 Thế nhưng trước vụ việc lần này, ít ai biết hệ thống này của Thái Lan là do Mỹ chuyển lại cho họ.

Lãnh đạo của HoSE phát đi thông điệp rằng hệ thống giao dịch của sở từng được sử dụng tại Sở Giao dịch chứng khoán Chicago. 

Thế nhưng đó lại là hàng “made in Chicago” của thập niên 1990, mà theo một người làm lâu năm trong nghề lập trình phán đoán là có thể sử dụng một số thuật toán, ngôn ngữ lập trình và công nghệ của thập niên trước đó!

Năng lực xử lý lệnh của hệ thống này vì vậy đã lỗi thời, chỉ có thể xử lý tối đa 900.000 lệnh/phiên, thấp so với năng lực xử lý của các hệ thống hiện đại.

Theo số liệu thống kê của Nasdaq Trader, mức giao dịch mỗi ngày của sàn giao dịch Nasdaq ở Mỹ từ ngày 3 đến 9-3-2021 dao động từ 37 tới 50 triệu lệnh, có ngày giao dịch đến 8 tỉ cổ phiếu, với mức vốn hóa gần 400 tỉ đôla Mỹ.

So sánh vài trăm nghìn lệnh của HoSE với mấy chục triệu lệnh của Nasdaq thì có người cho là khập khiễng vì “Việt Nam có phải Mỹ đâu”, nhưng thật ra năng lực xử lý 900.000 lệnh này của HoSE thậm chí còn thấp hơn năng lực xử lý 2 triệu lệnh của HNX, chứ không cần so với các nước tiên tiến khác. 

Vì sao một sở giao dịch như HoSE, nơi có vốn hóa gấp hơn 15 lần HNX, lại chỉ có khả năng xử lý lệnh chưa bằng một nửa?

Nhưng sự trớ trêu vẫn chưa hết. Từ năm 2012, nghĩa là gần 9 năm trước, HoSE triển khai dự án hệ thống giao dịch mới với nhà thầu là Sở Giao dịch chứng khoán Hàn Quốc (KRX).

Cuối năm 2012, HoSE ký kết hợp đồng dịch vụ công nghệ thông tin với KRX để triển khai gói thầu “Thiết kế, giải pháp, cung cấp lắp đặt và chuyển giao hệ thống công nghệ thông tin” trị giá hơn 600 tỉ đồng.

Thế nhưng không biết vì lý do gì, hệ thống này liên tục bị trì hoãn đưa vào vận hành, lần lượt 2016 rồi 2018 lỗi hẹn. Tháng 1-2018, khi HoSE xảy ra sự cố nghiêm trọng, lãnh đạo HoSE lại đưa ra mốc mới: 2019. Rồi lại lỗi hẹn.

Đến 2020, khi sự cố nghẽn lệnh bắt đầu diễn ra, lãnh đạo HoSE tiếp tục dời cột mốc này về cuối 2020. Nay là tháng 3-2021, và chuyên gia Hàn Quốc chỉ vừa hoàn thành cách ly để chạy thử nghiệm hệ thống. Quá trình chạy thử nghiệm được cho là mất nhiều tháng mới có thể hoàn thành.

Vì lý do gì mà từ lúc ký kết hợp đồng cho đến lúc đưa vào vận hành mất gần 9 năm? Và đó là một khoản đầu tư 600 tỉ đồng chứ không phải ít ỏi gì.

Nghe câu chuyện này, một người bạn tôi làm quản lý dự án công nghệ thông tin tròn mắt: “Mày có nghe nhầm không? 9 năm thì cái ông quản lý dự án triển khai hệ thống ban đầu của bên Hàn Quốc chắc đổi qua mấy công ty, thậm chí nghỉ hưu rồi”.

Một dự án đổi mới công nghệ có thể lâu đời hơn cả vòng đời sự nghiệp của một người quản lý dự án. Chuyện nghe như thần thoại thế mà có thật.

Vậy chúng ta đang hướng tới làm trung tâm tài chính khu vực là khu vực nào? Và làm cách mạng 4.0 như thế nào đây? 4.0 gì mà chuyển đổi công nghệ mất 9 năm. Ai phải chịu trách nhiệm về sự chậm trễ này?

Một câu hỏi khác cần đặt ra là tại sao chuyện không bình thường như vậy lại tồn tại ở ngay trái tim của trung tâm tài chính TP.HCM mà không ai chất vấn, giám sát? 

Ở Mỹ, vào tháng 3-2007 cũng diễn ra một tình trạng nghẽn lệnh tạm thời như vậy khi Sở Giao dịch chứng khoán New York (NYSE) bắt đầu tự động hóa các giao dịch do con người thực hiện. Đầu tháng 3 cùng năm, một số nhà đầu tư cho rằng chỉ số chứng khoán Mỹ khi đó bị giảm mạnh trong một ngày là do khả năng xử lý lệnh bị trục trặc.

Ngay lập tức Ủy ban Chứng khoán của Mỹ (SEC) vào cuộc và điều tra xem NYSE có tắc trách dẫn đến tình trạng đó hay không. Vài ngày sau, Ủy ban Dịch vụ tài chính Hạ viện Mỹ cũng yêu cầu giải thích xem có phải nghẽn lệnh là nguyên nhân dẫn đến sụt giảm thị trường.

NYSE khi đó phải giải trình các yếu tố kỹ thuật, đưa ra bằng chứng là hệ thống của họ không phải là yếu tố dẫn đến đợt sụt giảm mạnh, và nhanh chóng mở rộng khả năng xử lý lệnh trong vài tuần để đảm bảo nghẽn lệnh không tái diễn.

Phải chăng vì sự giám sát độc lập của SEC và Hạ viện Mỹ mà NYSE không dám trì hoãn đến tận 9 năm để sửa lỗi? Và ở Mỹ ngoài hoạt động giám sát của SEC còn một tầng giám sát nữa là các nhà đầu tư có thể mở các vụ kiện tập thể với sở giao dịch nếu họ có bằng chứng mình bị tổn thất vì sở giao dịch tắc trách.

Ngược lại, các sở giao dịch cũng có thể kiện cơ quan quản lý nếu ra quy định sai, chẳng hạn tháng 2 vừa rồi, các sở giao dịch NYSE và Nasdaq vừa kiện SEC về những quy định mới không hợp lý đối với tính phí dữ liệu.

Chính hệ thống giám sát lẫn nhau, độc lập và sẵn sàng đem nhau ra tòa như vậy tạo ra nhiều tầng lớp ngăn một ai đó tắc trách và “ngâm” cái gì quá lâu rồi xuề xòa bảo nhau thôi cố gắng “vì cái chung”.

Còn ở ta, Ủy ban Chứng khoán lại là… đơn vị chủ quản của HoSE. Liệu tính giám sát độc lập của Ủy ban Chứng khoán có còn nguyên vẹn nếu người của HoSE cũng là “người nhà”?

Cần có sở giao dịch tư nhân?

Một chuyên gia tài chính người Việt nổi tiếng ở Úc vừa bình luận trên Facebook rằng một nguyên do quan trọng của vấn đề là do HoSE không có đối thủ cạnh tranh, Nhà nước đang độc quyền với sở giao dịch, trong khi ở nhiều nước phát triển thì sở giao dịch là tư nhân, có niêm yết. 

Khi có nhiều sở giao dịch, và không ai là con ghẻ hay con ruột, thì tự nhiên các sở phải cạnh tranh với nhau, do đó đều phải chạy đua đổi mới công nghệ cho “ngon lành” nhất để thu hút công ty niêm yết và nhà đầu tư. 

Có lẽ khi tư nhân được lập sở giao dịch chứng khoán và khi các sở giao dịch do nhà nước sở hữu được tư nhân hóa hoàn toàn thì mới bớt đi những dự án 9 năm.

HỒ QUỐC TUẤN / Theo TTCT

Khuôn mẫu giới: Thủ phạm gây ra bất bình đẳng giới


Từ trước đến nay vấn đề bình đẳng giới hầu như chỉ được nhìn từ góc độ của nữ giới mà thiếu hiểu biết quan điểm thực sự của nam giới về vấn đề này cũng như căn nguyên thực sự phía sau của bất bình đẳng chính là khuôn mẫu giới đã định hình, bó buộc lấy mỗi giới. Tình trạng đó có thể khiến các chương trình vận động xã hội chưa thể nhắm đến “thủ phạm” đích thực gây bất bình đẳng giới, thậm chí là giới này “đổ lỗi” cho giới kia

PGS.TS Phạm Quỳnh Phương tại tọa đàm “’Chuẩn mực giới’ hay những ‘vòng kim cô’? – Góc nhìn từ lịch sử và các thảo luận đương đại trên mạng xã hội”. Ảnh: VGEM

Thực tế, trên các trang mạng xã hội, hai giới liên tục “gây hiềm khích” và đổ lỗi cho nhau rằng giới kia chính là thủ phạm gây ra bất bình đẳng. Nếu ở các không gian công cộng, hiếm có người đàn ông nào dám công khai đả phá bình đẳng giới, thì ở các không gian mạng xã hội có thể ẩn danh, nhiều người cất lên tiếng nói bức xúc của mình: “Lúc đi ăn đi chơi thì đòi nữ quyền, đàn ông phải trả tiền, phải gánh, phải mời. Lúc làm việc thì đòi bình đẳng, lương phải cao, việc nặng thì đẩy cho đàn ông làm. (…) Các chị khôn lắm đấy.” Còn nữ giới thì phản pháo: “Thế mới thấy đàn ông Việt Nam yếu đuối như thế nào, (…) Tới hiện tại, mới bình đẳng có hơn tí, đàn ông có trách nhiệm hơn tí, thì các ông đã áp lực, tự tử tăng cao, nọ kia.”  

“Đây là phần chìm của tảng băng cần được lắng nghe để hiểu rõ hơn những khúc mắc và những thách thức của vấn đề bình đẳng giới ở Việt Nam”, PGS.TS Phạm Quỳnh Phương cho biết tại tọa đàm “’Chuẩn mực giới’ hay những ‘vòng kim cô’? – Góc nhìn từ lịch sử và các thảo luận đương đại trên mạng xã hội” do ECUE, VGEM, sáng kiến của chính phủ Úc Investing in Women và Australian Aid phối hợp tổ chức ngày 4/3.

Trước đó, nhóm tác giả Phạm Quỳnh Phương, Lê Quang Bình và Nguyễn Minh Huyền đã tiến hành nghiên cứu “Khuôn mẫu giới và vấn đề việc làm: Một nghiên cứu về giới trẻ Việt Nam đương đại qua các thảo luận trên báo chí và mạng xã hội” nhằm hiểu hơn về thực trạng, tinh thần thực sự của xã hội chúng ta trước vấn đề bình đẳng giới và vì sao các cuộc vận động về bình đẳng giới lại giậm chân tại chỗ.

Theo PGS.TS Phạm Quỳnh Phương, từ trước đến nay vấn đề bình đẳng giới chủ yếu chỉ được nhìn chủ yếu từ mỗi giới (chủ yếu từ góc độ của phụ nữ) và thiếu hiểu biết quan điểm thực sự của nam giới trong xã hội đương đại, cũng như nguyên nhân thực sự phía sau của bất bình đẳng. Các vận động xã hội và chính sách phải nhắm đến thủ phạm của bất bình đẳng giới là khuôn mẫu giới, chứ không phải do giới này hay giới kia gây ra. “Nếu các thảo luận xã hội, thậm chí các giải pháp chỉ tập trung vào phụ nữ thì có thể dẫn đến việc ngầm định nam giới là thủ phạm của bất bình đẳng, và từ đó nam giới có thể bị bỏ rơi trong tiến trình thúc đẩy bình đẳng giới”, bà cho biết. Khi có “đích ngắm” chung (khuôn mẫu giới) thì việc có cả nam giới và phụ nữ tham gia giải quyết vấn đề chung sẽ khả thi và hiệu quả hơn.

Mặt khác, bà cũng cho biết các thảo luận trên mạng xã hội về bình đẳng giới đang tập trung vào việc phân công công việc (ai làm gì, làm nhiều hay ít, việc nặng hay nhẹ, việc quan trọng hay không quan trọng, việc phù hợp hay không phù hợp). Sự so sánh này không hợp lý, “vì nó phụ thuộc vào bối cảnh của từng gia đình và cảm nhận của từng cá nhân nên dẫn đến những căng thẳng và bế tắc khi tìm ra giải pháp”, bà Phương nhận định. Chính vì vậy, thúc đẩy bình đẳng giới không nên khuyến khích phụ nữ phấn đấu theo những tiêu chuẩn thành công của nam giới, cũng như bình đẳng giới trong lao động và nghề nghiệp không nhất thiết khuyến khích phụ nữ làm những công việc như nam giới, vì điều đó sẽ chỉ làm tăng lên gánh nặng cho phụ nữ trong bối cảnh những nền tảng có tính cấu trúc của xã hội chưa dễ thay đổi.  

Nhìn chung, mặc dù hiện nay đã xuất hiện xu hướng gỡ bỏ các khuôn mẫu trong giới trẻ, nhưng phần đông cả hai giới đều vẫn nhập tâm trách nhiệm của mình, gồng mình lên để mang chiếc mặt nạ ‘nam tính’, ‘nữ tính’ ra ngoài xã hội. Trước những trông đợi của cộng đồng, con người luôn tự điều chỉnh, thậm chí hủy hoại cả bản tính tự nhiên, cố sức nam tính hóa hay nữ tính hóa để khớp với chuẩn mực của xã hội. Để hướng đến một xã hội Việt Nam bình đẳng, “chúng tôi đề nghị phải hướng đến việc ‘tháo khuôn’, cởi bỏ những khuôn mẫu giới đang đè nặng lên thực hành làm đàn ông và làm đàn bà”, PGS.TS Phạm Quỳnh Phương kết luận.

Anh Thư / Tạp Chí Tia Sáng

Xu hướng dòng tiền đầu tư chung cư tiếp tục đổ về “thủ phủ công nghiệp” Bình Dương trong năm 2021


Xu hướng ly tâm dịch chuyển dòng vốn đầu tư xuôi chiều, lan tỏa dần ra các khu vực tỉnh thành ven trung tâm, khi mà quỹ đất sạch tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM ngày một khan hiếm sẽ tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trong năm 2021.

Xu hướng dòng tiền đầu tư chung cư tiếp tục đổ về

Theo báo cáo thị trường của Savills Việt Nam, năm 2020, thị trường căn hộ TP.HCM đối mặt với không ít khó khăn. Nguồn cung sơ cấp cả năm ở mức thấp nhất trong 5 năm với hơn 25.300 căn, giảm mạnh 38% theo năm do nguồn cung mới hạn chế và lượng hàng tồn thấp. Căn hộ hạng C tiếp tục chiếm lĩnh nguồn cung cả năm với 65% thị phần. 

Việc khan hiếm nguồn cung đã kéo theo lượng giao dịch thấp nhất trong 5 năm, chỉ đạt gần 22.700 căn. Tuy nhiên, chính nguồn cung khan hiếm này đang “bắt lửa” cho xu hướng dịch chuyển lớn của các nhà đầu tư sang những khu vực giáp ranh TP.HCM nhằm tận dụng chính sách thu hút đầu tư của địa phương và quỹ đất lớn cũng như giá thành đáp ứng được nhu cầu người mua nhà.

Về xu hướng chung, từ những áp lực cạnh tranh gay gắt, các chủ đầu tư trên thị trường sẽ tập trung phát triển dự án căn hộ hoặc các phức hợp đô thị có sự khác biệt trong thiết kế, tích hợp nhiều yếu tố đáp ứng nhu cầu sống của cư dân. Đồng thời, áp dụng nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn thu hút người mua nhà như chính sách thanh toán, gói hỗ trợ tín dụng với lãi suất thấp và thời gian ân hạn kéo dài, chương trình khuyến mãi, rút thăm may mắn,…

Nhiều chuyên gia nhận định, xu hướng ly tâm dịch chuyển dòng vốn đầu tư xuôi chiều, lan tỏa dần ra các khu vực tỉnh thành ven trung tâm, khi mà quỹ đất sạch tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM ngày một khan hiếm sẽ tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trong năm 2021. Đặc biệt, những điểm sáng như Bình Dương, Long An, Đồng Nai,… đang trở thành nơi thu hút mạnh nguồn vốn đầu tư và  dự báo cho đợt bùng nổ nguồn cung tiếp theo trong thời gian tới.

Góp phần to lớn trong xu hướng dịch chuyển nguồn cung nhà ở ra khỏi TP.HCM trong thời gian gần đây chính là nhiều cơ sở hạ tầng tương lai như tuyến tàu điện Metro số 1 và Đường Vành đai 2, 3, các tuyến cao tốc và đường sắt kết nối liên vùng cũng đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thành. Trong danh sách những thị trường mới “trỗi dậy” trong năm 2021, Bình Dương là cái tên được giới chuyên gia đánh giá rất cao về triển vọng bứt phá, trở thành “điểm trũng” hấp dẫn dòng tiền đầu tư dài hạn.

Giải thích thêm về “hiện tượng” này, chuyên gia BĐS cá nhân Phan Công Chánh cho rằng để nâng cao sức hút đối với dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước, năm 2021 Bình Dương sẽ chi gần 10.000 tỉ đồng để thực hiện nâng cấp cơ sở hạ tầng. Điển hình là đầu năm 2021 sẽ cải tạo và mở rộng tuyến đường huyết mạch Quốc Lộ 13, đoạn qua Thuận An kéo dài từ cổng chào Vĩnh Phú đến điểm giao đường Lê Hồng Phong với quy mô 8 làn xe, lộ giới 64m, dự kiến hoàn thành trước 2023.

Đặc biệt, mới đây UBND tỉnh Bình Dương vừa công bố quy hoạch trục Quốc lộ 13 chạy từ trung tâm Lái Thiêu tới đường Nguyễn Văn Tiết thành đại lộ kinh tế, tài chính, dịch vụ lớn nhất của Bình Dương. Theo quy hoạch, trong tương lai, các tòa tháp biểu tượng, tháp tài chính, bệnh viện, đại học, khu dân cư cao cấp, văn phòng, khách sạn 5 sao được bố trí dọc 2 bên đại lộ. Quanh đại lộ này sẽ phát triển 5 trung tâm thương mại cấp đô thị, phụ trợ cho trục chính với: trung tâm 1 tọa lạc tại Lái Thiêu; trung tâm 2 thuộc khu vực ngã tư quốc lộ 13 và đường An Thạnh – Bình Chuẩn; trung tâm 3 chạy dọc ngã 5 An Phú và đường DT473; trung tâm 4 và 5 thuộc trục ngang Lái Thiêu – Dĩ An với ngã tư quốc lộ 13 và trục Bình Hòa – Vĩnh Phú.

Không những vậy, Bình Dương còn được mệnh danh là thủ phủ công nghiệp của nước ta. Tính đến thời điểm hiện tại, Bình Dương hiện đang có hơn 50.000 chuyên gia sinh sống và làm việc tại các khu công nghiệp. Bình Dương hiện cũng đang quy hoạch phát triển mở rộng thêm 34 khu công nghiệp với tổng diện tích 14.790 ha. Dự kiến trong tương lai các khu công nghiệp này hoàn thành sẽ thu hút một lượng lớn chuyên gia đến làm việc tại Bình Dương, có thể tăng lên 100.000 người. Khi đó, nhu cầu về nhà ở cũng sẽ tăng mạnh theo.

Cùng với những yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, thị trường bất động sản tại Bình Dương, đặc biệt là Thuận An nóng chưa từng có. Trong năm 2020, Bình Dương chứng kiến làn sóng đổ bộ của nhiều ông lớn với những siêu dự án có tổng mức đầu tư hơn 2 tỉ USD, nguồn cung căn hộ khoảng 20.000 căn nửa cuối năm.

Bình Dương không chỉ đang thu hút các nhà đầu tư trong nước như Công ty cổ phần Vinhomes, Tập đoàn Đất Xanh, Phát Đạt, Danh Khôi, Quốc Cường Gia Lai, Hưng Thịnh, LDG Group, Bcons Group… mà còn hút vốn từ các nhà đầu tư ngoại như Tập đoàn Sembcorp Industries và Tokyu Group. Trong đó, Thuận An chiếm tỉ trọng cao nhất, 15.000 căn hộ. Giá bán căn hộ trung bình ở Bình Dương đã tăng 15% mỗi năm trong giai đoạn 2017 – 2020. Tính đến tháng 10/2020, giá căn hộ tại đây đạt gần 42 – 45 triệu/m2, tăng đáng kể từ mức 20 – 25 triệu/m2 trong năm 2018.

Tại Thuận An, dự án có quy mô lớn nhất hiện nay phải kể đến Astral City của chủ đầu tư Phát Đạt nằm ngay mặt tiền quốc lộ 13 ngay trung tâm cung đường kinh tế – tài chính và dịch vụ mới được quy hoạch. Dự án được xây dựng trên diện tích 3,73 ha gồm 8 block cao 40 tầng nổi và 3 tầng hầm, dự kiến dự án cung ứng ra thị trường khoảng 5.200 căn hộ. Astral City sở hữu nhiều tiện ích cao cấp như hồ bơi vô cực, nhiều vườn thượng uyển và chill bar, vườn yoga, vườn thiền trên. Hiện Astral City đang được giới thiệu ra thị trường với chính sách ưu đãi thanh toán 30% cho đến khi nhận nhà, khách hàng chỉ cần thanh toán 100 triệu đồng đợt đầu tiên và 1% mỗi tháng tiếp theo. 

Với dòng tiền đang ồ ạt đổ về Bình Dương, Long An, Đồng Nai… T.S Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu chiến lược Thượng hiệu và Cạnh tranh cho rằng nhà đầu tư cần chú ý 4 yếu tố khi đầu tư vùng ven, bao gồm tiềm năng kết nối, sự quyết liệt của chính quyền địa phương, sự vào cuộc của các chủ đầu tư “đầu đàn” và cuối cùng mới tới tiềm năng tăng trưởng của tỉnh. Theo ông, tính kết nối của địa phương về hạ tầng giao thông là yếu tố then chốt quan trọng nhất khi lựa chọn địa phương để đầu tư.

Còn theo TS. Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Savills Việt Nam, với bối cảnh hiện nay, các nhà đầu tư nên hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính. Pháp lý dự án là quan trọng. Cuối cùng là việc chọn lựa dự án có thể đạt được các mục tiêu mà mình đưa ra thì phải dựa trên các yếu tố như tính thanh khoản, giá trị gia tăng và quản trị rủi ro vì đây là ba yếu tố quan trọng khi chúng ta đầu tư vào một dự án.

Lan Nhi / Theo Doanh nghiệp & Tiếp thị

Bệnh Đột Quỵ


Đột quỵ – căn bệnh của thời đại

Đột quỵ được ví như “sát thủ giấu mặt”, là nguyên nhân tử vong đứng thứ 3 chỉ sau ung thư và bệnh tim mạch, nhưng đứng hàng đầu về tỉ lệ tàn tật. Nếu trước đây đột quỵ thường gặp ở người lớn tuổi thì nay bệnh nhân của căn bệnh này dần dần trẻ hóa.

Di chứng của căn bệnh này đang trở thành một vấn đề lớn cho cả gia đình lẫn xã hội. Nhiều người đang là trụ cột của gia đình, bỗng thành người tàn phế, sống hoàn toàn phụ thuộc vào người thân.

Gãy trụ cột gia đình

Chị nằm gần như bất động, đầu cạo trọc, lỗ mũi gắn đủ thứ dây nhợ, chỉ còn đôi mắt thỉnh thoảng chớp chớp như muốn nói điều gì. Chỉ mới đây thôi người phụ nữ này vẫn khỏe mạnh, một tay chèo chống nuôi hai đứa con cùng mẹ già suốt bao năm qua.

Thực tại đầy éo le này là của chị Huỳnh Thị Nguyệt, 44 tuổi, quê ở huyện Cái Bè (Tiền Giang). Đang sống bình an với việc bán phở mỗi ngày ở quê, thu nhập chừng 200 ngàn/ngày, chị bất ngờ gặp tai họa vào rạng sáng 17-12.

“Khoảng 1h sáng bà ấy thức dậy đi chợ mua đồ về nấu phở, đột nhiên té nhào đập đầu xuống nền gạch. Bà ấy cố hết sức lết vào nhà đập cửa kêu cứu hai đứa con rồi nhờ người đưa đi cấp cứu trong tình trạng méo miệng, ú ớ, tay và chân liệt một bên”, anh Nguyễn Văn Lý (43 tuổi), người thân của bệnh nhân, kể.

Gia đình tức tốc chuyển chị lên bệnh viện huyện và chỉ ít phút kiểm tra, bác sĩ quyết định chuyển thẳng lên Bệnh viện Nhân dân 115 ngay trong đêm với hi vọng kịp thời gian vàng. Chị nhanh chóng được chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật lấy huyết khối thông tắc mạch máu trong não.

Được cứu thoát khỏi lưỡi hái tử thần, nhưng di chứng để lại cho chị khá nặng nề. Hôm chúng tôi gặp (5 ngày sau phẫu thuật), chị nằm gần như bất động, chưa nói được gì dù đôi môi mấp máy.

“Bây giờ mọi sinh hoạt, ăn uống tôi đều phải phụ giúp chị” – anh Lý nói – “Từ ngày bà ấy nhập viện, mọi việc trong gia đình bị đảo lộn hết”. Phía sau chị Nguyệt, hai đứa con và người mẹ già yếu chưa biết trông cậy vào đâu. `

Cuộc đời của ông Mai Văn Sang (53 tuổi, ngụ huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận) thay đổi hoàn toàn sau một giấc ngủ. Chỉ sau một cơn “ú ớ” giữa đêm khuya, giờ đây ông Sang phải nằm trên giường bệnh, mọi sinh hoạt đều trông chờ vào người vợ, vốn là người sống phụ thuộc lâu nay.

Với một mẫu khoai mì bình thường chỉ đủ trang trải chi tiêu hằng ngày và lo cho con gái út học đại học, từ khi ông Sang nhập viện, gia đình rơi vào cảnh bí bách, các con gom góp chút đỉnh, cộng với tiền vay mượn để trang trải viện phí.

 “Tui bị tiểu đường lâu. Ở nhà ổng là vai chính, đến chén dĩa tui còn không rửa được. Giờ ổng đổ bệnh, tui cũng yếu lắm, có đỡ nổi ổng đâu” – bà Nguyễn Thị Hồng Diệu (vợ ông Sang) than thở. 

Người phụ nữ này chỉ biết nhắc đi nhắc lại lời bác sĩ dặn dò, rằng “Sau ca mổ, di chứng của ổng nặng nề lắm, có thể sẽ nằm liệt một chỗ, gia đình từ nay cố gắng chăm sóc”.

Hiếm gia đình nào lại mang nỗi ám ảnh về đột quỵ như gia đình chị Nguyễn Thị Kim Long ở huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. Có đến 5 người thân của chị bị đột quỵ, trong đó 3 người đã qua đời.

Gác lại công việc dạy học để vào bệnh viện chăm sóc anh trai đột quỵ, chị Long nói: “Nếu anh tôi không thể phục hồi, tôi là người duy nhất có thể gánh vác công việc gia đình. Nhưng tôi còn chồng con và phải lo cho cha mẹ già nữa”. Chị cố gắng gạt đi những ý nghĩa về ngày mù mịt có thể sẽ xảy ra đó.

Người anh trai này của chị Long (anh Nguyễn Minh Trãi, 40 tuổi) là người thứ 5 trong gia đình chị bị đột quỵ. Hôn nhân không trọn vẹn, anh Trãi sống với cha mẹ già và là trụ cột của gia đình ba người. 

Trước đây, anh chạy xe ôm, sau đó chạy taxi. Một năm nay dịch bệnh bùng phát, taxi ế ẩm, anh chuyển qua chạy thời vụ cho các nhà xe du lịch đi khắp Tây Nguyên, miền Tây. Ngày 22-12 vừa qua trở thành ngày định mệnh khi đột nhiên anh gây tai nạn do va quẹt một chiếc xe gắn máy lúc đang cầm lái trên đường.

“Tai nạn không nghiêm trọng. Nhưng người đi đường thấy anh trong trạng thái lơ mơ nên tìm cách liên lạc đưa về nhà. Từng chứng kiến nhiều người trong gia đình đột quỵ, tôi đoán được triệu chứng và chuyển ngay vào bệnh viện cấp cứu”, chị Long kể.

Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai, bệnh nhân được tiêm hai mũi thuốc tiêu sợi huyết nhưng không có tác dụng. Anh được chuyển lên Bệnh viện Nhân dân 115 cấp cứu.

Sau khi được can thiệp làm tan cục huyết khối, anh thoát khỏi nguy cơ tử vong nhưng nửa người bên phải yếu, và chưa thể nói chuyện. Chuyện phục hồi của anh, như bác sĩ nói, còn “tùy vào khả năng, cơ địa của mỗi người”.

Chị Long nói rằng chị bị ám ảnh, không biết lúc nào sẽ đến lượt mình. “Ngoài anh trai đang bị đột quỵ, cách đây một năm người chị cả của tôi cũng bị đột quỵ qua đời tại bệnh viện. 

Trước đó cha tôi chỉ trong vòng 6 năm đã từng trải qua 3 lần bị đột quỵ và may mắn đều qua khỏi, đó là chưa kể em trai của mẹ và em gái của ba đều qua đời do đột quỵ ở tuổi đời còn rất trẻ”, chị Long kể trong lúc thay tã cho người anh đang nằm bất động trên giường bệnh.

Trong 1 tháng đầu tiên thành lập (tính từ ngày 9-11-2020), Trung tâm đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận 1.000 bệnh nhân cấp cứu, 10% trong số này dưới 44 tuổi – lứa tuổi được cho là trẻ với bệnh đột quỵ.

Bác sĩ Mai Duy Tôn, giám đốc trung tâm, cho biết xu hướng bệnh nhân đột quỵ ngày càng trẻ: “Chúng tôi đã gặp bệnh nhân đột quỵ mới 14 tuổi. Giữa tháng 12-2020 có gần 10 bệnh nhân trẻ điều trị tại trung tâm”.

Khoảng đầu tháng 12-2020, Trung tâm đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một thiếu niên 14 tuổi. Em tới bệnh viện với biểu hiện đau đầu nhiều. 

Kết quả chụp cắt lớp cho thấy có dị dạng mạch não, nhưng rất may là chưa có rối loạn về vận động. Bệnh nhân còn trẻ nên các bác sĩ đã tìm cách can thiệp bằng phẫu thuật để điều trị triệt căn.

Theo bác sĩ Tôn, hầu hết bệnh nhân đột quỵ ở lứa tuổi trẻ có liên quan đến các yếu tố nguy cơ: tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa, các bệnh lý tim mạch, lối sống không lành mạnh như lạm dụng thuốc lá, rượu bia, ít vận động thể lực… 

Ngoài ra, có một tỉ lệ nhất định có liên quan đến bất thường bẩm sinh, các dị dạng mạch máu từ khi còn nhỏ và khi bất thường này đủ lớn, mạch máu sẽ vỡ, hoặc một số người có yếu tố tăng đông (khuynh hướng dễ sinh huyết khối), dễ làm tắc nghẽn mạch máu.

Phần lớn bệnh nhân đột quỵ sẽ gặp các di chứng như liệt vận động, ảnh hưởng vùng chức năng về nhận thức, ngôn ngữ, như hôn mê kéo dài, nói ngọng… 

Nhưng có một số bệnh nhân tử vong trong thời gian ngắn ngay sau khi có tình trạng bệnh, như ca bệnh của diễn viên Chí Tài gần đây.

Từng có một số ca tử vong do dị dạng mạch máu, bệnh nhân mới dưới 40 tuổi, mạch máu vỡ gây chảy máu ồ ạt, chèn ép các chức năng về hô hấp, tuần hoàn, lụt não, bệnh diễn biến cấp tính với lượng máu chảy rất nhiều trong một thời gian ngắn dẫn đến tử vong, bệnh nhân hoàn toàn không có dấu hiệu để dự báo bệnh trước đó.

Đột quỵ và thuốc lá – cặp đôi tai họa

Hôm 15-12, Trung tâm đột quỵ Bệnh viện trung ương quân đội 108 tiếp nhận hai ca bệnh nhồi máu não cấp. Cả hai bệnh nhân, 44 và 48 tuổi, đều có tiền sử nghiện thuốc lá lâu năm.

Bệnh nhân 44 tuổi nghiện thuốc lá lâu năm, vào viện do đột ngột liệt nửa người bên phải, tình trạng nặng tăng dần, từ nói khó khăn tới không thể nói được, ý thức lơ mơ. 

Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân liệt nửa người do nhồi máu não bán cầu trái, tắc động mạch não bên trái, tiến hành can thiệp lấy huyết khối và đặt stent ở dốc động mạch cảnh.

Bệnh nhân 48 tuổi nghiện thuốc lá trên 20 năm, mỗi ngày trung bình hút 1,5 gói thuốc. Bệnh nhân đang làm việc thì đột nhiên tê yếu nửa người bên trái, không nhấc được chân tay lên. Tại Bệnh viện 108, bệnh nhân này cũng được chẩn đoán liệt nửa người trái do nhồi máu não cấp.

Theo bác sĩ Nguyễn Văn Tuyến, giám đốc Trung tâm đột quỵ Bệnh viện 108, ngoài những yếu tố về sắc tộc, giới tính, gene không thể thay đổi được, có những căn nguyên dẫn đến đột quỵ có thể thay đổi, đặc biệt là dự phòng các yếu tố nguy cơ.

“Đột quỵ đặc biệt cao ở những người có từ 2-3 yếu tố nguy cơ trở lên. Hai bệnh nhân trên tuổi còn trẻ, tiền sử hoàn toàn khỏe mạnh, tập thể dục thường xuyên, không bị tăng huyết áp, không bị tiểu đường, xét nghiệm mỡ máu bình thường, không có yếu tố nguy cơ nào khác ngoài hút thuốc lá lâu năm” – ông cho biết.

Sức khỏe hai bệnh nhân này đều đang tiến triển tốt do đến bệnh viện trong thời gian vàng (giờ thứ 3 – thời gian đưa vào bệnh viện và giờ thứ 6 – thời gian cấp cứu, từ khi khởi phát bệnh) và được can thiệp kịp thời.

Tuy nhiên nhiều bệnh nhân khác không được may mắn như vậy. Theo bác sĩ Tôn, nhiều ca bệnh đột quỵ để lại di chứng suốt đời như liệt vận động, rối loạn ngôn ngữ, ảnh hưởng về nhận thức… Người bệnh cũng dễ bị đột quỵ trở lại nếu không giữ gìn…

Cả nước mới có 12 trung tâm đột quỵ

Bộ Y tế hướng dẫn mỗi tỉnh thành nên có một trung tâm/khoa đột quỵ để có thể tiếp nhận bệnh nhân sớm, điều trị kịp thời trong giờ vàng, nhưng đến nay, cả nước mới có 12 trung tâm đột quỵ. 

Mục tiêu từ nay đến năm 2025 sẽ phải phủ sóng các trung tâm này trên toàn quốc để nâng cao chất lượng dự phòng sớm và điều trị cho người dân được tốt hơn.

Tại TP.HCM, Trung tâm đột quỵ của Bệnh viện Nhân dân 115 có quy mô lớn nhất, đầy đủ kỹ thuật điều trị đột quỵ và cũng là bệnh viện đầu tiên của châu Á nhận “Chứng nhận đạt chuẩn chất lượng điều trị vàng” của Hội Đột quỵ thế giới.

Chi phí điều trị cho bệnh nhân đột quỵ

Theo ông Mai Duy Tôn, giám đốc Trung tâm đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai, các chi phí điều trị tùy thuộc vào chỉ định can thiệp cụ thể, thời điểm bệnh nhân vào viện sớm hay muộn, có biến chứng kéo dài hay không.

“Nếu bệnh nhân được đưa vào bệnh viện sớm (tốt nhất là trong vòng 4 giờ 30 phút kể từ khi khởi bệnh, không có chỉ định can thiệp), chi phí điều trị sẽ trong khoảng 20 triệu đồng. 

Nếu bệnh nhân có chỉ định can thiệp, chi phí khoảng 60 – 200 triệu đồng. Trường hợp bệnh nhân bị biến chứng, liệt, cần nhiều người hỗ trợ, chăm sóc thì chi phí là không thể tính toán hết”.

Bé trai 3 tuổi bị đột quỵ

Bệnh viện Nhi đồng thành phố (TP.HCM) vừa cứu sống bé trai 3 tuổi (tỉnh Vĩnh Long) bị đột quỵ xuất huyết não. Trước đó, bé đang chơi với bạn thì bất ngờ té xuống sàn, co giật và bất tỉnh. 

Gia đình tức tốc đưa bé đến bệnh viện. Các bác sĩ cho biết nguyên nhân khiến bé bị xuất huyết não là túi phình mạch máu não. Các bác sĩ đã đặt stent chuyển dòng để tránh tình trạng xuất huyết não thêm mà không cần phẫu thuật.

Theo TS Trần Viết Lực, giảng viên khoa thần kinh Trường ĐH Y dược Hà Nội, tỉ lệ tái phát đột quỵ là 15 – 40% trong số bệnh nhân còn sống sót.

Để giảm nguy cơ tái phát đột quỵ cần phải xác định và kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy cơ mà hàng đầu là tăng huyết áp – dẫn đến đột quỵ ở cả hai thể gồm nhồi máu não và chảy máu não.

HOÀNG LỘC – LAN ANH – XUÂN LONG / Theo TTCT


Đột quỵ: Tàn phế ghê gớm hơn tử vong

“Theo Hội Đột quỵ của Mỹ, cứ trong 100 bệnh nhân bị đột quỵ thì có đến 70 người không thể quay trở lại công việc trước đó. Tử vong do đột quỵ thật đáng sợ nhưng theo tôi, cái ghê gớm hơn là sự tàn phế, đặc biệt với những người còn trẻ tuổi” – PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng, phó chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, trưởng khoa bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 TP.HCM, nói với TTCT.

Nhưng nhắc đến đột quỵ, nhiều người vẫn rất mơ hồ, thậm chí có người còn nghĩ do trúng gió…

Đột quỵ có hai loại, do tim và não, đều xuất phát từ thuyên tắc mạch máu nuôi tim hoặc não. Đột quỵ tim thường gây tử vong rất nhanh (sau vài giờ), trong khi với đột quỵ não, thời gian dẫn đến tử vong có thể kéo dài vài ngày. 

Thường bệnh lý đột quỵ chủ yếu liên quan đến tuổi tác, nhưng trước đây tuổi thường gặp là 60, nay có xu hướng trẻ hóa, có lúc đột quỵ xảy ra với những người trẻ dưới 14 tuổi.

Dấu hiệu của một người bị đột quỵ khá dễ nhận biết, người bình thường cũng có thể chẩn đoán được: đột nhiên bị yếu nửa người, tay, chân cùng một bên; méo miệng; nói đớ, ú ớ hoặc hỏi câu này người bệnh trả lời câu khác…

Vậy đâu là sự giống nhau và khác nhau giữa đột quỵ ở người lớn tuổi và người trẻ (trẻ em), thưa bác sĩ?

Có sự khác biệt về nguyên nhân. Với người cao tuổi, đột quỵ thường liên quan đến các bệnh lý tuổi tác: cao huyết áp, tiểu đường, xơ vữa mạch máu, rối loạn chuyển hóa lipid… Trải qua một thời gian mắc bệnh, nếu không được kiểm soát tốt, họ có nguy cơ bị đột quỵ. 

Còn đột quỵ ở người trẻ (trẻ em) chủ yếu do bẩm sinh như tim bẩm sinh hoặc dị dạng các mạch máu trong não. Ở lứa tuổi này, các dấu hiệu ban đầu khá mờ nhạt, rất dễ nhầm lẫn với những bệnh lý co giật, viêm màng não, yếu liệt tay chân…

Mặt khác, trẻ em châu Á thường bị đe dọa bởi bệnh moyamoya (rối loạn mạch máu tiến triển hiếm gặp trong não), gây chít hẹp mạch máu, cũng là một nguyên nhân đột quỵ.

Về mặt quy trình điều trị đột quỵ cấp của thế giới, ở trẻ em và người lớn đều giống nhau là cùng sử dụng thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch, hoặc lấy huyết khối thông tắc mạch máu lớn. 

Tuy vậy, đột quỵ ở người trưởng thành thường dễ dàng điều chỉnh, ở trẻ em lại rất khó bởi do bẩm sinh. Nếu được phát hiện điều trị trong “thời gian vàng”, trẻ em lại có lợi thế hơn về khả năng phục hồi các chức năng vận động; chức năng thần kinh, vì thế các tai biến thường thấp hơn.

BA MỐC THỜI GIAN VÀNG

Bác sĩ vừa nhắc đến “thời gian vàng” cứu người bệnh. Thời gian vàng ở đây được hiểu như thế nào?

Thời gian vàng là thời gian mà nếu bệnh nhân đột quỵ được đưa đến đúng thời điểm đó có thể được điều trị cứu sống. Chúng ta có 3 giờ vàng gồm 3 giờ, 4,5 giờ và 6 giờ. 

Nếu 100 bệnh nhân đến trong vòng 3 giờ sẽ có 90% người đủ điều kiện điều trị tái thông tan cục huyết khối; đưa đến trong vòng 4,5 giờ chỉ còn 50-60%, và trong vòng 6 giờ chỉ còn 30-40%.

Ngoài 3 giờ vàng này, một số trung tâm đột quỵ hiện nay được trang bị thêm công cụ sử dụng trí tuệ nhân tạo RAPID. Ứng dụng này cho phép mở rộng cửa sổ điều trị lên đến 24 giờ so với 6 giờ trước đây, nghĩa là có thêm 18 giờ cho những người bệnh không may phát hiện muộn bị đột quỵ. 

Tuy nhiên chỉ tối đa 20% bệnh nhân đủ điều kiện xử lý theo quy trình này do nhiều trường hợp phát hiện muộn hoặc khâu chẩn đoán ban đầu không xác định được nguyên nhân dẫn đến đột quỵ.

Như vậy, thời gian là chìa khóa quan trọng nhất để cứu sống người bệnh đột quỵ?

Đúng thế. Đối với đột quỵ, yếu tố giúp bác sĩ điều trị thành công là thời gian. Nếu tiết kiệm được thời gian, sẽ tiết kiệm được nhu mô não. 

Nghiên cứu thấy rằng với một bệnh nhân bị tắc mạch máu não lớn, cứ mỗi phút trôi qua có khoảng 2 triệu tế bào não sẽ mất đi không thể phục hồi. Khi phát hiện một người có dấu hiệu đột quỵ, cách tốt nhất là đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất và có khả năng điều trị đột quỵ. 

Nếu chúng ta đưa bệnh nhân đến cơ sở gần nhất nhưng không có khả năng điều trị đột quỵ, rồi lại chuyển đến một bệnh viện khác, thì điều này đôi khi làm mất thời gian vàng.

Tuyệt đối tránh thực hiện các biện pháp gây hại cho bệnh nhân như hạ áp, nhể kim đầu ngón tay, uống thuốc không rõ loại.

Để giải quyết các vấn đề này, dự kiến đầu năm 2021, Hội Đột quỵ TP.HCM sẽ đưa vào sử dụng một app hỗ trợ bệnh nhân. Đó là dù bất cứ ở đâu, nếu có triệu chứng bị đột quỵ, app này sẽ hỗ trợ tìm bệnh viện có khả năng điều trị đột quỵ gần nhất.

Chuyên gia hàng đầu của ngành đột quỵ, giáo sư thần kinh học Luis Caplan (Mỹ) nói: “Để điều trị, phòng ngừa một cách tối ưu, chúng ta hãy tìm hiểu cơ chế của đột quỵ”. Ở nhiều hội nghị, các bác sĩ thường nhắc đến câu nói này.

Đó là câu mà chúng tôi luôn nằm lòng. Bởi đột quỵ có nhiều nguyên nhân, nếu hiểu được nguyên nhân gốc rễ trước khi điều trị thì việc phòng ngừa mới đạt được hiệu quả tối ưu. 

Như một bệnh nhân đột quỵ do bất thường nhịp tim, cụ thể là rung nhĩ, nếu bác sĩ không tìm ra được nguyên nhân rung nhĩ mà vội vã cho các loại thuốc khác thì chắc chắn sớm muộn bệnh nhân đó sẽ bị đột quỵ trở lại. Ngược lại, khi xác định được thủ phạm gây ra đột quỵ, ắt sẽ có phác đồ, chiến lược điều trị phù hợp.

Đâu là rào cản lớn nhất trong điều trị bệnh nhân đột quỵ ở Việt Nam hiện nay, thưa bác sĩ? 

Điều trị đột quỵ không chỉ phụ thuộc vào bác sĩ đột quỵ. Muốn cứu sống người bệnh trong giờ vàng, đòi hỏi một sự quan tâm, phối hợp tốt, từ lãnh đạo bệnh viện đến giữa các êkip ở các bộ phận, khoa phòng. 

Một số nơi vẫn chưa có sự liên thông giữa lãnh đạo bệnh viện, bác sĩ cấp cứu – hình ảnh học – đột quỵ – ngoại thần kinh – hồi sức… khiến giờ vàng cứu người bệnh vuột mất.

Ở các nước đang phát triển đang có sự khác biệt với phương Tây trong phòng ngừa thứ phát. Điều này có thể đến từ sự sai sót của các bác sĩ tuyến sau hoặc từ ý thức tuân thủ điều trị của người bệnh quá kém. Nhiều bệnh nhân sau đột quỵ may mắn phục hồi nghĩ rằng “mình đã bình thường và không cần uống thuốc nữa”. 

Điều này rất nguy hiểm, bởi việc phòng ngừa phải lâu dài, thậm chí suốt đời. Một số bệnh nhân chuyển qua sử dụng thực phẩm chức năng vốn chỉ có tác dụng hỗ trợ chứ không thể thay thế được các loại thuốc bác sĩ kê toa.

Đã có khá nhiều bệnh viện được trao chứng nhận đạt “Tiêu chuẩn vàng điều trị đột quỵ” của Hội Đột quỵ thế giới. Chứng nhận này sẽ mang lại lợi ích gì cho người bệnh?

Ở Việt Nam thậm chí có bệnh viện còn đạt tiêu chuẩn kim cương. Tiêu chuẩn này có thể hiểu là chuẩn mực chung, bao gồm các khuyến cáo tiến bộ, bắt buộc bác sĩ phải làm cho bệnh nhân. 

Tiêu chuẩn này giúp xác định bệnh nhân có được sử dụng thuốc tiêu sợi huyết; lấy huyết khối; phòng ngừa thứ phát, kê toa các loại thuốc thiết yếu; chẩn đoán bằng các phương tiện hình ảnh học hiện đại. Điều này có nghĩa người bệnh đột quỵ ngày càng có lợi hơn.

Bác sĩ có thể đưa ra các dự báo về xu hướng đột quỵ thời gian tới?

Dựa trên các nghiên cứu gần đây, có một dự báo rất không hay cho các nước đang phát triển, khu vực Đông Nam Á, kể cả Trung Quốc, trong đó có Việt Nam: tỉ lệ đột quỵ tăng theo cấp số cộng. Trong khi ở các nước phương Tây, Âu Mỹ, tỉ lệ đột quỵ mỗi năm giảm rõ rệt…

Lý do là lối sống ở các nước đang phát triển đang có xu hướng thiếu lành mạnh, khả năng gìn giữ sức khỏe khá thấp, điển hình tỉ lệ hút thuốc lá quá nhiều, đặc biệt nam giới (70% bệnh nhân đột quỵ nam giới đều hút thuốc lá).

Việt Nam đang ở đâu trong bản đồ điều trị đột quỵ thế giới? 

Cách đây 25 năm, Việt Nam chỉ có một máy CT-Scan. Điều này có nghĩa khi có một bệnh nhân đột quỵ, bác sĩ không thể thấy gì trong đầu họ, không thể biết đột quỵ do tắc mạch máu, chảy máu, vỡ mạch máu hay u bướu. 

Gần như có một câu hỏi to tướng không thể lý giải được. Khi đã không lý giải được, bác sĩ sẽ không thể chặn đứng diễn tiến của bệnh, chỉ còn cách điều trị triệu chứng giúp bệnh nhân giảm bớt sự khó chịu.

Giờ đã khác hẳn. Trong điều trị đột quỵ cấp, chúng ta đã làm được tất cả các kỹ thuật như tiêu sợi huyết tĩnh mạch, lấy huyết khối bằng dụng cụ trong khoảng thời gian ngắn nhất, giống như các nước phát triển.

Mặt khác, các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại (MR, CT-Scan, phần mềm trí tuệ nhân tạo RAPID) giúp bác sĩ thấy rất rõ tất cả các tổn thương trong não. Xa hơn, có thể thấy được thể tích các nhu mô não đã chết, đang chết và có thể chết.

Bác sĩ Nguyễn Huy Thắng

HOÀNG LỘC thực hiện / Theo TTCT