Từ Mỹ đến Hàn Quốc, làn sóng kinh tế tạm bợ lan rộng


Nhu cầu tìm công việc phụ để kiếm thêm thu dịch khó khăn khiến nền kinh tế tạm bợ bùng nổ ở Hàn Quốc.

Kể từ khi đại dịch Covid-19 tấn công thủ đô Seoul (Hàn Quốc), nghệ sĩ kịch câm Kim Chan-su phải bắt đầu cuộc sống của mình với hai công việc đan xen. Anh vừa làm nghệ sĩ xiếc, vừa phải đảm nhận thêm công việc chuyển phát nhanh bán thời gian để trang trải thu nhập.

Khi không có lịch diễn, anh Kim giao thức ăn và đồ uống bằng chiếc SUV Hyundai Tucson của mình, bắt đầu từ trưa và kéo dài đến quá nửa đêm. 

“Tôi không lấy làm vui sướng gì. Để kiếm sống, tôi không còn lựa chọn nào khác”, anh Kim, 43 tuổi, nói với Bloomberg. Mỗi ngày, anh Kim phải dành hàng giờ ngồi sau vô lăng ôtô để chờ chiếc máy tính bảng báo đơn về, rồi lại tất tả để kịp giao hàng cho khách. 

Những người như anh Kim Chan-su đang có xu hướng ngày càng tăng. Dù phần lớn nhóm lao động này bị mất thu nhập, họ lại không được tính vào tỷ lệ thất nghiệp 4,2% của Hàn Quốc. Nhóm lao động này làm việc ít giờ hơn hoặc chuyển từ công việc toàn thời gian sang bán thời gian. Nhiều người sẵn sàng nhận việc làm thêm để tăng thu nhập.

MỘT NGHỀ LÀ KHÔNG ĐỦ

Theo Bloomberg, trong năm nay, số lượng lao động có việc làm nhưng thu nhập không đủ trang trải cuộc sống, buộc họ phải tìm thêm công việc thứ hai gia tăng đột biến. Bắt đầu từ Mỹ, làn sóng của nền kinh tế tạm bợ (Gig economy) lan rộng đến Hàn Quốc với số lượng người không ký hợp đồng lao động chính thức với các chủ thuê mà lựa chọn làm đối tác hay nhân viên bán thời gian ngày càng nhiều.

Theo dữ liệu thống kê Hàn Quốc, trong quý II năm nay con số này đã tăng lên mức kỷ lục 1,2 triệu người, tăng 55% so với cùng kỳ năm ngoái. Số lượng lao động tìm thêm công việc thứ hai cũng tăng hơn gấp đôi so với năm 2015, trước khi giảm nhẹ xuống 1,1 triệu người trong quý thứ III năm nay.

lan song kinh te tam bo lan rong anh 1
Tỷ lệ người lao động muốn có thêm một công việc phụ khác tăng cao trong những năm gần đây. Ảnh: Bloomberg.

Yi Junga, nhà nghiên cứu tại Dịch vụ Thông tin Việc làm Hàn Quốc, cho biết: “Xu hướng trên cho thấy nhiều người lao động cảm thấy thu nhập của mình không đủ cho cuộc sống”. “Có vẻ như có khá nhiều người đã chuyển từ công việc toàn thời gian sang đồng thời làm nhiều công việc bán thời gian”, Yi Junga cho biết thêm.

Dù số lượng người Hàn Quốc có việc làm thứ hai không nhiều như người Mỹ hoặc người Canada, các cuộc thăm dò ý kiến riêng cho thấy mối quan tâm của người Hàn Quốc đối với những hợp đồng “tạm bợ” – làm việc tự do hoặc đảm nhận thêm công việc khác bên cạnh công việc toàn thời gian – ngày càng tăng.

Theo một cuộc thăm dò ý kiến 642 người lao động của cổng thông tin việc làm JobKorea vào tháng trước, có 84% cho biết họ quan tâm đến việc có thêm công việc thứ hai. Một cuộc thăm dò ý kiến khác của cổng thông tin việc làm Incruit với 1.599 người tham gia cho thấy 13,5% người được hỏi đã từng làm thêm công việc phụ, trong khi 35,7% khác cho biết họ đang cân nhắc thêm một việc làm thứ hai. Giới trẻ Hàn Quốc bắt đầu sử dụng thuật ngữ “N-job” để ám chỉ những người có nhiều hơn một việc làm trong xã hội hiện nay.

Tuy nhiên, dù xu hướng quan tâm đến nền kinh tế tạm bợ tăng, số lượng người tìm được công việc thứ hai vẫn thấp, đặc biệt trong thời buổi đại dịch lan rộng. Số lượng lao động có việc làm phụ đạt đỉnh vào năm 2019 với 470.000 người. Con số giảm xuống còn 430.000 trong 9 tháng đầu năm 2020. Theo dữ liệu thống kê, con số này chỉ chiếm 1,6% lượng lao động ở Hàn Quốc.

“Điều này có nghĩa ngay cả với những công việc tạm bợ, dư địa cũng không còn nhiều”, ông Choo Kyung-ho, nhà lập pháp và cựu Thứ trưởng Tài chính cho biết.

MÔI TRƯỜNG CẠNH TRANH CAO

Lee Heeju là một họa sĩ minh họa đã bị công ty cho thôi việc bởi sự ảnh hưởng của đại dịch. Mỗi ngày sau khi cho con gái ngủ, bà mẹ 30 tuổi này dành ra một hoặc hai giờ để làm sách điện tử về mẹo mua nhà cho các cặp vợ chồng trẻ. Cô Lee bán các tệp PDF như vậy với giá 12.000 won/tập. 

Lĩnh vực bán kinh nghiệm và kiến thức này khá phổ biến đối với những người muốn kiếm thêm thu nhập ở Hàn Quốc. Lee đã sản xuất hai quyển và đang thực hiện quyển thứ ba. “Không kiếm được nhiều tiền nhưng cũng đủ để mua đồ ăn nhẹ cho con tôi”, cô nói. 

Cô Lee cũng cho biết lĩnh vực sản xuất mẹo vặt điện tử có tính cạnh tranh khá cao. Cô nói: “Có người kiếm được rất nhiều tiền bằng cách quảng cáo sách điện tử mà họ bán. Tôi từng tham gia các lớp học để tìm kiếm công việc thứ hai và được xem cách mọi người quảng bá nó. Có nhiều người tham gia hơn tôi nghĩ và rất khó để được chú ý”.

lan song kinh te tam bo lan rong anh 2
Anh Kim Chan-su nhận thức ăn từ quán để giao cho khách. Ảnh: Bloomberg.

Hay với anh Kim Chan-su, ngay cả khi bươn chải với hai công việc cùng lúc, người nghệ sĩ với 24 năm trong nghề vẫn có thu nhập ít hơn rất nhiều so với trước đại dịch, lúc anh chỉ làm một công việc. Trong những tháng cao điểm, Kim kiếm được khoảng 4,5 triệu won (4.100 USD) từ việc giao hàng. 

Tuy nhiên, thu nhập này của anh đã giảm một nửa trong tháng 10 trong bối cảnh các rạp xiếc chưa hoạt động trở lại và sự cạnh tranh trong ngành giao thực phẩm ngày càng tăng.

Mặt khác, việc đa nhiệm việc làm lại trở thành công việc chính của nhiều người trẻ Hàn Quốc. Kim Ji-hyun là một nhân viên bị sa thải vào tháng 4 vì công ty sụt giảm doanh thu trong bối cảnh đại dịch. Sau khi bị cho thôi việc, Kim quyết định chuyển đổi nghề nghiệp. 

Cô tự giới thiệu mình là “N-Jobler”, tức người chuyên làm nhiều công việc khác nhau. Kim thường thức dậy lúc 5 giờ sáng để tìm nguồn hàng, đăng bán sản phẩm trên Amazon và Naver và trả lời câu hỏi của khách hàng từ 10 giờ sáng đến 7 giờ tối. “Nhiều người nghĩ làm việc toàn thời gian tại một công ty là ổn định, nhưng tôi lại nghĩ điều hoàn toàn ngược lại”, cô gái 24 tuổi nói.

Bùi Ngọc / Zingnews

Đâu sẽ là thị trường chứng khoán hấp dẫn nhất châu Á năm 2021?


Theo Bloomberg, khi nền kinh tế toàn cầu phục hồi từ đại dịch, các nhà đầu tư có thể đổ tiền vào cổ phiếu công nghệ Hàn Quốc và giúp thị trường này nóng hơn bao giờ hết.

Hãng tin Bloomberg nhận định Hàn Quốc sẽ là thị trường châu Á hấp dẫn nhất đối với giới đầu tư trong năm 2021. Hiện, các quỹ đầu tư trên khắp thế giới tăng mua cổ phiếu trên thị trường này với tốc độ nhanh nhất trong vòng 4 năm. 

Nhờ đó, chỉ số giá chứng khoán Hàn Quốc Kospi trở thành chỉ số hoạt động tốt nhất châu Á trong năm 2020. Đồng won của Hàn Quốc cũng bám sát đồng NDT để chiếm vị trí hàng đầu khu vực. 

Bloomberg dẫn lời các chuyên gia dự đoán thị trường Hàn Quốc sẽ tiếp tục tăng mạnh trong năm 2021. JPMorgan dự báo chỉ số Kospi tăng 16% lên 3.200 vào cuối năm sau. Đồng won cũng có thể tăng 9% chạm ngưỡng 1.000 won đổi 1 USD – mức kỷ lục kể từ cuộc khủng hoảng toàn cầu năm 2008.

“Tôi sẽ tiếp tục ủng hộ nền kinh tế Hàn Quốc, nhất là cổ phiếu công nghệ”, ông David Chao, chiến lược gia thị trường tại Invesco (có trụ sở tại Hong Kong), tiết lộ.

“Ngành công nghiệp này sẽ được hỗ trợ bởi xuất khẩu mạnh mẽ nhờ chu kỳ gia tăng đầu tư mới chỉ ‘cất cánh’. Sau một năm đầy thử thách, ngành công nghiệp bán dẫn Hàn Quốc cuối cùng cũng bắt đầu tỏa sáng”, ông Chao khẳng định.

Thi truong Han Quoc nam 2021 anh 1
Ước tính tăng trưởng năm 2020 và 2021 của Kospi cao hơn hẳn các thị trường khác.

Bất chấp dịch Covid-19, thu nhập của các công ty thuộc chỉ số Kospi được dự báo tăng 43% trong năm 2020. Để so sánh, những doanh nghiệp của chỉ số S&P 500 có thể sụt giảm 7,2%. Trong năm 2021, ước tính tăng trưởng lợi nhuận của Kospi gấp đôi chỉ số của Mỹ.

Đà phục hồi của nền kinh tế thứ 4 châu Á còn vượt ra khỏi ngành bán dẫn. Các lĩnh vực bao gồm ôtô và hóa dầu sẽ dẫn đầu trong đà tăng chứng khoán năm 2021. Theo Bloomberg, đây có thể là trường hợp kinh điển về tăng phát giống như sự bùng nổ thị trường sau cuộc khủng hoảng năm 2009. 

Tăng phát (reflation) là khi các chính sách tài khóa hoặc chính sách tiền tệ được xây dựng để tăng sản lượng sản xuất, kích thích chi tiêu và hạn chế ảnh hưởng của giảm phát xảy ra sau một thời kì bất ổn kinh tế hoặc suy thoái kinh tế.

Trong báo cáo về triển vọng năm 2021, Credit Suisse Group AG dự báo chỉ số của các thị trường mới nổi châu Á sẽ bước vào chu kỳ “siêu thu nhập” trong bối cảnh triển vọng thương mại toàn cầu gia tăng. Tại Hàn Quốc, thu nhập đang bật tăng từ mức đáy. Sự phục hồi sẽ có lợi cho những cổ phiếu như công nghệ, ôtô và ngân hàng.

Thi truong Han Quoc nam 2021 anh 2
Đồng won được dự báo chạm ngưỡng 1.000 won đổi 1 USD và bám sát uđồng NDT. Ảnh: Reuters.

“Chúng tôi lạc quan về triển vọng của thị trường Hàn Quốc trong năm tới, do chi tiêu công nghệ đang gia tăng trên khắp thế giới. Chúng tôi nắm giữ một lượng cổ phiếu đáng kể ở Hàn Quốc và sẽ tiếp tục nắm giữ”, ông Mark Mobius, nhà đồng sáng lập Mobius Capital Partners LLP, tiết lộ.

Theo dữ liệu chính thức, xuất khẩu của Hàn Quốc tăng 27% trong 10 ngày đầu tiên của tháng 12. Riêng xuất khẩu chất bán dẫn leo dốc 52%. Các cuộc khảo sát của Bloomberg chỉ ra sau khi sụt giảm 3,9% năm 2020, xuất khẩu Hàn Quốc có thể tăng 5,5% vào năm 2021. Điều đó giúp tăng trưởng kinh tế bật tăng từ âm 1,1% năm 2020 lên 3,2% năm 2021. 

Thương mại phục hồi cũng thu hút nhà đầu tư và thúc đẩy dòng chảy thụ động vào các quỹ giao dịch hối đoái của Hàn Quốc. Nhờ đó, đồng won tăng giá hơn 6% trong năm nay. 

Thị trường Hàn Quốc có thể thu hút nhiều vốn hơn, miễn là các nhà đầu tư tiếp tục đặt kỳ vọng vào đồng USD suy yếu và sự phục hồi kinh tế sau đại dịch. “Khi thanh khoản tăng lên, các đầu tư sẽ tìm kiếm cơ hội đầu tư. Họ có thể bị thu hút bởi những cổ phiếu liên quan đến 5G ở Hàn Quốc”, chiến lược gia tiền tệ Stephen Chiu của Bloomberg Intelligence nhận định.

Thảo Cao / Theo Zingnews