[Cookie] Google tính hết rồi!


Đa phần Internet miễn phí là nhờ quan hệ “bánh ít trao đi, bánh quy trao lại” giữa các nhà cung cấp dịch vụ và người dùng. Một bên cung cấp tiện ích, bên kia để lại thông tin vàng cho quảng cáo. Google đang muốn gạt “bánh quy” ra khỏi quan hệ có qua có lại này.

 Google và cookie

Tiếng Anh có từ cookie, vừa có nghĩa đời thường là bánh bích quy, vừa là thuật ngữ công nghệ để chỉ các gói dữ liệu để nhận dạng và theo dõi thông tin người dùng trên các trang web. Thuật ngữ này xuất hiện từ giữa thập niên 1990, được cho là đặt theo fortune cookie, tức bánh quy may mắn – loại bánh giòn hình chữ V, có kẹp một mẩu giấy bên trong.

Nếu bánh quy may mắn chứa các câu cách ngôn hay lời bói thì “bánh quy công nghệ” là các đoạn mã chứa thông tin về người dùng, để từ đó các nhà quảng cáo biết họ muốn gì, thích gì để chào mời cho chính xác.

Ấy vậy mà Google, công ty thống lĩnh thị trường quảng cáo trực tuyến (chiếm 57,8% thị phần toàn cầu năm 2020, theo Adnews) hồi đầu tháng 3 lại tuyên bố sẽ không theo dõi người dùng khi họ lang thang khắp cõi mạng thông qua cookie nữa. Nghe như một tay thợ săn tuyên bố sắp tới không dùng súng nữa mà chỉ dùng tay bắt thú.

Người dùng bởi vậy có quyền nghi ngờ. Những hứa hẹn về cái ngày không còn bị bám gót có thể hóa thành tương lai mà Google củng cố thêm vị thế trong cuộc chơi, và người dùng vẫn bị theo dõi, dù có muốn “bánh quy trao lại” hay không.

Cookie là cái chi chi

Nói đơn giản, cookie cho phép một trình duyệt web ghi nhớ người dùng khi họ truy cập một trang web. Lập trình viên Lou Montulli, người phát minh ra cookie khi đang làm việc cho Hãng Netscape Communications Corp năm 1994, giải thích trong một bài viết trên blog cá nhân rằng nếu không có cookie, “mỗi lần người dùng bấm sang trang khác, họ sẽ thành một người khác [trong mắt trình duyệt] và không có cách nào gắn họ với hành động mà họ mới làm ngay trước đó”. Điều này giống như nói chuyện với người bị Alzheimei, cứ nói một câu là phải giới thiệu bản thân lại từ đầu, và cứ thế mãi mãi.

Trừ một vài trường hợp hãn hữu, khi bạn dùng Chrome một trang web, một cookie bên thứ 3 sẽ được thêm vào thiết bị. Các cookie này có thể theo dõi lịch sử lướt web của bạn và hiện quảng cáo dựa theo đó. Đây là lý do vì sao món hàng ta mới vào xem sẽ “đeo” theo suốt 2 tuần sau, đi đâu cũng thấy quảng cáo của nó. Gọi là bên thứ 3 vì nó sẽ gửi toàn bộ dữ liệu thu thập được về một tên miền khác với trang bạn đang truy cập. Cookie bên thứ nhất, trái lại, lấy thông tin và gửi cho chủ sở hữu của chính trang mà bạn đang vào.

Cookie bên thứ nhất là để các trang web ghi nhớ tên đăng nhập, hoạt động của người dùng (ví dụ món đồ đã cho vào giỏ hàng trên trang shopping online), còn cookie bên thứ 3 sẽ lập hồ sơ người dùng, bao gồm hành vi, sở thích, lịch sử truy cập, mua sắm, nghe đọc. Chỗ dữ liệu này dùng để hiển thị quảng cáo trúng đích hay các tiện ích như like, share… hoặc bán cho các tay buôn dữ liệu.

Nói cho ngay, khi tạo ra cookie, Montulli không lường trước sự xuất hiện và bành trướng của cookie bên thứ 3. Khi mối lo ngại về quyền riêng tư ngày càng rõ nét, vào năm 1996, trách nhiệm đổ dồn lên Montulli trong việc quyết định có nên dẹp cookie dạng này hay không. Trong cùng bài blog nói trên, Montulli cho biết đã quyết định giữ cookie bên thứ 3, vì có dẹp thì “các nhà quảng cáo cũng tìm cách để đạt được mục đích (…) tránh vỏ dưa cũng gặp vỏ dừa thôi”.

25 năm sau, mọi thứ chỉ có tệ thêm. Ngành công nghiệp quảng cáo trực tuyến bùng nổ, mỗi cái click chuột, mọi hành vi của người dùng đều được ghi nhận và biến thành thông tin kiếm ra tiền, song song đó là việc nhận thức về quyền riêng tư dữ liệu ngày càng mạnh mẽ khi người dùng ngày càng bất mãn vì thông tin của mình bị thu thập, mua bán không phép.

Lúc này, Google, công ty kiếm bộn từ quảng cáo nhờ các cookie bên thứ 3 trên hàng triệu trang web, lại bất ngờ tuyên bố kế hoạch loại bỏ cookie kiểu này hoàn toàn, xây dựng công nghệ “bảo vệ tính ẩn danh trong khi vẫn mang lại hiệu quả cho các nhà quảng cáo”. Viễn cảnh này đúng là “tốt quá tin không nổi”.

Minh họa: Mario Wagner/POLITICO

 Tương lai mới mà cũ

Kế hoạch chặn cookie bên thứ 3 trên Chrome được Google công bố lần đầu vào tháng 1-2020. Ngày 3-3-2021, David Temkin, giám đốc phụ trách quản lý sản phẩm, quyền riêng tư quảng cáo, viết một bài blog chi tiết, mô tả các bước để biến Chrome thành trình duyệt “quyền riêng tư là trên hết”.

Theo đó, Google sẽ ngưng bán quảng cáo trúng đích dựa trên thói quen lướt web của người dùng, và Chrome sẽ ngưng chấp nhận cookie thu thập các thông tin đó. Nhưng nếu vậy thì Google và các nhà quảng cáo… lấy gì ăn? Chắc chắn phải có cách khác thay thế cookie để giúp các công ty quảng cáo tiếp cận trúng khách hàng. Google thật ra đã tính hết.

Gã khổng lồ này cam kết sẽ không thay cookie bên thứ 3 bằng một công cụ khác cũng theo dõi các cá nhân khi họ lướt web. Từ cần chú ý ở đây là “cá nhân”. Giải pháp được Google công bố là Federated Learning of Cohorts (FLoC), một kiểu máy học (machine learning), áp dụng cho các nhóm (cohort) người dùng thay vì từng cá nhân. Công nghệ này sẽ “ẩn các cá nhân vào trong những nhóm người đồng sở thích”.

Với FLoC, Chrome vẫn sẽ theo dõi thói quen lướt web của một người dùng cá nhân, sau đó xếp người đó vào cùng nhóm với những người khác, dựa trên tương đồng về hành vi. Các công ty sẽ gửi quảng cáo trúng đích theo các nhóm đó, thay vì từng cá nhân như hiện nay.

Theo tạp chí Wired, điều này giống thuật toán gợi ý phim của Netflix. Suy cho cùng, lịch sử xem phim của ta có thể không giống hệt nhưng cũng tương đồng với nhiều người khác. Nếu người A và B đều cùng thích 4 bộ phim kinh dị như nhau, khả năng cao là A cũng sẽ thích bộ phim kinh dị thứ 5 mà B vừa xem.

Nghe hay quá, nhưng cây bút công nghệ Jason Aten của trang Inc nhắc rằng về bản chất, hoạt động lướt mạng của ta vẫn bị theo dõi, chỉ là toàn bộ dữ liệu sẽ được xử lý trên Chrome chứ không gửi đi đâu cả. Một doanh nghiệp thay vì gửi quảng cáo cho chính bạn sau khi thấy bạn lên mạng tìm mua gậy đánh golf, sẽ thay đổi cách làm một chút – chọn hiển thị quảng cáo với “nhóm những người đàn ông, 40 tuổi, khoái chơi golf”. Bạn nằm ngay trong nhóm đó, vì Chrome có đủ dữ liệu để lập ra các nhóm như thế.

Tóm lại là…

Google đang thử nghiệm FLoC với một số nhà quảng cáo, và đã trấn an họ rằng công nghệ mới sẽ mang lại hiệu quả quảng cáo chính xác khoảng 95% so với cookie.

Đằng sau những lời xoa dịu trên là một thực tế cay đắng với các nhà quảng cáo. Thứ nhất, dù theo dõi người dùng kiểu gì thì họ cũng sẽ phải chi tiền cho Google. Thứ hai, quan trọng hơn, ở một tương lai không có cookie bên thứ 3, dữ liệu tự thu thập (first party) sẽ lên ngôi, và các nhà quảng cáo sẽ không tự thu thập thông tin người dùng được nữa mà hoàn toàn phụ thuộc vào Google hay kể cả Facebook.

Paul Bannister, đồng sáng lập hãng quảng cáo CafeMedia, cho rằng sẽ có thêm tiền quảng cáo đổ vào các nền tảng như Facebook, TikTok, và YouTube – nơi có sẵn thông tin người dùng, và “lại có nhiều khả năng sẽ sử dụng chỗ dữ liệu đó không đúng, gây hại cho người dùng”.

Trong bối cảnh thế giới hiện đang chứng kiến các nỗ lực đấu với các ông lớn công nghệ (Big Tech), bảo vệ quyền riêng tư người dùng, “cái chết” của cookie là dự báo trước và không tránh khỏi. Google đã nhìn thấy tương lai này và đã tính toán kỹ lưỡng. Dẹp bỏ cookie bên thứ 3, Google chẳng những không mất gì, mà còn được lợi nhiều thứ.

Cái lợi đầu tiên là được tiếng thơm vì đã hưởng ứng phong trào bảo vệ riêng tư dữ liệu, thứ nữa là làm cho đế chế quảng cáo online của mình thêm vững chắc như đã nói trên. Và Google thực tế chẳng cần hi sinh gì, vì nồi cơm chính của họ đến từ bộ máy tìm kiếm Google Search (chiếm hơn 50% doanh thu).

Dữ liệu từ Google Search hay YouTube là dữ liệu tự thu thập, không bị ảnh hưởng bởi chuyện cookie bên thứ 3 bị khai tử, thành ra Google vẫn sống khỏe. Dẹp cookie, với Google, cũng như từ bỏ một ngư trường ít cá vì vẫn còn hàng tá xung quanh. Tính kiểu đó thì không ai tính lại Google. Giá trị vốn hóa của Alphabet Inc., công ty mẹ Google, ngày 9-3 là 1,36 ngàn tỉ USD.

Về phía người dùng, sự thay đổi gần như vô hình. Họ vẫn sẽ bị quảng cáo đo ni đóng giày dựa theo hành vi, sở thích đeo bám khắp Internet. Cách duy nhất để thoát khỏi chuyện bị theo chân bám gót là sử dụng trình duyệt khác như Safari của Apple, Firefox của Mozilla hay Brave (Tuổi Trẻ Cuối Tuầnsố 45-2019). Những trình duyệt này không bị xung đột lợi ích (kiếm tiền từ quảng cáo nên đâu thể toàn tâm toàn ý dẹp quảng cáo trúng đích) như Google với Chrome.

TRÚC ANH / Theo TTCT

Microsoft Flight Simulator 2020: Để thỏa nỗi thèm khát được bay


Khi người người trên khắp thế giới bị trói chân một chỗ vì dịch bệnh, các chuyến bay đã định trước dù là vì công việc hay vui chơi đều bị hủy, “bom tấn” Flight Simulator 2020, phiên bản mới nhất của tựa game mô phỏng lái máy bay nổi tiếng của Microsoft, là cốc nước mát để giải cơn khát thèm bầu trời.

Một chuyến bay cất cánh từ Tân Sơn Nhất trong game. Ảnh chụp màn hình từ YouTube/ND GamingMột chuyến bay cất cánh từ Tân Sơn Nhất trong game. Ảnh chụp màn hình từ YouTube/ND Gaming

covid-19Ra mắt ngày 18-8 trên hệ điều hành Windows và máy chơi game Xbox One, Microsoft Flight Simulator 2020 (MSFS 2020) lập tức gây sốt với đồ họa khủng và thế giới mở khổng lồ: 37.000 sân bay trên khắp thế giới được mô phỏng trong game, cùng với toàn bộ địa danh và địa hình ngoài đời thực được dựng lại dựa trên hình ảnh vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI) chi tiết đến từng ngôi nhà, cái cây, trảng cỏ.

Nhưng điểm cuốn hút của thương hiệu Flight Simulator không nằm ở hình ảnh đẹp – đồ họa chưa bao giờ là thứ khiến dòng game mô phỏng này có sức sống gần 4 thập kỷ kể từ khi tựa game đầu tiên được ra mắt vào năm 1982 – lâu đời hơn cả hệ điều hành Windows.

Điều làm nên thành công của trò chơi là sự thỏa mãn khát khao chinh phục bầu trời hiện diện trong mỗi người, không phải trong vai trò một hành khách mà là viên phi công cầm lái chiếc phi cơ đưa ta đi khám phá những chân trời mới.

Giới hạn là bầu trời

Dành cho ai chưa từng biết đến Flight Simulator, trò chơi cho phép người chơi chọn mẫu máy bay ưa thích, sân bay khởi hành và đích đến rồi trực tiếp ngồi vào buồng lái điều khiển phi cơ bay theo lộ trình đã xác định.

Không có bất cứ giới hạn nào về vùng trời trong MSFS 2020: người chơi có thể bay đến và bay qua bất cứ đâu, kể cả những nơi bị cấm bay trong thực tế. Bạn có thể cất cánh từ sân bay Tân Sơn Nhất, ngắm nhìn một lượt thành phố từ trên cao với dòng sông Sài Gòn uốn lượn rồi thẳng hướng đến… Bắc Cực, tiện đường ghé thăm kinh đô giải trí Los Angeles rực rỡ vào ban đêm hay xuyên qua làn mây để chiêm ngưỡng nóc nhà thế giới Himalayas ở độ cao hơn 8.800 mét.

Microsoft đã sử dụng lượng dữ liệu khổng lồ là ảnh chụp vệ tinh để tái tạo toàn bộ Trái đất thành mô hình kích thước thật trong game.

Chỉ tính riêng phần dung lượng game cài đặt trên máy tính của người chơi đã lên đến hơn 100GB, chưa kể lượng dữ liệu được stream liên tục trong quá trình chơi nhờ công nghệ cloud gaming – dịch vụ đám mây giúp người dùng có thể trải nghiệm được những tựa game cực khủng mà không tốn nhiều tài nguyên vật lý trên thiết bị cá nhân, do phần lớn dữ liệu được lưu trữ trên đám mây và chỉ được tải về khi cần thiết.

Lượng dữ liệu khổng lồ cho phép trò chơi tái hiện thế giới thực ở mức độ chi tiết khiến người chơi choáng ngợp. Thời tiết trong game cũng được mô phỏng theo dữ liệu thực tế được cập nhật trong thời gian thực.

Một điểm trừ hiếm hoi là ngoại trừ các công trình tiêu biểu được chăm chút về mặt đồ họa, phần lớn các tòa nhà xuất hiện trong game là mô hình 3D do AI dựng nên từ ảnh chụp vệ tinh 2D nên độ trung thực khi quan sát ở cự ly gần có thể không làm thỏa mãn nhiều game thủ khó tính.

Kiến tạo thế giới bằng AI cũng gây ra nhiều tình huống dở khóc dở cười. Cây bút Jordan Oloman của trang NME kể lại trải nghiệm cười ra nước mắt khi anh bay ngang vị trí đáng lẽ là khu tàn tích Macchu Picchu nổi tiếng ở Peru được xây dựng cách đây hơn 500 năm thì bắt gặp không phải các công trình cổ mà là những dãy nhà cao tầng và chung cư mọc lên giữa núi đồi.

Mặc dù vậy, thế giới bao la của game và khả năng khám phá vô tận đủ để người chơi bỏ qua các thiếu sót. “Nếu bạn có dàn máy và đường truyền Internet đủ đáp ứng các yêu cầu của trò chơi, bạn sẽ bước vào một thế giới của sự khám phá không giới hạn và không giống với bất cứ điều gì bạn từng thấy trước đây” – chuyên trang thường thức Underscored của Đài CNN nhận xét về MSFS 2020.

Một thế giới quan mới

Jordan nhớ lại cảm xúc khi lần đầu tiên vút lên khỏi mặt đất và ngắm nhìn “những khung cảnh tuyệt đẹp nhất mà mẹ thiên nhiên dành cho chúng ta” từ cửa sổ buồng lái. Ta như sống lại cảm giác háo hức của người lần đầu đi máy bay, khăng khăng chọn ghế sát cửa sổ để ngắm nhìn đất trời cho thỏa thích.

“Dù ở trên không, tôi cảm giác như mình đang kết nối với Trái đất… Điều đầu tiên mà tôi tin rằng nhiều người sẽ làm khi đăng nhập vào game là bay một chuyến về quê nhà để xem quê hương mình trông ra sao từ trên cao” – Jordan viết. Đối với anh, đó là một trải nghiệm khó tả khi bắt gặp những cánh đồng hay mảnh đất gần nhà mà xưa nay anh chưa từng để tâm nghĩ tới.

Ngồi vào buồng lái và nhìn ngắm mọi sự từ một góc nhìn khác sẽ khiến người chơi đặt câu hỏi về mối quan hệ của bản thân với cảnh trí ta ngỡ đã quá đỗi thân thương, và khiến ta nhìn lại vị trí của mình trong thế giới rộng lớn.

Với riêng Jordan, một ngày làm “phi công” đã thôi thúc anh ra ngoài khám phá những khu rừng và cảnh sắc thiên nhiên gần nhà mà anh dường như bỏ quên trong thời gian cách ly.

Trò chơi còn cho phép tùy chỉnh mức độ hỗ trợ điều khiển của máy tính, đảm bảo cả người chơi nhiều kinh nghiệm hoặc có chuyên môn lái máy bay thực tế và người mới chơi đều được trải nghiệm độ khó như ý.

“Tất cả mọi thứ kết hợp lại tạo ra một tựa game Flight Simulator hoàn hảo cho năm 2020: cung cấp một trò chơi mô phỏng chân thực cho những ai muốn thử thách bản thân nhưng cũng đem lại trải nghiệm du lịch ảo rất thiền cho những người khác… Một tựa game mà bất cứ ai cũng có thể tận hưởng” – bài review trên GamesRadar+ nhận xét.

Nhìn rộng hơn, MSFS 2020 là một thế giới song song và thực tại giả định hoàn hảo cho những ai tìm kiếm sự giải thoát từ những tù túng do đại dịch COVID-19 gây nên. Theo Tổ chức Du lịch thế giới của Liên Hiệp Quốc, 100% điểm đến trên toàn cầu đã áp dụng các biện pháp hạn chế để phòng chống dịch bệnh tính đến tháng 4-2020.

Khi con người bị giới hạn trong bốn bức tường của căn phòng cách ly hay những cảnh trí quen thuộc của khu phố nơi mình sinh sống, chưa bao giờ khát khao đi đây đi đó lại mãnh liệt như lúc này.

Du lịch số là khái niệm đã được gắn với với sự thành công của các tựa game như Assassin’s Creed, GTA 5 hay Ghost of Tsushima. Nếu như Assassin’s Creed và Ghost of Tsushima đưa người chơi ngược dòng lịch sử khám phá những địa danh ở châu Âu và Nhật Bản của nhiều thế kỷ trước, hay GTA 5 cho phép người chơi đánh xe vòng quanh thành phố hư cấu San Andreas lấy ý tưởng từ kiến trúc đô thị miền Nam California, MSFS 2020 đem đến một góc nhìn khác của thế giới thực tại.

Với những ai từng thích thú với trải nghiệm du lịch tại chỗ qua phần mềm mô phỏng địa cầu Google Earth, cảm giác điều khiển một chiếc ATR 72 bay là là trên một thành phố sầm uất, lướt ngang những tòa nhà chọc trời để chiêm ngưỡng kỳ quan của bàn tay con người sẽ không gây thất vọng.

MSFS 2020 là dành cho tất cả mọi người, kể cả người chưa từng chơi game, song điều kiện duy nhất để thỏa cơn thèm bay là hạ tầng mạng và phần cứng. Trang IGN ước tính dung lượng toàn bộ dữ liệu bản đồ được sử dụng trong MSFS 2020 có thể lên đến 2 petabyte, tức 2 triệu GB!

Đó là lý do một trong những yêu cầu cấu hình hệ thống tối thiểu để chơi MSFS 2020 là băng thông đường truyền 5 mbps, và lý tưởng thì phải gấp 10 lần – 50 mbps, mới có thể mang lại trải nghiệm game ổn định và không bị gián đoạn.

Để tái hiện 2.000 tỉ thực thể trong game và nhiều hiện tượng tự nhiên cần được mô phỏng như sóng biển, gió, mây và ánh sáng, đội ngũ phát triển MSFS 2020 đã phải sử dụng dữ liệu thực tế kết hợp trí tuệ nhân tạo và game engine. Hình ảnh vệ tinh 2D từ Bing Maps (sản phẩm của Microsoft, tương tự Google Maps) được nạp vào phần mềm mô phỏng để biến thành những công trình 3D dựa vào AI.

“AI nhìn vào ảnh chụp từ trên xuống và nhận ra một mái nhà. Từ đó, dựa vào hiểu biết về chiều cao ước lượng của các công trình trong khu vực, một tòa nhà 3D được dựng lên”, trưởng nhóm phát triển Jorg Neumann giải thích. Đặc trưng kiến trúc của từng thành phố cũng được cân nhắc để tăng sự đa dạng đảm bảo không có một khu nhà kiểu Pháp mọc lên giữa lòng thủ đô nước Nga, chẳng hạn.

Thông tin thời tiết trong thời gian thực lấy từ trang Meteoblue được sử dụng để mô phỏng thời tiết trong game: nắng, mưa, độ ẩm, nhiệt độ, sức gió, hay thậm chí là cả vị trí của các đám mây – có đến 32 lớp đồ họa khác nhau chỉ dành riêng để thể hiện mây trời. Phần lớn dữ liệu được lưu trữ trên dịch vụ đám mây Azure của Microsoft và tải về song song trong quá trình người chơi khám phá các địa điểm mới trong game.

MSFS 2020 được đánh giá là bước tiến dài trong lịch sử non trẻ của công nghệ cloud gaming – dự báo sẽ là tương lai của ngành công nghiệp trò chơi điện tử, tương tự như cách Netflix đã làm thay đổi nền điện ảnh thế giới.

HOA KIM- TTCT

Google Fuchsia OS gets serious, development opened to the public


Google has quite a few platforms under its care like Android, Chrome OS, and customized variants of those. For the longest time, pundits have been …

Google Fuchsia OS gets serious, development opened to the public

Halo Infinite now set for launch in Fall 2021 | Halo Infinite ahora se lanzará en otoño de 2021


: Via Halo Waypoint, Joseph Staten, Sr. Creative Director at 343 Industries, announced Halo Infinite is coming to Xbox Series X/S in Fall 2021. After…

Halo Infinite now set for launch in Fall 2021 | Halo Infinite ahora se lanzará en otoño de 2021

Microsoft will reportedly bring Android apps to Windows 10


While you could run selected Android apps on your laptop/computer on Windows 10 through the Your Phone app, not all are able to run “natively”. …

Microsoft will reportedly bring Android apps to Windows 10

Điểm tên 5 kỹ thuật thiền phổ biến: Bạn phù hợp với dạng nào?


5 Kỹ thuật thiền phổ biến: Bạn phù hợp với dạng nào?
Một kỹ thuật đơn giản cho bất cứ ai chỉ vừa bắt đầu thiền.
thiền chánh niệm
Thay vì không nghĩ gì, bạn có thể tập trung vào một điều duy nhất.
Kết hợp giữa thiền và hoạt động đơn giản.
Mỗi tôn giáo có cách thiền khác nhau, nhưng đều hướng đến một tác dụng lan toả.

Cuộc sống càng bận rộn, chúng ta lại càng mong mỏi tìm kiếm một phương pháp cân bằng, và một trong số những phương pháp được khuyến khích nhiều nhất là thiền định.

Cứ hỏi bất cứ ai đã thử thiền, bạn sẽ nhận được vô vàn lợi ích cả về sức khoẻ tinh thần lẫn thể chất: tăng khả năng tập trung, giảm suy nghĩ tiêu cực, tìm được sự vững vàng trong nhận thức, hoặc là cải thiện các triệu chứng áp lực, rối loạn cảm xúc, giảm nguy cơ mắc các bệnh như bệnh tim, cao huyết áp,…

Bạn muốn bắt đầu thiền nhưng phương hướng thì mênh mông, và đương nhiên không phải kỹ thuật nào cũng phù hợp. Sau đây là những đặc điểm của 5 kỹ thuật thiền phổ biến nhất, cùng thử xem đâu mới là cái tên có tiềm năng gắn bó lâu dài với bạn.

1. Kỹ thuật cơ bản 

Một kỹ thuật đơn giản cho bất cứ ai chỉ vừa bắt đầu thiền.

Gọi là cơ bản bởi vì bạn chỉ cần chọn một tư thế ngồi thoải mái, nhắm mắt lại, sau đó bắt đầu bằng cách hít sâu, thở đều và hướng sự tập trung vào hơi thở. Nếu bạn thấy tâm trí mình như đang lạc sang những luồng suy nghĩ khác hoặc cảm thấy khó tập trung, bạn chỉ cần từ từ chuyển sự chú ý của mình vào nhịp thở nhẹ đều.

Phù hợp với: Những người mới bắt đầu, những người thường xuyên căng thẳng và bận rộn. 

2. Kỹ thuật chánh niệm

Chánh niệm giúp bạn tập trung quan sát, suy ngẫm và chấp nhận hoàn cảnh mà không phán xét.

Chánh niệm là một khái niệm chỉ chung cho tất cả những kỹ thuật giúp chúng ta thay đổi nhận thức và làm chủ cuộc chiến nội tâm. Cơ bản nhất trong kỹ thuật này là mô hình R.A.I.N, cũng là mô hình thường được dùng trong trị liệu nhận thức:

  • R (Recognize what is happening):nhận ra những gì đang tiếp diễn
  • A (Accept it all): chấp nhận nó
  • I (Investigate where it’s coming from): tìm hiểu nguồn gốc của nó
  • N (Non-identification): tách rời khỏi nó

Tất cả những gì bạn cần làm là tĩnh tâm tập trung, quan sát, suy ngẫm và chấp nhận mọi thứ trôi qua mà không phán xét. Nhờ tách rời khỏi vấn đề mà bạn sẽ tìm được góc nhìn khách quan hơn, từ đó giúp bạn kiểm soát cuộc sống ở hiện tại thay vì luôn hoài niệm về quá khứ.

Phù hợp với: Những người mới tập thiền vì nó rất dễ tự luyện tập. Đặc biệt có hiệu quả chữa trị cho những người bị trầm cảm hoặc lo âu.

Một ưu điểm khác là đã có rất nhiều nghiên cứu tâm lý và thần kinh học về chánh niệm. Với nhiều người không thường tìm hiểu về khía cạnh tâm linh, chỉ khi biết rõ các bước thực hành sẽ hoạt động trong não bộ và ảnh hưởng đến tâm lý ra sao thì họ mới dễ nắm bắt cách thực hiện.

3. Kỹ thuật tập trung

Thay vì không nghĩ gì, bạn có thể tập trung vào một điều duy nhất.

Đây là kỹ thuật thiền tập trung vào một điều duy nhất với toàn bộ tâm trí mình nhưng không gắn bất cứ suy nghĩ nào trong đầu. Bạn có thể chọn một bức tượng, hơi thở của chính mình, hay cả tiếng chuông, tiếng sóng biển, tiếng gió thổi để ‘neo’ sự chú ý trong chu kỳ thiền. 

Phù hợp với: Những người không thể ép mình không nghĩ về bất cứ thứ gì. Việc tập trung vào một thứ nào đó sẽ dễ hơn.

Những dạng tiêu biểu của kỹ thuật thiền này:

Thiền Chakra

‘Chakra’ có nghĩa là tâm điểm của năng lượng tâm linh, và chúng ta có 7 điểm này trên khắp cơ thể. Khi tập thiền Chakra, bạn sử dụng âm thanh, một số động tác tay và các chuyển động để kết nối các điểm năng lượng với nhau, giúp hồi phục những vấn đề cơ thể hoặc cảm xúc mà bạn đang gặp phải.

Kỹ thuật Chakra lẫn lý thuyết về 7 luân xa trên cơ thể cũng bổ trợ rất nhiều cho các kỹ thuật thiền khác.

Thiền Kundalini 

Thiền Kundalini là một phần trong Kundalini yoga, có khả năng đánh thức và luân chuyển nguồn năng lượng từ cột sống. Nguồn năng lượng từ luân xa gốc tại cột sống sẽ luân chuyển trong cơ thể và thoát ra ngoài qua luân xa trên đỉnh đầu. Quá trình này nhằm tạo ra một hệ thống ‘giao tiếp’ giữa cơ thể và tâm trí, từ đó giải toả các vấn đề về tinh thần, thể chất.

Đôi khi chúng ta cứ hoạt động hoặc phản ứng với xung quanh mà không thật sự nhận thức, hoặc vô tình bỏ qua suy nghĩ và hành vi của mình. Thực hành Kundalini giúp chúng ta thoát khỏi “trạng thái lái tự động” như vậy và đạt được một nhận thức cao độ hơn trong cuộc sống.

Thiền Zen 

Đây là kỹ thuật thiền Nhật Bản được khá nhiều người biết đến với tư thế ngồi thiền tĩnh tâm. Thiền Zen xuất phát từ đạo Phật, với lợi ích điều chỉnh sự tập trung.

Bạn cần ngồi thẳng lưng, chân xếp bằng và tay đặt tại vị trí gần eo. Sau đó, hãy dành toàn bộ sự tập trung vào hơi thở, quan sát những suy nghĩ và trải nghiệm thoáng qua trong tâm trí, và để chúng nhẹ nhàng trôi qua. 

4. Kỹ thuật vận động

Kết hợp giữa thiền và hoạt động đơn giản.

Kỹ thuật vận động là sự kết hợp giữa thiền và các hoạt động mà bạn ưa thích, hoặc những hoạt động giúp bạn sống trong hiện tại nhiều hơn. Bạn nên chọn những hoạt động có tính chất lặp lại hoặc dễ giúp bạn vào “mạch” tĩnh tâm, chẳng hạn như đi bộ và yoga.

Yoga là các bài tập nhẹ nhàng, đòi hỏi nhiều kỹ thuật từ cơ bản đến nâng cao giúp cho cơ thể rắn chắc và dẻo dai. Đi bộ tuy là một hoạt động đơn giản, nhưng tính chất lặp của nó sẽ giúp tâm trí bạn lắng lại. Ngoài ra, bạn có thể chọn làm vườn, đi dạo hoặc tập các bài khí công. 

Phù hợp với: Những ai khó ngồi yên một chỗ, cảm thấy việc thiền đối lập với trạng thái cơ thể lẫn tâm trí luôn phải hoạt động của mình. Tận dụng lợi ích của thiền để kết hợp với các hoạt động đơn giản sẽ là phương pháp hiệu quả hơn.

5. Kỹ thuật tâm linh 

Mỗi tôn giáo có cách thiền khác nhau, nhưng đều hướng đến một tác dụng lan toả.

Tuy rằng thiền không thuộc về bất kỳ một tôn giáo nào nhưng cũng có thể được tính là một hoạt động tâm linh (spiritual). Cốt lõi của thiền tâm linh là để kết nối với một điều vĩ đại hơn, sâu sắc hơn chỉ một cá nhân, và con đường dẫn tới kết nối đó là quá trình tự soi chiếu một cách trung thực. Mỗi tôn giáo có cách thiền khác nhau, nhưng đều hướng đến một tác dụng lan toả: nhận thức cho bản thân từng người và mong muốn mang lại lợi ích cho người khác.

Mantra (Chân ngôn): là một ứng dụng tiêu biểu của thiền tâm linh, giúp người thực hành cảm thấy tỉnh táo, nhạy bén và hoà hợp với cuộc sống thực tại hơn. Điểm đặc trưng của kỹ thuật này là lặp lại một từ hoặc cụm từ, hoặc nhẩm đọc một bài kinh. Âm thanh được sử dụng phổ biến nhất của kỹ thuật này là “Om” hoặc “Aum”.

Có 2 cách lý giải về việc sử dụng hai từ này. Thứ nhất, độ rung khi phát ra hai từ này là 432 Hz, gần với rất nhiều âm thanh trong tự nhiên, nhờ vậy chúng ta cảm thấy gắn kết với thiên nhiên hơn. Ngoài ra, âm nhạc ở tần số 432 Hz từng được chứng minh là tốt cho tinh thần, được dùng để hỗ trợ y họcgiấc ngủ.

Còn khi phát âm “Aum”, chúng ta đang nhấn nhá tại 3 trạng thái phát ra âm thanh: ‘a’ khi mở to miệng, ‘u’ khi khép môi và ‘m’ khi đóng miệng; đồng thời kích hoạt toàn bộ thanh quản: ‘a’ phát ra từ bụng và ngực, ‘u’ từ ngực và cổ họng, ‘m’ từ khoang mũi, hộp sọ và não. Nhẩm đi nhẩm lại từ này nghĩa là chúng ta đang lưu chuyển năng lượng từ bụng lên não.

Phù hợp với: Bất cứ ai, không giới hạn tổ chức hay tôn giáo, đặc biệt là những ai tìm kiếm sự phát triển về mặt tâm linh, qua đó có được nhận thức mới về mình và cuộc sống.

avocachi / Vietcetera

[Hot Tech News] Walmart and CVS now works with Google Photos to make on-demand prints


[Hot Tech News] Walmart and CVS now works with Google Photos to make on-demand prints
— Read on whatsonmypc.net/2019/09/12/google-photos-walmart-cvs/