‘Bitcoin và tiền mã hóa có thể gây khủng hoảng tài chính toàn cầu’


Khi giá trị vốn hóa tiếp tục tăng, thị trường tiền mã hóa có thể sụp đổ, dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính tương tự năm 2008.

Brett Heath, CEO công ty Metalla Royal & Streaming tại Canada, cảnh báo việc áp dụng tiền mã hóa trên quy mô lớn có thể tác động xấu đến nền kinh tế, dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo trên toàn cầu nếu thị trường sụp đổ.

Trong cuộc phỏng vấn với Kitco News, Brett Heath đã so sánh thị trường tiền mã hóa với “bong bóng dot-com” đầu thập niên 2000 và cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

“Khi nhìn lại những cuộc khủng hoảng tài chính trong các thập kỷ qua, bạn sẽ thấy chúng có vài điểm chung. Một trong số đó là việc áp dụng hàng loạt sản phẩm tài chính, công nghệ mới chưa được nghiên cứu kỹ”, Heath cho biết.

Du bao ve tien ma hoa Bitcoin anh 1
CEO công ty Metalla cho rằng tiền mã hóa sẽ dẫn đến khủng hoảng tài chính. Ảnh: Kitco News.

“KHÔNG AI BIẾT THỊ TRƯỜNG TIỀN SỐ SẼ TĂNG ĐẾN MỨC NÀO”

“Quay lại cuộc khủng hoảng tài chính 2008… Chúng ta đã sử dụng hàng loạt chứng khoán được đảm bảo bằng tài sản thế chấp (MBS)… Khi mọi người chấp nhận sản phẩm tài chính mới này, nó đã sụp đổ”, Heath cho rằng tiền mã hóa đang đi theo “vết xe đổ” của 13 năm trước.

CEO Metalla cũng đặt câu hỏi về khả năng chống lạm phát của tiền mã hóa, mô tả chúng như “giấy phép cho các công ty tư nhân in tiền”.

Để so sánh, Heath chỉ ra cung tiền M1 tại Mỹ – loại tiền có tính thanh khoản mạnh nhất (sự dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt) – tăng 4,5 lần từ tháng 1/2020-4/2021. Ông cho rằng đó là sự gia tăng bất thường, nhưng vẫn chưa là gì so với tiền mã hóa.

“Nếu dựa trên tổng vốn hóa, thị trường tiền mã hóa đã tăng gấp 10 lần (trong cùng khoảng thời gian trên)”, Heath bày tỏ lo lắng về rủi ro khi đầu tư hàng loạt vào loại tài sản “không có giá trị nội tại”. Kết quả có thể dẫn đến những đợt bán tháo tương tự khi “bong bóng dot-com” của giới công nghệ bùng nổ vào đầu những năm 2000.

“3.000 tỷ USD, 4.000 tỷ USD hay 5.000 tỷ USD. Bạn không thể biết thị trường tiền mã hóa sẽ tăng đến mức nào… Khi lượng vốn hóa ấy bị thổi bay khỏi các ví điện tử trên toàn cầu, hãy tin rằng nó sẽ tác động lớn đến giới tài chính”, Heath cho biết.

Được thành lập tại Canada vào năm 1983, Metalla Royal & Streaming là công ty cung cấp dịch vụ rót vốn cho mỏ khai thác kim loại quý. Nhà đầu tư sẽ được chia phần trăm doanh thu từ các mỏ đã hợp tác, hoặc một phần sản lượng kim loại khai thác.

Du bao ve tien ma hoa Bitcoin anh 2
Tiền mã hóa có thể đi theo “vết xe đổ” gây ra khủng hoảng tài chính 13 năm trước. Ảnh: Global Times.

QUAN ĐIỂM TRÁI CHIỀU VỀ TIỀN MÃ HÓA

Quan điểm của Heath giống với James Bullard, Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis (Mỹ). Trong cuộc phỏng vấn với Yahoo Finance ngày 25/5, Bullard khuyến cáo nhà đầu tư thận trọng khi tham gia thị trường tiền mã hóa, khẳng định phần lớn chúng là “vô giá trị”. Tuy nhiên, hầu hết nhà đầu tư đã tìm hiểu các rủi ro này.

Dù liên tục cảnh báo về tiền số, các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang thận trọng hơn với những phát ngôn khi cơ quan này đang nghiên cứu kế hoạch tạo ra loại tiền số có giá trị liên kết với đồng USD (còn gọi là stablecoin).

“Bằng cách tung ra loại tiền số an toàn của ngân hàng trung ương, có thể tiếp cận bởi các gia đình, doanh nghiệp trong hệ thống thanh toán điện tử, chúng sẽ giúp giảm rủi ro tín dụng, đảm bảo an toàn cho khách hàng và sự ổn định tài chính”, Lael Brainard, Thống đốc Fed chia sẻ.

Khi được hỏi liệu tiền mã hóa như Bitcoin có thể trở thành tài sản như vàng, Heath khẳng định điều đó không thể xảy ra. Ông cho rằng giới hạn 21 triệu Bitcoin không có lợi cho loại tài sản này, song chỉ ra các loại tiền mã hóa có giá trị thấp nhưng phía sau là nền tảng công nghệ tốt hơn. Nếu khủng hoảng xảy ra, một số loại tiền mã hóa có thể sống sót và thống trị thị trường.

Du bao ve tien ma hoa Bitcoin anh 3
Lael Brainard, Thống đốc Fed tiết lộ đang xem xét kế hoạch tạo ra đồng USD kỹ thuật số. Ảnh: Shutterstock.

Bitcoin và thị trường tiền mã hóa đã trải qua thời gian biến động giá mạnh. Theo dữ liệu của CoinDesk hôm 28/5, giá Bitcoin có thời điểm giảm xuống 35.184 USD/đồng. Đến sáng 29/5 (giờ Việt Nam), giá Bitcoin tăng nhẹ lên 35.300 USD/đồng, giảm 8% trong 24 giờ qua.

Thị trường tiền mã hóa lao dốc sau khi Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Haruhiko Kuroda bày tỏ hoài nghi về tính hữu ích của ngành công nghiệp tiền mã hóa.

Trước đó, chính quyền Trung Quốc và Iran đã cấm các hoạt động khai thác Bitcoin vì sử dụng quá nhiều năng lượng. Giới quan sát dự đoán Mỹ cũng có thể tăng cường giám sát do tính biến động mạnh và quy mô của thị trường tiền mã hóa ngày một tăng.

Bên cạnh những quan điểm tiêu cực, một số chuyên gia nhận thấy tiềm năng phát triên của tiền mã hóa. Lawrence Summers, cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ nhận định tiền mã hóa có thể trở thành giải pháp thay thế vàng, cho những người tìm kiếm loại tài sản “độc lập, tách biệt khỏi hoạt động hàng ngày của các chính phủ”.

“Tiền mã hóa có thể trở thành tài sản được chấp nhận bởi những người tìm kiếm giải pháp an toàn để giữ của cải. Tôi cho rằng tiền mã hóa sẽ vẫn tồn tại, như một loại vàng kỹ thuật số”, Summers cho biết.

Theo Zing News

Cảnh giác cú sốc lạm phát


Không thể chủ quan trước nguy cơ lạm phát ngóc đầu dậy trong năm nay, gây bất ổn cho đà phục hồi của nền kinh tế và đời sống người dân.

Giá cả nhiều loại hàng hóa phục vụ cho sản xuất kinh doanh và đời sống sinh hoạt của người dân đang tăng khá mạnh từ đầu năm đến nay. 

Ảnh: hl.co.uk

Cụ thể giá sắt thép, xi măng đã tăng 35 – 40%, bắp, đậu, cám gạo tăng mạnh 20 – 70%. Bên cạnh đó, giá các loại vật liệu thiết yếu như xăng dầu, điện, nước hay giá bất động sản, chi phí vận chuyển container cũng đồng loạt tăng theo, gây nguy cơ lạm phát trên diện rộng rất khó kiểm soát trong phần còn lại của năm.

Doanh nghiệp khóc ròng 
vì chi phí

Thép và các loại vật liệu xây dựng khác đang là nỗi lo lớn nhất của các nhà thầu xây dựng và doanh nghiệp phát triển bất động sản hiện nay. Theo ông Lê Hoàng Châu, chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, trong chi phí xây dựng thì chi phí vật liệu chiếm khoảng 60%. 

Do đó, khi giá vật liệu xây dựng tăng thì giá bất động sản đương nhiên sẽ tăng theo. Điều này có thể ảnh hưởng đến ngân sách mua nhà của người dân.

Các nhà thầu xây dựng đang đối mặt với nguy cơ thua lỗ nếu triển khai các hợp đồng thi công đã chốt giá trước đó với khách. 

Đơn cử như trong quý 1-2021, Công ty xây dựng Hưng Thịnh Incons ghi nhận doanh thu tăng lên 1.160 tỉ đồng, nhưng lợi nhuận gộp giảm mạnh chỉ còn 103 tỉ đồng, do biên lợi nhuận rớt 22,1% xuống chỉ còn 8,9%. Sau khi trừ đi tất cả chi phí, lãi trước thuế của công ty giảm tới 58%, xuống mức 48 tỉ đồng.

Theo Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), các nhà thầu xây dựng cả nước đang đứng trước nguy cơ vỡ trận, phá sản do giá thép tăng phi mã từ đầu năm đến nay. 

Còn Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) dự báo giá thép có thể tăng đến tận hết quý 3-2021 khi nhìn vào những gì đang diễn ra ở Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, EU và nhiều thị trường lớn khác.

Ở ngành chăn nuôi, áp lực tăng giá cũng đang lớn dần không kém. Giá thức ăn chăn nuôi thành phẩm trong nước đã tăng trung bình 5 – 6 đợt với mức tăng 200 – 300 đồng/kg/lần.

Tổng mức tăng chung là 10 – 15%. Trong sản xuất thức ăn chăn nuôi công nghiệp, giá nguyên liệu thông thường chiếm khoảng 80 – 85% so với giá thành sản xuất. 

Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến mùa vụ chăn nuôi mới của các hộ nông dân và kế hoạch kinh doanh của các doanh nghiệp chế biến trong ngành.

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 giảm 0,04% so với tháng trước. Tuy nhiên nếu so với tháng 12-2020 và cùng kỳ năm ngoái, CPI lại tăng lần lượt 1,27% và 2,7%.

“Như vậy, chỉ số CPI tính theo năm của tháng 4 đã tiếp tục đà tăng từ tháng trước đó. Mặc dù chỉ số CPI trung bình 4 tháng đầu năm hiện tại vẫn đang ở mức thấp, chúng tôi cho rằng chỉ số sẽ tăng mạnh hơn trong những tháng tiếp theo và là yếu tố cần theo dõi sát trong năm nay”, chứng khoán BVSC cảnh báo.

Hệ quả của chính sách 
bơm tiền

Không chỉ có Việt Nam, thế giới cũng đang cẩn trọng trước nguy cơ lạm phát. Ngay tại Mỹ, lãi suất thực của thị trường trái phiếu đã giảm xuống mức thấp kỷ lục vì giới đầu tư lo ngại lạm phát tăng mạnh trong các năm tới do các gói kích thích khổng lồ mà Chính phủ Mỹ và cả thế giới đang triển khai rầm rộ. 

Theo tờ Wall Street Journal, các ngân hàng trung ương, dẫn đầu là Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED), hiện ít lo lắng về lạm phát.

Kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, các nhà hoạch định chính sách đã lo rằng lạm phát mãi ì ạch ở dưới, chứ không phải trên mức mục tiêu. 

Tuy nhiên phải gần đây, họ mới có những động thái dứt khoát để tạm gạt mục tiêu lạm phát sang một bên. FED áp dụng chỉ tiêu mới mềm mỏng hơn gọi là mục tiêu lạm phát trung bình 2%, có nghĩa là lạm phát có thể vượt quá 2% trong vài năm để bù đắp cho sự ì ạch suốt cả thập kỷ vừa qua.

Dưới thời Janet Yellen (giờ là bộ trưởng tài chính Mỹ) và cả chủ tịch FED hiện nay là Jerome Powell, FED đều nhấn mạnh điều trước đây được coi là mục tiêu thứ cấp: trạng thái toàn dụng lao động. 

Bên cạnh đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu hay Nhật đều thống nhất sẽ tiếp tục chương trình nới lỏng định lượng, kích thích kinh tế cho tới khi dịch COVID-19 được kiểm soát hoàn toàn. 

Điều này có nghĩa có thể phải tới sớm nhất là năm 2022, các ngân hàng trung ương mới cân nhắc khả năng tăng lãi suất và đưa thị trường tài chính quay về trạng thái bình thường.

Tương tự như những năm 2011 – 2012, các quốc gia đồng loạt gia tăng kích thích kinh tế, bơm một lượng tiền khổng lồ vào nền kinh tế thì giá cả hàng hóa, từ dầu mỏ, đậu nành, ngô, ngũ cốc, bột mì đến các loại khoáng sản như quặng sắt, than… đều tăng chóng mặt.

Nhu cầu chi tiêu và đầu tư gia tăng đột biến sau đại dịch tại Trung Quốc cũng là động lực đẩy mặt bằng giá lên cao.

Trong đánh giá mới nhất, Ngân hàng JPMorgan Chase cho rằng giá hàng hóa sẽ tiếp tục tăng và các giao dịch đặt cược vào việc tái mở cửa và nền kinh tế phục hồi sẽ tiếp tục sôi nổi, trong khi Ngân hàng UBS dự báo giá hàng hóa sẽ tăng khoảng 10% trong năm tới.

Là một quốc gia có độ mở kinh tế lớn, Việt Nam khó tránh khỏi nguy cơ một cú sốc giá cả. Đặc biệt với khả năng bất ổn do làn sóng lây nhiễm thứ tư gây ra. 

Theo chứng khoán Vndirect, tình hình dịch COVID-19 trong khu vực Đông Nam Á diễn biến khó lường. Nếu dịch bùng phát trở lại sẽ ảnh hưởng lớn đến đà phục hồi kinh tế. 

Cũng theo Vndirect, lạm phát dự báo tăng mạnh trong quý 2-2021 do giá xăng dầu tăng cao so với cùng kỳ năm trước. Trước thách thức lạm phát, Ngân hàng Nhà nước sẽ phải thận trọng hơn trong việc nới lỏng thêm chính sách tiền tệ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh lạm phát, nền kinh tế có thể còn đối mặt với nguy cơ đình đốn, do các biệt pháp phong tỏa, giãn cách xã hội quyết liệt vì đợt dịch lần này có dấu hiệu lan rộng quá nhanh trên khắp cả nước.

Các nhà đầu tư cần bình tĩnh hơn và nên chuẩn bị sẵn một kịch bản đối phó phù hợp nhất. Ông Hiếu Đỗ, phó chủ tịch cao cấp của Quỹ Vina Capital, cho rằng lựa chọn triển khai “cash-out” (bán tài sản lấy tiền mặt) vào thời điểm này có thể là quyết định tồi vì lạm phát sẽ nhấn chìm giá trị tiền mặt. 

Lời khuyên cho các doanh nghiệp và giới đầu tư là nên giảm đòn bẩy tài chính, cô lập các nguy cơ rủi ro và tăng thanh khoản, tức giảm dần thu nhập đầu cơ và thay vào đó lựa chọn những tài sản có sinh ra dòng tiền.

NAM MINH / TTCT