Về Bình Dương thăm nhà cổ


Bình Dương là một tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ. Cấu trúc địa chất cơ bản là vùng bán sơn địa nhưng có nhiều dạng địa hình tự nhiên như đồi gò, đồng bằng, sông ngòi, rừng nguyên sinh… Nơi đây là vùng đất lý tưởng vì sự đa dạng về thổ nhưỡng và môi trường sinh thái: vừa giàu có về rừng cây gỗ quý nổi tiếng một thời, vừa có chất đất thuận lợi để trồng cây công nghiệp và có cả đồng bằng phù sa màu mỡ.

Trên vùng đất trù phú được thiên nhiên ưu đãi nên nhìn chung dân cư Bình Dương có đời sống ổn định, nền nếp, phong lưu, văn hóa phát triển. Theo Đại Nam Nhất Thống chí  thời Tự Đức, Bình Dương xưa thuộc trấn Phiên An, giữa hai huyện Bình Dương (Tân Bình) và Phước Long, dân cư trù mật, nhà ngói, phố chợ liền lạc, là xứ phồn hoa đô hội của đất Gia Định, cả nước không đâu sánh bằng. Ngày nay dấu ấn xứ phồn hoa đô hội  ở Bình Dương vẫn còn được lưu giữ qua nhiều ngôi nhà cổ, một loại hình di tích văn hóa độc đáo của vùng đất này.

Toàn cảnh Kiến trúc nhà cổ của ông Nguyễn Tri Quang – (xã Tân An, thị xã Thủ Dầu Một)

Làng xã ở Bình Dương thường nằm yên bình, tĩnh lặng giữa thiên nhiên đầy cây xanh của vườn cây trái hay vườn cây cảnh, trên vùng đồi gò đã được khai phá thành vườn tược hay trên những cù lao nằm giữa dòng Đồng Nai. Có lẽ phong cảnh nhà vườn với nếp sống phong lưu thể hiện rõ nhất nơi những căn nhà bề thế, cổ kính trên những cù lao trù phú như cù lao Mỹ Hoà, Mỹ Quới (tên cũ của Bạch Đằng, Tân Uyên) cù lao Rùa, cù lao Thạnh Hội… Cù lao ở đây đã được con người chọn để cư trú từ lâu đời, nơi có nhiều dòng họ giàu có “tam đại đồng đường” trong những ngôi nhà cổ đồ sộ giữa vườn cây trái bạt ngàn, không gian tĩnh mịch và môi trường sinh thái trong lành.

Tại Bình Dương hầu như có đủ các kiểu nhà thường thấy ở Nam Bộ.

Nhà chữ đinh: là loại nhà phổ biến nhất tại Bình Dương. Kiểu nhà này có hai căn, căn nhà trên nằm ngang và căn dưới nằm xuôi, đòn dông của hai căn này thẳng góc với nhau, giống như chữ đinh (丁¡)  trong Hán tự. Đặc điểm của nhà chữ đinh là cửa cái của nhà trên trổ ở chiều dài của ngôi nhà, còn cửa cái của nhà dưới trổ ở chiều rộng (tức ở  đầu hồi nhà), do đó cửa cái hai căn nhà trên và nhà dưới đều mở ra cùng một hướng, có chung mái hiên trước, tạo sự đồng nhất cho toàn bộ ngôi nhà. Kiến trúc nhà chữ đinh thể hiện ý thức về trật tự phong kiến rất rõ. Nhà trên quan trọng vì là nơi thờ cúng tổ tiên nên thường bề thế, cao hơn nhà dưới, đây cũng là nơi sinh hoạt chủ yếu của nam giới. Nhà dưới là nơi ở chung của gia đình, nơi sinh hoạt thường xuyên của phụ nữ. Dù nhà bằng vật liệu bán kiên cố hay kiên cố, phần lớn nhà chữ đinh tại Bình Dương đều thuộc dạng nhà chữ đinh có cầu nối  đặc trưng của miền Trung, tức là nhà có phần trung gian nối vách và mái giữa nhà trên và nhà dưới thành một tổng thể chứ không tách rời nhau.

Để cất được một căn nhà chữ đinh, trước tiên phải có diện tích đất khá rộng, sau nữa chi phí cho vật liệu xây dựng khá cao, vì vậy chỉ những gia đình khá giả trở lên mới có khả năng đáp ứng. Có những ngôi nhà chữ đinh diện tích nhà trên đến 250m2 (ngang 10m dài 25m), được xây dựng bề thế với những cột gỗ lớn, các bộ phận trang trí kiến trúc được chạm khắc tinh xảo. Đi khắp Bình Dương, nhất là những nơi có cư dân lâu đời như thị xã Thủ Dầu Một, huyện Tân Uyên, Dĩ An, Thuận An… đâu đâu cũng có những ngôi nhà chữ đinh cổ xưa với dạng nhà vườn giống nhau. Phổ biến là nhà chữ đinh có kích thước trung bình, mái ngói cổ rêu phong, hiền hòa giữa những vườn cây xanh, tạo cho cảnh quan cư trú một vẻ đẹp yên bình và sung túc.

Toàn cảnh di tích kiến trúc nghệ thuật nhà cổ của ông Trần Văn Hổ

Nhà chữ Nhị  cũng khá phổ biến tại Bình Dương. Loại nhà này có hai căn: nhà trên ở phía trước và nhà dưới liền ngay phía sau nhà trên, do đó hai cây đòn dông của nhà trên và nhà dưới nằm song song với nhau như chữ nhị (二þ). Bố cục mỗi căn nhà thường là ba gian, tuy nhiên sau này người ta cất nhà dưới dài thêm một gian so với nhà trên để lấy ánh sáng. Nhà dưới là không gian cư trú, còn nhà trên chủ yếu dành làm nơi thờ tự. Nhà chữ nhị cũng thuộc loại nhà có diện tích đất tương đối lớn.

Nhà chữ Đinh và nhà chữ Nhị là những ngôi nhà có tuổi khá xưa, phần lớn được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, chủ nhân thường là người giàu có. Tuy đã trải qua trùng tu nhiều lần nhưng nhờ xây dựng bằng các loại gỗ quý, thợ dựng khéo léo và kỹ lưỡng, con cháu  có sự lưu tâm giữ gìn nên đến nay vẫn còn khá nguyên vẹn.

Nhà ba gian hoặc ba gian hai chái là loại nhà phổ biến trong dân chúng. Không gian của căn nhà vừa để ở, vừa có chức năng thờ tự và tiếp khách. Nhà ba gian phân bố ở vùng nông thôn và cả thành phố. Để tận dụng diện tích làm nhà ở, theo độ che rộng của mái nhà, người ta xây dựng thêm một hoặc hai chái hai bên nhà ba gian.

– Nhà năm gian hai chái  tại Bình Dương được tầng lớp điền chủ, phú gia, trí thức giàu có ưa chuộng. Kiểu nhà này chiếm diện tích đất rộng, kỹ thuật xây dựng công phu, vật liệu tốn kém vì là sự kết hợp giữa kiểu nhà gỗ truyền thống với phong cách kiến trúc và vật liệu xây dựng của phương Tây, thường được xây dựng vào nửa đầu thế kỷ XX: nền nhà cao có bậc tam cấp, tường xây gạch dày, tô hồ quét vôi. Cột nhà có khi là cột bê-tông nhưng vì kèo gỗ và lợp ngói, có trần nhà.

Nhà cổ ở Bình Dương cũng thể hiện tính chất chung của nhà cổ Nam bộ, đó là có kết cấu nhà cột giữa (nhà rôi) và nhà xuyên trính (nhà rường) theo hệ thống khung chịu lực truyền thống như ở miền Bắc, miền Trung. Về sau có thêm dạng nhà đúc kết cấu bê tông chịu lực theo kiểu phương Tây.

Nghệ thuật chạm khắc trên gỗ nhà cổ của ông Trần Công Vàng

Nhà cột giữa thuộc kết cấu cổ truyền, cột cái (cột giữa) kết gắn trực tiếp vào đòn dông và giao điểm của hai cây kèo, tạo thành một bộ vì nhà giản đơn, thích hợp với loại hình nhà thô sơ, bán kiên cố. Hạn chế của nhà cột giữa là không gian nhà chật hẹp do sự hiện diện của hàng cột giữa.

Nhà xuyên trính  còn gọi là nhà rường phổ biến hơn nhà cột giữa. Bộ khung sườn nhà này không có hàng cột cái ở giữa nên không gian nội thất khá rộng rãi. Một số nhà rường biến thể là nhà bát dần được xây cất rất qui mô. Mái ngói của dạng nhà bát dần kéo sà thấp xuống (giống như chữ Bát…..trong Hán tự). Bên ngoài nhìn vào kiểu “mái xụ” này thấy nhà có vẻ thấp, nhưng bước vào bên trong sẽ thấy hệ thống kèo cột và trần nhà rất cao làm cho nhà thoáng mát vì kiểu mái đó có tác dụng che mưa và ánh nắng chói chang vùng nhiệt đới, đồng thời hạn chế được tầm nhìn từ bên ngoài. Nhà ông Trần Công Vàng ở thị xã Thủ Dầu Một là một ngôi nhà rường theo kiểu chữ đinh, gồm 5 gian 2 chái, dài 24m, ngang 22m với 6 hàng 24 cây cột, đầu kèo chạm trổ tinh xảo. Cột nhà xưa thường bằng các danh mộc như sao, cẩm lai, gỗ mun.

Bình Dương hiện còn nhiều ngôi nhà cổ có giá trị về kiến trúc và nghệ thuật, niên đại trên dưới 100 năm, chủ yếu tập trung ở thị xã Thủ Dầu Một và huyện Tân Uyên, như nhà ông Trần Văn Tề (phường Phú Cường, thị xã Thủ Dầu Một), nhà ông Trần Văn Hổ (phường Phú Cường, thị xã Thủ Dầu Một), nhà ông Trần Công Vàng (phường Phú Cường, thị xã Thủ Dầu Một), nhà ông Nguyễn Văn Đằng (xã Thạnh Phước, huyện Tân Uyên), nhà ông Đỗ Cao Thứa (xã Thạnh Phước, huyện Tân Uyên), nhà ông Nguyễn Tri Quang (xã Tân An, thị xã Thủ Dầu Một)… Trong số đó có hai ngôi nhà được công nhận Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia vào năm 1993, đó là nhà ông Trần Văn Hổ và nhà ông Trần Công Vàng.

Hầu hết nhà cổ ở Bình Dương có giá trị về mỹ thuật kiến trúc và trang trí là nhà chữ đinh. Riêng nhà của một số gia đình giàu có nổi tiếng ở thị xã Thủ Dầu Một, ở huyện Tân Uyên thì có qui mô khá lớn và hình thức đa dạng chứ không chỉ là kiểu nhà chữ đinh truyền thống. Nhà ông Trần Văn Hổ thuộc kiểu nhà 5 gian 2 chái rất rộng lớn, hoàn toàn bằng gỗ chạm trổ kỹ lưỡng từ cột, kèo đến vách. Kiểu nhà này xưa vốn là đặc quyền của tầng lớp quan lại cao cấp thời Nguyễn, thường dân không được phép xây dựng. Nhà ông Nguyễn Văn Đằng theo kiểu nhà chữ công £¨工¤£©  có hai gian lớn gọi là Đông lang – Tây lang; hay kiểu nhà chữ khẩu £¨口£© (gồm 4 căn với hướng đòn dông tạo thành hình vuông) của ông Nguyễn Tri Quang. Hầu hết những căn nhà cổ vừa nêu trên đều khẳng định chức năng thờ cúng ông bà tổ tiên và thể hiện niềm tự hào về gia tộc trên các bức đại tự như Trung Nghĩa Đường, Trần Miêu Duệ, Nguyễn Phủ Đường… tại gian thờ chính trong nhà.

Việc xây dựng nhà ngày xưa rất công phu. Gia tộc ông Đỗ Cao Thứa cho biết nhà xây 3 năm mới hoàn thành, do những người “thợ Bắc” thi công. Vì địa thế vùng Tân Uyên thấp nên nhà phải đắp nền cao rất công phu. Đất phải lấy từ ấp Bình Hóa (xã Uyên Hưng) vận chuyển bằng xe bò đến bờ sông, sau đó chở đất bằng ghe qua sông rồi mướn người gánh về đổ đắp nền nhà. Nền cao hơn mặt đất 0,8m, xung quanh nền nhà được bọc móng rất kiên cố bằng những tảng đá ong vốn có nhiều ở miền Đông Nam Bộ.

Nhà cổ tại Bình Dương là dấu ấn thời kỳ phong kiến giai đoạn nửa cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX. Hầu hết nhà cửa thời kỳ này còn tồn tại cho tới nay đều nhờ kỹ thuật xây dựng kiên cố với các loại danh mộc quý, chắc như lim, căm xe, cà chất… Khung sườn các nhà xưa hầu hết sử dụng kỹ thuật lắp ghép tự nhiên (lắp mộng) chưa dùng đinh sắt. Các bức vách gỗ phía trước nhà hoặc vách ngăn giữa gian thờ tự với gian nhà trong, những cây kèo, hoành phi, câu đối, bao lam, bàn thờ, trang thờ, bình phong… đều được chạm trổ tinh xảo theo phong cách chạm lộng, chạm thủng, chạm chìm khéo léo. Ngôi nhà vừa là công trình kiến trúc tài hoa, vừa chứa đựng những tác phẩm điêu khắc phản ánh các giai đoạn của nền mỹ thuật Nam Bộ: giai đoạn sớm là chạm trổ trên gỗ mộc, toàn bộ chỉ để gỗ tự nhiên, giai đoạn muộn hơn là dùng sơn ta để sơn son thếp vàng hoặc cẩn ốc, khảm trai, sơn mài…

Thời kỳ đầu nhà cổ tại Bình Dương được thi công xây dựng và trang trí chạm trổ bởi các nhóm thợ mộc nổi tiếng khéo tay từ miền Trung vào như thợ Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thừa Thiên, Bình Định (thường gọi chung là “thợ Huế”). Bên cạnh đó còn có thợ mộc của “trường phái thợ Thủ” (Thủ Dầu Một) với tay nghề giỏi nức tiếng đã dần đảm trách vai trò chính yếu trong xây cất nhà và trang trí nội thất. “Thợ Thủ” không chỉ  hành nghề ở Bình Dương mà còn ở nhiều nơi khác. Người ta rước “thợ Thủ” về xây nhà và nuôi nhóm thợ trong nhà hàng năm để họ chạm khắc trang trí cho ngôi nhà. Những thế hệ nghệ nhân “thợ Thủ” đã trải nghiệm tài nghệ của mình và lưu danh về kỹ thuật xây cất và nghệ thuật trang trí nội thất những ngôi nhà trên khắp Nam Bộ. Trong “Nam kỳ nhân vật phong tục diễn ca” Nguyễn Liên Phong đã nêu:

…“Nhà khéo cất tốn bạc muôn

Tiếng đồn thợ Thủ ráp khuôn kỹ càng”

Những nghệ nhân nghề mộc khéo léo, tài giỏi của Bình Dương xưa đã để lại những tác phẩm nghệ thuật của mình trên các kèo đùi ếch, trên “lá dung” đầu kèo, bao lam, hoành phi, câu đối, bàn ghế, tủ thờ… được chạm, cẩn tinh xảo, làm nổi bật sắc gỗ mộc thanh cảnh, vàng óng, đỏ tươi và sắc mun ánh ngời bóng loáng của sơn ta, của xà cừ… Đặc biệt toàn bộ vách trước những căn nhà truyền thống ở Bình Dương thường được “thợ Thủ” chạm trổ tỉ mỉ tài hoa, tạo nên vẻ đẹp sinh động nhưng tôn nghiêm cho căn nhà. Từng khung vuông, khung chữ nhật của bức vách trước được chạm khắc nhiều đồ án hoa văn các môtíp điển hình như tứ linh, tứ quý, quả lựu, hoa mẫu đơn… Vách trước cũng thường chạm đôi “mắt cửa” hay biểu tượng của âm dương, nhật nguyệt và khung viền cửa trước (bao lam) thường chạm trổ kiểu đòn võng khéo léo.

Nhà xưa ở Bình Dương hầu hết lợp ngói âm dương, nền nhà lót gạch tàu đỏ. Trong nhà theo mô thức trang trí nội thất thống nhất, gồm bộ trường kỷ gỗ đen ở gian giữa phía trước bàn thờ, hai gian nhà hai bên bày hai bộ ván ngựa. Ở một góc nhà có tủ kiếng để chưng bày các cổ vật kỉ niệm. Bàn thờ, nhất là các câu đối trên cột hoặc các bài minh bằng Hán tự đặt trên bàn thờ tổ tiên đều được cẩn ốc hoặc sơn son thếp vàng. Nội dung các câu đối, bài minh hầu hết đều đề cao lòng hiếu đễ với ông bà tổ tiên, nề nếp gia phong, việc kính trọng và phụng dưỡng cha me. Ngoài dấu ấn đặc trưng của tâm thức Nho giáo đương thời thể hiện như yếu tố chủ đạo trong nội dung các câu đối, bài minh… chủ đề trang trí trong những ngôi nhà xưa tại Bình Dương còn thấy một nội dung khác của văn hoá Nho giáo, đó là những bài thơ cổ tả phong cảnh hay là điển tích xưa. Ngoài đồ trang trí nội thất chủ yếu bằng gỗ như tủ thờ, bàn thờ, trường kỷ, bộ ván, mấy bộ bàn ghế… trong nhà còn có nhiều đồ gốm Biên Hòa, gốm Lái Thiêu như đôn tròn, lục giác, đôn voi, chậu kiểng, độc bình. Nhiều ngôi nhà cổ còn có vài vật dụng Tây phương như đèn Măng sông, quạt trần, máy hát đĩa… 

Về Bình Dương đắm mình trong không gian tĩnh lặng của những ngôi nhà cổ giữa khu vườn êm ả, tiếng ồn, khói bụi đường xa dường như không len lỏi vào đến nơi đây, cuộc sống xô bồ gấp gáp chốn thị thành dường như không hiện diện ở nơi đây… Chợt thấy mình như được quay về với những ngày xưa yêu dấu…

TS. Nguyễn Thị Hậu/ Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Du lịch motorhome lên ngôi


Vào cái thời dịch bệnh kỳ lạ này, người ta bị chôn chân khi các phương tiện lưu thông như máy bay, tàu thuyền, xe lửa ngưng trệ, nên trào lưu du lịch bằng xe dã ngoại bỗng dưng hết sức hợp thời…

Du lịch motorhome lên ngôi 
Toàn cảnh khu cắm trại Bow Rivers Edge Campground bên bờ sông Bow

Lên máy bay, xuống tàu thuyền, leo xe lửa để du lịch đây đó là điều quá khó trong thời điểm hiện nay. Ở Canada, những người ưa xê dịch đã giải bài toán này bằng loại hình du lịch bằng xe dã ngoại RV (Recreational Vehicle), còn gọi motorhome, camping car.

Tăng vọt mùa dịch

Một chuyến du lịch bằng motorhome luôn thú vị, đầy đủ tiện nghi bởi thân xe là một “căn hộ” đúng nghĩa, bao gồm phòng ngủ, nhà vệ sinh, sofa, TV, máy giặt, máy lạnh, máy phát điện… Khu vực nhà bếp đầy đủ từ bếp, tủ chén, bàn chế biến thực phẩm, lò nướng tới tủ lạnh, bàn ăn… Mỗi xe luôn trang bị 3 thùng chứa nước dung tích lớn nhỏ tùy loại, chứa nước sạch và nước thải.

Canada là quốc gia có số lượng hồ tự nhiên nhiều nhất thế giới, cùng nhiều vùng rừng núi nguyên sơ trải rộng khắp 10 bang và 3 vùng lãnh thổ.

Mỗi nơi đẹp một vẻ, nhưng đình đám nhất là vườn quốc gia Banff và Jasper thuộc bang Alberta đã được Unesco vinh danh là di sản thiên nhiên thế giới năm 1984. Cảnh vật nơi đây thật hùng vĩ và tráng lệ, với hồ băng hình thành từ tuyết tan chảy trên dãy núi Rockies trùng điệp.

Tìm một chỗ “thả neo” cho chuyến motorhome trong mùa này không hề dễ. “Khu cắm trại kín chỗ suốt mùa hè” – đó là những gì chúng tôi đọc được từ bản thông báo treo trước văn phòng khu cắm trại Two Jack Lakeside Campground thuộc Vườn Quốc gia Banff khi định ghé đây cho chiếc Camper van trú ngụ qua đêm.

Tham khảo thêm một số khu cắm trại lân cận, tình hình vẫn không khả quan. May mà sau vài tiếng liên lạc, chúng tôi được một người bạn nhường chỗ đã đặt tại Tunnel Mountain Village II Campground.

Anh Phạm Hòa Bình – người bạn đồng hành của tôi – với kinh nghiệm 15 năm rong chơi trên nhiều dòng xe motorhome cho biết: “Có hơn 20 địa điểm cắm trại nằm vùng đệm vườn quốc gia Banff với hơn 1.500 chỗ dành cho xe RV. Mùa du lịch bằng xe dã ngoại thường là từ tháng 4 đến tháng 10, mở cửa đăng ký từ đầu năm. Năm nay do ảnh hưởng của dịch khiến loại hình này tăng mạnh nên thường xuyên kín chỗ”.

Du lịch motorhome lên ngôi 
Nội thất xe Class A

Những chiếc RV có nơi đậu là bãi đất dầm đá dăm bằng phẳng, rộng rãi, nằm hai bên con đường nhựa theo hình xương cá, ẩn mình dưới tán lá rừng mát mẻ. 

Người ta dựng cột gỗ treo số thứ tự để định vị xe đậu, thiết kế sẵn cả ổ cắm điện, bàn ăn, ghế gỗ, trụ dẫn nước, đường ống xả chất thải, khu vực vệ sinh, tắm gội… Những khách muốn không gian riêng tư, yên tĩnh có thể chọn nơi đậu có nhiều hàng cây lúp xúp ngăn cách.

“Bất kể loại RV lớn hay nhỏ đều phải trả 38 CAD/đêm, bao gồm phí đậu xe và những tiện ích khác. Đó là giá do chính phủ quản lý, ở khu vực cắm trại tư nhân giá khoảng 50 CAD/đêm.

Nếu khách thuê một vài đêm cuối tuần giá sẽ tăng thêm 10 CAD/đêm, ngược lại sẽ được hưởng giá khuyến mãi khi ở dài hạn” – anh Bình cho biết.

Chơi theo túi tiền

Có tới những khu cắm trại thế này mới có dịp ngắm nhìn đủ chủng loại RV thông dụng mang thương hiệu của Hoa Kỳ, Canada, Đức, Úc… Chiếc Class A có chiều dài tương đương xe buýt loại lớn, nội thất đầy đủ sang trọng.

Class B hay còn gọi là Camper van có chiều dài thân xe từ 6-9m, một số có hình dáng khá giống xe Ford Transit hay Mercedes-Benz Sprinter cơ động, trang thiết bị đầy đủ nhưng không gian sinh hoạt khá nhỏ hẹp, chỉ phù hợp với nhóm 4 người. Sử dụng phổ biến nhất là dòng Fifth Wheel Trailer và Travel Trailer, tức nhà di động không động cơ được kéo bởi xe bán tải hoặc xe du lịch.

Chúng được nhận xét là loại RV có không gian rộng rãi, nhiều phòng ngủ, nội thất thiết kế hiện đại, sàn xe có thể cơi nới thêm tầng giả. Kế tiếp là Truck Campers, như căn phòng nhỏ được đặt gọn gàng lên phía sau xe bán tải.

Cũng giống như xe hơi, giá RV từ vài ngàn đô tới tiền triệu cũng có. Nếu ít tiền, có thể chọn dòng pop-up trailer giá chừng vài ngàn đô/chiếc. Khá giả hơn chút thì sắm Fifth Wheel Trailer hoặc Travel Trailers (không kèm ôtô kéo) giá dao động chừng 25.000- 60.000 CAD.

Loại Class A, B, C giá từ 50.000 đến vài trăm ngàn. Còn với dân thượng lưu, đặt xe theo thiết kế riêng giá vài triệu đô là điều không hiếm.

Tại Canada, tậu được một chiếc motorhome là ước mơ của dân mê xê dịch nhưng họ vẫn luôn tính toán kỹ càng để không lâm vào cảnh bị động sau này. Nếu mua loại Fifth Wheel Trailer, Travel Trailers thì chí ít cũng phải có xe bán tải với chức năng tương thích để kéo nhà.

Loại Class B kích thước gọn nhẹ, sau chuyến đi có thể đậu ở garage gia đình. Các loại dềnh dàng như Class A, B theo luật không được đậu bên lề đường quá 48 tiếng nên phải tính tới chuyện hằng tháng chi ra gần 100 CAD phí gửi xe trong bãi.

Du lịch motorhome lên ngôi 
Chiếc motorhome loại Class A ở khu cắm trại Tunnel Mountain Village II Campground

Ông Nguyễn Tâm, một người Việt định cư ở Canada, đã rong ruổi hết các quốc gia Bắc Mỹ bằng motorhome nói rằng loại hình này thích hợp với người vừa nghỉ hưu và ưa rong chơi, chưa quá già để sợ thiếu sức khỏe cho những chuyến đi, không còn lo chuyện mưu sinh, con cái không còn là gánh nặng và có thời gian để thỏa cuộc sống hòa mình với thiên nhiên, xê dịch để khám phá. 

Cũng có người chọn một chuyến đi như vậy sau nghỉ hưu để định hình lại cuộc sống khi về già. Cũng có cả những người muốn thoát khỏi cảnh trả nợ ngân hàng vì mua nhà cùng chi phí điện nước, bảo hiểm hằng tháng… nên sắm xe RV để tận hưởng cuộc sống tự do ngoài thiên nhiên, lưu trú dài hạn trong khu cắm trại, trả 700 CAD/ tháng phí thuê chỗ.

“Những tháng mùa đông, rất nhiều người dân Canada đi về phía nam ấm áp của Hoa Kỳ và Mexico để tránh giá rét, trong đó khá đông là người hưu trí tự lái RV vì tiết kiệm khá nhiều so với chi phí khách sạn, hành trình rong ruổi du ngoạn hoàn toàn tự do…

Khi xuân đến, họ lại quay về quê hương” – ông Nguyễn Tâm cho biết. Trong người có sẵn máu của dân làm du lịch nên tôi mơ màng nghĩ về một ngày loại hình du ngoạn RV này phát triển ở Việt Nam.

Nhưng bình tĩnh nghĩ lại thì quả là không đơn giản, vì muốn phát triển kiểu chơi này cần nhiều điều kiện đi kèm: đường sá ngon lành, các địa phương có địa điểm phù hợp phải quy hoạch những bãi chuyên dụng phục vụ cho RV…

Thôi lại mơ mộng vậy.

Du lịch motorhome lên ngôi Các khu cắm trại thường trang trí một toa xe ngựa trước cổng chào như một biểu tượng ngành nghềLàn sóng sử dụng nhà di động trong du lịch bắt đầu phổ biến ở Hoa Kỳ từ năm 1920 với hình thức “xe kéo nhà”, mặc dù trước đó Canada đã chế tạo thùng xe tương tự căn phòng được gắn trên xe hơi hoặc xe tải vào năm 1910. Đến năm 1929, nước Úc cho ra đời chiếc motorhome có động cơ đầu tiên. Thế chiến II kết thúc, ngành ôtô phục hồi, năm 1950 các nhà đầu tư bắt đầu sản xuất đại trà loại RV với nhiều cải tiến và kiểu mẫu.Nguồn gốc của kiểu du lịch RV được cho là học theo người Digan, với chiếc xe ngựa lợp bạt cùng dụng cụ cắm trại như lều bạt, nệm chăn, đèn bão, thùng đựng nước bằng gỗ, dụng cụ nấu ăn… làm phương tiện di chuyển và sinh sống trong cuộc đời du mục khắp châu Âu vào thế kỷ 19.Vì vậy, phần đông nhà cung ứng dịch vụ bến bãi motorhome thường trang trí ngay cổng chào bằng một một cỗ xe ngựa và dụng cụ cắm trại như một biểu tượng ngành nghề.

BÀI VÀ ẢNH: TRẦN THẾ DŨNG / Theo TTCT

Những điểm đến cà phê độc đáo nhất thế giới


Ngày 1/10 là Ngày Quốc tế Cà phê. Nhân dịp này, Agoda mang đến một vài gợi ý cho các tín đồ cà phê đam mê du lịch  thưởng thức những loại cà phê thơm ngon tại các vùng đất mới lạ.

Những điểm đến cà phê độc đáo nhất thế giới

Chuyến thưởng ngoạn cà phê nên khởi hành từ nước Ý – quốc gia có nhiều ảnh hưởng đối với văn hóa cà phê hiện đại, từ lingo (như cappuccino, latte, macchiato) cho đến lungo (Long Café Espresso, với lượng nước gấp 3 hoặc 4 lần so với một shot Espresso bình thường).

Cà phê Ý

Người Ý có nhiều cách thú vị để thưởng thức cà phê tại nhà và quy tắc vàng luôn là: sữa là dành cho bữa sáng và khách du lịch. Thường họ cũng sẽ phục vụ bạn món latte vào buổi trưa, nhưng không quên kèm theo cái nhìn khó hiểu. Sau trưa thì tuyệt đối chỉ nên uống espresso mà thôi!

Cà phê mang đi dường như không tồn tại ở Ý. Người Ý phục vụ cà phê tại quán, pha với nhiệt độ thấp hơn một chút so với các quốc gia khác, vô cùng lý tưởng để thưởng thức tại chỗ. Ai lại cần mang theo một tách cà phê khi mà bạn có thể dùng luôn tại quán?

Ngay cả khi ở Ý, việc chọn ra địa điểm pha cà phê ngon nhất cũng gây nhiều tranh cãi. Nhưng riêng với vùng Turin và Trieste – quê hương của hai thương hiệu cà phê trứ danh Lavazza và Illy – thì cà phê của hai nơi đều đủ sức thuyết phục cho danh hiệu này. Nếu có dịp đến Bảo tàng Lavazza – niềm tự hào của Turin, bạn có thể lưu trú tại khách sạn NH Torino Santo Stefano. Còn nếu bạn đến Trieste và nghỉ chân tại khách sạn ấm cúng Hotel Continentale, đừng quên ghé thăm xưởng cà phê Illy, nơi phát minh ra máy pha cà phê tự động đầu tiên. Nhà máy mở cửa cho khách tham quan vào các ngày trong tuần.

Italy-7664-1569917548.jpg
Cà phê Ý

Cà phê Phần Lan

“Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bỏ miếng phô mai kia vào cà phê?”, một người Bắc Âu nào đó đã từng có ý nghĩ như thế.

Câu trả lời chính là: kaffeost, một món ăn “ma thuật” được tạo ra bằng việc ngâm một miếng phô mai truyền thống vào cà phê và thưởng thức. Đây là một sự kết hợp tuyệt vời của loại thức uống có vị đắng nhẹ, hương thơm say đắm, cùng phô mai béo ngậy, mang mùi vị đặc trưng của Phần Lan và Thụy Điển. Nhờ sự kết hợp độc đáo này mà kaffeost luôn nằm trong danh sách những cách thưởng thức cà phê độc đáo nhất thế giới.  

Kaffeost nổi tiếng đến mức đưa Phần Lan trở thành quốc gia uống nhiều cà phê nhất thế giới, với trung bình mỗi người Phần Lan tiêu thụ khoảng 12kg cà phê mỗi năm.

Để đảm bảo rằng bạn sẽ có những ngày trải nghiệm kaffeost tuyệt vời tại Phần Lan, Scandic Aviacongress sẽ là một lựa chọn thú vị để tránh những đêm tuyết lạnh giá của mùa đông và cái nắng chói chang của mùa hè.

Cà phê Thổ Nhĩ Kỳ

Người Thổ Nhĩ Kỳ rất cầu kỳ trong việc thưởng thướng cà phê. Họ thậm chí còn có một câu châm ngôn: “Một tách cà phê Thổ Nhĩ Kỳ sẽ khiến bạn nhớ mãi đến 40 năm sau”.

Cà phê Thổ Nhĩ Kỳ có 4 cấp độ, tùy thuộc vào lượng cà phê mà bạn cho vào chiếc ấm nhỏ cùng với cà phê tại thời điểm pha. Các cấp độ bao gồm: “Şekersiz” (hay “sade”) – cà phê không đường; “Az şekerli” – ít ngọt với nửa thìa đường; “Orta” – ngọt vừa với một thìa đường; “Cok sekerli” – cà phê ngọt với hai thìa đường hoặc nhiều hơn.

Được pha, khuấy, tạo lớp bọt ở trên mà giữ phần nguyên chất ở đáy, thứ cà phê tuyệt vời này có mặt ở bất cứ đâu, từ khách sạn cao cấp đến những góc phố quanh thủ đô Istanbul giàu văn hóa và bề dày lịch sử. Khi nghỉ ngơi tại khách sạn Tria Hotel Istanbul, bạn sẽ được thưởng thức cà phê trên sân thượng và thưởng ngoạn khung cảnh đẹp như tranh của eo biển Bosphorus, giáo đường Blue Mosque và nhà thờ Hagia Sophia.

Cà phê Việt Nam

Việt Nam là quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới và cũng là nơi có nền văn hóa cà phê sống động đến từng ngõ ngách. Người Việt rất thích thưởng thức cà phê pha phin, thậm chí có thể ngồi hàng giờ nhìn dòng người qua lại, chờ đợi từng giọt cà phê rơi chầm chậm xuống ly thủy tinh phía dưới. Cà phê thường được pha với sữa đặc hoặc đá, tạo nên thức uống “thương hiệu” của Việt Nam.Ngoài ly cà phê sữa đá thông thường, nếu du khách muốn có trải nghiệm độc đáo hơn nữa thì không nên bỏ qua món cà phê trứng đặc trưng của người Hà Nội, được chế biến từ cà phê, sữa đặc và lòng trắng trứng.

Hãy đến cà phê Giảng ở khu phố cổ đông đúc để được phục vụ món cà phê trứng hảo hạng. Khu vực này có vô số khách sạn hợp với mọi túi tiền, nhưng để tiện thưởng thức một trong những loại cà phê độc đáo nhất thế giới thì bạn có thể chọn Grand Cititel Hanoi Hotel để lưu trú.

Cà phê Úc

Nền văn hóa cà phê bắt đầu nở rộ tại Úc trong khoảng 10 năm trở lại đây, đặc biệt là tại Melbourne, nơi cà phê không chỉ là một thức uống mà còn là một phong cách sống. Đừng quên trải nghiệm tour đi bộ khám phá trên những con phố của Melbourne để ngắm nhìn cuộc sống sôi động của người Úc bên những tách cà phê thời thượng.

Hãy nghỉ chân tại Turnkey Accommodation ở vùng Bắc Melbourne để không phải lặn lội đi xa cho những tách cà phê của bạn.

Cà phê Brazil

Là quốc gia xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới, có thể nói cà phê Brazil là vua của các loại cà phê. Điều đó giải thích tại sao bất cứ thời điểm nào cũng có thể là “coffee time” của người Brazil. Người Brazil rất ưa chuộng hương vị ngọt ngào nồng nàn của ly cà phê đen nguyên chất “cafézinho” trứ danh (tiếng Bồ Đào Nha có nghĩa là “cà phê nhỏ”). Cafézinho được phục vụ tại các quán bình dân, ở bất cứ ngõ ngách nào tại quốc gia rộng lớn nhất Nam Mỹ này. Người Brazil có thể không quan tâm đến những loại cà phê đến từ các quốc gia khác. Ai lại cần frappuccino tại nơi đầy ắp những ly cafézinho?

Ghé thăm Brazil đúng lễ hội Carnival vào tháng 2/2020, bạn sẽ được uống cà phê và “quẩy” suốt ngày đêm ở Rio. Để tiện tham gia lễ hội, hãy lưu trú tại khách sạn Gerthrudes Bed & Breakfast.

Ý NhiDoanhnhansaigon