Podcast và Âm thanh trực tuyến Việt Nam


Nền tảng âm thanh trực tuyến Việt tăng gấp đôi người dùng trong dịch COVID-19

Quỹ đầu tư mạo hiểm 500 Startups Vietnam đã quyết định đầu tư vòng hạt giống cho Voiz FM, sau khi số người dùng của nền tảng âm thanh trực tuyến này tăng gấp đôi chỉ trong dịch COVID-19.

Nền tảng âm thanh trực tuyến Việt tăng gấp đôi người dùng trong dịch COVID-19 - Ảnh 1.
Đội ngũ sáng lập Voiz FM chụp hình cùng đại diện quỹ 500 Startups Vietnam – Ảnh: VOIZ FM

Voiz FM hôm 29-5 cho biết đạt được thành tích này do nhu cầu sử dụng sách nói và podcast tăng cao trong 4 tuần giãn cách xã hội vì COVID-19.

Trong bối cảnh các ứng dụng sách nói trên thị trường Việt Nam kiếm tiền từ việc khai thác sách nói vi phạm bản quyền, Voiz FM đã lựa chọn chiến lược lâu dài và tôn trọng bản quyền triệt để và tiến hành đàm phán mua bản quyền từ các tác giả và nhà xuất bản sách.

“Ban đầu, số lượng đầu sách của chúng tôi tăng rất chậm so với các đối thủ vi phạm bản quyền.

Tuy nhiên, nhờ vào định hướng “100% bản quyền” mà chỉ trong vòng 6 tháng, chúng tôi đã có thể hợp tác với nhiều đơn vị xuất bản và phát hành sách uy tín, cùng hợp đồng độc quyền khai thác sách nói của hơn 1.000 tựa sách bán chạy nhất”, Trần Ngọc Thái, đồng sáng lập Voiz FM, chia sẻ.

Một số đơn vị xuất bản phối hợp cùng Voiz FM bao gồm NXB Kim Đồng, NXB Tổng Hợp TP.HCM, NXB Trẻ, First News, Saigonbooks, Alphabooks, Quảng Văn, Bách Việt,…

Theo ông Thái, nguồn vốn mới sẽ được Voiz FM dùng để phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường. Voiz FM sẽ nâng cao trải nghiệm nghe của người dùng bằng việc ra mắt thuật toán gợi ý (recommendation) vào đầu tháng 7 dựa trên hành vi nghe của họ.

Bên cạnh đó, Voiz FM đang phát triển riêng công cụ Giọng đọc Trí tuệ Nhân tạo (AI Voice) để rút ngắn thời gian và chi phí sản xuất nội dung, đồng thời phục vụ nhu cầu chọn giọng nói theo sở thích của người dùng.

Trong 1 thử nghiệm khách hàng gần đây của nhóm, hơn 80% người dùng không thể phân biệt được AI Voice của Voiz FM với giọng nói của người thật. Voiz FM dự tính sẽ ra mắt công cụ này vào tháng 10-2020.

Nhóm cũng có kế hoạch mở rộng sang các thị trường Đông Nam Á khác trong tương lai gần.

NGUYÊN HẠNH – Tuổi Trẻ Online


Podcast: Từ chỉ vài người nghe đến một ngành công nghiệp toàn cầu

Việc con người tiếp nhận thông tin qua âm thanh đã khởi đầu từ cách cộng đồng nghe chung qua hệ thống phát thanh công cộng, rồi cả gia đình cùng nghe từ chiếc radio đặt giữa nhà, cho đến trải nghiệm cá nhân hơn với tai nghe và các thiết bị mang theo người. Giai đoạn tiếp nối của quá trình “tiến hóa” này chính là podcast.

Năm 2005, từ điển Oxford thêm podcast vào kho từ vựng của mình với định nghĩa “một tập tin âm thanh kỹ thuật số có thể được tải từ Internet và phát trên máy tính hoặc thiết bị mà bạn có thể mang theo bên mình”.

Nếu tính từ mốc đó thì nay podcast đã bước vào tuổi 15 và trở thành một ngành công nghiệp sôi động trị giá tỉ đô. Những tập tin âm thanh thu sẵn được tải lên mạng cho mọi người tải về nghe tưởng chừng như chìm lẫn giữa nguồn tài nguyên vô tận trên Internet, giờ lại được đón nhận như một món ăn tinh thần không thể thiếu.

Podcast: Từ chỉ vài người nghe đến một ngành công nghiệp toàn cầu
Ảnh: Clipart.email

LỊCH SỬ THÚ VỊ

Podcast đã đi từ “không thể nghe nổi” đến “không thể bỏ lỡ” như thế nào? BBC đã trả lời câu hỏi đó trong một bài viết hồi tháng 9-2019, mở đầu bằng việc nhắc lại nguồn gốc thú vị của 
từ podcast.

Đó là một buổi tối cách đây 15 năm, khi nhà báo Ben Hammersley vừa nộp bài viết về phát thanh trực tuyến và chuẩn bị ra về thì nhận một cuộc gọi từ ban biên tập. “Chúng tôi cần thêm một câu nữa để dàn cho đầy trang” – một biên tập viên người Anh nói với Ben.

Ben đã viết thêm “một câu khá khoa trương”: “Và chúng ta nên gọi hiện tượng mới này là gì đây – audioblog hay podcast?”. Đó là giây phút chào đời của thuật ngữ công nghệ nổi tiếng. Vài tháng sau, ban biên soạn từ điển Oxford gọi cho Ben và hỏi có phải anh đã “bịa” ra từ podcast không vì họ không thể tìm thấy bất kỳ trích dẫn nào có liên quan.

Ben xác nhận quả đúng là như vậy. Podcast có thể không được sinh ra vào tối hôm đó, nhưng hiện tượng công nghệ mới cuối cùng đã có một cái tên chính thức. Một thập kỷ rưỡi sau bài báo của Ben Hammersley, những bản ghi âm MP3 “gần như chẳng có gì đáng nghe” đã trở thành một ngành công nghiệp toàn cầu.

Podcast hiện được sản xuất bởi các hãng phát thanh truyền hình thương mại, cá nhân và công ty không liên quan gì đến lĩnh vực truyền thanh. Trong thực tế, bất cứ ai có điều gì muốn nói và một ít tiền để mua thiết bị đều có thể tham gia làm podcast. Các tập tin âm thanh kỹ thuật số có thể được sản xuất với kinh phí siêu rẻ và vô cùng dễ phát tán lên mạng Internet.

Podcast: Từ chỉ vài người nghe đến một ngành công nghiệp toàn cầu
Ảnh: NYT

VÌ SAO PHỔ BIẾN?

Ben Hammersley cho rằng có hai nhân tố chính đã thay đổi thị trường trong những năm vừa qua: công nghệ kỹ thuật và văn hóa.

Bước đột phá đầu tiên chính là vào năm 2012 khi Apple sản xuất ứng dụng Apple Podcasts, thực tế đã chứng minh đây là một hệ thống thư viện dễ dùng và phổ biến với người nghe.

Theo sau đó là sự cải tiến mạnh mẽ trong việc sản xuất thiết bị ghi âm và công cụ biên tập giá rẻ. Cuối cùng là sự phát triển rộng rãi của 4G và WiFi cho phép người nghe khám phá, tải xuống hoặc truyền phát bất cứ khi nào họ muốn.

Bước ngoặt văn hóa đến vào năm 2014 với chương trình podcast mang tên Serial, một tác phẩm báo chí điều tra do nhà báo Sarah Koenig dẫn. Mỗi mùa của chương trình sẽ tập trung điều tra một vụ án có thật trong nhiều tập. Đến nay, mùa đầu tiên và thứ hai của chương trình đã có hơn 340 triệu lượt tải xuống.

Các nền tảng podcast quen thuộc nhất hiện nay ngoài Apple còn có những tên tuổi lớn như Google Podcasts hay BBC Sounds, một vài nhân tố trẻ trung và được phần đông giới trẻ ưa chuộng hơn có Spotify, Stitcher và SoundCloud. Mỗi nền tảng là một thư viện các show (chương trình), mỗi show có nhiều episode (tập), được cập nhật đều đặn để người dùng nghe online hoặc tải về nghe dần.

Ngay cả YouTube, trang chia sẻ video lớn nhất thế giới, cũng có cung cấp podcast. Người dùng dưới 35 tuổi thường có xu hướng sử dụng YouTube để nghe podcast trong khi đang làm việc gì đó, như đang chơi game chẳng hạn.

THỜI KỲ BÙNG NỔ

Theo báo The Guardian ngày 4-5, năm 2020 được cho là giai đoạn bùng nổ của podcast. Hiện tại có hơn 900.000 podcast chỉ riêng trên Apple Podcasts để thính giả lựa chọn.

Tại Mỹ, 22% dân số nghe ít nhất một podcast mỗi tuần và 51% nghe ít nhất một podcast trong đời. Trong khi đó ở Anh, 12,5% dân số nghe podcast hằng tuần, tăng 58% trong hai năm qua. Những người hâm mộ podcast ở Anh đang nghe trung bình 7 podcast mỗi tuần.

Cũng theo The Guardian, podcast đang vào thời hoàng kim khi các đại gia công nghệ, giải trí lẫn những thương hiệu lớn, các siêu sao, người nổi tiếng đang dần lấn sân vào lĩnh vực này nhiều hơn bao giờ hết. Những vụ mua lại nổi bật trên thị trường cho thấy việc kinh doanh podcast sắp đến giai đoạn sôi động nhất.

Năm 2019, Spotify đã đầu tư một khoản kếch xù hơn 396 triệu đôla Mỹ để mua lại Gimlet Media and Parcast (chuyên sản xuất podcast) cùng Anchor (cung cấp công cụ cho người làm podcast).

Hãng phim Universal của Mỹ đã ký hợp đồng với Wonderery để sản xuất podcast Dirty John chuyên đề tội phạm thực tế. Sony có một thỏa thuận tương tự với Somethin’ Else để sản xuất show “David Tennant làm podcast với…”, mà khách mời là người nổi tiếng trong các lĩnh vực truyền hình, phim ảnh, hài kịch.

Các kênh của người nổi tiếng đa dạng trong khắp mọi lĩnh vực, từ ca sĩ Jessie Ware, người dẫn chương trình truyền hình Fearne Cotton, diễn viên hài Sue Perkins, vận động viên đua xe đạp Bradley Wiggins. Ngay cả gia đình cựu tổng thống Mỹ Obama cũng đã đăng ký để sản xuất podcast độc quyền 
cho Spotify.

TƯƠNG LAI SẼ THẾ NÀO?

Podcast sống được vì chúng ta đang hấp thu ngày càng nhiều nội dung tin tức, giải trí bằng thính giác hơn so với trước đây, đơn giản vì trong khi nghe chúng ta vẫn rảnh tay làm nhiều việc khác cùng lúc.

Podcast: Từ chỉ vài người nghe đến một ngành công nghiệp toàn cầu
Loa thông minh giúp việc nghe podcast tiện hơn. Ảnh: kvpr.org

Và công nghệ, công cụ hỗ trợ chuyện này thì sẵn có: từ hệ thống audio trên xe hơi đến sự phổ biến và đa dạng của loa bluetooth, loa thông minh như Alexa hay Google Home. 

Ngoài ra, sự phổ biến của smartphone và tai nghe ngày càng đỡ vướng víu vì không dây giúp podcast trở thành lựa chọn của nhiều người, nhất là cư dân đô thị cần giết thời gian trên đường đi đến sở làm bằng phương tiện công cộng, trong lúc đang tập gym hay dẫn thú cưng đi dạo.

Theo Hãng kiểm toán và tư vấn Deloitte, doanh thu từ podcast toàn cầu dự báo đạt trên 1 tỉ USD trong năm nay. Các tên tuổi lớn về podcast như Apple, Google và Spotify trong một năm trở lại đây đều có các chiến lược tăng cường tập trung vào lĩnh vực này.

Từ tháng 8 năm ngoái, Google bắt đầu hiển thị các tập podcast có liên quan với từ khóa trong kết quả tìm kiếm. Thay đổi của Google rất có ý nghĩa cho cả người nghe lẫn người phát hành podcast, bởi các nền tảng nghe podcast hiện tại không thể hỗ trợ tìm kiếm tốt như Google. Hành động hỗ trợ podcast cũng cho thấy gã khổng lồ Internet coi trọng vai trò của hình thức giải trí qua âm thanh này.

Vào cuối tháng 4, Spotify cũng công bố các số liệu đầy khả quan về podcast trên nền tảng của mình. Công ty cho biết họ đã phát triển danh mục podcast của mình tăng từ 700.000 lên hơn 1 triệu chương trình chỉ trong tháng 3-2020.

Theo Spotify, người nghe podcast hiện đang “tích cực hơn” và “nghe nhiều âm nhạc hơn”, đây có thể là lý do giúp lượng thuê bao và người nghe chung tăng trong quý 1. Ngoài ra, mức tiêu thụ podcast đã tăng lên ba chữ số vào quý 1-2020 so với cùng kỳ năm ngoái.

Nói như Deloitte, “im lặng có thể là vàng, nhưng chắc chắn nó không phải là điều thú vị nhất để… nghe trên đường đi làm, trong khi làm việc nhà hoặc tập thể dục”. Nội dung âm thanh sẽ “sống mãi” và podcast vẫn luôn có chỗ trong tai người dùng.

Những đặc điểm về thói quen của người nghe podcast có chút thay đổi trong đại dịch COVID-19 với các lệnh phong tỏa, giãn cách xã hội, theo tác giả James Cook của tờ The Telegraph. James cho biết số người nghe podcast trong giai đoạn dịch bệnh toàn cầu đang diễn ra sụt giảm mạnh khoảng 30%, vì các hoạt động nói trên bị thay bằng việc “ở yên trong nhà”. Tuy nhiên, điều thú vị là số người sáng tạo nội dung muốn bắt đầu mở kênh podcast mới lại tăng đột biến, do lẽ ai cũng dư dả thời gian. Geraint John, người sáng lập Công ty podcast Move Digital, cho biết nhu cầu của khách hàng đang vượt quá sự mong đợi và khả năng cung ứng của hãng.
Đa số podcast được phát miễn phí, bù đắp bằng quảng cáo hoặc “thông điệp nhà tài trợ” chèn trong chương trình, hoặc nằm trong gói thuê bao của dịch vụ nghe nhạc trực tuyến như Spotify. Trong khi nhiều người lạc quan trước sự tăng trưởng khổng lồ của doanh thu quảng cáo, những người khác lo lắng rằng lợi nhuận có thể giết chết chất riêng vốn có của hình thức phát thanh podcast. Họ đặc biệt lo ngại rằng podcast có thể đi theo lối mòn của video trực tuyến với các quảng cáo chung chung, gây phiền nhiễu cho người nghe.

Podcast ở Việt Nam: Một thị trường hứa hẹn

Đã có những chương trình podcast thuần Việt và thể loại này cũng có một lượng khán giả nhất định ở Việt Nam. Tuổi Trẻ Cuối Tuần tìm gặp những người trong cuộc để thử phác họa bức tranh podcast thị trường được đánh giá nhiều tiềm năng này.

Mỗi ngày 40-60 phút di chuyển từ nhà đến chỗ làm và ngược lại mà chỉ nghe nhạc mãi cũng chán, Tuấn Hoàng muốn tìm cách gì đó có thể giúp vừa thư giãn vừa đỡ lãng phí khoảng thời gian nói trên. Tìm hiểu rồi biết đến podcast, Hoàng thử cài vào iPhone, rồi nhanh chóng trở thành fan của một loạt chương trình.

Vì sở thích cá nhân và nhờ có khả năng ngoại ngữ, Hoàng chọn nghe podcast về công nghệ của BBC và tạp chí Wired mỗi sáng, chiều về thì nghe các show kiến thức như Stuff You Should Know hay Ridiculous History. Mỗi hai lượt, không cần đọc sách báo hay lướt mạng mà vẫn nạp được bao nhiêu kiến thức.

Podcast ở Việt Nam: Một thị trường hứa hẹn
 

KHÁC GÌ SO VỚI RADIO?

Để hiểu sự khác nhau giữa radio và podcast, không gì hay hơn là hỏi người trong ngành phát thanh. Bà Nguyễn Thúy Hoa, trưởng ban hợp tác quốc tế Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), cho biết: “Điểm giống nhau là cả radio và podcast đều tạo ra nội dung bằng âm thanh, tập trung vào các chức năng thông tin, giáo dục hoặc giải trí cho người nghe. Tuy nhiên với radio, hoặc là chương trình phát sóng trực tiếp, hoặc có những phần được thu âm trước nhưng khi phát sóng thì sẽ phát liên tục trong một tổng thể. Trong khi đó, podcast thường được biên tập lại kỹ càng, gọn, không dư thừa, theo từng chủ đề nhằm vào đối tượng người 
nghe đích”.

Theo bà Hoa, khả năng tải xuống và nghe bất cứ khi nào, ở bất cứ đâu và tua đi tua lại đoạn mà chúng ta muốn nghe chính là ưu thế của podcast so với phát thanh truyền thống.

Nhưng nếu thế thì có khác gì với các trang web cho nghe online chương trình radio (trực tiếp hoặc nghe lại)?

Trả lời câu hỏi này, anh Trần Bình, phó trưởng phòng nội dung số ban thời sự VOV, cho biết có thể hình dung podcast như mạng xã hội chuyên về âm thanh, giống như YouTube chuyên về video, Facebook đa phương tiện, Twitter nghiêng về chữ hay Flickr chuyên về ảnh.

“Các ứng dụng podcast có gần như đầy đủ các tính năng như thích, theo dõi, nhận xét… có thông báo khi có phần mới, đặc biệt có thể chọn tự tải về khi có phần mới, tự xóa khi nghe xong, cũng có thể nghe trực tiếp, nghe sau, online hoặc offline. So với website thông thường, rõ ràng nghe qua podcast sẽ tiện lợi hơn nhiều vì người nghe không phải tìm kiếm, chờ đợi, mất thời gian khi muốn nghe một chương trình phát thanh nào đó một khi đã subscribe (theo dõi)” – anh Bình giải thích.

Về mặt nội dung, theo bà Thúy Hoa, podcast và radio cũng khác nhau. Trong khi các đài phát thanh sản xuất các chương trình liên quan nhiều đến thời sự thì podcast làm về những nội dung thông tin có thể lưu trữ lâu dài mà vẫn không bị lạc hậu.

“Tầm ảnh hưởng của chương trình phát thanh truyền thống là số người nghe ngay lúc đó, tầm ảnh hưởng của chương trình podcast bao gồm cả lượng người nghe sau này” – bà Hoa nói.

Cũng theo bà Hoa, người làm podcast có thể tùy chọn định dạng, thời lượng và chủ đề của chương trình mà không bị ảnh hưởng bởi khuôn khổ thời lượng hay format của chương trình phát thanh. Chương trình podcast có thể dài 5 phút, 10 phút, 30 phút, mà cũng có thể là vài giờ…

Cơ bản nhất là người nghe chọn nghe theo chủ đề đó một cách chủ động, nghe vào lúc nào họ muốn. “Người làm podcast có thể thu hút những người nghe cùng đam mê một chủ đề mà mình tâm huyết. Do vậy, có thể nói podcast là các kênh phát thanh chuyên biệt” – bà Hoa 
nhận định.

SÂN CHƠI ĐA DẠNG

Vào các nền tảng nghe podcast phổ biến sẽ thấy xen lẫn các show nước ngoài là chương trình của Việt Nam, chẳng hạn Tâm sự kinh doanh, Sách nói, Đọc sách giùm bạn, Ta đi tây

Theo anh Trần Bình, các đài phát thanh hay công ty truyền thông lớn trên thế giới đều có hệ thống truyền tải thông tin qua podcast khá quy mô và đầy đủ. Các đơn vị này có lợi thế là không phải tốn gì thêm bởi nội dung âm thanh sẵn có. Nhưng điều đó không có nghĩa các cơ quan báo chí không thể nhảy vào làm podcast. Podcast của báo điện tử VietnamPlus (TTXVN) là một ví dụ.

Theo ông Nguyễn Hoàng Nhật – phó tổng biên tập VietnamPlus, tờ báo này làm podcast như một cách bám sát những xu thế mới của truyền thông thế giới. “Những cuốn cẩm nang báo chí mà TTXVN duy trì mua bản quyền phát hành trong vài năm trở lại đây cũng đều nhắc nhiều đến podcast” – ông Nhật nói.

Lợi thế để tham gia podcast là đa số các cơ quan báo chí đều đang làm truyền thông hội tụ, không còn phân biệt báo in, báo điện tử hay truyền hình nữa và nhiều đơn vị còn có mini studio, đều đặn phát các bản tin truyền hình.

“Từ một bản tin chữ, giờ các tòa soạn có thể biến nó thành các dạng thông tin khác như infographic, video… nên việc biến nó thành bản tin phát thanh không phải là điều khó khăn nhờ sự phát triển của công nghệ. Nhiều cơ quan báo chí nước ngoài cũng đều phát triển podcast nhờ việc tận dụng luôn phần đọc thuyết minh từ bản tin truyền hình” – ông Nhật chia sẻ.

Theo đại diện VietnamPlus, qua quan sát ở một số diễn đàn, cộng đồng nghe podcast ở Việt Nam không phải là hiếm. Nhiều diễn đàn học tiếng Anh đều chia sẻ kinh nghiệm nghe podcast để luyện kỹ năng nghe (các kênh phổ biến như Ted Talk, BBC News…).

Từ nghe tiếng Anh thì họ có thể chuyển qua nghe tiếng Việt, nhưng các kênh tin tức tiếng Việt vẫn là khoảng trống, ngoài podcast của VOV thì hầu như không có sự lựa chọn nào khác ngoài một số kênh của người Việt ở hải ngoại.

Đó cũng là lý do mà Tuấn Hoàng không subscribe bất kỳ show tiếng Việt nào vì không có chương trình phù hợp với mối quan tâm và sở thích của bạn 
trẻ này.

Nếu VietnamPlus làm podcast để lấp đầy khoảng trống podcast nội dung tiếng Việt trong nước thì ở chiều ngược lại, anh Trần Bình cho biết podcast là một phương thức rất hữu ích để VOV hay bất kỳ nhà phát hành nội dung nào hướng đến đối tượng là người Việt Nam sinh sống ở nước ngoài, hay người nước ngoài quan tâm đến Việt Nam.

TIN TƯỞNG TƯƠNG LAI

Trong một bài viết hồi tháng 1-2019, Công ty truyền thông EloQ Communications nhận định đang có sự gia tăng nhận biết về podcast ở Việt Nam và đây là thị trường tiềm năng cho loại hình này.

Waves, startup muốn xây dựng nền tảng podcast cho người Việt, cũng đánh giá thị trường nội dung âm thanh tại Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển nhờ sự phổ biến của smartphone, tốc độ Internet cao, có hơn 50 triệu người Việt tiêu thụ nội dung số trên các mạng xã hội trung bình hai tiếng rưỡi mỗi ngày.

Podcast ở Việt Nam: Một thị trường hứa hẹn
Nhiều chương trình Việt Nam lọt top phổ biến trên Apple Podcasts. Ảnh chụp màn hình

“Quan trọng hơn hết là thói quen nghe nội dung âm thanh đã có sẵn khi người Việt rất thích nghe radio, dành rất nhiều thời gian để xem và nghe các chương trình trên YouTube” – Đỗ Bảo Sang, giám đốc kinh doanh tại Waves, chia sẻ.

Trong khi đó, anh Trần Bình cho rằng ở Việt Nam, podcast còn khá xa lạ và chưa được chú trọng phát triển, trong khi đây lại là xu thế tiếp cận thông tin trong cuộc sống hiện đại ở các nước phát triển, đặc biệt là các nước như Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, Úc…

Tuy nhiên, đại diện VOV vẫn lạc quan về tương lai khi “chắc chắn podcast sẽ là một hình thức “nghe” phổ biến trong thời gian tới với những người di chuyển bằng phương tiện cá nhân, công cộng… và khi các nhà sản xuất podcast phát triển hơn, các chương trình podcast Việt Nam nhiều hơn”.

Ông Hoàng Nhật cũng đánh giá có nhiều yếu tố giúp thay đổi thói quen để podcast phổ biến hơn ở Việt Nam. Ví dụ, các nền tảng phát thanh trực tuyến trên điện thoại di động như Spotify, Apple Podcasts đang tăng trưởng rất mạnh và các dòng ôtô mới đều đã trang bị hoặc hỗ trợ Apple Car Play, Android Auto, qua đó dần thay đổi thói quen của người nghe, chuyển từ phát thanh truyền thống sang phát thanh 
trực tuyến.

Và không chỉ smartphone hay máy tính, xu hướng sử dụng loa thông minh tăng cũng là một kênh giúp podcast đến gần người nghe hơn. “Vậy nên dù lượng người nghe podcast tại Việt Nam chưa cao nhưng chúng tôi vẫn cứ mạnh dạn thử nghiệm, vì có thử nghiệm thật nhiều mới chạm đến được thành công” – ông Nhật nhấn mạnh.

Anh Michael Tatarski (người Mỹ), nhà sáng lập và là một trong những người dẫn chính của Saigoneer Podcast, cho biết người nghe podcast ở Việt Nam có thể không bằng Mỹ, nhưng điều đó không có nghĩa người Việt không chuộng món ăn mới này.

Saigoneer, trang tin về Việt Nam bằng tiếng Anh nổi tiếng trong cộng đồng người nước ngoài ở Việt Nam, bắt đầu làm podcast từ năm 2017.

“Chúng tôi có nhiều bạn đọc trong nước nhưng cũng có rất nhiều người ở nước ngoài nên khi làm podcast, chúng tôi nghĩ người nghe sẽ phần lớn không sống ở Việt Nam – anh Tatarski nói – Giờ đây, sau hơn hai năm, tôi rất vui khi thấy đại đa số người nghe đến từ Việt Nam, điều đó rõ ràng cho thấy vẫn có nhu cầu nghe podcast ở đây”.

Tiếp tục so sánh thói quen của thính giả podcast ở Việt Nam và Mỹ, anh Tatarski cho biết sẽ có khác biệt vì ở Việt Nam không nhiều người dùng phương tiện công cộng, vốn là thời gian thích hợp để nghe podcast. Hiện đang sống ở Sài Gòn, anh Tatarski cũng “nhập gia tùy tục”, nghe podcast khi chạy xe máy và cả khi tập thể dục, nấu ăn… “Tôi thấy nhiều người đeo tai nghe khi đi trên đường nên hi vọng họ cũng đang nghe podcast” – anh nói.

Theo Michael Tatarski, do lẽ podcast đang phát triển ở Mỹ và châu Âu, “việc podcast tăng trưởng ở Việt Nam chỉ là vấn đề thời gian”. “Mặc dù thị trường podcast ở Việt Nam còn nhỏ song khá đa dạng, xét về mặt thể loại và chủ đề của các chương trình podcast tiếng Việt” – anh kết luận.

Podcast hoàn toàn có thể trở thành sân chơi để mỗi cá nhân là một nhà sáng tạo nội dung (content creator) và tiếp cận lượng thính giả, người hâm mộ khắp mọi nơi, như cách họ làm với video phát trên YouTube và hình ảnh chia sẻ trên Instagram.

Podcast ở Việt Nam: Một thị trường hứa hẹn

Các nghệ sĩ trong một buổi thu âm podcast. Ảnh: Waves Những nền tảng trung gian như Waves (huy động thành công 1,2 triệu USD vòng tài trợ hạt giống hồi đầu năm) sẽ hỗ trợ các nhà sản xuất podcast cá nhân và làm cuộc chơi sôi động hơn, nơi ai cũng có thể vừa là thính giả vừa là người sáng tạo nội dung, như ở các nước khác. Bảo Sang (Waves) chia sẻ: “Tôi nghĩ nội dung âm thanh là một sân chơi mới để mọi người chia sẻ quan điểm, suy nghĩ, thể hiện mình tốt hơn video, vì điểm đặc biệt của âm thanh giúp người nghe chỉ tập trung vào nội dung thay vì vào môi trường xung quanh (bị phân tâm vì hình ảnh trên video). Quá trình thu âm sản xuất nội dung âm thanh dễ dàng và đơn giản hơn làm video phải chuẩn bị chỗ quay, hoặc khi quay phải chú ý biểu cảm khuôn mặt, cũng như viết blog tốn sức và tốc độ chậm hơn thu âm”.
Không có nhiều số liệu công khai liên quan đến việc sản xuất và nghe podcast ở Việt Nam. Các nền tảng như Apple Podcasts không công bố lượt theo dõi của các show cũng như lượt nghe của mỗi tập. Con số công khai thường là đánh giá (rating) và nhận xét (review) của người dùng. Spotify còn chưa có cả mục đánh giá. Podcast Việt khá phổ biến Tâm sự kinh doanh có 1.300 lượt đánh giá trên Apple Podcasts với điểm trung bình 5/5. Anh Trần Bình tiết lộ các podcast chính của VOV như VOV – Chương trình thời sự đạt trên 356.000 lượt nghe (trung bình 370 lượt/chương trình), VOV – Kinh tế tài chính, 240.000 lượt (270 lượt/chương trình). Waves cho biết có hơn 30 chương trình tự sản xuất, hợp tác với hơn 100 nhà sáng tạo nội dung.

TRƯỜNG SƠN – HIẾU THẢO – Tuổi Trẻ Cuối Tuần


Podcast

noun [ C ] uk /ˈpɒd.kɑːst/ us /ˈpɑːd.kæst/ a radioprogramme that is stored in a digitalform that you can download from the internet and play on a computer or on an MP3player

podcast | Từ điển Anh Mỹ

podcastnoun [ C ] us /ˈpɑdˌkæst/ a broadcast that is placed on the Internet for anyone who wants to listen to it or watch it: Some radiostations already are postingtheirtalkshows on websites to reach podcast audiences.

podcasting

noun [ U ] us /ˈpɑdˌkæs·tɪŋ/ Podcasting represents the next wave of do-it-yourself peer-to-peer broadcasting. (Định nghĩa của podcast từ Từ điển Học thuật Cambridge © Cambridge University Press)

podcast | Tiếng Anh Thương Mại

podcast

noun [ C ]   INTERNET, IT, COMMUNICATIONS uk /ˈpɒdkɑːst/ us /ˈpɒdkæst/ a recordedprogramme that can be downloaded from the internet and listened to on an MP3player : Remember you can download the weekly Business News as a podcast. By sellingadvertising on his podcasts, he said he makes more money than most authors get for an averagebookadvance.

verb [ I or T ]   INTERNET, IT, COMMUNICATIONS uk /ˈpɒdkɑːst/ us /ˈpɒdkæst/ to record something as a podcast: Of course, normaltalkradioshows can also be podcast. They have their own websites where they can blog and podcast.

Nguồn: https://dictionary.cambridge.org/vi/dictionary/english/podcast

Content Creator ?


Bạn có đang trở thành một người sáng tạo nội dung?

Trước tiên nói về định nghĩa: Content creator là một thuật ngữ marketing ám chỉ người sáng tạo ra nội dung hữu ích cung cấp đến độc giả.Nội dung của những người làm nội dung cũng rất đa dạng như chữ viết, video, hình ảnh, âm nhạc,… Kênh tiếp cận đến độc giả của những người làm nội dung cũng như vậy: Facebook, Youtube, Google, Pinterest, Instagram, Blog, Truyền hình,…Mỗi nội dung sáng tạo của bạn có cơ hội tiếp cận với độc giả cần là những nội dung chất lượng, được đầu tư hoàn chỉnh và quan trọng nhất là truyền tải thông điệp giá trị với người tiếp nhận nội dung. Khi nội dung đủ chất lượng, khi đó nội dung là video, chữ hay hình ảnh thì đều được cộng đồng đón nhận.Nhưng cũng không thể phủ nhận xu hướng tiếp nhận nội dung của độc giả đang có dịch chuyển đáng kể trong 5-10 năm trở lại đây, thế hệ Z (Những người sinh ra từ năm 1995) đang dần chuyển sang ưa chuộng nội dung dưới dạng video ngắn (Độ dài dưới 15 phút)

Thống kê từ Youtube cho thấy:

– Hiện tại, có 1,9 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng đăng nhập vào YouTube. Số lượng này chiếm một phần ba lượng người dùng Internet, tạo ra rất nhiều cơ hội cho bất kỳ doanh nghiệp nào khi khai thác nền tảng này.

– Mức độ phổ biến của YouTube trải dài trên 91 quốc gia và 80 ngôn ngữ khác nhau, chiếm khoảng 95% người dùng Internet toàn cầu.

– YouTube tiếp cận nhóm đối tượng từ 18-49 tuổi trên điện thoại di động nhiều hơn bất kỳ mạng truyền hình và các chương trình phát thanh nào.

– Cisco dự đoán rằng video sẽ chiếm 82% lưu lượng truy cập Internet toàn cầu vào năm 2022. Với lượng video phát triển nhanh chóng, YouTube là một trong những động lực chắc chắn xuất hiện để biến nó thành hiện thực.Vậy nên những nhà sáng tạo nội dung cần có sự chuyển mình để bắt kịp xu hướng của thế hệ người dùng đang ngày càng trở nên lười đọc và ưa chuộng video.

Nhưng trước khi bàn nhiều về vấn đề chuyển mình hay bắt kịp xu hướng tương lai, cần phải hiểu bạn đang mang phong cách nào trong giới Content Creator.Người ta thường nói, phong cách viết cũng giống như nhóm máu. Mỗi một content creator sẽ có phong cách viết đặc trưng và khác nhau. Việc hiểu rõ phong cách viết của bản thân sẽ giúp bạn lựa chọn được những nội dung phù hợp và hiệu quả nhất, cũng như khắc phục những điểm yếu của mình.

Nhóm content creator thứ 1: Giáo viên

Nhóm giáo viên là những người thích giúp đỡ người khác bằng cách vừa cung cấp kiến thức lại vừa thực hành. Điểm đặc trưng của những content creator dạng này chính là họ rất thích đưa ra những ý tưởng mới, đồng thời lựa chọn những hình ảnh minh họa, từ ngữ, ví dụ… để minh họa cho ý tưởng đó.

Dấu hiệu của content creator thuộc dạng giáo viên bao gồm:

• Ưa chuộng những bài viết dạng how to hoặc step by step

• Không viết một bài riêng lẻ, thường viết một chuỗi bài liên quan đến một vấn đề hoặc xây dựng các tài liệu dạng FAQ ( thắc mắc và trả lời).

• Những bài viết của họ thường có tiêu đề dạng: ” Làm thế nào ?”, ” Làm cách nào ?”, ” Cách để..”

• Thường dùng nhiều hình ảnh minh họa như ảnh chụp màn hình.

Ưu điểm:

Họ thường tạo ra những bài viết hướng dẫn hữu ích, với thông tin chi tiết theo từng bước rõ ràng và ví dụ cụ thể. Những bài viết của họ đặc biệt có ích với những ai đang tìm kiếm cách làm một việc gì đó.

Khuyết điểm:

• Họ sẽ đưa ra những chỉ dẫn hữu ích và nói cho bạn nên làm thế nào, nhưng họ lại không đưa ra được những lý do để bạn làm điều đó. Thông tin mà họ đưa ra chỉ mang tính hướng dẫn, chứ không phải là giải pháp cho những vấn đề của bạn.

• Nội dung kiểu giáo viên sẽ không phù hợp với những ai cần được tác động hay thuyết phục ngay lập tức.

Nhóm content creator thứ 2: Người trong cuộc

Người trong cuộc thường viết những bài viết với thông tin hấp dẫn, mang tính độc quyền và được tiết lộ một cách hờ hững nhằm gây tò mò cho người đọc. Họ nắm giữ những thông tin mới mẻ, chỉ có họ có quyền được biết và tiết lộ. Họ thường đưa những thông tin mới lạ hoặc thông tin đính chính để giải thích cho những gì mà bạn thắc mắc.

Dấu hiệu của content creator thuộc dạng Người trong cuộc:

• Họ thường làm việc trong một ngành công nghiệp mới. Bài viết của họ nhằm mục đích đem những thông tin về ngành công nghiệp đó đến với người đọc, khiến cho người đọc hiểu và thu hút người đọc tham gia.

• Họ thường đưa ra những dữ liệu riêng của mình hoặc chia sẻ những gì doanh nghiệp đang làm để chứng minh cho một luận điểm nào đó.

Ưu điểm:

• Bài viết của content creator dạng này thường rất hấp dẫn và kích thích sự tò mò, với những thông tin hoặc kiến thức mới lạ, độc đáo.

• Thông tin mà họ chia sẻ có sự gắn bó mật thiết với thương hiệu và doanh nghiệp.

• Nội dung bài viết của họ đều xuất phát từ thực tế, với những thông tin theo dạng “chúng tôi đã làm ra nó và nó đã hoạt động”. Vì vậy, những thông tin mà họ cung cấp không chỉ mang tính lý thuyết thông thường mà chính là những bài học, case study hữu ích cho độc giả.

Khuyết điểm:

• Nội dung bài viết mang tính cá nhân cao, với sự tập trung chủ yếu vào những thông tin hay trải nghiệm mà họ biết và từng thử qua. Thực chất, những giải pháp của họ không thể áp dụng với tất cả mọi người.

• Độc giả thường hiểu lầm và xem những thông tin mà họ chia sẻ chính là chân lý, là kiến thức phổ quát, chính xác và không có sai sót.

Nhóm content creator thứ 3: Người ngoài cuộc

Khác với những nhóm người trong cuộc, nhóm người ngoài cuộc không tiết lộ thông tin một cách hời hợt. Dạng content creator này thường thắc mắc và đặt ra nhiều nghi vấn về thông tin mà họ sắp chia sẻ để chắc chắn thông tin ấy là chính xác và khả thi.

Dấu hiệu của content creator thuộc dạng Người ngoài cuộc:

• Luôn đặt câu hỏi khi tiếp nhận bất cứ thông tin mới nào

• Sao chép nhiều dữ liệu từ các nguồn khác nhau và tìm hiểu xem dữ liệu này có thực sự hữu ích hay không

• Nội dung của họ thường trở thành nguồn kiểm chứng của độc giả, khi độc giả muốn biết một luận điểm nào đó có phải là sự thật hay không.

Ưu điểm:

• Họ thường đưa ra nhiều câu hỏi khó, họ sẵn sàng xông pha tìm hiểu và thử nghiệm để kiểm chứng một điều gì đó.

• Thông tin mà họ đưa ra đã được đúc kết thông qua một quá trình thăm dò, lấy mẫu và kiểm tra nên thường có mức độ chính xác tương đối cao.

• Họ thường làm điều đó mà không hề đòi hỏi bất cứ lợi ích nào.

Khuyết điểm:Trong quá trình kiểm chứng thông tin, họ có thể đưa ra nhiều luận điểm đế chứng minh rằng người đó sai hoặc để những người đó tự cảm thấy mình ngu ngốc.

Nhóm content creator thứ 4: Chuyên gia

Nhóm chuyên gia là những content creator với vốn kiến thức rộng. Họ thường am hiểu nhiều lĩnh vực hoặc có kiến thức sâu sắc về một lĩnh vực riêng biệt. Họ có thể đóng vai trò như một người tư vấn, sàng lọc hoặc chứng thực thông tin thay cho độc giả. Những thông tin mà họ đưa ra thường xuất phát từ kinh nghiệm thực tế hoặc đã được họ thực hành nhiều lần trước khi đưa vào bài viết.

Dấu hiệu của một content creator kiểu Nhóm chuyên gia:

• Họ thường xuất bản những bài viết nhằm đính chính hoặc làm rõ những thông tin sai.

• Họ có khả năng viết những bài viết dài một cách dễ dàng về chủ đề yêu thích của mình.

• Họ không góp nhặt hay tìm hiểu thông tin trước khi viết bài, họ chỉ viết những gì mà họ biết và đưa ra những ví dụ, câu chuyện kinh nghiệm, thông tin tham khảo… trong bài viết để chứng minh cho luận điểm của mình.

• Nội dung của họ được xem như thông tin tham khảo của những nhà tiếp thị hoặc content creator khác.

Ưu điểm:

• Họ thường có trình độ cao, với trải nghiệm và nền tảng kiến thức chuyên sâu. Họ có thể là chuyên gia cao cấp, giáo sư, tiến sĩ…

• Họ biết cách chia sẻ kiến thức một cách cụ thể và trôi chảy, vì vậy người đọc không hề cảm thấy nhàm chán hay nặng nề khi đọc bài viết của họ.

Khuyết điểm:

• Nội dung của họ thường khá chuyên sâu và có thể hơi khó khăn đối với những độc giả không có chung trình độ hoặc mức độ hiểu biết như họ.

• Đôi khi, họ quá say mê chia sẻ kiến thức mà quên đi cách trình bày sao cho độc giả không những có thể hiểu mà còn có thể áp dụng trong thực tế.

Nhóm content creator thứ 5: Thành viên mới

Dạng content creator này có đặc điểm ngược lại với nhóm chuyên gia. Đây là những người chỉ vừa làm quen với nghề sáng tạo content, họ không có nhiều kiến thức chuyên môn hay kinh nghiệm viết như những nhóm khác. Nội dung của họ vẫn chưa được sâu sắc cùng lối hành văn non nớt. Họ tạo ra những nội dung mà khi nhìn lại sau này, có thể họ phải thốt lên rằng: ” Tôi đã làm gì thế này ?”

Dấu hiệu của content creator thuộc nhóm thành viên mới:

• Bạn thường phải tìm kiếm thông tin về những thuật ngữ hay từ viết tắt mà mình không hiểu.

• Bạn tạo ra những nội dung liên quan đến kinh nghiệm của bản thân, những kì vọng, quá trình sáng tạo nội dung và những khám phá mới của mình trong một lĩnh vực nào đó.

• Bạn thường chia sẻ những thông tin hữu ích mà mình tìm được với mọi người và thường chỉ viết khi được giao bài.

Ưu điểm:

• Nhiệt tình, với hứng thú dồi dào cho việc sáng tạo nội dung.

• Tò mò và thường xuyên đặt câu hỏi về thông tin mà mình đang viết.

• Với cùng một chủ đề, họ sẽ có nhiều cái nhìn khác nhau. Họ cũng khá sáng tạo trong cách truyền tải nội dung, vì vậy nội dung của họ không hề gây chán nản cho người đọc.

• Nội dung của họ khá dễ hiểu, với cách trình bày đơn giản và không dùng quá nhiều thuật ngữ chuyên ngành.

Khuyết điểm:

• Họ không quá chủ động trong việc sáng tạo nội dung

• Bài viết của họ đôi khi chưa đủ thông tin hoặc vẫn còn lủng củng, khiến cho người đọc khó chịu

• Họ chưa đủ kinh nghiệm để sáng tạo nội dung nhanh chóng

Nhóm content creator thứ 6: Người quan sát

Dạng content creator này thường có khả năng quan sát rất tốt cùng một tầm nhìn rộng. Họ tiếp cận chủ đề một cách bao quát, không quá đi sâu vào tiểu tiết mà vẫn cung cấp được một nền tảng thông tin tốt. Với những chủ đề khó, họ sẽ đặt chúng trong một bối cảnh để người đọc dễ hiểu hơn. Mục đich của họ không phải là cung cấp toàn bộ thông tin cho người đọc về một chủ đề, họ chỉ gợi ra những câu hỏi, từ đó người đọc có thể suy nghĩ và tự tìm câu trả lời của mình.

Dấu hiệu của content creator thuộc nhóm Người quan sát:

• Là những người đi tiên phong trong việc cung cấp các nội dung về một chủ đề nào đó.

• Khả năng trình bày đa dạng, với phần mở, thân và kết bài được sắp xếp sao cho người đọc có thể hiểu theo những cách khác nhau

• Là người giới thiệu một chủ đề hoặc nội dung mới đến người đọc• Bài viết thường khá ngắn (dưới 1000 từ) nhưng vẫn đầy đủ những thông tin căn bản.

Ưu điểm:

• Họ gợi mở cho mỗi người đọc những cách nghĩ riêng về cùng một vấn đề

• Họ không tập trung quá nhiều vào một đối tượng mục tiêu, nội dung của họ thường khá bao quát và hướng đến một nhóm độc giả rộng.

• Họ có thể sáng tạo ra một nội dung mới bằng cách chỉ ra những cái sai trong nội dung của người khác, như lệch hướng, lạc đề hoặc sự kết nối rời rạt giữa những phần trong nội dung.

Khuyết điểm:

• Bài viết của họ không đủ sâu sắc, nên không thể đáp ứng mọi nhu cầu về thông tin cho độc giả.

• Họ có thể trở nên chủ quan hoặc thiển cận nếu không có đủ kiến thức và sự hiểu biết thấu đáo về chủ đề đang viết.

• Họ có thể trở thành một kẻ chỉ trích xấu tính, chỉ chăm chăm vào những lỗi sai của người khác.

Nhóm content creator thứ 7: Mật mã viên

Những content creator thuộc nhóm mật mã viên thường có nhiều kiến thức về một lĩnh vực cùng khả năng biến hóa, xào nấu thông tin thượng thừa. Họ nắm giữ rất nhiều thông tin, nhưng họ không tiết lộ chúng một cách miễn phí. Họ thường nói một cách vòng vo, mơ hồ để kích thích sự tò mò của người đọc, từ đó dẫn dắt người đọc đến với những hành động cụ thể theo ý muốn của mình.

Dấu hiệu của content creator thuộc nhóm Mật mã viên:

• Người đọc cần đáp ứng một yêu cầu nào đó để có đầy đủ thông tin từ họ

• Bài viết của họ thường mang tính tiếp thị, với những từ ngữ hứa hẹn.

• Mục tiêu của họ là thay đổi hành động và suy nghĩ của độc giả.

Ưu điểm:

Họ là một người kể chuyện tuyệt vời, thông tin của họ thực sự cung cấp giá trị cho độc giả.

Khuyết điểm:

• Nội dung của họ có thể có vấn đề, trong khi độc giả buộc phải trả tiền hoặc thực hiện yêu cầu chỉ để có được thông tin của họ.

• Đôi khi, độc giả phải cung cấp thông tin cá nhân chỉ để có được một ebook hay gói dịch vụ từ họ.

Nhóm content creator thứ 8: Thuyết phục

Những content creator thuộc nhóm thuyết phục thường có khả năng bán hàng thông qua nội dung rất tốt. Họ sẽ thuyết phục bạn, bằng cách cung cấp các thông tin hoặc luận điểm cho một chủ đề nào đó. Nội dung của họ khá hữu ích và được kiểm tra kỹ lưỡng, vì vậy độc giả không phải lo lắng về tính chính xác của nội dung.Dấu hiệu của content creator thuộc nhóm Thuyết phục:

• Họ đào sâu nghiên cứu những nguồn đáng tin cậy hoặc khác biệt để tìm ra thông tin.

• Họ thường sử dụng các ví dụ hoặc câu chuyện để minh chứng cho nội dung của mình.

• Họ thường kết thúc bài viết bằng những dòng call to actions

• Tiêu đề thường bắt đầu bằng từ ” Tại sao bạn nên/không nên…”

Ưu điểm:

• Content Creator thuộc nhóm Thuyết phục thường có nhiều ý tưởng mới

• Họ biết cách quan sát và thuyết phục người khác tin vào luận điểm của họ

• Họ đưa ra nhiều bằng chứng để chứng minh cho nội dung

• Họ truyền cảm hứng cho độc giả để tìm hiểu những ý tưởng mới

Khuyết điểm:Họ có thể rất cố chấp và không chịu thừa nhận là mình sai.

Sự kết hợp giữa các nhóm

Hầu hết chúng ta là sự kết hợp của nhiều nhóm sáng tạo nội dung. Nhận ra điểm yếu và điểm mạnh giúp chúng ta có một sự kết hợp tốt hơn.

Giáo viên + Chuyên gia = Nội dung tạo ra nhiều chuyên gia hơn

Quan sát + Người trong cuộc = Mang đến ngữ cảnh cụ thể với những dữ liệu phức tạp hơn

Thuyết phục + Mật mã viên = Xây dựng danh sách email hoặc các dịch vụ bán hàng rất nhanh chóng

Thành viên mới + Thuyết phục = Thu hút nhiều người quan tâm hơn khi bắt đầu

Người ngoài cuộc + Quan sát = Mang tới sự kiểm chứng và cân bằng trong nội dung của một ngành công nghiệp

Người trong cuộc + Giáo viên = Giúp người học có thể nhân rộng thành công của một business.


Qua một vài thông tin được tổng hợp và hệ thống lại thành bài viết, mong rằng bạn đã có cái nhìn tốt hơn về Content Creator.

Bạn đang nằm trong nhóm nào của Content Creator?

Minh Đạt – spiderum.com

Nguoidentubinhduong tổng hợp.

Việc sáng tạo nội dung – Content creator


Việc sáng tạo nội dung – Content Creator
— Read on tientrandotblog.wordpress.com/2019/05/20/viec-sang-tao-noi-dung-content-creator/