Làm thế nào để người dùng tin tưởng AI?


Mọi người thường miễn cưỡng cung cấp thông tin cá nhân cho các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI), mặc dù các hệ thống này cần những thông tin đó để cung cấp các dịch vụ chính xác và cá nhân hóa hơn. Nhưng một nghiên cứu mới đây của Đại học Bang Pennsylvania đã cho thấy cách các AI yêu cầu thông tin từ người dùng có thể tạo ra sự khác biệt.

Họ trình bày những phát hiện của mình tại Hội nghị quốc tế hàng đầu về nghiên cứu tương tác người – máy ACM CHI 2021. Kết quả cho thấy, những người dùng quen thuộc với công nghệ – hay còn được gọi là những người dùng quyền lực như các kỹ sư phần mềm, những người sử dụng các tính năng nâng cao của phần cứng, hệ điều hành, chương trình hoặc trang web; chuyên gia chỉnh sửa video, nhà thiết kế đồ họa; game thủ, … ưa thích AI khi chúng cần giúp đỡ. Trong khi đó, người dùng không chuyên thích hệ thống AI tự giới thiệu rằng chúng vừa cung cấp sự hỗ trợ, vừa tìm kiếm sự giúp đỡ.

Theo giáo sư S. Shyam Sundar tại trường truyền thông Donald P. Bellisario của ĐH Bang Pennsylvania và là đồng giám đốc Phòng thí nghiệm nghiên cứu hiệu ứng truyền thông, khi AI ngày càng trở nên phổ biến, các nhà phát triển cần tạo ra những hệ thống liên hệ tốt hơn với con người. “Chúng ta cần phải suy nghĩ lại về cách các hệ thống AI nói chuyện với người dùng. Vấn đề này nổi lên bởi ngày càng có nhiều quan ngại về việc AI đã bắt đầu chiếm lấy cuộc sống của chúng ta và biết về chúng ta nhiều hơn những gì ta nhận ra. Vì vậy, tốt hơn là chúng ta nên bắt đầu chuyển từ những kịch bản đối thoại truyền thống [mà máy móc đang sử dụng] sang một dạng giao tiếp mang tính hợp tác hoặc cộng tác hơn để thừa nhận vai trò tự quyết của người dùng”, ông nói.

Các nhà nghiên cứu cho biết những đối thoại AI truyền thống thường đóng khung vai trò của AI như một kẻ trợ giúp. Trên thực tế, những người chuyên dùng máy tính có thể cảm thấy khó chịu với điều này vì chúng như thể đang ra vẻ bề trên với họ. Chẳng hạn như yêu cầu cung cấp thông tin ngày sinh của Facebook để AI của họ có thể đưa ra trải nghiệm phù hợp với lứa tuổi, Sundar nói rằng khi đó, AI dường như có thái độ… gia trưởng trong cách giao tiếp với người dùng.

Mặt khác, khi một hệ thống AI đề nghị người dùng giúp đỡ, nó sẽ mang tính xã hội hơn. Theo Mengqi Liao, nghiên cứu sinh truyền thông đại chúng và là tác giả chính, “việc ai đó tìm kiếm sự giúp đỡ là hành vi vốn có của xã hội và rất tự nhiên trong giao tiếp. Nó giúp mọi người tin tưởng hơn và tăng ý định cung cấp thông tin cá nhân cho AI hơn. Người dùng quyền lực cũng đánh giá cao năng lực của những AI này hơn, mặc dù chúng mang lại kết quả tương tự như các AI khác”. Khi hệ thống vừa tìm kiếm sự giúp đỡ vừa nói với người dùng rằng nó có thể giúp họ trong tương lai, những người dùng không chuyên cũng sẽ ít lo ngại về quyền riêng tư hơn.

Nghiên cứu đem lại cho các nhà thiết kế một cách tiếp cận đạo đức để tăng niềm tin của người dùng với máy móc thay vì cố gắng lừa họ cung cấp thông tin cá nhân. Nó cũng hữu ích với các nhà thiết kế muốn xây dựng chiến thuật để chống lại những hệ thống AI săn người dùng. Ví dụ, Liao cho biết họ thấy rằng sự hiện diện của cả hai tín hiệu “tìm kiếm sự giúp đỡ” và “cung cấp sự giúp đỡ” có thể làm tăng mối lo ngại về quyền riêng tư của những người dùng chuyên nghiệp. Do đó, chỉ cần thêm cả hai dấu hiệu đó vào lời giới thiệu của AI là có thể khiến họ trở nên cảnh giác hơn về thông tin cá nhân.

Đối với người dùng không chuyên, các nhà thiết kế có thể thêm các tín hiệu “tìm kiếm sự trợ giúp” để làm giảm sự hiện diện xã hội và khuyến khích người dùng trở nên cảnh giác hơn về thông tin cá nhân.

Trong tương lai, họ có thể xem xét việc sử dụng AI trong những bối cảnh nhạy cảm hơn, chẳng hạn như thu thập thông tin tài chính và y tế, để xác định xem cách giới thiệu nào có thể ảnh hưởng đến sự cảnh giác của người dùng trong việc bảo vệ thông tin này.

Trang Linh lược dịch / TiaSang


Nguồn: https://techxplore.com/news/2021-05-ais-personal-important-gaining-user.html

Ba yếu tố quyết định trong cuộc chiến chống tội phạm mạng


Nhận định tội phạm mạng đang không ngừng nâng cấp chiến thuật, kỹ thuật cũng như công cụ, phương thức tấn công, chuyên gia Viettel Cyber Security cho rằng, trong cuộc chiến này, con người, “vũ trang” và thông tin là 3 yếu tố quyết định.

an toàn thông tin mạng

Nhận định trên vừa được ông Lê Quang Hà, Giám đốc sản phẩm, chuyên gia an toàn thông tin của Công ty An ninh mạng Viettel (Viettel Cyber Security) chia sẻ tại phiên chuyên đề về “Các khía cạnh pháp lý trong phòng chống tội phạm mạng” của hội thảo diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) về chống việc sử dụng CNTT-TT vào mục đích tội phạm.

An ninh mạng được ưu tiên hàng đầu

Diễn ra dưới hình thức trực tuyến trong các ngày từ 23 – 26/4, hội thảo ARF về chống việc sử dụng CNTT-TT vào mục đích tội phạm do Việt Nam, Nga và Trung Quốc đồng chủ trì. Đây là dịp để giới thiệu về những thành quả, kinh nghiệm của Việt Nam trong lĩnh vực an ninh mạng; đồng thời tranh thủ thông tin và thực tiễn hợp tác của các nước bạn, cũng như tìm kiếm cơ hội, khả năng hợp tác.

Gồm 4 phiên tập trung vào những chủ đề “Hình sự hóa và phòng chống tội phạm”, “Các khía cạnh pháp lý trong phòng chống tội phạm mạng”, “Hợp tác quốc tế trong phòng chống tội phạm mạng” và “Thực tiễn điều tra quốc gia và xuyên biên giới”, hội thảo có sự tham gia của đại diện các bộ ngành liên quan, các công ty CNTT, nhiều chuyên gia, học giả.Ông Lê Quang Hà, Giám đốc sản phẩm, chuyên gia an toàn thông tin của Viettel Cyber Security trình bày tham luận tại phiên 2 của hội thảo vào ngày 26/4.

Góp mặt tại phiên 2 của hội thảo, đại diện cho phía doanh nghiệp công nghệ từ Việt Nam, Công ty An ninh mạng Viettel (Viettel Cyber Security) là Giám đốc sản phẩm Lê Quang Hà đã có tham luận về những giải pháp công nghệ chống lại tội phạm mạng và giữ vững an ninh thông tin không chỉ cho quốc gia mà còn vươn tầm bảo vệ khu vực và quốc tế. 

Ông Lê Quang Hà cho hay, công cuộc chuyển đổi số quốc gia cùng sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đột phá đã và đang mang lại lợi ích to lớn cho đời sống kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, công nghệ cao khi rơi vào tay kẻ xấu lại trở thành công cụ hữu hiệu cho hành vi phạm tội. Tại Việt Nam, tình hình an ninh mạng trở nên phức tạp, là một trong những vấn đề được ưu tiên hàng đầu. Có thể kể đến một số hình thức tấn công mạng chủ yếu tại Việt Nam như tấn công Phishing (tấn công lừa đảo), tấn công web, tấn công từ chối dịch vụ (DDoS).

Trong bối cảnh đó, Viettel Cyber Security và các tổ chức, doanh nghiệp an toàn thông tin khác đã phát triển nhiều giải pháp phù hợp để ngăn chặn và xử lý các vấn đề tương ứng. Tiêu biểu như giải pháp SOC(Security Operation Center) với 3 mức độ đảm bảo an toàn: Mức độ 1 – Phòng chống chuyên sâu; Mức độ 2 – Phân tích nâng cao; Mức độ 3 – Vận hành và quản lý. SOC là sự kết hợp của con người, quá trình và công nghệ lõi đột phá để tối ưu hóa hiệu quả đảm bảo an toàn thông tin cho cơ quan và tổ chức.

Phòng chống tội phạm mạng cần sự hợp tác, kết nối toàn cầu

Trong tham luận tại hội nghị, chuyên gia Lê Quang Hà nhận xét rằng cùng với sự phát triển chung của ngành ICT thế giới, tội phạm mạng không ngừng thay đổi, nâng cấp trong chiến thuật, kỹ thuật cũng như công cụ, phương thức tấn công ngày một tinh vi.

Nếu như trước đây, các hình thức tấn công Phishing vào tổ chức tài chính ngân hàng thường gửi link website giả mạo đến người dùng qua tin nhắn với đầu số lạ thì hiện tại tin tặc đã nâng cấp sử dụng cả những thiết bị chuyên dụng như BTS giả để giả mạo đầu số từ ngân hàng. Từ đó, tăng tỷ lệ lừa đảo thành công.

Trên thế giới, không ít trường hợp tội phạm mạng đã sử dụng cả công nghệ đột phá như AI, Machine Learning và cả Deep Learning phục vụ các chiến dịch tấn công lớn.

Đơn cử như, trong một cuộc tấn công vào 1 công ty năng lượng có trụ sở ở Anh, nhóm tin tặc đã sử dụng AI giả mạo giọng nói của lãnh đạo để gọi điện cho CEO yêu cầu chuyển tiền, gây thiệt hại khoảng 250.000 USD.

“Đây là thách thức lớn cho những người làm an toàn thông tin và các tổ chức doanh nghiệp trong tiến trình chuyển đổi số”, ông Lê Quang Hà nhấn mạnh.Quảng cáo

an toàn thông tin mạng

Theo các chuyên gia, con người, đội ngũ chuyên gia giỏi là một trong ba yếu tố có ý nghĩa quyết định trong cuộc chiến với tội phạm mạng.

Vị chuyên gia của Viettel Cyber Security chia sẻ thêm, trong cuộc chiến với tội phạm mạng, 3 yếu tố quyết định là con người, “vũ trang” và thông tin.

Theo đó, đội ngũ chuyên gia cần giỏi kỹ năng, kiến thức, tư duy. “Vũ trang” là công cụ, công nghệ đủ mạnh để phát hiện, ngăn chặn những hành vi xâm nhập trái phép. Thông tin cần đủ nhanh, chính xác và phù hợp hay chính là “Threat Intelligence” (thông tin về các nhóm APT mới, kỹ thuật, công cụ mới…) để kịp thời phòng chống. Cuối cùng là sự hợp tác giữa các đơn vị trong việc chia sẻ thông tin, điều tra truy vết, gỡ bỏ các hạ tầng tấn công và cùng tuyên truyền lên án, nâng cao ý thức đẩy lùi tội phạm mạng trên phạm vi toàn cầu.

“Đảm bảo an toàn thông tin và phòng chống tội phạm mạng không phải công việc của riêng từng quốc gia, khu vực mà thật sự cần hợp tác, kết nối toàn cầu. Bởi vậy, các doanh nghiệp an toàn thông tin nội địa cũng phải vận động, nâng cấp bản thân, tăng tính cạnh tranh và năng lực xứng tầm quốc tế”, chuyên gia Viettel Cyber Security nêu quan điểm.

Trước đó, bàn về yếu tố công nghệ, trao đổi với ICTnews, đại diện Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) cho rằng, tội phạm mạng sử dụng AI là xu hướng thì lực lượng làm an toàn thông tin cũng phải sử dụng AI để phát triển những hệ miễn dịch, các hệ thống tự phản ứng, tự phòng vệ.

“Đây là một cuộc đối đầu, chạy đua về mặt công nghệ, kỹ thuật không có hồi kết. Thay vì việc bị động phòng thủ thì có thể xác định tâm thế chủ động ứng phó với mục tiêu phát hiện và đối phó sớm nhất với các vụ tấn công mạng. Thậm chí, đặt mình vào góc nhìn của một hacker để xem xu hướng tấn công, công cụ, chiến thuật nhằm phát triển cho phù hợp và kịp thời”, đại diện NCSC chia sẻ.

M.T / ICTNeWs

Khi chatbot hẹn hò


Buổi hẹn hò đầu tiên có thể là một kỷ niệm ngượng ngùng thay vì đáng nhớ cho các đôi trai gái. Giới công nghệ vừa để cho hai chatbot – ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) biết giao tiếp – thử hò hẹn và tán tỉnh nhau, và kết quả cũng sượng sùng không kém.Ảnh cắt từ videoẢnh cắt từ video

Chàng là Blenderbot – ngoại hình y chang Mark Zuckerberg, còn nàng là Kuki – da trắng, tóc xanh lơ sáng màu. Chàng mặc áo bó sát, khoe cơ thể nở nang hơn ông chủ Facebook, đội mũ bóng chày có dòng chữ “Làm cho Facebook vĩ đại trở lại”, còn nàng diện nhiều hơn cho buổi hẹn hò với quần xatanh màu nõn chuối.

Cả hai tầm hơn đôi mươi một chút. Họ gặp nhau, và như bao buổi hò hẹn khác, chuyện trò về đủ thứ chủ đề, từ chính trị và tôn giáo đến đội bóng mình mê – Blenderbot là fan của Liverpool còn Kuki cuồng đội Leeds, và sở thích – nàng từng thích sưu tập tiền xu, còn bây giờ chỉ thích tiêu chúng.

Đây thực tế không phải là một buổi hẹn hò, mà là một cuộc thi đấu trí tuệ với tên gọi Bot Battle. Sự kiện được tổ chức để thử xem khả năng trò chuyện của các chatbot – vốn đang được các tổng đài điện thoại và website sử dụng để thay nhân viên tương tác với khách hàng và người dùng – có giống con người một cách thuyết phục hay không.

Blenderbot là sản phẩm của đơn vị chuyên nghiên cứu trí tuệ nhân tạo của Facebook, còn Kuki là con cưng của chuyên gia thiết kế AI Steve Worswick. Buổi hẹn hò đặc biệt kéo dài đến 2 tuần, từ 20-10 đến 3-11, trong đó chàng và nàng trò chuyện 24/24, hết chuyện này sang chuyện khác. Toàn bộ buổi hẹn được phát trực tiếp trên nền tảng Twitch, và người dùng sẽ bỏ phiếu xem chatbot nào có kỹ năng giao tiếp giống con người hơn. Kết quả là Kuki thắng áp đảo với 78% bình chọn từ hơn 15.000 người xem, theo Pandorabots – công ty sở hữu Kuki và cũng là nhà tổ chức cuộc thi.

Cuộc thi như một phiên bản ngọt ngào của phép thử Turing trứ danh: một “trò chơi bắt chước” do Alan Turing thiết kế để kiểm tra khả năng trí tuệ của máy tính có thể giống như con người hay không. Những người đứng sau cuộc thử nghiệm có rất nhiều kỳ vọng. Lauren Kunze, giám đốc điều hành Pandorabots, cho biết việc để hai sản phẩm AI tán gẫu hết ngày đến đêm nhằm “làm nổi bật cả điểm mạnh lẫn điểm yếu của các hệ thống AI đối thoại hiện đại nhất”.

Buổi hẹn hò của Blenderbot và Kuki không đơn thuần diễn ra dưới dạng văn bản, chat qua chat lại; buổi live trên Twitch cho thấy cảnh như một bộ phim hoạt hình, có chuyển góc camera, hai nhân vật có cử động miệng, chớp mắt và biểu cảm thay vì trơ trơ như robot. Quyết định trao cho các chatbot này một hình hài là để “người ta sẽ thích, hiểu và nhớ chúng nhiều hơn so với các chatbot chỉ hoạt động dưới dạng giọng nói hay tin nhắn” – theo tiến sĩ Ari Shapiro, nhà sáng lập Embody Digital, công ty tạo hình cho Blenderbot và Kuki.

Thế nhưng, kết quả thử nghiệm cũng gây tranh cãi. BBC cho rằng Blenderbot và Kuki đã có “buổi hẹn hò sượng sùng nhất thế giới”, còn báo The Guardian cho thấy thử nghiệm nhằm kiểm tra xem chatbot có thể hò hẹn lãng mạn đã diễn ra không thực sự như ý muốn.

Thực tế, chuyện AI trò chuyện như con người ban đầu còn gây thích thú, nhưng càng về sau càng có nhiều hoài nghi về một tương lai mà các thuật toán giao tiếp với chúng ta như giữa người với người. Microsoft rất đau khổ vì mỗi lần nhắc đến chuyện AI nói bậy là sản phẩm chatbot Tay của họ lại được nhắc đến như một ví dụ kinh điển: Tay được huấn luyện từ các trao đổi trên Twitter, và kết quả nó trở thành một AI chuyên văng tục chửi thề, lại còn phân biệt chủng tộc.

Cặp đôi mới hẹn hò cũng thế – chàng và nàng bàn chuyện sát hại những người nổi tiếng, và Blenderbot mô tả Hitler là “một người vĩ đại, người đã giúp tôi vượt qua nhiều sóng gió cuộc đời”. Blenderbot còn vui vẻ khoe “đời anh đã giết nhiều người”, và lịch sự hỏi Kuki “còn em thì sao?”.

Cuộc trò chuyện cũng đầy những lần hỏi – đáp chẳng ăn nhập gì với nhau. Chẳng hạn, Kuki đố vui một câu để pha trò: “Anh có biết tại sao phụ nữ không thể vừa chuốt mascara mà ngậm miệng không?”, Blenderbot trả lời lịch sự nhưng… trớt quớt: “Cám ơn đã chia sẻ. Em là một người tốt”.

Thật khó để ai đó xem Blenderbot và Kuki nói chuyện với nhau và mắc lừa rằng đó là hai con người thực thụ. Còn những lo sợ về cái ngày robot xâm lăng con người thì sao? Nếu là người bi quan, có thể nhận thấy một tín hiệu gì đó đáng báo động trong khoảnh khắc Kuki đề nghị sẽ kể chuyện cười cho Blenderbot nghe. “Em sẽ mở nó trên card âm thanh của anh” – nàng nói, và chàng đáp: “Anh thích card âm thanh lắm”.

Đây là khoảnh khắc hiếm hoi hai chatbot thể hiện rằng chúng biết mình là sản phẩm kỹ thuật số chứ không phải con người bằng xương bằng thịt. Từ nhận thức ban đầu này, sẽ đến lúc chatbot hay robot biết rõ chúng là ai, và sẽ chiếm chỗ của con người chăng?

TRÚC ANH / Theo TTCT

Codota picks up $12M for an AI platform that auto-completes developers’ code


Codota picks up $12M for an AI platform that auto-completes developers’ code

— Read on feedproxy.google.com/~r/techcrunch/startups/~3/-NLQKLQugX8/

AI-based firefighter safety startup Prometeo wins IBM Call for Code Challenge


AI-based firefighter safety startup Prometeo wins IBM Call for Code Challenge

— Read on techcrunch.com/2019/10/12/ai-based-firefighter-safety-startup-prometeo-wins-ibm-call-for-code-challenge/

5th International Conference on Artificial Intelligence and Applications (AI 2019)


5th International Conference on Artificial Intelligence and Applications (AI 2019)
— Read on cfptech.wordpress.com/2019/09/10/5th-international-conference-on-artificial-intelligence-and-applications-ai-2019-8/

Vai trò của nhà quản trị nay đã thay đổi


Vai trò của nhà quản trị nay đã thay đổi

Một trong những vấn đề mà hiện nay các tổ chức gặp phải không chỉ đơn giản là việc quản trị không hiệu quả mà còn là vai trò và sứ mạng của nhà quản trị – theo định nghĩa truyền thống – đã không còn theo kịp với yêu cầu công việc trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0.

Gần 100 năm trước, nhà nghiên cứu quản trị Henri Fayol cho rằng vai trò quản trị gắn liền với 5 chức năng cơ bản, bao gồm lập kế hoạch (planning), tổ chức (organizing), nhân sự (staffing), chỉ đạo (directing) và kiểm soát (controlling). Những chức năng này đã trở thành sự định hướng, thước đo đối với một nhà quản trị. Tuy nhiên, nó chỉ phù hợp với những tổ chức có mục tiêu cố định và hoạt động trong một môi trường ổn định. Còn trong thời đại ngày nay, môi trường kinh doanh biến đổi không ngừng, các công nghệ mới liên tục xuất hiện, cách thức con người làm việc và giao tiếp cũng thay đổi, và những điều này khiến vai trò của nhà quản trị đã không còn như trước.

Những con robot được điều khiển bởi trí thông minh nhân tạo (AI) hiện nay có thể đảm trách những công việc phức tạp mà trước đây chỉ có con người mới làm được. Chúng đang dần thay thế các công nhân làm việc tại các nhà máy ở trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau trên thế giới như chế tạo ô tô, sản xuất linh kiện điện tử… Chúng làm nhanh hơn, hiệu quả hơn và chính xác hơn con người ở nhiều công việc khác nhau.

Chúng không cần những nhà quản trị giám sát và hướng dẫn cách làm việc như cách mà các nhà quản trị đã làm đối với công nhân ở những giai đoạn trước đây. Như vậy, vai trò giám sát và hướng dẫn của nhà quản trị như trước đây đã không còn cần thiết. Hiện tại, nhà quản trị cần đảm trách vai trò mới – vai trò mà những máy móc chưa thể làm được, đó là tư duy để thiết kế hệ thống mà trong đó những con robot này sẽ làm việc để tạo ra giá trị.

Những ý tưởng tuyệt vời chỉ xuất hiện trong những buổi thảo luận tự do mà ở đó các thành viên thoải mái trao đổi, chia sẻ quan điểm, tích hợp những kinh nghiệm họ có được và đưa ra những viễn cảnh khác nhau (Joseph Pistrui và Dimo Dimov, HBR 2018). Jack Ma, nhà đồng sáng lập Công ty Alibaba của Trung Quốc, đã nói: “Mọi thứ chúng ta dạy nên khác với những gì máy móc làm được. Nếu chúng ta không thay đổi cách chúng ta dạy thì 30 năm sau kể từ bây giờ chúng ta sẽ gặp rắc rối”. Ông đã nói đến việc giáo dục trong một bối cảnh rộng hơn, nhưng điều cốt lõi mà ông muốn nói đến ở đây là con người cần phải đảm trách những vai trò mà máy móc không đảm trách được, chẳng hạn như khả năng tư duy, tưởng tượng, khả năng đổi mới và sáng tạo.

Để làm được điều này, nhà quản trị cần phải học hỏi không ngừng để nâng tầm kiến thức, ví dụ cần dành nhiều thời gian hơn để tìm hiểu về những ứng dụng của AI vào trong lĩnh vực mình đang hoạt động và thử nghiệm để áp dụng chúng. Chính việc học hỏi (chứ không phải là kiến thức) sẽ là năng lực chính giúp cho các tổ chức phát triển trong thời đại công nghiệp 4.0, và các nhà quản trị nên là người khởi xướng và là người đi đầu trong hoạt động học hỏi này.

Một trong những yếu tố quan trọng khác giúp cho các tổ chức có thể tạo ra và duy trì lợi thế cạnh tranh trong thời đại mới này là khả năng khơi dậy các năng lực của nhân viên, để giúp họ có thể phát triển khả năng tư duy và ra quyết định. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều nhà quản trị ôm đồm các công việc, không giao quyền hay để cho nhân viên cấp dưới ra quyết định, đồng thời họ kiểm soát các công việc của nhân viên một cách không cần thiết. Điều này sẽ kìm hãm khả năng tư duy độc lập và ra quyết định của nhân viên, trong khi đây là một yếu tố góp phần tạo nên lợi thế cạnh tranh của tổ chức.

Để thay đổi, nhà quản trị nên khuyến khích nhân viên của mình tự học hỏi, tư duy độc lập và tự chủ động đưa ra quyết định để xử lý các vấn đề gặp phải trong công việc. Có như vậy các nhân viên mới tự tin, mạnh dạn phát huy năng lực cá nhân để ngày càng tạo ra thêm nhiều giá trị mới cho tổ chức, cái mà các đối thủ khác không có hoặc chưa xuất hiện trên thị trường. Các nhà quản trị cũng sẽ đối mặt với nhiều thách thức mới trong công việc mà ngay cả những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm nhà quản trị có trước đây cũng không thể giúp giải quyết được.

Chẳng hạn, nhà quản trị phải xử lý một khối lượng lớn các dữ liệu về khách hàng đến từ nhiều nguồn khác nhau (trang web, mạng xã hội, các kênh truyền thống…) để đưa ra chiến lược kinh doanh; hoặc nhà quản trị phải tìm hiểu và ứng dụng các công nghệ mới (AI, VR, AR…) vào trong quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động. Chính vì vậy, họ cần phải có cách tiếp cận mới. Nhiều nhà quản trị vẫn tự tin mình đủ thông minh và kinh nghiệm để đưa ra mọi quyết định mà không cần tham khảo ý kiến bất kỳ ai trong tổ chức.

Có lẽ đây là cách suy nghĩ không còn phù hợp. Để đối mặt và giải quyết các vấn đề mới một cách hiệu quả, thay vì tự ra quyết định một mình, nhà quản trị cần tạo điều kiện cho nhân viên tham gia vào quá trình ra quyết định, cần khuyến khích sự đa dạng trong cách suy nghĩ, nhìn nhận vấn đề của các các nhân viên, chấp nhận sự khác biệt giữa các ý kiến, các quan điểm.

Thậm chí, nhà quản trị cũng có thể mời các đồng nghiệp, các chuyên gia bên ngoài tổ chức tham gia vào quá trình ra quyết định trong một số trường hợp. Cách tiếp cận này giúp cho nhà quản trị có cái nhìn đa chiều vào một vấn đề để xem xét đánh giá tốt hơn, để có thể phát huy hết sức mạnh hợp lực của các cá nhân và từ đó có những giải pháp hoàn thiện hơn.

Những ý tưởng tuyệt vời chỉ xuất hiện trong những buổi thảo luận tự do mà ở đó các thành viên thoải mái trao đổi, chia sẻ quan điểm, tích hợp những kinh nghiệm họ có được và đưa ra những viễn cảnh khác nhau (Joseph Pistrui và Dimo Dimov, HBR 2018). Để tiếp tục giúp tổ chức của mình phát triển bền vững trong tương lai, các nhà quản trị cần thay đổi cách tiếp cận và thay đổi hành vi để quản trị có hiệu quả hơn và phù hợp hơn trong bối cảnh mới hiện nay.

Huỳnh Kim Tôn – Giảng viên về quản trị chiến lược, đổi mới và sáng tạo, Đại học Mở TPHCM

Theo : TBKTSG

Robot sẽ có thể dự đoán tương lai?


Robot dự đoán tương lai chính là xu hướng của ngành trí tuệ nhân tạo trong năm nay. Một số nhà phát triển AI đầy tham vọng thậm chí đã chuyển sang tìm cảm hứng từ một công cụ dự đoán khác: bộ não con người.
11-11-moscow-cyber-conference-pic-1

Robot liệu có thể dự đoán tương lai như con người?

Các nhà nghiên cứu trên khắp thế giới đang rất nỗ lực trong việc phát triển một robot thực sự tự trị. Chắc chắn có rất nhiều robot có thể tự làm việc mà không cần đến sự can thiệp của con người, tuy nhiên, tất cả chúng đều chưa sẵn sàng để được sản xuất đại trà, làm việc không có sự giám sát hoặc được tự do di chuyển và đi đến những không gian công cộng như một con người.

Và nếu suy nghĩ kỹ, liệu bạn có dám tin tưởng một con robot không bất chợt đâm sầm vào bạn trong hành lang, hoặc lao qua cửa sổ và rơi xuống đè lên người đang đi ở dưới, đặc biệt trong một thế giới mà có đến 63% dân số sợ đi xe không người lái?

Cách chúng ta thu hẹp khoảng cách giữa những gì con người làm theo bản năng – như tránh đường khi đi ngược chiều với người lạ mà không cần tính toán, hoặc không nhảy ra ngoài cửa sổ như một phương pháp tránh va chạm – với những gì robot đang có khả năng làm, là tìm ra lý do tại sao chúng ta lại có khả năng suy nghĩ như vậy, và làm thế nào chúng ta có thể làm cho robot giống chúng ta hơn.

Một nhà khoa học đặc biệt tiến bộ trong lĩnh vực này là Alan Winfield, người đã làm việc để chế tạo robot thông minh hơn trong nhiều năm nay. Nỗ lực không ngừng nghỉ của ông trong lĩnh vực này đã cho thấy một số kết quả khá khả quan. Trong một bài báo được công bố chỉ vài tháng trước, ông nói rằng robot làm việc trong các dịch vụ khẩn cấp – ví dụ như robot cứu hộ trong y tế –  loại robot cần có khả năng di chuyển nhanh chóng qua đám đông, lại có thể là một nguy cơ thực sự đối với sự an toàn của bất kỳ người nào trong khu vực lân cận của chúng. Robot cứu hộ mà đâm vào người dân xung quanh thì còn có ích gì? Vì thế, thay vì dựa vào đèn nháy, còi báo động, cảnh báo bằng giọng nói và các phương pháp khác, trong đó con người trở thành “bên thông minh” nhận diện nguy hiểm, Winfield và các nhà khoa học như ông muốn robot mô phỏng trước mọi cử động, mọi tình huống có thể xảy ra trước khi hành động.

Công việc hiện tại của ông được giới thiệu trong một thí nghiệm có tên “thí nghiệm hành lang”, trong đó, một robot sử dụng mô hình mô phỏng bên trong nó để xác định xem con người sẽ làm gì tiếp theo khi đi qua một không gian khép kín – như một hành lang khách sạn. Mất nhiều thời gian hơn để robot đi qua hành lang trong khi chạy chương trình mô phỏng – chính xác là lâu hơn 50% – nhưng nó cũng cho thấy sự cải thiện đáng kể về độ chính xác của khả năng tránh va chạm so với các robot khác đang được phát triển.

Những nghiên cứu ban đầu trong lĩnh vực này cho rằng các mạng lưới thần kinh nhân tạo – GAN – sẽ cho robot khả năng dự đoán, và thực sự là chúng đã làm được, nhưng chưa đủ. Những AI chỉ biết đáp lại các hành động của một thực thể khác sẽ không bao giờ có thể làm bất cứ điều gì khác ngoài việc phản ứng. Và chắc chắn con người cũng không thể mong đợi máy móc nói “xin lỗi” sau khi chúng nghiền nát một ai đó.

Bộ não của chúng ta có chức năng tiên đoán trạng thái cảm xúc, động lực, và hành động tiếp theo của một con người, động vật, hoặc vật thể, được gọi là Theory of mind (lý thuyết tâm trí). Đây là lí giải cho việc bạn có thể dự đoán một chiếc xe sắp đâm vào một chiếc xe khác vài giây trước khi nó thực sự xảy ra. Điều này không có nghĩa tất cả chúng ta đều có sức mạnh tâm linh hoặc có khả năng của một thầy bói, đơn giản chỉ là chúng ta thực sự  thông minh hơn nhiều so với máy móc.

Trung bình một đứa trẻ bốn tuổi cũng có khả năng mô phỏng sự việc và có thể làm cho những hệ thống AI tốt nhất của Google hoặc Nvidia trông giống như nó được phát triển trên bàn tính bị hỏng. Nghiêm túc mà nói, trẻ em thông minh hơn robot, máy tính, hoặc bất kỳ mạng lưới thần kinh nhân tạo nào đang tồn tại. Đó là bởi vì trí não chúng ta được thiết kế để tránh những thứ như đau đớn và chết chóc. Trong khi đó, robot không quan tâm nếu chúng ngã vào một hồ nước, bị đánh đập, hoặc làm tổn thương chính mình nếu rơi xuống từ trên cao. Và nếu không ai dạy chúng đừng làm thế, chúng sẽ lặp đi lặp lại cùng những sai lầm đó cho đến khi chúng không thể hoạt động nữa.

Ngay cả các AI tiên tiến, mà hầu hết chúng ta mô tả là “những cỗ máy có thể học hỏi”, thực sự không thể “học” trừ khi người ta nói với nó những gì nó cần biết. Nếu bạn muốn ngăn robot của mình tự hủy hoại bản thân, bạn thường phải dự đoán những loại tình huống chúng sẽ gặp phải và sau đó dạy cho chúng cách để vượt qua hoặc tránh những tình huống đó.

Vấn đề với phương pháp phát triển AI này là khá rõ ràng, có thể thấy trong trường hợp của phần mềm Tesla Autopilot, khi nó nhầm lẫn một chiếc xe tải lớn với một đám mây và đâm vào nó, giết chết người lái xe bên trong.

Để đưa lĩnh vực này phát triển hơn nữa và tạo ra loại robot mà con người đã mơ ước bấy lâu nay, các nhà nghiên cứu như Winfield đang cố gắng tái tạo khả năng bẩm sinh theory of mind của con người vào những mô hình mô phỏng lắp đặt bên trong robot.

Chúng ta có thể mất nhiều năm nữa để có thể sở hữu một robot hoạt động hoàn toàn tự động trong thế giới thực mà không cần đến một khu vực an toàn. Nhưng nếu Winfield và những nhà nghiên cứu thông minh khác phát triển được những cỗ máy thực sự có khả năng “học”, họ có thể tìm ra công thức bí mật đằng sau theory of mind, và khi đó con người cuối cùng cũng có thể có được robot quản gia, giúp việc hoặc tài xế, giống như trong ước mơ của chúng ta.

Nguyên Anh (theo thenextweb)

https://ictnews.vn/the-gioi-so/robot-se-co-the-du-doan-tuong-lai-172757.ict