RỐI LOẠN ĂN UỐNG (EATING DISORDERS)


Năm 2012, Lady Gaga tiết lộ trên trang Little Monster của mình rằng cô đã đấu tranh với chứng chán ăn tâm thần và chứng cuồng ăn-đào thải tâm thần từ năm 15 tuổi. Cô đăng chu kỳ tăng – giảm cân và chia sẻ những bức ảnh của mình. Quỹ “Born This Way” của […]

RỐI LOẠN ĂN UỐNG (EATING DISORDERS) — Câu lạc bộ Sinh viên Tâm Lý

DẠY TRẺ BIẾT TRAO ĐI NHỮNG ĐIỀU TỬ TẾ


Daniel Goleman đã từng nói “những tín hiệu không lời mà chúng ta gởi cho nhau, còn quan trọng hơn những gì mà chúng ta nói”. Trong cuộc sống, ta dễ dàng nhận ra điều đó, những cái gật đầu, một ánh nhìn cảm thông, một cái siết tay, vỗ vai, nhiều khi có tác […]

DẠY TRẺ BIẾT TRAO ĐI NHỮNG ĐIỀU TỬ TẾ :) — Tâm Lý Học Tích Cực

KỈ LUẬT BẰNG CỦNG CỐ TÍCH CỰC TRONG NUÔI DẠY TRẺ


“Giáo dục chính là dạy cho trẻ biết mong muốn những điều đúng đắn.” – Plato Hành trình nuôi dạy trẻ thiếu đi sự hướng dẫn và kỷ luật thường được ví như một đấu trường nơi ý chí và trí óc của cả cha mẹ lẫn con cái đều đang được thử thách. CỦNG […]

KỈ LUẬT BẰNG CỦNG CỐ TÍCH CỰC TRONG NUÔI DẠY TRẺ — Tâm Lý Học Tích Cực

Tâm lý học, thần kinh học: Giải thích về từ “BÁM MẸ”


GẮN BÓ MẸ – CON ĐẶC ĐIỂM QUAN TRỌNG CỦA NHỮNG NĂM ĐẦU ĐỜI. Giải thích về từ “BÁM MẸ”

“…Công trình nghiên cứu tiên phong của Harry Harlow về những con khỉ không Mẹ tạo ra một cá thể khỉ cực kỳ bất bình thường về phương diện cá nhân. Những con đó không có khả năng phản ứng trước những con Khỉ khác; không thể thực thi vai trò của chúng trong hệ thống thang bậc đang có; chúng sợ sệt co rúm lại hoặc hung hãn tấn công trong những tình huống không thích hợp; Chúng tỏ ra không có khả năng nuôi dưỡng chính con cái của mình nếu chúng có thể sinh con đẻ cái được..”

Những nghiên cứu của Spitz và Wolf (1935) tại nhà trẻ mồ côi và tại trại giam cho thấy, cảm giác an toàn của trẻ nhờ đôi bàn tay mẹ có liên quan đến việc tập đi. Và sự âu yếm tình cảm khi người mẹ gọi con đã làm cho con ham nói, ham đi. Những nghiên cứu về trẻ em có hội chứng “vắng mẹ” (hospitalism) hay trẻ bị cách li quá lâu với cha mẹ do chiến tranh cũng chỉ ra các rối loạn tâm lí trẻ em, mà biểu hiện điển hình là chứng nhiễu tâm, kém thích nghi xã hội.

Đến năm 1946, Spitz tiếp tục có thêm mô tả về một dạng khác của rối loạn tâm thần ở trẻ nhỏ – rối loạn gắn bó, với tên gọi: trầm cảm vắng mẹ (anaclitic depression). Dạng rối loạn này xảy ra chủ yếu ở trẻ nhỏ khi vắng mẹ quá 3 tháng trong thời gian từ 6 đến 12 tháng tuổi. Sự vắng mẹ gây ra những triệu chứng rối loạn về cả thể chất và tâm lý cho trẻ như tự cô lập, tránh tiếp xúc xã hội, sụt cân, khó ngủ, từ chối ăn, chậm phát triển tâm vận động, dễ bị nhiễm khuẩn, tự kích thích bằng những hành vi rập khuôn và có ánh nhìn xa xăm..”

Trong bối cảnh ảnh hưởng của sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế xã hội trên phạm vi toàn cầu kéo theo lượng thời gian cho công việc và các mối quan hệ xã hội của người lớn ngày một gia tăng. Ở Việt Nam có thể thấy một hiện trạng rằng thời gian mà Bố mẹ dành cho con cái ngày càng ít đi. Đây là thông tin được bà M.Zaman, Phó đại diện UNICEF đưa ra tại lễ công bố kết quả điều tra toàn quốc đầu tiên về gia đình tại Việt Nam.Kết quả cuộc điều tra cho thấy, 20% các ông bố và 7% các bà mẹ hoàn toàn không dành một chút thời gian nào cho việc chăm sóc con cái do phải lo kiếm sống.

Đây là một hiện trạng đáng báo động, trong khi Chính phủ đã có quyết định tang mức nghỉ thai sản từ 4 lên 6 tháng cho người Mẹ, chứng tỏ rằng các nhà hoạch định chính sách đã nhận thức được vai trò quan trọng của việc duy trì gắn bó Mẹ – Con trong những năm đầu đời.

***** Xin được trích dẫn ra đây một số tài liệu nghiên cứu của các nhà Tâm lý học, thần kinh học về Gắn bó Mẹ – Con và vai trò của nó tới sự trưởng thành về mặt nhân cách/thể chất của một Con người. Hy vọng các Bố – Mẹ sẽ dựa vào đó có những hướng đi đúng đắn trong việc Chăm sóc và Giáo dục trẻ ở giai đoạn Ấu nhi.

Nhà tâm lí học người Anh John Bowlby (1907-1990) được xem là người đầu tiên đưa khái niệm “sự gắn bó” vào tâm lí học. Sự gắn bó được ông định nghĩa là “những liên kết tâm lí bền vững giữa con người với con người”. Học thuyết Gắn bó được coi là một trong những học thuyết kinh điển trong lĩnh vực Tâm lý học về trẻ em nói riêng. Trong đó các lý thuyết và thực nghiệm chỉ ra đặc điểm và vai rò của sự duy trì một mối quan hệ an toàn giữa trẻ Nhỏ và Người chăm sóc ( Mẹ ) trong những năm đầu đời ( 0 – 3 ), quá trình này không những ảnh hưởng tới sự phát triển lành mạnh của đứa trẻ mà còn thể hiện sự ảnh hưởng xuyên suốt với 1 cá nhân trong toàn bộ quá trình trưởng thành.

Bắt đầu từ khi chào đời cho tới 3 tuổi đặc điểm Gắn bó đã xuất hiện ở đứa trẻ, giai đoạn trẻ thể hiện mạnh mẽ nhất nhu cầu gắn bó của mình là từ 06 tháng đến trước 3 tuổi. Đây là giai đoạn trong Phân tâm học cho rằng trẻ đang chưa thể hiện một cái tôi rõ ràng, cái tôi của trẻ nhập cùng với hình ảnh người Mẹ. Vì vậy người Mẹ đóng vai trò vô cùng quan trọng, vừa là người chăm sóc, vừa là cầu nối giữa trẻ với thế giới bên ngoài. Niềm tin của trẻ vào người Mẹ chính là sự phản ảnh niềm tin của trẻ với thế giới.

Nhà tâm lý học nổi tiếng người Mỹ với thuyết Đa trí thông minh Howard Gardner đã viết trong cuốn sách của mình rằng “..Các dạng trí khôn cá nhân bắt nguồn từ mối quan hệ ràng buộc giữa đứa trẻ và người chăm sóc nó, trong hầu hết các trường hợp đó là GẮN BÓ MẸ – CON”

**** John Bowlby chia các giai đoạn gắn bó của trẻ thành 4 giai đoạn.

1: Tìm kiếm 0-3 tháng: Với giới hạn của các cơ quan thụ cảm, sự gắn bó của trẻ chưa hướng đến đối tượng cụ thể, chưa tỏ ra khó chịu khi người lạ bế ẵm. Trẻ tỏ ra thích nghe giọng nói của con người hơn là những âm thanh khác, thích nghe giọng nói của mẹ hơn là của người khác.Đến 2 tháng tuổi, trẻ bắt đầu biết thể hiện nhu cầu gắn bó qua những giao tiếp bằng mắt

2: Thiết lập 3-6 tháng: Biết cười đáp lại những giọng nói và sự tiếp xúc cơ thể từ bất kì ai để duy trì sự tương tác, nhưng những phản ứng này đã trở nên chọn lọc hơn, nhạy với người nuôi dưỡng hơn là với người lạ. Trẻ bắt đầu biết phân biệt người quen với người lạ. Trẻ chưa biểu hiện rõ rệt cảm giác lo âu khi phải tạm xa mẹ

3: Đỉnh cao 6 – 24 tháng: Phân biệt được cha mẹ với người lạ và thể hiện sự gắn bó rất chọn lọc. Nhu cầu được gần gũi mẹ rất lớn. Các biểu hiện của mong muốn này được trẻ bộc lộ rõ và chủ động hơn. Xuất hiện sự lo âu rõ rệt khi phải xa cách mẹ. Khi đó, nếu người lạ xuất hiện, trẻ sẽ biểu hiện những phản ứng rất mạnh và bột phát.

4: Duy trì 2- >3 tuổi: Thích ứng được với việc xa mẹ tạm thời và sự xuất hiện của người lạ. Cảm giác được an toàn của trẻ ổn định hơn. Đối tượng và mục tiêu gắn bó được mở rộng ra.

Trong những tháng tuổi đầu đời, đứa trẻ hình thành một mối quan hệ tiềm tàng với người Mẹ. Được sự hỗ trợ và chăm sóc từ phía người Mẹ bởi những năng lực cơ thể của trẻ chưa đủ để nó có thể “ vắng mẹ”, từ sự phụ thuộc về vật chất trẻ cũng chịu sự thu hút đặc biệt từ phía người Mẹ về mặt tình thần, nó có xu hướng bắt chước những gì mà người Mẹ làm, thể hiện cảm xúc tương đương với cảm xúc của người Mẹ. Cùng với đó là sự cuốn hút mạnh mẽ của tình cảm người Mẹ dành cho đứa Con. Trong giai đoạn này sự bộc lộ nhu cầu của trẻ chủ yếu thông qua tiếng khóc, đây là 1 đặc điểm người Phụ huynh cần chú ý khi chăm sóc trẻ, không nên ép trẻ nín khóc, hoặc vội vàng thoả mãn nhu cầu khi trẻ khóc. Cần dành thời gian lắng nghe và hiểu nhu cầu của trẻ qua những đặc điểm khác nhau của tiếng khóc: Khóc đói, khóc ngủ, khóc do gặp nguy hiểm, khóc ăn vạ…

Trẻ nhỏ tới 1 tuổi sợi dây gắn kết Mẹ – Con đạt trạng thái tối đa, đứa trẻ sẽ bộc lộ những lo âu nếu đột ngột bị cách ly khỏi Mẹ hoặc thể hiện sự sung sướng khi được nhìn thấy Mẹ, được Mẹ yêu thương. Đứa trẻ tìm cách duy trì cảm giác hạnh phúc khi được ở bên Mẹ và tránh tối đa các trạng thái đau khổ hoặc lo âu. Thực tế chúng ta thường thấy giai đoạn này có những em bé suốt ngày bám chân Mẹ, mẹ đi là khóc, mẹ về là cười, cực kỳ phụ thuộc cảm xúc vào người Mẹ.

Có một lưu ý ở đây như sau: Để thiết lập được một sự gắn bó An toàn trong giai đoạn Duy trì ( 2 – 3 tuổi ) phụ huynh cần chú ý một thuật ngữ đó là “ Chơi vui vẻ dưới chân người Mẹ”. Tức là phải luyện tập được cho đứa trẻ nhận thức được rằng: Trẻ hoàn toàn có thể chơi một mình ở một khoảng cách an toàn so với mẹ, nhưng Khi trẻ cần Nó có thể quay trở lại và tìm thấy Mẹ mình ở đó. Nghĩa là chuẩn bị cho trẻ tâm thế hoạt động độc lập nhưng không cảm thấy bị bỏ mặc và thiếu an toàn. Một số trò chơi, kỹ thuật tâm lý có thể giúp được trẻ như:
– Trò chơi ú oà: Mục đích cho trẻ nhận ra rằng, khuôn mặt mẹ hoặc đồ vật vẫn ở đây chỉ là nó bị che đi thôi
– Trò chơi tìm vật trong chăn
– Trò chơi trốn tìm với Mẹ.
– Trò chơi Nhà mẹ nhà Con
………..
Khi trẻ bắt đầu lên 2 tuổi sự nhận thức về cái tôi của trẻ rõ ràng hơn, Con đã bắt đầu biết sử dụng một số cụm từ như: Của con, của Mẹ, cho Con, cho Mẹ, Con biết…..trẻ nhận ra bản ngã của mình giữa xã hội, nhận ra người khác. Có sự phân biệt rõ rang giữa Người thân và người lạ. Trẻ đã chấp nhận sự có mặt của người lạ trong cuộc sống của mình. Vì thế mà sợi dây gắn bó Mẹ – Con bắt đầu lỏng lẻo. Đây là giai đoạn mà chúng ta đưa trẻ vào Mầm non để con có những sự làm quen và hoà nhập với bạn bè, Thầy,Cô, tạo bước đà cho việc trẻ chuyển mình sang giai đoạn ĐỨA TRẺ XÃ HỘI ( 3 – 5 )

Tiếp theo là một số đặc điểm để nhận diện một mối quan hệ Mẹ – Con là an toàn hay không?
Dựa trên nền tảng thuyết gắn bó của John Bowlby, Mary Ainsworth đã tiến hành các thực nghiệm gọi là “tình huống kì lạ” trên các trẻ từ 12-18 tháng tuổi và phân loại sự gắn bó thành 3 dạng (xem bảng 2). Kết quả được rút ra từ sự quan sát biểu hiện cảm xúc của trẻ khi mẹ rời khỏi phòng và khi mẹ quay trở lại.

**** Các dạng gắn bó trong quan hệ mẹ-con theo Mary Ainsworth

1: Gắn bó bền chặt
+ Biểu hiện khi mẹ rời khỏi phòng: Khóc, lo lắng
+ Biểu hiện khi mẹ quay về phòng : Nhanh chóng vui vẻ trở lại

2: Gắn bó chống đối
+ Biểu hiện khi mẹ rời khỏi phòng: Khóc, rất lo âu, cáu gắt
+ Biểu hiện khi mẹ quay về phòng : Giận dỗi, ấm ức, phải dỗ dành nhiều

3: Gắn bó trốn tránh
+ Biểu hiện khi mẹ rời khỏi phòng: Không khóc hay lo lắng
+ Biểu hiện khi mẹ quay về phòng : Không quan tâm, không vui mừng

Xin được mượn lời từ cuốn sách Cơ cấu trí khôn của Howard Gardner để kết thúc bài viết này “..Sự thiếu vắng mối dây ràng buộc Mẹ – Con báo hiệu các khó khan cho khả năng mai sau của một con người trong việc hiểu biết những con người khác và việc nuôi dạy con cái mình. Do đó mối liên hệ ban đầu giữa đứa bé và người chăm sóc có thể coi như nỗ lực của Thiên Nhiên nhằm đảm bảo cho các trí khôn cá nhân được hình thành một cách thích hợp”.

***

Người tổng hợp: Thành Minh Nguyễn

Bản quyền: Cánh Diều Project

Scientists find a simple way to get kids to eat more vegetables


Scientists find a simple way to get kids to eat more vegetables

— Read on www.slashgear.com/scientists-find-a-simple-way-to-get-kids-to-eat-more-vegetables-09590910/

Cách dạy con từ một cậu bé bình thường trở thành ứng viên tổng thống


Nhờ cách dạy tuyệt vời của mẹ, cậu bé từng bị bạn bè gọi là “kẻ đần độn” trở thành bác sĩ lừng danh, còn tranh cử chức tổng thống Mỹ

Benjamin Carson từng học rất dốt, nhưng nhờ có sự giáo dục của mẹ mà ông có bước chuyển mình ngoạn mục.

Benjamin Carson, sinh ngày 18/9/1951 tại bang Michigan, Mỹ. Ông là một bác sĩ phẫu thuật thần kinh nổi tiếng và hiện đã nghỉ hưu. Trong suốt sự nghiệp thành công rực rỡ của mình, Benjamin được người đời nhớ đến nhiều nhất nhờ ca tách thành công hai bé trai song sinh dính đầu ở Đức năm 1987.

Ngoài ra, Benjamin còn là tác giả của ba cuốn sách nằm trong top bán chạy nhất thế giới và là chính trị gia tên tuổi tại Mỹ. Ông thậm chí còn từng tham gia tranh cử tổng thống. Trước đó, ông từng được tổng thống George W. Bush trao huân chương tự do.

Nhờ cách dạy tuyệt vời của mẹ, cậu bé từng bị bạn bè gọi là kẻ đần độn trở thành bác sĩ lừng danh, còn tranh cử chức tổng thống Mỹ  - Ảnh 1.

Benjamin Carson được tổng thống Bush trao huân chương tự do.

Nhìn vào cuộc đời huy hoàng của Benjamin, chắc hẳn ai cũng nghĩ ông là con người tài giỏi từ bé đến lớn. Tuy nhiên, thực tế không được như vậy!

Khi còn nhỏ, Benjamin học rất dốt và thường xuyên bị bạn bè bắt nạt, chê cười. Trong lớp, ông bị bạn bè gọi là “kẻ đần độn” hay “đồ ngốc”. 

Chính Benjamin cũng bị suy sụp tinh thần và tự cho mình là kẻ thất bại. Thế nhưng mẹ Benjamin, bà Sonya Carson không cho là vậy. Bà chưa từng mất niềm hy vọng ở con, và bằng cách giáo dục thiên tài của mình, bà đã khiến thế giới có được 1 vị bác sĩ phẫu thuật lừng danh.

Bà Sonya đã nuôi dạy con như thế nào để con có bước chuyển mình ngoạn mục như vậy?

Luôn tin tưởng vào con

Benjamin từng kể lại về quãng thời gian đi học của mình. Ông cho biết mình học dốt vô cùng và luôn bị bạn bè coi thường. Nhiều bạn học còn chế nhạo ông là kẻ ngu dốt nhất thế giới.

Vì bị bắt nạt mà Benjamin đã gặp khủng hoảng về tâm lý. Nhất là khi ông lại sinh ra trong một gia đình không trọn vẹn, bố mẹ ly hôn từ sớm.

Bà Sonya sinh ra trong một gia đình có 24 người con và lấy chồng khi mới 13 tuổi. Cuộc sống hôn nhân của bà không hạnh phúc, nhất là sau khi phát hiện ra chồng có gia đình khác bên ngoài.

Mẹ của Benjamin chỉ học hết lớp 3 và phải một mình vất vả nuôi nấng các con. Mặc dù Benjamin khi nhỏ có tính cách xấu, lòng tự trọng thấp, cùng tất cả phẩm chất của một kẻ thất bại nhưng chưa bao giờ ông bị mẹ coi thường.

Bà Sonya luôn tin tưởng con mình rồi sẽ có ngày thành công và hoàn toàn không ngu dốt như mọi người nói. Bà tin rằng Benjamin chưa thành công là bởi chưa biết phát huy hết khả năng của bản thân.

Chính nhờ vào lòng tin, tình yêu thương của mẹ mà cuối cùng Benjamin đã có sự lột xác ngoạn mục.

Nhờ cách dạy tuyệt vời của mẹ, cậu bé từng bị bạn bè gọi là kẻ đần độn trở thành bác sĩ lừng danh, còn tranh cử chức tổng thống Mỹ  - Ảnh 2.

Không bao giờ tự bào chữa, hay cho phép các con bào chữa cho bản thân

Nếu có bất kỳ chuyện gì xảy ra, bà Sonya không bao giờ bao biện cho lỗi lầm của mình cũng như không tự biến mình thành nạn nhân của vụ việc. Bà luôn thẳng thắn thừa nhận lỗi lầm và tìm hướng giải quyết.

“Mỗi khi chúng tôi định bào chữa cho bản thân, mẹ đều hỏi: Các con có não để suy nghĩ không? Tất nhiên chúng tôi sẽ trả lời là có, và mẹ thì sẽ bảo: Vậy dùng não mà nghĩ cách giải quyết“, ông Benjamin chia sẻ.

Đây chính là một trong những tiền đề dẫn đến thành công sau này của Benjamin. Thay vì chối tội hay tự bao biện cho những vấn đề xảy ra, Benjamin nhìn thẳng vào vấn đề và tìm phương hướng giải quyết.

Nhờ cách dạy tuyệt vời của mẹ, cậu bé từng bị bạn bè gọi là kẻ đần độn trở thành bác sĩ lừng danh, còn tranh cử chức tổng thống Mỹ  - Ảnh 3.

Khuyến khích con tắt tivi và đọc sách

Từng làm giúp việc cho nhiều gia đình giàu có nên bà Sonya nhận ra những người thành công đều đọc nhiều sách hơn là xem tivi. Chính vì vậy, bà quyết định áp dụng điều này với con trai mình. Mỗi tuần, Benjamin chỉ được xem 2 chương trình tivi và sẽ chọn lựa từ trước. Và Benjamin chỉ được xem tivi với điều kiện đã làm xong hết bài tập.

Cùng với việc giảm thời lượng xem tivi thì Benjamin phải tăng cường thời gian đọc sách. Bà Sonya bắt con trai đọc 2 cuốn sách mỗi tuần, không chỉ vậy còn phải viết bài cảm nhận về sách.

Những bài cảm nhận sẽ do chính bà Sonya đọc và chấm điểm.

Thời gian đầu Benjamin tỏ ra rất bực dọc và khó chịu trước yêu cầu của mẹ, nhưng sau cùng không còn cách nào khác nên ông bắt buộc phải nghe theo.

Dần dần, Benjamin lại cảm thấy hứng thú với việc đọc sách. Hồi tưởng lại quãng thời gian ấy, ông cho biết: “Vì rất nghèo nên gia đình tôi chẳng được đi đâu cả. Nhưng qua những trang sách, tôi được khám phá thế giới và đặt chân đến những vùng đất mới”.

Đặc biệt, nhờ việc đọc những cuốn sách về các vĩ nhân mà Benjamin được truyền cảm hứng và có những suy nghĩ tích cực. Ông nhận ra rằng bản thân hoàn toàn có thể thay đổi cuộc đời nghèo khổ nhờ học hành chăm chỉ và nỗ lực vươn lên.

Nhờ cách dạy tuyệt vời của mẹ, cậu bé từng bị bạn bè gọi là kẻ đần độn trở thành bác sĩ lừng danh, còn tranh cử chức tổng thống Mỹ  - Ảnh 5.

Benjamin bắt đầu siêng học hơn và sự thay đổi rõ rệt nhất là vào một buổi sáng tại lớp học, ông đã trả lời được câu hỏi khó của thầy giáo mà cả lớp không ai trả lời được.

Khi bắt đầu đưa ra quyết định hạn chế con xem tivi và bắt đọc sách nhiều hơn, bà Sonya từng bị nhiều bạn bè chỉ trích vì quá hà khắc với con cái.

Cũng may là bà Sonya tin tưởng vào quyết định của mình và lựa chọn thực hiện đến cùng. Nhờ vậy mà thế giới mới có được một bác sĩ phẫu thuật lừng danh!

Theo Mom

Theo Thanh Hương

Nhịp sống Việt

Practice: Love — Spear of Light


One of the most precious gift we have been given is our ability to love. Our love may encompass the big and small, our love may encompass the beautiful and ugly, our love may encompass ourselves and everything around us. Think about the many layers of your love; the romantic love for someone special, the […]

Practice: Love — Spear of Light