Mẹ biết không, nơi lạnh nhất là nơi không có tình thương


“Mẹ biết không, nơi lạnh nhất không phải là Bắc cực, mà là nơi không có tình thương!” Tranh minh họa

Chị là công chức, sau 15 năm phấn đấu đã là người đứng đầu một ngành cấp tỉnh. Để có được vị trí ấy, gia đình trở thành bên lề.

Những chú lính chì…

Hai đứa trẻ con chị, hình ảnh quen thuộc của lối xóm là hai đứa trẻ lầm lũi: lúc chưa biết đi thì chơi với người giúp việc, bắt đầu đi học thì “bắt cặp” với bác xe ôm, chiều về có khi đứng ở cổng chờ mẹ cả tiếng, quán hủ tiếu gần nhà là mối quen, bữa nào cha mẹ không về cứ vô đó “ăn vô tư”, cuối tháng mẹ cộng sổ trả sau.

Lớn chút nữa thì tự sắp xếp cuộc sống của mình. So với nhiều đứa trong xóm, hai đứa vẫn ăn đứt vì cuối tuần, dịp lễ vẫn được chở đi chơi, đi du lịch, không phải lao động kiếm sống, nhưng nhìn hai đứa đủ mẹ đủ cha mà vẫn đượm vẻ buồn buồn, côi cút.

Hàng xóm vẫn nói đùa gia đình ấy thuộc mô hình “một – một”: mỗi người một xe; chìa khóa mỗi người một bộ; đến bữa thường mỗi người một tô cơm; tối mỗi người một phòng; mỗi người một suy nghĩ; mỗi người một sở thích; mỗi người một thế giới… Cha mẹ chúng nghe nói mạnh lắm, mạnh tiền mạnh bạc nên chuyện nhà… mạnh ai nấy lo.

Hai đứa trẻ được khoán cho một số tiền rồi lo… tự chủ tài chính. Gương mẹ trưởng thành từ môi trường rèn luyện bằng kỷ luật sắt của ngoại vẫn được mẹ thường xuyên nhắc trong những lúc vừa nhai cơm vừa coi tivi, vừa trả lời điện thoại hay xử lý tài liệu.

Lối xóm nhìn qua hai đứa trẻ có khi còn chì chiết con mình. Gia đình chị, trong một thời gian dài, dân cư trong khu phố ngỡ là tượng đài kiểu mẫu.

Trật tự gia đình không từ “máy phát” một chiều

Vậy mà có ngày cả hai đứa cùng… nổi loạn và nhà chị dậy sóng. Đó là lần cả xóm nghe cả hai đứa đều ở năm cuối cấp lớn tiếng với cha mẹ.

Nghe qua thấy không chấp nhận được vì chúng chì chiết cha mẹ “ngã ngựa” ở cơ quan do quen lối mệnh lệnh áp đặt, không biết lắng nghe, chia sẻ với cấp dưới hệt như cách cư xử với con cái trong nhà.

Chuyện nhân viên cơ quan cha mẹ tích tụ những ấm ức bấy lâu do bầu không khí ngột ngạt, thiếu đối thoại mà cha mẹ chúng – những người đứng đầu – đã tạo ra. Chuyện cha mẹ tưởng chỉ cho con cái ăn, cho mặc hay chỉ trả lương cho nhân viên thôi đã là đủ.

Chuyện bấy lâu chúng phải chịu những ấm ức mà cha mẹ mang về từ cơ quan trút lên chúng hằng ngày, chưa bao giờ lắng nghe hay có thiện chí lắng nghe chúng nói. Chuyện chúng thèm khát được như những đứa trẻ của gia đình công nhân hàng xóm… Như câu nói của một bé gái mà tôi từng đọc đâu đó: “Mẹ biết không, nơi lạnh nhất không phải là Bắc cực, mà là nơi không có tình thương!”.

Tôi có nghe người ta khái quát rằng một đứa trẻ được hưởng một nền giáo dục tử tế nhưng vẫn có thể hư, nhưng không thể có một đứa trẻ ngoan nếu không được giáo dục tử tế. Nhiều người lớn cho rằng con cái ngày nay đòi hỏi quá nhiều từ cha mẹ, nhà trường, xã hội bởi rõ ràng chúng đang được quan tâm nhiều hơn thế hệ trước.

Tuy nhiên, mọi sự so sánh đều khập khiễng và thực tế nhiều cha mẹ ngày nay đang quan tâm theo xu hướng… máy phát một chiều, mà việc này thì rất ít trẻ nhỏ thích nghi được.

Xã hội thường mang trong lòng nó sự hỗn loạn. Giữ trật tự của xã hội là việc khó, nhưng giữ trật tự trong gia đình là việc làm trong khả năng và buộc phải thực hiện của mọi người.

Và để giữ trật tự ấy thì đối thoại là một kênh quan trọng mà các thời kỳ, thế hệ khác nhau sẽ phải có cách thực hiện khác nhau.

Theo TTCT

Con cái nợ gì cha mẹ?


Lại đến dịp Vu Lan – ngày lễ chính của Phật giáo hằng năm – để tưởng nhớ công ơn cha mẹ (và tổ tiên nói chung, cha mẹ của kiếp này và của các kiếp trước), khuyên con cái tỏ bày sự báo hiếu.

??

Phương Tây có “Ngày của mẹ”: hoa, khăn lụa Hermes, bữa ăn thịnh soạn, nhẫn hạt xoàn, kính lão mới? Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra, đong đếm bao giờ cho đủ? Rồi “Ngày của cha”: cà vạt, giày chạy, chai Whiskey, bàn cờ khảm trai, tẩu thuốc gỗ quý? Công cha như núi Thái Sơn cơ mà…

Con cái phát sốt, làm đủ mọi thứ để cha mẹ có ngày vui. Và thế là tốt. Cha mẹ cũng chăm bẵm từ thìa bột đầu tiên đến mái ấm trên đầu. Cha mẹ có được mong đợi đền ơn không? Tất nhiên không!

Hiếu đễ từ trong gen?

Cho phép tôi lấy lùi ngược thời gian xa xa chút. Dạo ấy tôi vào năm thứ nhất ở một trường đại học nước ngoài. Cả ngày cắm đầu vào bài vở, nhưng tối đến thì tất cả sinh viên nước ngoài bâu kín trước cái máy vô tuyến duy nhất ở ký túc xá: một năm dự bị vừa đủ nghe giảng và ghi chép tối giản, phải vớt lại bằng tập nghe chương trình thời sự. Sau đó tự thưởng hai tiếng xem tiếp phim hoặc nhạc.

Vốn mê phim từ nhỏ, tôi ngày nào cũng xem trước chương trình và – không khó ở thời chỉ có ba kênh đen trắng – lựa ra một phim hay. Ngày sét đánh ấy giới thiệu một tác phẩm sến kinh điển của Hollywood Đoán xem ai đến ăn tối (Guess who’s coming to dinner).

Cũng phải nói thêm xem phim hồi đó rất vất vả vì vừa nghe vừa đoán, song vai chính hôm đó là Sidney Poitier, nam diễn viên Mỹ da màu đầu tiên giật giải Oscar, nên ai cũng háo hức. Chuyện một cô gái da trắng nhà giàu đính hôn với một bác sĩ đen thui tài cao học rộng – vốn đã bất thường hồi thập kỷ 1950, dĩ nhiên – và bi kịch ở chỗ chính bố mẹ anh bác sĩ cũng tự ti và khuyên con trai bỏ cuộc.

Để thuyết phục anh con trai cứng cổ, cha anh nói: “Cha mẹ hi sinh tất cả để con ăn học thành tài, con phải biết ơn và nghe lời!”. Và tôi không quên ánh mắt của cậu bạn người Hi Lạp ngồi cạnh khi nghe bác sĩ John Prentice (do Poitier thủ vai) đáp: “Bố mẹ không hỏi con mà cứ sinh ra con thì phải có nghĩa vụ nuôi nấng, chứ con không việc gì phải cảm ơn!”.

Hai đứa chúng tôi nhìn nhau và đọc trong mắt nhau sự đồng thuận cao độ: “Đồ khốn nạn, ở nước tao không thể có chuyện đó!”.

Vâng, tôi không thạo văn hóa Hi Lạp nhưng biết ở đó cũng phổ biến cảnh “tam đại đồng đường” như ta, còn tôi từ nhỏ đã nghe mãi câu ca dao về núi Thái Sơn, dù không biết nó tận bên tỉnh Sơn Đông xứ Tàu xa lắc. Nhưng đạo làm con và đức tính hiếu thảo thì mặc định bẩm sinh rồi, chẳng cần chứng minh!

Tây có khác Ta?

Tuổi lớn hơn, tôi nghe khối chuyện mà không dám tin là thật. Ví dụ có bà mẹ dọa tự tử khi con bị trượt thi đại học, vì “tao mặt mũi đâu mà nhìn hàng xóm và cơ quan!”. Không rõ nếu thằng bé nghĩ quẩn mà uống thuốc trừ sâu tự sát – chuyện đã có thật nhiều lần ở xứ này – thì bà mẹ có dễ chịu hơn không?

Chúng ta sống quá lâu với cái vòng kim cô nhân tạo, đến nỗi coi đức hiếu đễ là chuyện vô điều kiện vì thực tế cũng được cả xã hội mặc nhiên tôn vinh. Nhưng ít ai dám nhìn ngược lại: liệu bố mẹ có nhất thiết coi đó là nghĩa vụ của con cái không? Tại sao bắt chúng nó phải hoàn tất ước mơ bất thành của mình, mà không cho sống cuộc đời như chúng chọn?

Tôi mới đọc mấy dòng của một cô nhà văn mà tưởng tượng cô vừa viết vừa khóc: 

(…) đừng có mở mồm ra là: ta nợ đấng sinh thành cả một cuộc đời! Đó không phải là triết lý nhân sinh gì ráo trọi! Đó chỉ là lý lẽ ngụy biện của một đòn tâm lý ác hiểm, là thứ thuốc độc ngấm sâu hủy hoại gia đình, hủy hoại mối quan hệ tự nhiên, bình đẳng, đẹp đẽ giữa cha mẹ và con cái. 

Sức tàn phá ghê rợn của nó lên đời sống của một con người không phải ai cũng nhận ra. Người ta rắp tâm biến nó thành cái vòng kim cô trên đầu từng đứa trẻ, để chúng lớn lên trong mặc cảm tội lỗi và sự quy phục!

Xin lỗi, tôi không chấp nhận mang cái vòng kim cô đó. Tôi không nợ ai cái gì cho sự có mặt trên cõi đời này vì tôi đâu lựa chọn để có mặt. Nói thế là ích kỷ? Không, những người đeo vòng kim cô lên đầu con cái họ mới là những kẻ ích kỷ! Họ sinh con ra để biến chúng thành tù nhân của họ, đòi hỏi chúng phải thỏa mãn điều kiện này, điều kiện khác mới bố thí cho chút tình thương lẽ ra là vô điều kiện! Tôi không cần thứ tình yêu có điều kiện đó, nghìn lần không”! (T.L.)

Thực ra không cần thanh minh

Nhưng cũng cần tranh luận đôi chút và để bên phản biện lên tiếng một cách dân chủ. Liệu cuộc tìm kiếm lòng biết ơn có nằm trong bản đồ di truyền học của con người không hay cũng chìm nổi qua từng giai đoạn lịch sử phát triển loài người, nói cách khác là có thuộc tính thế hệ – kiểu “nước mắt chảy xuôi”?

Không phải đợi lâu, từ khi nuôi con, chính tôi nhận thấy cha mẹ ở lứa tuổi tôi không coi đòi hỏi trả ơn của con cái như một đại lượng đáng kể nữa. Và tôi đoán lý do lớn nhất là thế hệ tôi có cha mẹ làm cho điên đầu vì những đòi hỏi tương tự. Phải đương đầu với chiến tranh và đói khổ, các bậc phụ huynh khả kính không có thì giờ than vãn hoặc nghe than vãn, song cũng vì thế mà họ muốn “phủ sóng” tối đa cuộc đời các con.

Có những bạn tôi biết đã sinh hoạt cùng tổ hưu ở phường với mẹ, nhưng đi xem phim về gần nửa đêm mới thấy mẹ già tắt đèn yên tâm đi ngủ. Đa số phụ huynh thời nay tôi quen, với tối thiểu hai đứa nhèo nhẹo cắp nách, đã có tư duy khác.

Họ thấy ít nhiều lạ lẫm khi được khen chăm con giỏi, vì họ vô thức thấm nhuần cái luận cứ của bác sĩ John Prentice (dù không nói toẹt ra lạnh lùng như thế). Phụ huynh hiện đại không đòi con cảm ơn. Lời cảm ơn lớn nhất là được con cho ngủ nướng sáng chủ nhật, thay vì bị chúng vứt con gửi ông bà cả cuối tuần để đi phượt!

Tôi biết ơn cha mẹ, chẳng phải bàn, nhưng không bắt con tôi cảm ơn tôi. Chúng có xin tôi cho chúng ra đời đâu? Cho chúng ăn, mua quần áo cho chúng mặc, kiếm tiền cho chúng học hành đến nơi đến chốn – đó là nghĩa vụ, là cái giá phụ huynh phải trả cho mong ước đẻ ra con.

Tôi mong một điều: tình yêu dành cho con tôi lớn lắm, không chỉ khi bế nó và nhìn nó hồng hào dần lên khi bác sĩ truyền cho nó mấy trăm cc máu vừa lấy từ tay tôi ra, nhưng tôi muốn yêu chúng mà không kèm điều kiện nào, tôi sẽ có mặt khi chúng cần, ngay cả khi những người bạn được cho là thân nhất và những người tình được coi là chung thủy nhất đã cao chạy xa bay…

Đừng bắt chúng cảm ơn vì những gì mà chúng không được chọn, không mơ ước, không đòi hỏi. Hãy là bạn chúng, bạn tốt nhất, chung thủy nhất, không tính toán.

Đừng bắt nợ nần trong tình cảm

Quan hệ giữa cha mẹ và con cái dĩ nhiên bị ám bởi sự lệch pha giữa cho và nhận. Ta hãy chấp nhận nó, đừng dùng thành ngữ “nước mắt chảy xuôi” như một câu thở dài đạo đức giả và đừng thất vọng khi trẻ con lớn lên mà vẫn chẳng thay đổi mấy trong quan điểm về cán cân cho – nhận.

Quan trọng hơn là tạo một sự bình đẳng tương đối và hợp lý giữa hai thế hệ. Không hiếm những đôi vợ chồng sống với nhau như trong địa ngục mà không dám chia tay vì sợ con “không có bố/mẹ”.

Họ quên mất rằng cuộc chiến tranh nóng hay lạnh trong hôn nhân mới là sát thủ cho phát triển tình cảm của con cái. Và một “đức hi sinh” vượt mức thường tình đôi khi còn chăm tưới cho quả đắng: có bao nhiêu con cái không đồng tình cho các cụ đi bước nữa, hay đơn giản đi tìm một người đồng cảnh cho đỡ hiu quạnh tuổi già chỉ vì chúng đã quen thấy cha mẹ hi sinh chứ không biết họ cũng cần hạnh phúc theo định nghĩa khác chúng?

Hãy ôm con cái chúng ta nhưng vừa phải thôi, cho chúng thở với. Và lo cho chúng tự lập vào đời càng sớm càng tốt, rồi có thời gian cho chính mình. Nếu khế ước thế hệ ấy được cả hai bên tuân thủ thì đó cũng là hạnh phúc cho cả hai. 

Nếu có chút gì mong đợi hơn, ngoài sự hàm ơn ép buộc, tôi muốn nghe con tôi nói: “Cha mẹ tôi đã làm mọi điều tốt cho tôi, tôi thật may mắn quá!” và cảm xúc đó là tự nguyện, chứ không phải bị dẫn dắt hay can thiệp từ bên ngoài.

Nói cho cùng, mỗi người chỉ có thể cho đi cái mình có thể, nhiều khi hơi ít, đôi lúc quá nhiều. Có lẽ ta sẽ hài lòng hơn khi chấp nhận cái dài ngắn khác nhau giữa các ngón tay. Bởi vì đòi hỏi quá cao và mong đợi quá lãng mạn, như kinh nghiệm cho thấy, thường làm con người bất hạnh.

Hiếu thảo và hàm ơn phải được hiểu là hai phạm trù khác nhau, đừng nhồi chúng vào chung một bộ luật có tính cưỡng chế.

Theo TTCT

Mẹ ơi đừng làm thế nữa!


Tôi khao khát được sống cuộc đời của riêng tôi, nhưng tôi chưa đủ can đảm. Tôi khao khát được sống đúng với đam mê của mình, nhưng tôi sợ làm bố mẹ buồn. Minh họa: Kim Duẩn

1. Vậy là đã hơn một tháng rồi, kể từ khi tôi trở về từ chuyến trekking lên Everest Base Camp và nhận cuộc điện thoại đầu tiên từ mẹ, rồi từ đó hai mẹ con chính thức không nói chuyện với nhau.

Đó cũng là lần đầu tiên tôi nói ra toàn bộ suy nghĩ của mình, rằng bao năm qua bố mẹ đã bao bọc tôi quá rồi, rằng bố mẹ đã sai khi luôn cho rằng thế giới ngoài kia luôn đáng sợ, luôn đầy rẫy hiểm nguy và không dành cho một đứa như tôi khám phá, rằng là tôi tự thấy mình không làm gì sai để phải nghe những lời nhiếc móc nặng nề khó nghe 
từ mẹ.

Tôi thấy mình vẫn là một đứa sống có trách nhiệm. Tôi có thể độc lập về kinh tế, tôi làm việc chăm chỉ và không phung phí. Mỗi một tháng tôi lại chia ra khoản nào dành cho gia đình, khoản nào cho chi tiêu hằng ngày, khoản nào để làm vốn kinh doanh và khoản nào để thực hiện “những ước mơ của tuổi trẻ”.

Vậy mà mẹ vẫn cứ giày vò và nhiếc móc tôi chỉ vì một chuyến đi mà tôi đã mơ ước từ lâu.

“Đừng hoang phí khi bố mẹ còn cực khổ”… Những câu nói của mẹ khiến tôi thật sự bị ức chế tâm lý.

Tôi nói: “Con không biết phải sống sao cho vừa lòng tất cả. Rất lâu rồi con không mua quần áo mới, không mua mỹ phẩm và ra tiệm làm tóc. Chỉ là con không đam mê những thứ đó, thứ mà con đam mê là những con đường, những miền đất mới lạ, những nền văn hóa mới”.

Tôi nói điều đó với mẹ. Bản thân tôi tin rằng tôi không làm gì sai. Tôi tin những giấc mơ của mình đều là những giấc mơ đẹp dù nó có một chút mạo hiểm, một chút điên rồ và không phải là những điều bố 
mẹ muốn.

Tôi nhận ra rằng chính vì cảm giác bất lực trong việc đối thoại với bố mẹ đã khiến tôi càng trở nên lầm lì và ngang bướng. Tôi có cách nghĩ của tôi, mẹ có cách nghĩ của mẹ.

2. Tôi thích làm báo tự do, thích khám phá, trải nghiệm những vùng đất mới lạ bằng cách đi làm tình nguyện viên quốc tế và vùng vẫy đó đây. Tôi không thích cả cuộc đời của mình chỉ gắn với một thành phố, một ngôi nhà, một con đường từ nơi ở đến cơ quan. Còn bố mẹ tôi thì chỉ mong tôi có một công việc nhàn nhã, sớm cưới chồng, sinh con và ổn định.

Mặc dù không phải là ước mơ của tôi nhưng suốt những năm tháng đại học tôi luôn tự nhủ mình phải cố gắng học tập và sống theo ý bố mẹ để bố mẹ vui lòng. Và rồi nỗ lực của tôi đã được đền đáp, tôi là sinh viên báo chí duy nhất của ngành báo chí được trường giữ lại làm việc.

Đó hẳn là một tin khiến gia đình tôi vô cùng vui mừng và tự hào. Chính bản thân tôi cũng không đủ can đảm để từ chối một cơ hội tốt như vậy. Ai cũng nói tôi được đi trên một “con đường trải hoa hồng”, mọi thứ đến với tôi thuận lợi.

Nhưng rồi tôi nhận ra chẳng có con đường nào là màu hồng. Tôi thật sự giống như một kẻ thất bại khi làm việc ở đây. Tôi – từ một đứa sinh viên ưu tú, niềm tự hào của thầy cô và gia đình – trở thành một “kẻ thất bại” đúng nghĩa khi làm việc ở đây.

Hai năm qua tôi chẳng có một dấu ấn gì trong công việc. Ngòi bút của tôi tụt dốc trầm trọng vì ngày qua ngày tôi chỉ viết tin theo một môtip hội nghị.

Tôi không được rèn giũa, không được lăn xả, không được trau dồi và ngày càng trở nên ù lì trên chiếc ghế văn phòng công sở.

Rồi tôi sẽ ra sao? Tôi khao khát được sống cuộc đời của riêng tôi, nhưng tôi chưa đủ can đảm. Tôi khao khát được sống đúng với đam mê của mình, nhưng tôi sợ làm bố mẹ buồn.

Và rồi tôi lại tiếp tục sống trong những tháng ngày bế tắc của tuổi trẻ… Bởi vì tôi đã bất lực trong việc đối thoại với bố mẹ tôi.

Theo TTCT

Vì sao bạn lại ngủ ngon hơn khi nằm võng?


Bạn đã từng ngủ trên võng chưa? Bạn có cảm thấy võng lắc lưu nhẹ nhàng giúp chúng ta ngủ ngon hơn?

nằm võng
(Ảnh: Shutterstock) Ngủ trên võng

Hai cuộc nghiên cứu mới nhất cho thấy, hiệu quả của việc lắc lư nhẹ nhàng có thể hỗ trợ giấc ngủ và giúp cải thiện trí nhớ.

Chuyên gia Laurence Bayer của Trung tâm Y học Giấc ngủ thuộc trường Đại học Geneva (Thụy Sĩ) cho biết: “Một giấc ngủ ngon bao gồm đi vào giấc ngủ nhanh và ngủ thẳng một giấc đến sáng. Các tình nguyện viên tham gia thuộc thử nghiệm tuy không gặp vấn đề về giấc ngủ, nhưng ngủ trên võng vẫn khiến họ ngủ ngon hơn và ngủ sâu lâu hơn, ít bị thức giấc giữa đêm.” 

nằm võng
(Ảnh: Shutterstock) – Dễ đi vào giấc ngủ khi nằm võng

Cuộc nghiên cứu trước đây của học giả Bayer cùng các đồng nghiệp cho thấy, dù chỉ là một giấc ngủ ngắn trong khoảng 45 phút nhưng sự dao động liên tục cũng khiến chúng ta dễ ngủ hơn, nghỉ ngơi tốt hơn. Trong cuộc nghiên cứu mới này, họ đã tiếp tục quan sát sự tác động của “chiếc giường dao động” đối với sóng điện não của con người.

Nhóm nghiên cứu đã mời 18 thanh niên thực hiện thí nghiệm ngủ. Đêm đầu tiên không được tính là thí nghiệm, chỉ là để họ làm quen với môi trường mới, đêm thứ 2 họ sẽ được ngủ trên một chiếc giường lắc lư, và đêm thứ 3 không ngủ trên giường lắc lư để so sánh.Sau đó, để biết được sự tác động của chất lượng giấc ngủ đối với trí nhớ, những người nghiên cứu để những người tham gia học các cặp từ ngẫu nhiên vào buổi tối hôm trước và thử nghiệm vào sáng hôm sau. Kết quả cho thấy, sau khi ngủ trên chiếc giường dao động cho hiệu quả tốt hơn.

Một cuộc nghiên cứu khác được thực hiện trên chuột bạch của trường Đại học Lausanne (Thụy Sĩ) cho thấy, khi được đặt trong những chiếc lồng lắc lư cũng khiến chuột ngủ nhanh hơn, ngủ lâu hơn. Nghiên cứu nhận thấy rằng tần suất dao động phù hợp nhất để chuột rơi vào giấc ngủ là gấp 4 lần so với con người.

Những người nghiên cứu cho biết, hai cuộc nghiên cứu này có thể cung cấp phương pháp mới để chữa trị chứng mất ngủ và mất kiểm soát cảm xúc hoặc có thể hỗ trợ những người lớn tuổi khó ngủ và cảm thấy trí nhớ bị suy giảm.

Hai cuộc nghiên cứu này được đăng tải trên tạp chí Current Biology.

Theo Epoch Times
Minh Ngọc / TTVN

—-

—-

—-

Ngủ võng thường xuyên có tốt ?

LTS: Chuyên trang Khỏe & Vui có nhận được một số thắc mắc của bạn đọc hỏi về những lợi hại của việc ngủ võng. Có bạn đọc cao 1,80m, nặng 95 ký cho biết, ông mắc bệnh mạn tính ngáy rất to khi ngủ. Gần đây có người hướng dẫn nằm võng để ngủ qua đêm sẽ ít ngáy hơn. Tuy nhiên ông không biết ngủ cách này có hại gì cho sức khoẻ không. Hai bạn đọc khác thì lo lắng khi đọc được thông tin trên mạng, rằng ngủ võng nhiều sau này sẽ dễ bị bệnh cột sống, hô hấp, tim mạch… Chúng tôi giới thiệu ý kiến của các chuyên gia cùng luận bàn về vấn đề này.

ThS.BS Lê Thị Thu Hương, phó trưởng khoa nội hô hấp, bệnh viện Nhân dân Gia Định, TP.HCM:

Có thể nằm võng để giảm ngáy to

Trong điều trị ngáy, việc thay đổi lối sống như giảm cân nặng (nếu thừa cân – béo phì), ngưng thuốc lá, tránh chất gây nghiện… là một phần không thể thiếu, trong đó tư thế ngủ cũng góp phần trong điều trị như quay đầu giường lên cao 10cm, nằm nghiêng… có thể giảm bớt ngáy.

Nên đi khám để xác định xem nguyên nhân ngáy là do béo phì hay còn những nguyên nhân nào khác không, và tìm giải pháp lâu dài để điều trị ngáy. Giảm cân có thể chữa hết ngáy nếu béo phì là nguyên nhân duy nhất gây ra ngáy.

Nếu ngủ võng cảm thấy dễ chịu, ít ngáy hơn khi ngủ giường thì có thể do ở tư thế nằm này, đầu đã được kê cao hơn, làm giảm ngáy.

Nếu nằm võng tạo cảm giác thoải mái, giảm ngáy và không gây bất cứ khó chịu nào cho cơ thể thì vẫn có thể nằm. Tuy nhiên cũng cần lưu ý tùy theo loại võng, độ cong của võng… việc nằm võng thường xuyên cũng có thể ảnh hưởng lên một số cơ quan của cơ thể, như sẽ hạn chế hô hấp nếu quá gập người ra phía trước.

PGS.TS.BS Nguyễn Hoài Nam, tổng thư ký hội Phẫu thuật lồng ngực và tim mạch TP.HCM:

Chỉ nên ngủ võng với giấc ngủ ngắn

Có nhiều cách để chống ngáy nhiều khi ngủ như dùng dụng cụ chống ngáy đeo ở cổ. Mổ treo các cơ vùng hầu họng, nằm ngủ đầu cao (nằm ngủ trên võng là một cách), giảm cân nặng… nhưng không có một phương pháp nào có thể làm hết ngáy hoàn toàn.

Việc nằm võng ngủ có thể bị bệnh tim mạch hay không thì cho đến nay vẫn chưa có một công trình nghiên cứu khoa học nào đề cập đến. Tuy nhiên nằm võng để ngủ thì chỉ nên sử dụng cho những giấc ngủ ngắn như ngủ trưa, còn ngủ dài như ngủ ban đêm thì rất không tốt vì tư thế nằm võng như vậy rất khó chịu, cơ thể bị bó hẹp ở tư thế nằm đầu cao, chân cao, ngực bị ép sẽ ảnh hưởng đến hô hấp, bệnh nhân dễ bị suy hô hấp, thiếu oxy não, làm giấc ngủ không có chất lượng.

PGS.TS.BS Võ Văn Thành, chủ tịch danh dự hội Cột sống Việt Nam:

Không làm tăng nguy cơ đau cột sống

Những nguyên nhân ngủ ngáy thường thấy nơi người mập quá mức lý tưởng là cổ họng nhiều ngấn mỡ, mỡ thừa chẳng những quanh vùng ngoài cổ họng mà còn phía trong cổ họng, gây hẹp đường hô hấp, khí lưu thông qua ngõ hẹp, gây ra tiếng ngáy.

Những nguyên nhân khác có thể là: do hay uống rượu làm cơ vùng cổ họng nhão đi, khiến ngõ khí vào dễ hẹp lại; dùng thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc dãn cơ cũng khiến cơ vùng cổ họng bị nhão; cổ họng ngắn, nằm ngửa ngủ khiến lưỡi tụt vào cổ họng, gây hẹp đường thông khí; mô mềm phía trên đường thở va chạm nhau gây ra chấn động rung và âm thanh ngáy ngủ; các bệnh lý vùng mũi – họng gây tắc đường thông khí mũi – họng, cơ hàm căng và kéo lệch hàm dưới ra sau khi ngủ khiến đường thông khí hẹp lại; cổ họng yếu dễ khép lại khi ngủ; hút thuốc lá quá nhiều…

Nên khám bệnh để biết nguyên nhân cụ thể là gì, nhất là khi nghi ngờ có hội chứng ngừng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở. Nằm đầu cao như ngủ võng chỉ là một biện pháp bớt ngáy nhưng không đủ, phải biết nguyên nhân ngáy và áp dụng thêm các biện pháp điều trị khác. Ngủ võng không làm tăng nguy cơ viêm khớp hay đau cột sống.

Các biện pháp phòng trị ngáy to thường là nên tránh nằm ngửa (nằm đầu cao và nên nằm nghiêng mặt ngó thẳng. Nằm nghiêng bên nào nên có gối ôm bên đó, tránh vẹo cổ, xoay cổ sang bên). Cử bia rượu, nếu buộc phải uống thì uống xa giấc ngủ vài ba giờ. Không nên ăn vặt trước ngủ, tránh phân tiết nước bọt nhiều, trở ngại hô hấp.

Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, giữ cơ thể săn chắc, trọng lượng lý tưởng so với chiều cao, tránh tạo ngấn cổ hay mỡ thừa quanh nếp cổ hay phía trong vùng cổ họng. Tránh dùng thuốc an thần, thuốc ngủ và kháng chống dị ứng trước khi ngủ, khiến cơ bắp bị nhão quá mức, ống khí quản xẹp xuống và hẹp lại, dễ tạo ra tiếng ngáy. Nên tập thói quen ngủ đúng giờ, giữ độ ẩm trong phòng ngủ.

Theo SGTT / PLO

Palo Alto Networks đồng hành với CyberKid nâng cao nhận thức không gian mạng cho trẻ em Việt Nam


Ngày 6/8, Công ty Palo Alto Networks đã chính thức ký hợp tác và trở thành đối tác chiến lược của CyberKid Vietnam. Đây là một dấu mốc quan trọng ghi nhận sự hợp tác cùng hướng tới một mục tiêu cộng đồng: phát triển các dự án, giải pháp nhằm nâng cao nhận thức của trẻ em; trang bị kỹ năng số để giúp các em học tập, vui chơi lành mạnh và an toàn trên không gian mạng.

Palo Alto Networks đồng hành với CyberKid nâng cao nhận thức không gian mạng cho trẻ em Việt Nam

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng bắt đầu được xã hội quan tâm, chú ý kể từ khi dịch bệnh Covid-19 diễn ra. Trong bối cảnh dịch bệnh, trẻ em ở nhà đồng nghĩa với việc các em tiếp xúc với các thiết bị điện tử nhiều hơn và trở thành đối tượng dễ bị tấn công nhất trên không gian mạng. Tuy nhiên, không phải đợi đến Covid-19 trẻ em mới gặp nguy hiểm, mà trước đó trẻ em đã luôn là đối tượng dễ bị tổn thương nhất.

Bà Nguyễn Như Quỳnh – đồng sáng lập, Chủ tịch CyberKid Vietnam chia sẻ: “Trẻ em khi đi trên mạng là như lang thang một mình và đi xuyên qua biên giới lãnh thổ không có ai đồng hành và bảo vệ, chúng có thể bị tổn thương bất của lúc nào và người lớn không ai hay. Vì đấy không phải là vết thương về mặt vật lý”.

Palo Alto Networks đồng hành với CyberKid nâng cao nhận thức không gian mạng cho trẻ em Việt Nam - Ảnh 1.
Việc ký kết hợp tác diễn ra trực tuyến

Năm 2020, thực hiện một cuộc nghiên cứu xã hội học trên hơn 1.000 trẻ em, CyberKid đã ghi nhận được một con số đáng báo động, với hơn 65% trẻ em được phỏng vấn đã trả lời nếu có sự cố xảy ra trên không gian mạng thì các em sẽ không chia sẻ với bố mẹ hay người lớn. Điều này đã cho thấy, chúng ta không biết về các mối nguy cơ đó không có nghĩa là các em đang an toàn.

Bà Nguyễn Như Quỳnh cho biết, thực tế này một là các em chưa đủ nhận thức về những mối nguy hiểm mà các em gặp phải nên đôi khi gặp rồi mà không biết mình gặp và coi đó là chuyện bình thường, hoặc các em quá sợ hãi và ngại ngùng để chia sẻ vấn đề với người khác, đặc biệt vấn đề liên quan đến lừa đảo mạng, xâm hại tình dục mạng, bạo lực mạng. Đó đều là những vấn đề ảnh hưởng lớn đến tâm lý mà trẻ không biết cách phải truyền đạt nó như thế nào. 

Hiện nay, CyberKid đang triển khai một hệ sinh thái với nhiều giải pháp và kỹ thuật để bảo vệ trẻ em khỏi 7 mối nguy hại tiềm tàng trên không gian mạng. Sau gần 1 năm hoạt động thì CyberKid đã tổ chức được hơn 200 lớp học an ninh mạng trực tiếp cho trẻ em Việt Nam, tiếp cận gần 10.000 trẻ em qua giáo án, chương trình lớp học Internet an toàn cũng như huy động lực lượng hơn 200 bạn trẻ vừa là tình nguyện viên vừa là thành viên chính thức tham gia chương trình này.

Với sự nỗ lực và tận tâm trong từng hoạt động “Nghĩ về trẻ em và Hành động vì trẻ em”, CyberKid bước đầu đã và đang được cộng đồng xã hội ghi nhận, đánh giá cao. Và kết quả đó không thể không nhắc tới sự đồng hành của những cơ quan chức năng, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo mật trong và ngoài nước.

Hợp tác vì một thế hệ công dân số có trách nhiệm, tài năng và lành mạnh

Trong thời đại kết nối với nhau bằng Internet thì thách thức ngày càng lớn của mỗi quốc gia là bảo vệ công dân, bảo vệ các tổ chức, quốc gia của mình trước các nguy cơ tấn công và đánh cắp dữ liệu.

CyberKid hợp tác với Palo Alto Networks nâng cao nhận thức của trẻ em về không gian mạng  - Ảnh 1.
Ông Hoàng Quang Huy, Giám đốc Palo Alto Networks Việt Nam tại lễ ký kết.

Theo ông Hoàng Quang Huy, Giám đốc Palo Alto Networks Việt Nam, một trong những nguyên nhân gây mất an toàn an ninh thông tin chính là do sự thiếu hiểu biết và ý thức của mỗi cá nhân trong việc ngăn chặn các nguy cơ tấn công. Việc hợp tác với CyberKid Vietnam sẽ giúp củng cố cam kết của CyberKid trong việc nuôi dưỡng một thế hệ công dân tương lai trong thời đại kỹ thuật số có trách nhiệm, tài năng, lành mạnh và làm chủ tương lai của đất nước và cống hiến hết sức mình cho xã hội vì một Việt Nam an toàn và tốt đẹp hơn.

Chia sẻ về sự hợp tác này, bà Nguyễn Như Quỳnh cũng cho biết, CyberKid rất vinh dự vì trong thời gian tới trên hành trình bảo vệ và hỗ trợ hơn 24 triệu trẻ em Việt Nam có sự tin tưởng và ủng hộ từ Palo Alto Networks – một trong những nhà cung cấp giải pháp an ninh mạng toàn cầu hàng đầu.

Chương trình Cyber Safe Kids của Palo Alto Networks là một chuỗi các bài học và các bài thực hành sinh động, đơn giản và dễ hiểu cho các em thanh thiếu niên ở độ tuổi đi học giúp các em nâng cao nhận thức về mức độ quan trọng của việc bảo vệ an toàn trên thế giới số. Chương trình nhấn mạnh về những nguy cơ mất an toàn an ninh thông tin cũng như những lỗ hổng bảo mật, bên cạnh đó trang bị cho các em những kinh nghiệm cần thiết để tạo ra một môi trường số an toàn hơn.

Với uy tín toàn cầu trong lĩnh vực an ninh mạng, cùng các đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, trong thời gian tới Palo Alto Networks sẽ phối hợp chặt chẽ với CyberKid và có những đóng góp thiết thực, quan trọng nhằm giảm thiểu tối đa những nguy cơ, rủi ro trên không gian mạng đối với trẻ em Việt Nam nói chung cũng như trong hoạt động tư vấn, hỗ trợ các giải pháp của CyberKid, cùng nhau triển khai các chiến dịch truyền thông về an toàn mạng, đặc biệt hướng tới đối tượng trẻ em. 

Cùng với sự đồng hành từ đối tác chiến lược Palo Alto Networks, CyberKid Việt Nam tin tưởng rằng trong 1 năm tới sẽ tiếp tục đem các giải pháp tới từng trường học, từng gia đình, từng học sinh trong việc nâng cao nhận thức, trang bị những kỹ năng số cũng như trách nhiệm, tạo tác động mạnh mẽ hơn tới trẻ em Việt Nam – chủ nhân tương lai của đất nước để góp một phần nhỏ bé trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia nói chung và tiếp tục hiện thực hóa tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 830/QĐ-TTg ngày 01/6/2021 về việc Phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng giai đoạn 2021 – 2025”.

CyberKid Vietnam chính thức ra mắt, đi vào hoạt động từ tháng 7/2020 – Tổ chức Xã hội đầu tiên tại Việt Nam với 100% ý tưởng, giải pháp của người Việt và do người Việt làm chủ, vận hành với sứ mệnh “Bảo vệ, hỗ trợ và trang bị bộ kỹ năng số cho Trẻ em Việt trên không gian mạng”.

ICTVietNam

Chơi thể thao để giảm stress, tại sao không?


Cuộc sống càng bận rộn, con người càng dễ bị stress và cũng dễ quên thể thao là “bài thuốc” hữu hiệu để bài trừ căng thẳng.

Chơi thể thao để giảm stress, tại sao không? - Ảnh 1.
Chọn môn thể thao không mang tính cạnh tranh. Ảnh: rotana.net

Luyện tập thể thao có thể giảm stress. Vậy, luyện tập làm sao để đạt được hiệu quả tốt nhất?

Stress đâu loại trừ ai 

Stress là trạng thái tâm lý tiêu cực mà mỗi chúng ta ai cũng phải trải qua. Nó có thể thay đổi từ trầm cảm (với các triệu chứng như buồn rầu, mất tập trung, vô vọng) tới lo sợ (với cảm giác sợ hãi, mệt mỏi về thể chất,có thể hoảng sợ). Do đó để cuộc sống vui tươi và hạnh phúc khỏe mạnh thì chúng ta phải chấm dứt strees. 

Bất kỳ tình huống nào ta phải giải quyết đều gây stress. Ai cũng có stress. Một số phải chịu đựng hậu quả của stress nặng nề hơn những người khác. 

Để nói về nguyên nhân của bệnh stress thì thật sự nó có rất nhiều nguyên nhân khác nhau, nó sẽ phụ thuộc vào hoàn cảnh của mỗi người. Đó có thể phụ thuộc vào: Môi trường bên ngoài, những căng thẳng từ xã hội và gia đình, các vấn đề về thể chất, vấn đề tâm lý, tác động không tốt từ cơ thể bên trong hay chính những áp lực mà chính bản thân tự đặt ra… 

Cuộc sống càng bận rộn, con người càng dễ bị stress và cũng dễ quên thể thao là “bài thuốc” hữu hiệu để bài trừ căng thẳng. 

Người bệnh có thể tự thư giãn bằng cách nghe nhạc, nói chuyện nhiều hơn với bạn bè, không “đụng chạm” đến vấn đề khiến bạn không vui và khó chịu… 

Nếu vẫn không thấy tâm trạng ổn hơn. Bạn nên đi gặp chuyên gia, bác sĩ để được điều trị tâm lý. Đừng e ngại, vì hơn 1/3 dân số toàn cầu có vấn đề về bệnh tâm lý.

Thể thao phá bỏ sự căng thẳng 

Lợi ích của thể thao trong việc cải thiện thể chất thì đã được biết đến từ rất lâu tuy nhiên những lợi ích về mặt tâm lý thì có một số điểm như sau: 

– Khi chơi thể thao chúng ta sẽ được gặp gỡ và giao lưu với rất nhiều người, do đó tăng các mối giao tiếp ngoài xã hội, giúp kết nối mọi người với nhau, giúp cho cuộc sống của chúng ta lạc quan, vui tươi, và thêm yêu cuộc sống hơn. Mặt khác khi bạn chơi thể thao bạn sẽ rũ bỏ được tất cả các mối lo nghĩ hàng ngày. Khi chơi thể thao bạn sẽ được trải qua đủ các cung bậc cảm xúc từ thất bại đến chiến thắng tương ứng với từ buồn phiền tới vui vẻ và nó sẽ tập cho cơ thể chúng ta thích nghi với các cảm xúc đó và chúng ta sẽ kiểm soát cảm xúc tốt hơn. 

– Hoạt động thể thao giúp kích thích tế bào não sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh là endorphins và các opiate, nó làm cho chúng ta vui vẻ, yêu cuộc sống. 

– Hoạt động thể thao sẽ làm cho tim và phổi hoạt động nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ oxy tăng của cơ thể. Nó sẽ mang nhiều oxy tới các tế bào cơ và não hơn sẽ giúp cải thiện chức năng các tế bào này. 

Thể dục, thể thao giúp chúng ta cân bằng lại các mối quan hệ, tinh thần lẫn sức khỏe thể chất.

– Hoạt động thể thao giúp cải thiện sắc thái của bạn: Các bài tập thể thao làm tăng sự tự tin, có thể giúp cơ thể nghỉ ngơi các suy nghĩ và nó có thể làm giảm các triệu chứng kết hợp với trầm cảm nhẹ hoặc lo âu. Tập thể thao sẽ giúp cải thiện giấc ngủ của chúng ta, làm cho giấc ngủ đến nhanh và sâu hơn mà chúng ta đã biết mất ngủ là nguyên nhân của stress, trầm cảm và lo âu do đó tập thể thao sẽ giúp chúng ta giảm các vấn đề đó. 

Tóm lại thể thao rất có hiệu quả đối với sự phát triển thể chất của cơ thể và giúp cho chúng ta sống lạc quan, yêu bản thân chúng ta và yêu cuốc sống này nhiều hơn. 

Phải lưu ý gì?

Để đạt được những lợi ích trên từ việc tập thể thao, tránh những tác dụng phụ, người tập cần chú ý: 

– Cần được bác sĩ tư vấn để chọn được loại hình thể thao phù hợp với sức khỏe và thể trạng. 

– Ngưng suy nghĩ các vấn đề của cuộc sống khi ta chơi thể thao. 

– Làm nóng cơ thể, vận động các khớp trước khi “nhập cuộc”. Đừng nóng vội mà hãy từ từ nâng cao tần suất luyện tập để cơ thể không bị quá tải. 

– Chọn môn thể thao ưa thích. Nếu bạn không thích chạy bộ hoặc chơi tennis không nhất thiết phải chọn nó cho dù có rất nhiều người đang tập luyện môn này, bởi phải ép mình làm điều mình không thích sẽ tạo thêm áp lực và chính nó lại trở thành yếu tố gây stress. 

– Chọn môn thể thao không mang tính cạnh tranh, vì sự thắng – thua trong thi đấu có thể tạo thêm áp lực cho người chơi thay vì thư giãn. 

– Tính thường xuyên quan trọng hơn khối lượng. 30 phút luyện tập đều đặn mỗi ngày có tác dụng tốt hơn một lần tập mỗi tuần kéo dài 3 giờ. 

Chớ bỏ qua yếu tố dinh dưỡng 

Để phát huy tối đa lợi thế của thể thao đối với sức khoẻ, những người chơi thể thao cần phải chú ý tới chế độ dinh dưỡng dưới đây: 

Những người chơi thể thao thường xuyên cần có một chế độ ăn giàu chất ma giê. Chất này có rất nhiều trong các loại thực phẩm như rau xanh, ngũ cốc, hoa quả khô có dầu, sôcôla… và nước khoáng. 

Khi chơi thể thao bạn nên uống nước, bổ sung lại lượng nước của cơ thể đã bị mất đi khi chơi thể thao. 

Không nên ăn nhiều đường và các thực phẩm có đường. Hạn chế uống nhiều các loại nước ngọt có đường, các loại mứt… Hãy cung cấp đường cho cơ thể bạn bằng những thực phẩm thiên nhiên như hoa quả. Hạn chế uống nhiều cà phê mỗi ngày. 

Nếu không đủ dinh dưỡng cơ thể sẽ không đủ năng lượng đáp ứng nhu cầu tập luyện. Ngoài ra, người ta còn nhận thấy bản thân một số vi chất dinh dưỡng có tác dụng tích cực trong việc cải thiện các chỉ số tâm trạng và nâng cao thể lực rất có lợi trong việc giảm stress.

Nguồn: Bệnh viện Nhân dân 115 TP HCM / TTO

—-—

———

Lợi ích tâm lý của tập thể dục với trầm cảm là gì?

Tập thể dục giúp kích thích hệ sinh vật đường ruột đa dạng hơn

Luyện tập thể dục thường xuyên đã được khoa học chứng minh giúp kích hoạt cảm giác tích cực, giảm các triệu chứng của bệnh trầm cảm. Ngoài ra, tập thể dục còn mang lại nhiều lợi ích khác như tăng cường sức mạnh cơ bắp, khả năng linh hoạt, tạo ngủ ngon giấc, …

1. Tập thể dục có lợi cho bệnh trầm cảm?

Khi tập thể dục, cơ thể sẽ giải phóng một hóa chất gọi là endorphin – hormone hạnh phúc. Những endorphin này tương tác với các thụ thể trong não giúp làm giảm cảm giác đau, tác dụng tương tự như thuốc giảm đauvà thuốc an thần. Ngoài ra, nó cũng giúp kích hoạt cảm giác tích cực trong cơ thể, tương tự như morphin. Đó là lý giải tại sao sau khi tập thể dục, cơ thể có cảm giác hưng phấn và tràn đầy năng lượng.

Endorphin được sản xuất tại não bộ, tủy sống và nhiều bộ phận khác trên cơ thể. Nó được giải phóng nhằm thực hiện vai trò như một chất dẫn truyền thần kinh. Các thụ thể tế bào thần kinh endorphin có khả năng liên kết với một số loại thuốc giảm đau. Tuy nhiên, không giống như morphin, việc kích hoạt các thụ thể này bởi endorphin không gây ra tình trạng nghiện hay phụ thuộc.

Tập thể dục thường xuyên đã được chứng minh giúp làm:

  • Giảm căng thẳng
  • Tránh cảm xúc lo lắng và chán nản
  • Tăng lòng tự trọng
  • Cải thiện giấc ngủ

Tập thể dục cũng có những lợi ích sức khỏe bổ sung:

  • Củng cố hoạt động tim mạch
  • Tăng năng lượng
  • Giảm huyết áp
  • Cải thiện sức mạnh cơ bắp
  • Củng cố cấu trúc xương khớp
  • Giảm mỡ
  • Thân hình cân đối và cơ thể khỏe mạnh
Tập thể dục bình thường sau khi đặt dụng cụ tử cung tránh thai
Tập thể dục mang lại nhiều lợi ích sức khỏe

2. Tập thể dục được ứng dụng trong điều trị trầm cảm?

Tập thể dục là một phương pháp điều trị trầm cảm nhưng chưa được tận dụng hiệu quả trong điều trị chứng trầm cảm nhẹ đến trung bình. Ngoài ra, tập thể dục còn giúp tăng tổng hợp vitamin D và cải thiện sức khỏe tinh thần.

3. Các bài tập thể dục tốt cho người trầm cảm

Một số loại hình tập thể dục có thể áp dụng với người trầm cảm, gồm có:

  • Đi xe đạp
  • Khiêu vũ
  • Làm vườn (cắt tỉa cành cây, cuốc đất, …)
  • Golf (đi bộ thay vì sử dụng xe đẩy)
  • Việc nhà (quét dọn, lau nhà, hút bụi, …)
  • Chạy bộ với tốc độ vừa phải
  • Thể dục nhịp điệu cơ bản
  • Chơi tennis
  • Bơi lội
  • Đi dạo
  • Yoga

Bệnh trầm cảm có thể cải thiện nhanh hơn nhờ hỗ trợ của xã hội. Do đó, người trầm cảm có thể lựa chọn tham gia các lớp tập thể dục hoặc tập với người thân, bạn bè.

4. Có cần tư vấn của bác sĩ trước khi quyết định tập thể dục?

Hầu hết tất cả mọi người đều có thể tự luyện tập thể dục mà không cần đến lời khuyên của bác sĩ, ngoại trừ các đối tượng là người ở độ tuổi từ 50 trở lên có thời gian dài không luyện tập thể thao, người mắc các bệnh lý như tiểu đường, tim mạch, …

Chữa trầm cảm bằng yoga: Những điều cần biết
Hầu hết tất cả mọi người đều có thể tự luyện tập thể dục mà không cần đến lời khuyên của bác sĩ

5. Làm sao để lựa chọn loại hình luyện tập thể dục phù hợp?

Trước khi bắt đầu một chương trình tập thể dục điều trị trầm cảm, bạn nên xem xét trả lời các câu hỏi:

  • Những hoạt động thể chất nào làm bạn cảm thấy hứng thú nhất?
  • Bạn thích hoạt động nhóm hay cá nhân?
  • Loại hình tập thể dục nào phù hợp với thời gian biểu của bạn?
  • Hiện tại, bạn đang mắc bệnh lý gì? Nó cản trở tham gia hoạt động thể chất nào?
  • Bạn có mục tiêu gì? (giảm cân, tăng cường cơ bắp, cải thiện tính linh hoạt hoặc tăng cường tâm trạng)
  • Bạn nên luyện tập trong thời gian bao lâu để giảm trầm cảm?

Cố gắng tập thể dục ít nhất 20 – 30 phút, 3 lần/tuần, tập thể dục 4 hoặc 5 lần/tuần còn có tác dụng tốt hơn. Bạn nên bắt đầu luyện tập nhẹ nhàng, với 20 phút và tăng dần theo thời gian đến tối đa 30 phút.

6. Một số lời khuyên trước khi bắt đầu tập thể dục

  • Chọn hoạt động thể dục mà bạn thích để giúp quá trình luyện tập trở nên vui vẻ
  • Đặt thói quen tập thể dục vào lịch trình, bạn có thể cài đặt nhắc nhở nếu cần thiết
  • Bạn nên thay đổi đa dạng các bài tập để tránh nhàm chán bằng tham gia các phòng tập thể dục ở gần nơi mình sinh sống để tìm hiểu về các chương trình tập thể dục
  • Bạn nên cân nhắc tiêu tiền hợp lý cho các chương trình tập thể dục. Tránh mua các thiết bị đắt tiền và các gói tập của câu lạc bộ trừ khi bạn cam kết tham gia thường xuyên
  • Duy trì tập luyện để nó nhanh chóng trở thành một phần trong lối sống của bạn

7. Tập thể dục gây đau cần làm gì?

Cơ thể sẽ tăng cảm giác căng thẳng, tổn thương khớp và cơ bắp nếu tiếp tục tập luyện bỏ qua cơn đau. Nếu tình trạng đau kéo dài trên một giờ sau khi luyện tập, có thể là do bạn luyện tập quá sức. Nếu cơn đau kéo dài hoặc nghiêm trọng, có khả năng bạn đã bị thương, cần đi khám để kiểm tra và chữa trị.

Nếu luyện tập thể dục không phù hợp hoặc bạn không có nhiều thời gian thì có thể chuyển sang các phương pháp giúp tăng cường tâm trạng khác. Thiền và liệu pháp xoa bóp đã được chứng minh có tác dụng kích thích giải phóng endorphin, tăng cảm giác thư giãn giúp cải thiện tâm trạng.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là cơ sở y tế chất lượng cao tại Việt Nam với đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản, chuyên sâu trong nước và nước ngoài, giàu kinh nghiệm.

Hệ thống thiết bị y tế hiện đại, tối tân, sở hữu nhiều máy móc tốt nhất trên thế giới giúp phát hiện ra nhiều căn bệnh khó, nguy hiểm trong thời gian ngắn, hỗ trợ việc chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hiệu quả nhất. Không gian bệnh viện được thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, mang đến cho người bệnh sự thoải mái, thân thiện, yên tâm.

Nguồn tham khảo: webmd.com/ Vinmec

Mẹo đơn giản để kiểm soát căng thẳng trong dịch COVID-19


Giảm căng thẳng mùa dịch covid

Dịch COVID-19 ảnh hưởng lớn đến cuộc sống mỗi người, nỗi lo về dịch bệnh, công việc, tài chính đi xuống… cùng với giãn cách xã hội khiến nhiều người cảm thấy căng thẳng, bị cô lập…

Mẹo đơn giản để kiểm soát căng thẳng trong dịch COVID-19 - Ảnh 1.
Người dân tìm đến các bác sĩ tâm lý để điều trị các bệnh liên quan đến stress, lo lắng trong mùa dịch COVID-19 – Ảnh: H.N.

Bác sĩ Nguyễn An Pháp – đơn vị điều trị ban ngày, Bệnh viện Đại học Y dược cơ sở 3 – cho biết biểu hiện của căng thẳng như: cảm giác sợ hãi, tức giận, buồn bã, lo lắng hoặc thất vọng; thay đổi về cảm giác thèm ăn, mong muốn và sở thích; khó tập trung và đưa ra quyết định; khó ngủ hoặc gặp ác mộng…

Dưới đây là những cách bạn có thể giúp bản thân, những người khác và cộng đồng của bạn kiểm soát căng thẳng.

Tập thể dục đều đặn

Trong khi các phòng tập thể dục, tập gym đóng cửa và giãn cách xã hội được áp dụng, vẫn có thể tham gia các bài tập thể dục nhịp điệu tại nhà, có thể giúp giảm hormone căng thẳng của cơ thể và duy trì sức khỏe, thái độ tích cực và hoạt động như là thuốc giảm đau tự nhiên. 

Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

Nên ăn nhiều các thực phẩm có hàm lượng đạm dễ hấp thụ như: tôm, cua, cá… đặc biệt là đạm có nguồn gốc thực vật như đậu nành. Các loại thực phẩm này giàu chất kẽm, vitamin B, selen, acid béo, acid amino, trytophan.

Bổ sung các loại hoa quả, rau xanh, củ như: quả mâm xôi, khoai tây, chuối, quả bơ, cam, quýt, kiwi. Những loại quả này giàu vitamin C, vitamin B, kali, axit amino… giúp làm dịu hệ thần kinh.

Quan tâm, chăm sóc người thân, thăm hỏi bạn bè

Thường xuyên liên hệ với các thành viên gia đình, bạn bè và đồng nghiệp qua điện thoại, tin nhắn, FaceTime hoặc các nền tảng ứng dụng khác. Trong thời gian giãn cách xã hội, hãy dành thời gian chăm sóc nhiều hơn cho ông bà, cha mẹ và con cái. 

Ngủ và nghỉ ngơi

Tin tức cập nhật về tình hình COVID-19 thay đổi liên tục, có thể gây căng thẳng. Căng thẳng sẽ tăng lên khi bạn ngủ không đủ giấc. Ngủ đủ giấc theo khuyến cáo giúp bạn tập trung vào công việc và kiểm soát căng thẳng. Tránh các chất kích thích như rượu, caffeine và nicotine trước khi đi ngủ.

Tập thở 

Đây là một trong những cách giảm căng thẳng đơn giản nhất vì bạn chỉ cần tập trung vào hơi thở của mình. Ngồi hoặc nằm ở một nơi yên tĩnh, hít thở sâu bằng mũi và thở ra từ từ bằng miệng hoặc mũi nếu cảm thấy dễ chịu hơn. Hít thở sâu có thể giúp bạn bình tĩnh và thư giãn. 

Dành thời gian trong thiên nhiên 

Cố gắng dành thời gian hòa mình vào thiên nhiên vì chỉ dành 20 phút để kết nối với thiên nhiên, có thể giúp giảm mức độ hormone căng thẳng. 

Ngoài ra, có thể sử dụng các loại thảo dược giúp giảm căng thẳng như: tía tô đất, trà xanh, hoa cúc trắng, lạc tiên, xông tinh dầu…

Cười

Cười tốt cho sức khỏe và giảm phản ứng căng thẳng, giúp thư giãn cơ bắp. Về lâu dài, tiếng cười còn có thể giúp cải thiện hệ thống miễn dịch và tâm trạng.

Nghe nhạc nhẹ

Nghe nhạc có thể có tác dụng thư giãn rất tốt cho cơ thể. Nhạc cụ nhịp độ chậm có thể tạo ra phản ứng thư giãn bằng cách giúp giảm huyết áp và nhịp tim cũng như các kích thích tố gây căng thẳng. 

Dành thời gian cho thú cưng

Tương tác với vật nuôi có thể giúp giải phóng oxytocin, một chất hóa học trong não giúp thúc đẩy tâm trạng tích cực.

Theo TTO

Giúp cho con không căng thẳng thời dịch COVID-19


Tính tới ngày 11-3, theo UNESCO, đã có hơn 363 triệu học sinh các cấp ở 32 nước tại 3 châu lục buộc phải nghỉ học vì dịch bệnh COVID-19 và con số này chắc chắn sẽ còn tăng trong bối cảnh dịch diễn biến phức tạp.

Giúp cho con không căng thẳng thời dịch COVID-19 - Ảnh 1.
Trẻ em ở nhà trong lúc đáng lẽ phải đi học luôn là tình huống thách thức với các bậc phụ huynh (ảnh minh họa) – Ảnh: REUTERS

Trong khi các trường hối hả triển khai công tác dạy và học qua mạng, các bậc phụ huynh cũng đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp để vừa đảm bảo việc học tập tại nhà cho con vừa duy trì cuộc sống theo nếp bình thường nhất có thể. Tuy nhiên, thời gian nghỉ học quá lâu kéo theo rất nhiều hệ lụy.

Tất cả cùng căng thẳng

Những lời phàn nàn phổ biến nhất là chuyện trẻ dành quá nhiều thời gian lên mạng, không có ranh giới rõ ràng giữa việc học ở nhà và học ở lớp (mà bây giờ tất cả đều là bài tập về nhà). Một vấn đề đáng lo không kém nữa là tâm trạng đơn độc, buồn tẻ, thậm chí stress của trẻ khi không được gặp gỡ, nói chuyện trực tiếp với bạn.

“Nhiều trẻ cảm thấy tình trạng này thật khó chịu và chúng rất cô độc” – ông Stephen Dare, trưởng Học viện Hong Kong (một trường tư với 600 học sinh tuổi từ 3-18, đã phải đóng cửa từ tháng 2) – chia sẻ với trang tin Quartz. “Chúng nhớ những lúc được chơi với các nhóm bạn và có thể chia sẻ mọi điều với nhau” – ông nói thêm.

Các bậc phụ huynh dĩ nhiên cũng vô cùng căng thẳng. Người lo con mất thời gian học tập, rơi rớt kiến thức, người lo con không kịp chuẩn bị cho những kỳ thi quan trọng hoặc thậm chí những kỳ thi đó không thể diễn ra.

Các giáo viên thì phát đuối vì gần như ngay lập tức bị thử thách trước những yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi sang phương pháp dạy học trực tuyến. Không ít giáo viên phải chật vật chỉ dẫn kiến thức qua những phương tiện và giải pháp công nghệ mà chính bản thân họ còn gặp nhiều khó khăn để sử dụng.

Giúp cho con không căng thẳng thời dịch COVID-19 - Ảnh 2.
Đồ họa: VIỆT THÁI

Để con hiểu chúng không cô đơn

Sự kết nối xã hội là điều rất quan trọng với sự tồn tại của con người, và khi phải nghỉ học thì điều quan trọng này đã bị cắt đứt. Cha mẹ cần suy nghĩ sáng tạo trong việc giúp trẻ tìm ra thời gian cũng như không gian để kết nối với mọi người.

Chẳng hạn, Học viện Hong Kong đã tổ chức ngày tập thể thao trực tuyến cho các học viên, một mặt giúp các em có sự vận động thể chất, mặt khác vẫn duy trì cảm giác kết nối cộng đồng. Cha mẹ cũng có thể tạo điều kiện cho con trải nghiệm niềm vui nấu nướng và chia sẻ các công thức nấu ăn chúng biết với bạn bè.

Bà Ellen Mahoney – CEO tổ chức Sea Change Mentoring chuyên hỗ trợ các trường quốc tế những sáng kiến giáo dục – gợi ý những trang web hướng dẫn luyện tập thể chất trực tuyến như YogaGlo, Nerd Fitness, các video trên kênh YouTube của Yoga with Adriene hay hướng dẫn của chương trình Scientific 7-minute Workout.

Có thể nhiều em không hề biết vào lúc này đang có ít nhất hơn 363 triệu người đi học khác (trong đó hơn 300 triệu học sinh từ mầm non tới cấp III) cũng đang phải ở nhà “chán chết” như mình. Hãy nói với chúng đang có ít nhất 16 nước trên thế giới đóng cửa trường học toàn quốc để chúng không thấy chỉ có mình đang bị đơn độc, khổ sở.

Cũng theo bà Mahoney, cha mẹ cũng nên trò chuyện để con hiểu có những phản ứng cảm xúc bình thường trước một khủng hoảng như sợ hãi, hoang mang, tức giận, tội lỗi, xấu hổ, nhục nhã, đau khổ và thương xót. Trẻ có thể sẽ trải qua những cảm xúc này ở những lần khác và điều đó là bình thường.

Phụ huynh cũng cần nói với con rằng còn có những người khác lúc này, trong đó có các thầy cô giáo và chính bản thân cha mẹ, cũng có thể đang trải qua một số cảm giác này. Bà Mahoney cho rằng đây có thể là thời điểm tốt để cha mẹ dạy trẻ cách tự hiểu bản thân và có lòng trắc ẩn, cảm thông với người khác, một bài học hi vọng sẽ còn ở lại mãi với trẻ ngay cả khi dịch bệnh COVID-19 này rốt cuộc cũng sẽ qua đi.

Thiết lập nề nếp mới ở nhà

Nhằm hỗ trợ giáo viên tại các trường học trên thế giới và các phụ huynh, bà Ellen Mahoney nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập các nề nếp, thói quen. Giống như việc những đứa trẻ có một giờ đi ngủ nhất định sẽ ngủ nhiều và ngon hơn, từ đó sẽ khỏe mạnh hơn; khi trường học đóng cửa, việc thiết lập những nề nếp mới ở nhà càng trở nên quan trọng.

Theo đó, cha mẹ cần thiết lập cho con những kế hoạch cần làm trong nhà. Từ những chuyện đơn giản như mặc quần áo ngay ngắn như những ngày đi học (dĩ nhiên không cần phải mặc đồng phục) thay vì mặc đồ bộ, đồ ở nhà, cho tới các nề nếp sinh hoạt, học tập và vui chơi khác.

Bên cạnh đó, phụ huynh cũng nên giải thích để các con hiểu, nếu chúng phải học online quá lâu, chúng cần có lúc nghỉ để đi lại, ngắt kết nối và nói chuyện với bạn.

D.KIM THOA / TuoiTre

—-—-

Tham khảo bài đánh giá ảnh hưởng của đại dịch covid-19 tới trẻ em và gia đình:

Nguồn: https://www.unicef.org/vietnam/vi