[Sách cũ] Những câu chuyện về sách cũ – P2


Những tiệm sách cũ

Có dịp ghé qua trường cũ, đi ngang con đường Trần Nhân Tôn tôi bắt gặp hình ảnh một cậu nhóc chừng mười tuổi đang đọc ngấu nghiến quyển truyện Conan trong một quầy sách cũ.

Những quyển sách cũ luôn đem lại cho người ta sự hoài niệm, trân quý những thứ còn sót lại của quá khứ. Có trong tay chúng như có cho mình một kho báu - những trang giấy nhuộm màu thời gian và ký ức /// ẢNH: Thiên Anh

Những quyển sách cũ luôn đem lại cho người ta sự hoài niệm, trân quý những thứ còn sót lại của quá khứ. Có trong tay chúng như có cho mình một kho báu – những trang giấy nhuộm màu thời gian và ký ứcẢNH: THIÊN ANHCái hình ảnh ấy làm lòng tôi nôn nao nhớ về khoảng thời gian trước đây.Khi còn là cậu sinh viên năm nhất, trên con đường đi học về tôi thường ghé ngang những tiệm sách cũ ấy, tìm cho mình một cuốn sách thật hay để về nhà đọc. Vì là sinh viên từ quê vào Sài Gòn học tập, cuộc sống cũng khá chật vật nên không dư dả để vào mấy nhà sách mua sách mới mấy chục ngàn đến trăm ngàn.

Và những tiệm sách cũ là nơi mà những đứa sinh viên nghèo như tôi tìm đến để thỏa lòng cái sở thích đọc sách, tìm tòi.Nguyên cả con đường rợp bóng cây, những tiệm sách nối đuôi nhau mọc lên san sát. Trong nhà lẫn ngoài cửa tiệm, họ bày bán những hàng sách cũ với đầy đủ các thể loại: từ sách giáo khoa, sách văn học thường thức đến các loại sách học kĩ năng- ngoại ngữ và cả sách tâm linh, phong thủy,.. Chúng được bày biện trên những kệ cao, có khi chất hàng đống dọc con đường vào. Các cô các chú chủ quán điềm thản với chiếc gọng kính trên mũi đang đọc sách thấy khách vào bỗng niềm nở chào mời. Vừa bước vào trong, bỗng thấy choáng ngợp bởi núi sách chồng chất cao quá đầu, một mùi hăng hăng ngai ngái của thứ giấy đã hoen cũ xông lên mũi tôi.

Với một số người họ không thích thứ mùi ấy nhưng với những tâm hồn yêu sách thì thứ mùi đặc trưng ấy khiến họ cảm thấy sung sướng.Những quyển sách có bề ngoài có vẻ xấu xí, thô kệch, đa phần giấy đen hoặc đã ngả vàng úa, có cuốn bìa đã bong ra hoặc rách vài chỗ. Tuy thế nhưng vẫn đem lại cảm giác thích thú cho người đam mê sách. Nơi đây không chỉ dành cho những người muốn tìm sách rẻ mà còn nơi để những người có sở thích sưu tầm sách cũ tìm đến. Quyển “Túp lều bác Tom”, rồi “Cánh buồm đỏ thắm” cho đến quyển “Không gia đình”,… tất cả đều xuất bản từ mấy chục năm trước mà giờ có tìm lại chắc cũng không tìm ra bản ấy. Thật sự những quyển sách cũ luôn đem lại cho người ta sự hoài niệm, trân quý những thứ còn sót lại của quá khứ. Có trong tay chúng như có cho mình một kho báu – những trang giấy nhuộm màu thời gian và ký ức.

Những tiệm sách cũ - ảnh 1Những quyển sách có bề ngoài có vẻ xấu xí, thô kệch, đa phần giấy đen hoặc đã ngả vàng úa, có cuốn bìa đã bong ra hoặc rách vài chỗẢNH: THIÊN ANH

Tiệm sách dù không đông khách nhưng lúc nào cũng có người ra người vào. Người đến tìm mua, người đến dặn dò kiếm giúp, người lại đến bán mớ sách cũ ở nhà. Từ mấy đứa nhỏ lăn xăn tìm mấy cuốn truyện tranh cho đến những cô cậu học sinh, sinh viên như tôi ngó nghiêng tìm sách bài tập, sách học ngoại ngữ hay mấy cuốn tiểu thuyết, ngôn tình này nọ. Những cô chú trung niên, các cụ già cũng tìm đến như một thú vui tuổi già bên những cuốn sách cũ. Một người một vẻ đang tìm kiếm nhưng họ đều say sưa bên những cuốn sách.Vì là sách cũ nên có giá tầm một nửa giá bìa, có khi còn bán đồng giá từ mười đến hai chục ngàn một cuốn nên tôi đủ khả năng mua chúng. Những cuốn sách bị lỗi nặng thì xếp riêng thành những thùng cacton nhỏ với giá rất-bình-dân. Hàng tuần tôi đều ghé qua đây một lần, dạo quanh các tiệm sách cũ rồi chọn mua một hai cuốn gì đó.

Có hôm chỉ dạo quanh ngắm nghía hàng sách cũ vì không tìm được cuốn sách ưng ý nhưng cũng đủ thỏa lòng mà ra về.Năm tháng qua đi, tôi cũng ít ghé qua những tiệm sách cũ nữa. Vì nay thành phố đã có con đường sách khang trang, đẹp đẽ, người người kéo về đó mua sách, chụp hình, tham quan. Còn mấy ai nhớ tới những con đường sách cũ như xưa. Thật buồn khi biết rằng đã có không ít tiệm sách cũ phải dời đi hoặc sang lại hàng tấn sách ấy. Trên những con phố sách cũ đường Trần Huy Liệu, Nguyễn Thị Minh Khai hay thân quen nhất là Trần Nhân Tôn cũng đã thưa vắng bớt. Nhưng với những người chủ yêu nghề, yêu sách thì chúng vẫn âm thầm ở đó, vẫn mong manh hi vọng chờ những người khách lạ đến, ghé mua vài ba cuốn sách cũ là thấy vui rồi!

THANH NIÊN ONLINE


Sách cũ – ai bán, ai mua?

Dạo trước đây, nhiều người chọn bán sách cũ là công việc mưu sinh của mình. Không cần nhiều vật dụng, chỉ cần chiếc xe đẩy chất đầy sách là có thể rong ruổi khắp đất Sài Gòn. Hoặc sang hơn là thuê một mặt bằng nhỏ, chất những chồng sách cao quá đầu để người mua mặc sức mà lựa. Nghề bán sách cũ khi ấy cực thịnh, nhất là những năm 1990-2000.

Rồi bẵng đi thời gian, những chiếc xe đẩy thưa dần rồi mất hẳn. Các hiệu sách cũng thu hẹp diện tích. Không phải là chất lượng sách không còn tốt hay giá sách tăng cao, mà vì thời buổi công nghệ thông tin bùng nổ, nghề bán sách cũ buộc phải cạnh tranh với nhiều ứng dụng nghe-đọc hiện đại khác.

Nhọc nhằn bán sách… cũ

Bạn đọc hiện nay, không phải ai cũng bị hấp dẫn bởi những trang sách ố vàng, mùi bụi giấy cũ, vài trang bìa hơi xô lệch. Đa phần tìm đến sách cũ là những sinh viên khó khăn, người tìm tư liệu nghiên cứu hay vài người sưu tầm sách cổ. Nhưng hiện nay, đối tượng khách hàng quen của các hiệu sách cũng thưa dần đi.

Bà Mai Hoa, 58 tuổi, chủ hiệu sách cũ trên đường Trần Huy Liệu, quận Phú Nhuận, TPHCM cho biết: “Nghề bán sách cũ hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Đa số sinh viên bây giờ thường đọc sách trên mạng, hay phô tô sách làm tư liệu chứ không mua. Còn về lượng người đi sưu tầm sách cổ rất nhiều, nên hiện nay nguồn sách này đang dần ít đi, không còn nhiều cuốn quý hiếm để họ tìm mua nữa”.

Bà cho rằng, ở Việt Nam cứ gọi tất cả sách đã qua sử dụng là sách cũ như vậy chưa chính xác. Sách cũ có hai loại là sách cổ (old book) và sách đã qua sử dụng (second hand book). Hầu như hiện nay, nguồn sách cổ – xuất bản trước năm 1975, đang hiếm dần. Chủ yếu sách được bày bán ở các hiệu là sách mới đã đọc qua rồi bán lại, xuất bản những năm gần đây. Giá bán những cuốn này không rẻ hơn giá gốc là bao vì chúng còn rất mới, trong khi tâm lý người mua cứ vào hiệu sách cũ là mong có những giá hời, nhiều khi như vậy lại mất khách.

Ở hiệu sách cũ của bà Hoa, đa số là sách giáo khoa, sách nghiên cứu khoa học-công nghệ. Một phần là truyện dịch từ nước ngoài và rất nhiều cuốn tự điển các nước dịch ra tiếng Việt. Sở dĩ các cuốn tự điển còn nhiều vì theo bà Hoa: “Từ khi có điện thoại thông minh, các phần mềm hỗ trợ tra cứu tự điển có cả nghe nói, ít tốn thời gian hơn nên hầu như không còn nhiều người dùng sách tự điển để tra nữa”. Khách vắng hơn trước, mỗi ngày bán được tầm 5-10 cuốn, lượng mua khác nhau nên bà Hoa cũng chẳng thể ước lượng thu vào bao nhiêu, chỉ nói là vừa đủ sinh hoạt hàng ngày.

Đối diện với hiệu sách của bà Hoa là hiệu sách cũ tổng hợp 199 Trần Huy Liệu. Ở đây, khách ra vào đông hơn và có vẻ mua bán khá hơn hiệu sách của bà Hoa. Những chồng sách có phần xô lệch hơn, và có rất nhiều đầu sách như sách giáo khoa, tạp chí, thơ, truyện, sách nghiên cứu… Có những cuốn rất rẻ, chỉ 3.000 đồng, 5.000 đồng nhưng có những cuốn giá hàng trăm ngàn đồng.

Anh Minh Toàn, sinh viên trường Đại học Kiến trúc TPHCM, một người thường xuyên mua sách cũ chia sẻ: “Mình đã từng ghé rất nhiều hiệu sách cũ ở Sài Gòn. Không phải vì kinh tế khó khăn nhưng vì mình thích sách cũ. Nhiều khi trong quyển sách cũ có nhiều câu chuyện về người chủ trước của nó rất thú vị”. Toàn còn lưu ý thêm là hiện nay mua sách cũ cũng phải để ý, vì nhiều nơi phô tô từ sách mới xuất bản ra rồi đóng tập bán với giá rất cao, nhiều khi mua nửa giá cũng đã bị “chém” rồi. Mua sách cũ cũng như mua món hàng, phải kiểm tra kỹ, phải trả giá. Lắm người đã mua nhầm sách tại các hiệu sách cũ nên đã đề phòng.

Theo những người bán sách cũ ở đường Trần Nhân Tông, Nguyễn Thị Minh Khai, Trần Huy Liệu, những nơi tập trung nhiều hiệu sách cũ, nghề bán sách cũ hiện nay đang đi xuống và trong tương lai cũng khó tránh tình trạng này nhưng đa số người bán sách cũ nói: “Có cầu thì có cung, còn khách tìm mua thì vẫn chúng tôi còn mở cửa”.

Đưa sách cũ lên mạng xã hội

Đã có một vài hiệu sách cũ nghĩ đến việc đưa sản phẩm lên mạng xã hội nhằm tiếp cận khách hàng nhiều hơn. Đa số nghĩ rằng, khi không phải len lỏi trong không gian chật hẹp, bụi bặm ở các hiệu sách cũ, khách hàng chắc cũng sẽ mạnh dạn mua hơn. Mua sách trực tuyến vừa tiết kiệm thời gian, vừa được tư vấn và tìm hộ những cuốn mình cần. Thế nhưng, ở những hiệu sách cũ nhắc đến ở trên, hình thức sử dụng công nghệ để bán sách là điều không khả thi.

Bà Hoa chia sẻ: “Cũng có nhiều người mua gợi ý hình thức bán như thế này. Nhưng giờ tuổi cũng cao rồi không rành công nghệ bằng mấy đứa, con cháu cũng có việc phải làm cả nên cứ bày bán như vậy thôi. Ai có nhu cầu họ tìm tới”.

Nhưng ngược lại, nhiều bạn trẻ đam mê với sách cũ đã lập nên những trang trao đổi-mua bán sách cũ trên mạng xã hội. Các trang bán sách cũ trực tuyến lần lượt ra đời với số vốn khởi điểm ban đầu chỉ là số lượng sách mà họ thu lượm được từ trước đến nay. Những người trẻ này không phải buôn bán cho gia đình mình hay vì cải thiện kinh tế. Đơn giản, họ bán vì sở thích của mình.

Chủ trang Sách cũ Sài Gòn bán trên mạng là một nhân viên văn phòng, anh kể về việc bán sách của mình như một thú vui sau giờ làm: “Bán sách chủ yếu vì mình thích sách cũ. Nhiều khi bán sách lại gặp được những người có cùng sở thích. Có lúc mình lại tìm giùm được những cuốn mà có người tìm hai ba năm chưa thấy, lúc đó cũng cảm thấy vui như chính mình tìm ra vậy”.

Ngoài Sách cũ Sài Gòn, Kỳ thư quán, Quán sách Mùa thu, Cửa hàng Sách cũ-Sách mới… là những trang bán sách cũ được nhiều bạn trẻ quan tâm. Giá ở những hiệu sách trực tuyến này cũng không chênh so với giá mua tại các hiệu sách cũ bên ngoài. Đây vừa là cách trao đổi mới giữa những người yêu sách, vừa giúp bán đi một lượng sách lớn tại các hiệu sách cũ đang gặp khó khăn.

Trong thời điểm hiện tại, nghề bán sách cũ không còn thịnh như trước. Mặc dù gặp khó khăn nhưng từ chính những người gắn bó với nghề, họ vẫn còn niềm tin vào độc giả. Có những người trẻ tìm đến và yêu mến sách cũ, cũng có cách mới để bán sách tốt hơn. Nhưng, với những người đã dành hơn nửa cuộc đời để bán sách cũ, ở họ chẳng dễ để thay đổi theo cách làm của người trẻ.

Diễm Mi – https://www.sgtiepthi.vn


Người bán sách cũ đặc biệt nhất Việt Nam

Vóc dáng thư sinh và mới 32 tuổi, Lê Bá Tân đã là ông chủ của tiệm cà phê sách độc đáo giữa đất Sài Gòn.

Người bán sách cũ đặc biệt nhất Việt Nam - Ảnh 1.
Tiệm cà phê Sài Gòn năm xưa ở số 50 đường Nguyễn Khắc Nhu, quận 1 tặng sách vào Chủ nhật hàng tuần. Ảnh: NVCC.

Sài Gòn có rất nhiều quán cà phê để mọi người có thể hẹn hò, chuyện phiếm, có riêng cả một phố sách để bạn tham quan và mua bán sách. Tuy nhiên, chỉ có một tiệm cà phê sách mà ở đó chủ quán sẵn sàng tặng bạn sách và mời bạn miễn phí đồ uống của mình nếu như bạn mang một cuốn sách cũ bất kỳ gửi cho tiệm. Ngoài ra, tiệm cà phê đặc biệt này còn có hình thức trao đổi sách “01 đổi 01”, có nghĩa là bạn có thể đổi 01 cuốn sách bạn có bất kỳ để chọn lấy 01 cuốn sách mà mình thích của tiệm mang về đọc.

Đó là tiệm cà phê “Sài Gòn năm xưa” ở số 50, đường Nguyễn Khắc Nhu, quận 1, TP.HCM. Đến đây, mọi người không chỉ tìm được một chốn bình yên thong thả, tĩnh lặng ngay giữa trung tâm thành phố mà còn khám phá được nhiều tri thức từ những cuốn sách hiếm có tại tiệm. Đặc biệt, đến tiệm, khách còn được trao đổi và trò chuyện gần gũi với chủ nhân của tiệm cà phê đặc biệt này. Đó là Lê Bá Tân, 32 tuổi, một người trẻ thú vị và hiểu biết.

Từ cậu sinh viên sư phạm Sử đến ông chủ bán sách cũ

Tân kể, quê anh ở Yên Định, Thanh Hóa. Ngay từ nhỏ, Tân đã ham đọc sách và được bố mẹ động viên đọc sách dù gia đình không khá giả. Tốt nghiệp khoa Sử trường Đại học Sư phạm TP.HCM, Tân đã có khoảng thời gian trải nghiệm nhiều nghề như làm gia sư, nhân viên đại lý vé máy bay… và 4 năm làm thầy giáo một trường trung cấp ở Bình Dương.

Vậy nhưng, Tân bảo, chỉ đến khi đi bán sách, anh mới biết rõ rằng đây là nghề nghiệp hợp với mình nhất. 

Tháng 3/2019, sau nhiều năm kinh doanh sách và được anh em làng sách biết đến với những thương vụ mua bán sách nổi tiếng, Tân quyết định mở quán cà phê sách “Sài Gòn năm xưa” cùng với một người anh tên Hiếu để làm nơi giao lưu, hội ngộ bạn bè và những người có cùng đam mê đọc sách.

Chia sẻ với phóng viên, Tân nói về những ngày khởi nghiệp vất vả khi tiền dồn hết vào tài sản là sách, nhà phải đi thuê. Ba tháng đầu tiên mở quán là những ngày khổ ải nhất. 

“Thực tế không như những gì mình mong đợi, lượng khách tới quán không nhiều vì mình cảm nhận được rằng người dân “sợ” sách. Mà đúng vậy, họ sợ thật. Người chung quanh bảo, giờ này ai mà đi đọc sách, nhà nhỏ vậy sách vở gì, ai đi qua cũng coi quán như một cái gì đó xa lạ…” – Tân nhớ lại.

Tưởng chừng mọi thứ đã bế tắc và phải giải thể quán sau ba tháng khai trương do “tiền đã cạn, trí đã mòn”, Tân quyết định mang sách của mình ra tặng mọi người ở quán. Anh không ngờ việc tặng sách đó khiến tiệm của mình được mọi người chú ý tới và ủng hộ nhiệt tình. 

Và cho đến giờ, sau 14 tháng, tiệm cà phê sách của Tân đã có lãi ổn định và được rất nhiều người biết đến với lịch Chủ nhật tặng sách, thứ Bảy đổi sách. Ngoài “đặc sản” sách, thức uống của quán có cà phê và đồ uống tự làm khá ngon, chỉ có giá từ 20-30 nghìn đồng.

Ở quán cà phê sách của Tân có hai tầng. Tầng 1 trưng bày các kệ sách được sắp xếp và chia theo từng thể loại. Kệ sách được sắp xếp gọn gàng nên việc tìm sách dễ dàng. Tại đây có những quyển sách quý hiếm, hầu như biến mất trên thị trường. Trước cửa quán để một vài kệ sách nhỏ để tặng những người ghé tiệm hoặc khách đi đường và cả kệ bán sách giá “mềm”. 

Tầng 2 của quán là không gian sách mở, có khoảng không ấm cúng và tĩnh lặng với nhạc Trịnh và các bức tranh ký họa về Bùi Giáng, Trịnh Công Sơn và Khánh Ly, phù hợp để mọi người thoải mái đọc sách cũng như tổ chức những buổi gặp gỡ, trò chuyện chuyên đề về sách và âm nhạc.

“Em muốn chọn cách làm của mình khác hẳn mọi người. Đến các quán sách ở ngoài đường sách, dù được trưng bày rất đẹp đẽ nhưng khách đến mua hàng muốn uống một ly nước lại phải sang một tiệm cà phê hay quán nước bên cạnh. Vậy tại sao mình không tận dụng những người đến với mình để bán thêm một ly nước giúp mình kiếm thêm ít tiền trang trải cho tiệm sách và đời sống. Mình có tiền mà khách hàng mất tiền nhưng lại rất vui” – ông chủ tiệm “Sài Gòn năm xưa” nói về lựa chọn cách làm của mình.

Và theo Tân, nếu như ai đó đến tiệm sách của Tân mua sách mà dễ thương, Tân đều mời họ miễn phí trà, đồ uống hay cà phê.

“Bất cứ người khách nào tới, em cũng đều rất trân trọng và lịch sự. Những người mua bán sách cũng được trao đổi đi lại để cùng quý trọng những cuốn sách chứ không phải là “cuốn này bao nhiêu” rồi đưa tiền là xong vì mua bán như thế khiến mình không thể học hỏi được cái gì cả. Em làm được một công đôi việc, vừa bán sách vừa kết hợp bán cà phê, lấy được nguồn khách từ hai phía. Các bạn trẻ đến đây vừa để học tập, đọc sách, vừa để uống nướccMột số bạn đi qua tiệm thích quá nên đỗ xe mua luôn” – Tân bộc bạch.

Trong cả buổi ở “Sài Gòn năm xưa” với vai một khách đến đọc sách vãng lai, tôi bắt gặp nhiều học sinh cấp 3 đến đọc sách trên tầng 2. 

Em Thu Hiền, học sinh trường THPT Lương Thế Vinh cho hay, các buổi trưa em thường qua tiệm sách tranh thủ học bài và tìm đọc những cuốn sách em yêu thích. Không gian quán tĩnh lặng rất phù hợp để em ôn bài hiệu quả.

Không chỉ riêng Thu Hiền, cũng trong buổi trưa này, hai vợ chồng Trần Trung Hiếu (32 tuổi) cũng lặn lội đi xe máy từ quận 10 ra “Sài Gòn năm xưa” uống cà phê và đọc sách. Theo Hiếu, gia đình anh trước đây cũng có một nhà sách lớn nên từ nhỏ anh đã rất ham đọc sách. 

Mẹ Hiếu cũng là một người yêu sách đặc biệt, Hiếu vẫn nhớ mãi kỷ niệm mẹ anh khóc khi nhìn thấy những cuốn sách bị mối mọt ăn dần và anh phải lật từng trang để lau chà rồi phơi sách dưới ánh sáng mặt trời. Thế nên mới đây, khi xem clip nói về quán “Sài Gòn năm xưa” là Hiếu đã rủ vợ qua và anh tỏ ra rất hài lòng với không gian của tiệm cà phê sách này.

“Khách đến đây không cần mua sách và không uống cà phê cũng không sao cả, em vẫn có thể mời họ một cốc trà bình thường và đọc sách miễn phí cả ngày” – Tân cho hay. Anh rất tâm đắc với lời dặn của người thầy giáo mà anh ngưỡng mộ: “Muốn làm kinh tế thì trước hết phải là người tử tế, sau đó mới đến tinh tế”.

Người bán sách cũ đặc biệt nhất Việt Nam - Ảnh 5.
Một khách hàng quen thuộc thường ghé tiệm “Sài Gòn năm xưa” để tìm những cuốn sách ông yêu thích. Ảnh: Kim Vân

Từng là sinh viên, xuất thân từ vùng quê nên Tân hiểu được tâm lý của những người không có tiền muốn mua sách. Và theo Tân, nếu như mình chỉ bày sách trên kệ thì nó chỉ là một tập giấy được viết chữ mà thôi. Khi nào quyển sách đó có người đọc sẽ sinh ra sự thoải mái trong đầu óc và giải đáp được những vấn đề tâm lý, thắc mắc trong đời sống, trong công việc của họ… Như vậy mới không lãng phí.

Xuất phát từ lòng yêu sách rồi đi nhiều, trải nghiệm nhiều, Tân không muốn sách cũ bị rẻ rúng. Tân kể, mọi người bảo anh sao cứ bày vẽ ra kiểu này kiểu kia nhưng thật sự anh thích vậy. Tuy nhiên, ông chủ của “Sài Gòn năm xưa” không có tham vọng quán của mình nhiều khách bởi theo anh, “khách đến một lượng vừa phải để mình phục vụ ổn là tốt nhất”.

Ở “Sài Gòn năm xưa” có khá nhiều sách hay, quý khó kiếm trên thị trường.

Tân cho biết, lúc mới mở tiệm sách, anh cũng khao khát là mình sẽ góp phần giúp mọi người nâng cao văn hóa đọc hơn. Vậy nhưng, thực tế, vấn đề này rất khó. Tân chỉ dám khẳng định rằng, những người tìm đến tiệm sách của anh là những người thích đọc. Tân chỉ là người góp phần khơi gợi, thúc đẩy thêm những người trong cộng đồng nhỏ của anh.

Bởi theo Tân, trường học và gia đình là hai môi trường để văn hóa đọc phát triển tốt hơn. Thầy cô giáo và bố mẹ không chịu đọc sách làm sao đòi hỏi học sinh và con cái thích đọc sách được. Trong nhà, nếu bố mẹ cứ suốt ngày cắm cúi điện thoại thì đừng mong con thích sách. Nhưng nếu bố mẹ chịu khó đọc sách và chú ý bày biện không gian xung quanh là sách thì 70-80% đứa con của mình sẽ thích đọc.

Quá trình đọc và quan sát, Tân nhận ra rằng những người thành công cả về tiền tài, danh vọng, nổi tiếng đều là những người đọc sách rất nhiều. Và bằng trải nghiệm của mình, cậu cũng tâm đắc với nhận định: “Một đứa trẻ hồi nhỏ mà thích đọc truyện thiếu nhi, cổ tích thì lớn lên sẽ không bao giờ trở thành người xấu. Nó chắc chắn sẽ là người tử tế, ít nhất là không bao giờ làm hại đến ai cả”.

Kim Vânhttp://giadinh.net.vn


‘Bắt mạch’ thị trường sách cũ

Những người kinh doanh sách cũ đa phần hoạt động tay ngang, xuất phát từ đam mê và lòng yêu sách. Giá trị của sách cũ nhiều khi chỉ tương đương giá bán giấy vụn, nhưng không ít cuốn được bán với mức giá hàng triệu đồng, thậm chí hàng nghìn USD.

Kinh doanh kiểu “tay ngang”

Trao đổi với phóng viên Infonet, bà Đào Quế Anh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Sách Alpha (Alphabooks) cho biết: “Sách cũ có nhiều dạng gồm sách cổ, sách xưa, sách đã xuất bản cách đây hàng chục năm nhưng chưa tái bản, và có cả những cuốn sách mới qua vòng đời 3 – 6 tháng nhưng đã được nhà xuất bản đưa vào diện sách cũ để tiếp tục chào đón sự ra đời của những cuốn sách mới khác… 

Nhu cầu tìm mua sách cũ trên thị trường hiện nay khá cao. Có người tìm mua sách để phục vụ công việc, có người tìm mua sách chỉ để sưu tầm. Nếu không có thị trường sách cũ thì họ rất khó tìm được những cuốn sách đáp ứng nhu cầu của mình, đặc biệt là dạng sách khoa học kỹ thuật, sách chuyên ngành có số lượng bản in thấp, giờ trở thành hàng hiếm trên thị trường. Một minh chứng điển hình là tại Đại hội Sách cũ Hà Nội lần thứ 3 vừa diễn ra tại trụ sở Alphabooks 176 Thái Hà trong 2 ngày 29 – 30/8/2015, dù trời luôn dọa mưa nhưng lúc nào cũng chật khách”.

Trong khi đó, nguồn cung sách cũ thường chỉ là những cá nhân say mê sách, từng bỏ rất nhiều tâm sức để tìm kiếm những cuốn sách cũ cho mình, rồi đến một lúc nào đấy thấy tiềm tàng khả năng kinh doanh thì đứng ra lập những cửa hàng sách cũ lưu động nhỏ trên mạng hoặc cửa hàng bán trực tiếp cho những người có nhu cầu. Hoạt động kinh doanh sách cũ đa phần có tính bột phát, không đứng dưới sự quản lý của một doanh nghiệp hoặc cơ quan chủ quản nào.

“Một số trang bán sách trực tuyến quốc tế như Amazon rao bán nhiều phiên bản sách khác nhau cho cùng một tựa sách, chẳng hạn sách bìa cứng, sách bìa mềm, sách đã qua sử dụng… Những trang bán sách trực tuyến của Việt Nam chưa có điều này. Ví dụ như Vinabook, Tiki… chỉ bán sách mới, không thấy rao bán sách cũ, sách đã qua sử dụng. Nên chăng các nhà kinh doanh sách của Việt Nam lưu ý và triển khai thêm hoạt động bán cả sách cũ và sách mới cho cùng một tựa sách để người mua có thêm lựa chọn phù hợp với nhu cầu và túi tiền của mình”, bà Đào Quế Anh khuyến nghị.Theo tìm hiểu của Infonet, “điểm mặt” những địa chỉ cung cấp sách cũ tại Hà Nội được nhiều người tìm đến mỗi khi có nhu cầu mua sách cũ thì thấy có: Sách cũ Chiến, Sách cũ Hà Thành, Sách cũ Hà Nội, Sách vì dân, Sách truyện vỉa hè, Sách cũ Bạch Mai, Sách cũ Điền, Nhà sách Thiệu Hải, Nhà sách Thái Hà, Nhà sách Thanh Hải, Nhà sách Thanh Nhàn, Catlan Books… Còn ở TP. HCM thì có Nhà sách Lan Anh, Nhà sách Kỳ Thư, Bán sách mua kem…

“Hầu hết các nhà cung cấp sách cũ đều hoạt động theo kiểu “tay ngang”. Mục đích bán sách của họ là muốn tạo cơ hội và cầu nối cho những cuốn sách tốt gặp được những người cần sách, yêu sách”, bà Đào Quế Anh cho biết.

Việc kinh doanh sách cũ không chỉ đòi hỏi niềm đam mê sách mà còn yêu cầu những người chấp nhận cuộc chơi phải có nhiều thông tin và phải dám chịu rủi ro.

“Có những người kinh doanh sách cũ phải “ôm” cả gói hàng thanh lý của thư viện gồm hàng chục tấn sách, dù giá bán tương đương với giá bán giấy vụn, nhưng tính tổng tiền đầu tư cũng lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng. Sau đó lại phải ngồi lọc từ hàng chục tấn sách đó để tìm ra những cuốn có thể quay vòng, số còn lại thì tiếp tục bán lại cho những người buôn phế liệu, đồng nát. Công việc này không hề đơn giản. 

Mặt khác, những người kinh doanh sách cũ cũng cần phải thạo tin để biết được nơi nào chuẩn bị thanh lý sách, bán sách cũ. Sau khi có được nguồn sách, lại phải chấp nhận “om” vốn để chờ người đến mua những cuốn sách cũ đó. Việc gom sách cũ cũng giống như việc săn tìm đồ cổ, nhiều khi bạn chỉ nhận được mấy món đồ lạc xoong không đáng giá, nhưng cũng rất nhiều dịp, thực sự người tầm sách đã khai trúng mỏ vàng. 

Tuy nhiên, việc đầu tư này khá mạo hiểm vì sách vở là loại vật liệu dễ cháy hoặc dễ hỏng khi ẩm mốc, đặc biệt là với những bản sách xưa, đã có tuổi đời hàng chục, thậm chí trăm năm. Giấy cũ ố màu, mất chữ…. Nhìn chung, công việc kinh doanh sách cũ khá vất vả và mất nhiều công sức. Nếu không có niềm đam mê sách thì khó có thể làm được”, bà Đào Quế Anh phân tích.

Bất ngờ sách cũ được bán với giá nghìn USD

Cách thức săn tìm sách cũ truyền thống là tìm đến những khu phố sách cũ như đường Láng (Hà Nội), Trần Huy Liệu, Trần Nhân Tôn (TP.HCM)… Và những năm gần đây, ngày càng phổ biến việc tìm kiếm sách cũ trên mạng, đặc biệt là tham gia những diễn đàn như Sách xưa, Kỳ thư quán, Nhà sách Sông Hương…

Giá bán sách cũ đa phần tùy thuộc vào sự định giá của nhà cung cấp, người bán sách và nhu cầu của thị trường. Không ít người bán sách tùy tiện kê giá lên cao chỉ vì nghe nói cuốn sách mình bán thuộc diện hiếm… Song, người mua giờ cũng rất thông minh, thường tham khảo kỹ trước khi quyết định mua sách để không bị “chặt đẹp”.

Tuy nhiên, với những cuốn sách cũ, sách xưa không chỉ mang trên mình giá trị vật chất, tinh thần thông thường mà còn cả một bề dày lịch sử thì nhiều người mua sẵn sàng “chi đậm” để có thể tự hào trở thành chủ sở hữu, bổ sung vào khối tài sản tinh thần của mình.

Dạo qua thị trường sách cũ trên mạng, giá bán của nhiều cuốn sách cũ cao hơn nhiều so với những cuốn sách mới. Chẳng hạn, truy cập trang Facebook “Sách xuất bản tại Sài Gòn trước 1975”, đa phần sách cũ được giới thiệu và rao bán đều có giá hàng trăm nghìn đồng. 

Ví dụ như “Việt sử xứ Đàng trong 1558 – 1777” của tác giả Phan Khoang (bản fake) có giá 300.000 đồng; “Khảo luận Đoạn trường tân thanh” của Doãn Quốc Sỹ – Việt Tử do Nhà xuất bản Nam Sơn xuất bản có giá bán 300.000 đồng; “Dưới bóng vạn lý” của Pearl Buck – Lê Bá Kong dịch, do Ziên Hồng xuất bản có giá 400k; “Công giáo kháng chiến Nam Bộ 1945-54” -hồi ký của Lê Tiến Giang, sách in tại Pháp, được bán với giá 300.000 đồng; “Việt Nam vong quốc sử” của Phan Bội Châu, in tại Pháp năm 1972, có giá 300.000 đồng; 2 cuốn “Đặc khảo về dân nhạc ở Việt Nam” của Phạm Duy và “Dân ca” của Phạm Duy có giá 900.000 đồng; “Có hề chi vàng một chút rêu rong”, tập thơ của Phạm Nhuận, do Đồng Nội xuất bản tháng 2/1975 trên giấy trắng, đặc biệt có thêm phụ bản nhạc của Hồ Đăng Lễ – Ưng Lang, và phụ bản tranh của Đinh Cường – Tôn Thất Văn, có giá 450.000 đồng…

“Có nhiều cuốn đã và đang được bán với giá hàng triệu đồng, nhất là các sách in trước năm 1975, nếu in trước năm 1945 thì giá còn cao hơn nữa. Cá biệt, có những cuốn sách cũ được bán với giá hàng nghìn USD, chẳng hạn trong đó có hai quyển sách ảnh Annam-Tonkin và Cambodge của Pierre Dieulefils trị giá 5.000 USD trên thị trường sách cũ các nước”, bà Đào Quế Anh cho biết thêm.

Có nhiều cuốn sách cũ vì giá bán quá cao, giới sưu tầm trong nước không “kham” nổi, nên đã đành ngậm ngùi để “chảy máu ra nước ngoài”. Một trong những minh chứng điển hình là hồi cuối năm 2012, một nhà sưu tập ở TP.HCM ra giá 20 triệu đồng cho cuốn sách “Cours de caractères Chinois à l’usage des Français” của Trương Vĩnh Ký bản chép tay in thạch bản vào năm 1875. Không nhà sưu tập nào trong nước có khả năng mua lại cuốn này, cuối cùng, cuốn sách được liệt vào diện cực quý hiếm đó đã rơi vào tay một Việt kiều buôn sách ở Mỹ.

Bình Minh –https://infonet.vietnamnet.vn

Thank you so much

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s