Nền kinh tế đại dương (blue economy)


Con người đã làm gì với nền kinh tế đại dương trị giá 24.000 tỷ USD?

Kinh tế đại dương (blue economy) có đóng góp quan trọng cả về giá trị hữu hình và vô hình; từ việc hỗ trợ giao thương quốc tế cho đến điều hòa khí hậu.

Sử dụng bền vững biển và tài nguyên biển để phát triển kinh tế và cải thiện sinh kế có tầm quan trọng đến mức mà bảo vệ nguồn lợi này không chỉ mục tiêu hàng đầu của Liên Hợp Quốc, mà còn của nhiều quốc gia và tổ chức khác trên thế giới.

Infographic dưới đây trực quan hóa những nguồn lực kinh tế đến từ biển và đại dương, cũng như ảnh hưởng của hoạt động con người lên nguồn tài nguyên này. 

Nền kinh tế đại dương - nguoidentubinhduong
Nền kinh tế đại dương

Giá trị đại dương toàn cầu 

Giá trị kinh tế của tất cả đại dương được đo bằng cả sản lượng trực tiếp và gián tiếp mà chúng tạo ra. Theo WWF, con số này ước khoảng 24.000 tỷ USD. Giá trị từng thành phần bao gồm: 

  • Sản lượng trực tiếp: đánh bắt thuỷ sản, từ các rạn san hô, thảm thực vật biển và rừng ngập mặn. Tổng giá trị: 6.900 tỷ USD
  • Thương mại và vận tải: tạo ra các tuyến vận chuyển. Tổng giá trị: 5.200 tỷ USD.
  • Tài sản phụ cận: lợi ích từ đường bờ biển, nguồn hấp thụ cacbon với tổng giá trị lần lượt là 7.800 và 4.300 tỷ USD. 

Đem GDP một nước làm tương quan, đại dương trở thành nền kinh tế lớn thứ 8 thế giới với GDP đạt 2.500 tỷ USD/năm. 

Nhưng không may, các chuyên gia cảnh báo rằng tác động tiêu cực do hoạt động của con người gây ra cho đại dương và hệ sinh thái này là rất lớn. 

Tác động tích lũy từ hoạt động của con người lên đại dương

Một nghiên cứu theo dõi tác động toàn cầu của con người đến các môi trường biển khác nhau trong 11 năm, các nhà nghiên cứu đã xác định 4 yếu tố gây sức ép chủ yếu trong giai đoạn 2003-2013. 

Biến đổi khí hậu: nhiệt độ nước biển tăng, axit hóa đại dương và nước biển dâng.

Hoạt động trên biển: Vận tải hàng hải

Bắt nguồn từ đất liền: Ô nhiễm chất dinh dưỡng, ô nhiễm hữu cơ, ô nhiễm trực tiếp từ con người, ô nhiễm ánh sáng.

Đánh bắt cá: đánh bắt thương mại và thủ công

Trong tất cả các nguyên nhân, biến đổi khí hậu là tác nhân chính dẫn đến sự thay đổi môi trường biển, đại dương. Từ đó, mức độ ô nhiễm của các hệ sinh thái cũng gia tăng.

Ô nhiễm nhựa gây thiệt hại nghiêm trọng bởi lượng thải vào đại dương không ngừng tăng với tốc độ chưa từng thấy. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ước tính đến năm 2050, khối lượng nhựa có thể vượt qua khối lượng cá trong đại dương. Trong số các loại môi trường biển khác nhau, các rạn san hô, thảm thực vật biển và rừng ngập mặn có nguy cơ bị đe dọa cao nhất khi hứng chịu các tác động tích lũy từ hoạt động của con người dù cho đây đều là những hệ sinh thái mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp. 

Sự suy thoái hệ sinh thái đại dương có thể gây thiệt hại 428 tỷ USD/năm lên nền kinh tế toàn cầu kể từ năm 2050. 

Kinh tế đại dương chìm vào khủng hoảng

Khó để có thể xác định mức phụ thuộc của chúng ta vào đại dương cho việc điều hòa khí hậu. Đại dương là bể chứa cacbon chính, hấp thụ gần 30% lượng khí cacbon phát sinh từ hoạt động con người. Tuy nhiên, sự gia tăng độ axit và nhiệt độ đang làm biến đổi tính chất hóa học của đại dương và làm giảm khả năng hòa tan CO2.

Theo Liên hợp quốc, axit hóa đại dương đã tăng 26% kể từ thời kỳ tiền công nghiệp và trên đà tăng này, độ axit hoá có thể lên đến 100-150% vào cuối thế kỷ. Khai thác thuỷ sản quá mức cũng là mối đe dọa khẩn cấp với trữ lượng cá giảm từ 90% còn 66,9% chỉ sau hơn 40 năm. Liệu các hoạt động của con người có tiếp tục là gánh nặng cho lên nền kinh tế đại dương không hay chúng ta có thể chuyển biến theo hướng tích cực trong những năm tới? 

Lược dịch: Bảo Linh (Theo Visual Capitalist) / NDH.vn

Thank you so much

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s