Robot và định hướng nghề nghiệp cho trẻ em trong tương lai ( tiếp theo)


Các cuộc thi robot cho trẻ em trong nước và quốc tế – P4

Robot là một sản phẩm tích hợp nhiều công nghệ và cũng là một thách thức không hề nhỏ đối với các nhà khoa học. Chế tạo robot cần rất nhiều kỹ năng về công nghệ như cơ khí, tự động hóa, điện tử, lập trình, AI…

Từ lâu, các cuộc thi robot cho trẻ em đã xuất hiện khắp nơi trên thế giới. Cuộc thi không chỉ giúp các bạn trẻ có thêm hiểu biết về công nghệ tương lai mà còn giúp các bạn nhỏ phát triển các kỹ năng như làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, phản biện, lãnh đạo, tự học. Quan trọng hơn các bạn sẽ tìm ra những sở thích, niềm đam mê của mình trong thế giới về công nghệ, hoặc ứng dụng công nghệ trong cuộc sống của mình trong tương lai.

Các cuộc thi robot cho trẻ em trên thế giới

Nói đến các cuộc thi về robot không thể không nhắc đến First – Cuộc thi công nghệ lâu đời bậc nhất nước Mỹ dành cho trẻ em. Ra đời từ những năm 1989, đây là cuộc thi cho trẻ em với “tuổi đời” hơn 30 năm. First có 5 hạng mục thi đấu từ 6 tuổi đến 18 tuổi.

  • FLL JR – FIRST LEGO League Jr. là giải đấu First sử dụng Lego cho các bạn cấp 1 và cấp 2 mới làm quen với robot.
  • FTC – FIRST Tech Challenge là cuộc thi First dành cho các bạn cấp 2-3. Tại giải đấu này, các đội sẽ nhận được một bộ kit từ ban tổ chức và chỉ được làm trong giới hạn đó. Kích thước robot tối đa là 50x50x5cm.
  • FRC – FIRST Robotics Competition là cấp độ khó nhất của giải đấu First, robot được thiết kế tự do hơn và có công suất lớn hơn. Đây là giải đấu có thí sinh thi đấu đông nhất toàn cầu ở mức độ cấp trường.
Sân đấu của giải First Robotic Challenge.
  • FGC – FIRST Global Challenge là giải đấu robot toàn cầu và ra đời muộn nhất, vào năm 2017, đây là giải đấu có sự tham gia của gần 200 quốc gia trên toàn thế giới. Mỗi năm cuộc thi sẽ có một nước đăng cai tổ chức, chủ đề hàng năm đều xoay quanh 14 vấn đề toàn cầu như năng lượng, nước sạch,…
First Global Challenge 2017 – Washington – USA.

WRO – World Robot Olympiad

Là một cuộc thi về robot cho thanh thiếu niên từ 7 đến 25 tuổi, cuộc thi dựa trên các bộ lắp ghép của Lego wedo, TETRIX để xây dựng robot theo các chủ đề từng năm. Cuộc thi tổ chức lần đầu tiên tại Singapore năm 2014 và có 12 nước tham dự. Đến năm 2018, WRO mới chính thức trở thành một tổ chức đặt trụ sở tại Mỹ. Gần nhất cuộc thi thu hút gần 70 nước tham dự với quy mô toàn cầu.

IROC – International Robot Olympiad Committee

Là cuộc thi robot quốc tế khá lâu đời bắt nguồn từ Hàn Quốc (từ năm 2000). Đây là một cuộc thi dành cho các bạn từ 8 đến 18 tuổi. Cuộc thi có rất nhiều hạng mục và tổ chức hàng năm, quy tụ các nước từ Nam Mỹ, châu Âu, châu Á, châu Đại Dương. IROC cũng có quy mô toàn cầu tuy nhiêu số nước tham gia giải đấu không được đông đảo và quy mô lớn như FGC. Một điểm thú vị của giải đấu là có rất nhiều hạng mục thi đấu, có những hạng mục các bạn nhỏ sẽ mang các thiết bị cần thiết để chế tạo lập trình ngay tại giải đấu trước khi thi đấu với các đội tuyển khác.

FIRA Leagues – Federation of International Robot- Soccer Association

Là một hiệp hội robot đá bóng do Hàn Quốc khởi xướng, giải đấu có sự tham gia của nhiều nước ở châu Á. Là một giải đấu lâu đời, hoạt động được khoảng hơn 20 năm, FIRA đã tổ chức một giải riêng cho các bạn nhỏ gọi là  FIRA Youth. Tại đây các bạn nhỏ không chỉ làm robot đá bóng mà còn xây dựng những giải pháp thành phố thông minh và các sản phẩm khác.

Robocup

Robocup là cuộc thi hàng đầu thế giới về robotic có lịch sử gần 30 năm. Đây là cuộc thi giữa các trường đại học lớn, viện nghiên cứu, công ty về những sản phẩm trí tuệ nhân tạo, robot dáng người và những thách thức khó nhất trong công nghệ.

Mục tiêu của Robocup là đến năm 2050 sẽ tổ chức thi đấu đá bóng giữa robot và con người. Tại giải đấu này sẽ có rất nhiều hạng mục và RoboCup Junior là một giải đấu giành riêng cho các bạn nhỏ bên cạnh các nhà khoa học hàng đầu thế giới.

Các cuộc thi tại Việt Nam

Robotacon

Robotacon là một cuộc trong nước diễn ra được 7 mùa, lấy đề thi từ cuộc thi IYRC của Hàn Quốc. Cuộc thi diễn ra thường niên và được tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh do Sở giáo dục Hồ Chí Minh và công ty Eli cùng đồng tổ chức.

Robothon là một cuộc thi về STEM đầu tiên tại Việt Nam do DTT¹ cùng một số nước trong khu vực như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia tổ chức. Cuộc thi có hạng mục trong nước và hạng mục quốc tế. Sau khi kết thúc vòng quốc gia, các đội thi xuất sắc nhất sẽ được chọn ra để thi đấu với các đội khác trong khu vực.

Mini First Challenge (MFC)

Mini First Challenge (MFC) là một cuộc thi lấy cảm hứng từ cuộc thi First Global Challenge (FGC). Cuộc thi yêu cầu các thí sinh giải quyết các vấn đề của thế giới như nước sạch, năng lượng, đại dương,… Năm 2019 là năm thứ 3 cuộc thi được tổ chức tại Việt Nam với chủ đề về đại dương. MFC cũng sẽ lấy chủ đề và bài toán này cho các bạn học sinh tại Việt Nam cùng giải quyết với quy mô robot nhỏ hơn 20x20x20 cm. Các bạn tham gia mùa giải MFC 2019 sẽ có độ tuổi từ 8-14. Cuộc thi sẽ diễn ra vào ngày 25/8/2019 tại Risupia Panasonic do Maker Hanoi – UMI đồng tổ chức, với sự tham gia của 18 đội.

Cuộc thi robot dành cho các bạn trẻ là một hoạt động không thể thiếu được ở các nước có nền khoa học phát triển như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật, Trung Quốc. Các bạn trẻ yêu khoa học và công nghệ đều được tiếp cận các cuộc thi, các hoạt động công nghệ từ rất sớm. Đó là cơ sở để các bạn xây dựng các đam mê và kiến thức, kỹ năng để chuẩn bị hành trang tương lai và thế kỷ 21.

¹DTT là nhà cung cấp các giải pháp và dịch vụ công nghệ thông tin – viễn thông khép kín  và toàn diện.

Tài nguyên tự học về tư duy sáng tạo và lập trình robot cho các bạn trẻ – P5

Học kiến thức từ cộng đồng mạng, các dự án là một cách giúp các bạn nhỏ tiến bộ rất nhanh. Trong bài viết này tác giả sẽ giới thiệu những trang web, cộng đồng mà tác giả biết và đã từng sử dụng để tự học tập cho trẻ em và người lớn. Thậm chí, các bạn nhỏ từ 5-6 tuổi đã có thể tự lập trình hay chế tạo cho mình những chú robot từ những nguồn tài liệu này.

1. Tạp chí, sự kiện, tổ chức hay về sáng tạo

Make Magazine: Một tạp chí hàng đầu về những sáng tạo mới, các chế tạo DIY (Do It Yourself – Tự làm) cho mọi lứa tuổi. Tạp chí có bản giấy in và phiên bản online, các bạn có thể mua và đăng ký hàng tháng.

Makers Faire: Một sự kiện lớn toàn cầu được tổ chức hàng năm tại nhiều địa điểm. Đây là nơi mà mọi người có thể tới xem hay đem các sáng tạo, sản phẩm DIY của mình để chia sẻ với mọi người.

Instructables: Một tạp chí online nổi tiếng về DIY, gần như tất cả các dự án mở tự chế đều có và được chia sẻ trên trang web theo phong cách làm từng bước một.

Fab Central: Website chính thức của tổ chức hơn một ngàn Fablab toàn cầu, trang web của đơn vị sáng lập ra mô hình này MIT Center for Bits and Atoms . Fablab là không gian sáng tạo offline cho các bạn trẻ, người đi làm về phần cứng, chế tác,…

2. Trang web hay về dự án DIY

DIY KIDS: Khóa học online cộng đồng chia sẻ những sản phẩm tự chế của các bạn nhỏ.

Howtoons: Cộng đồng hướng dẫn sáng tạo, làm sản phẩm dựa vào truyện tranh. Ngoài truyện, trang web còn có những video thể hiện kết quả rất thú vị cho các bạn trẻ yêu khoa học và truyện tranh.

Make Magazine Projects: Dự án điện tử thú vị của tạp chí makezine, các bài viết hay về robot, máy tính nhúng, điện tử, khoa học hay sáng tạo nghệ thuật đều được chia sẻ tại blog này.

Sparkfun Tutorials: Trang web chuyên các đồ điện tử cho dân DIY, trang có riêng một blog để hướng dẫn cho những người mới bắt đầu với Arduino, điện tử, dụng cụ điện tử cơ bản,…

Adafruit Learning System: Trang web chuyên các đồ điện tử cho dân DIY, khá tương đồng với sparkfun và có các chia sẻ hệ thống hơn về các máy tính nhúng Arduino, Pi, Microbit,…

Makerbot 3D Printing Education: Khóa học về STEM và chế tạo, làm các thiết kế đơn giản cho các bạn nhỏ.

Tinkering Studio: Trải nghiệm, dự án và sản phẩm hay cũng như các hoạt động của bảo tàng khoa học Exploratorium tại California – Mỹ.

3. Các cộng đồng mạch điện tử nổi tiếng

Raspberry Pi: Cộng đồng máy tính nhúng giá rẻ lớn nhất thế giới hiện nay, rất nhiều các mã nguồn mở được xây dựng cho các dự án DIY. Có chức năng đầy đủ như một chiếc máy tính laptop hay PC (cần lắp thêm màn hình và bàn phím) với giá chỉ $35.

Arduino: Là một cộng đồng mã nguồn mở phần cứng và phần mềm cho các thiết bị lập trình nhúng, thiết bị điện tử. Cộng đồng này đã xóa bỏ giới hạn giữa dân phần cứng và phần mềm. Người làm công nghệ thông tin cũng có thể làm phần cứng và ngược lại người làm phần cứng cũng có thể dễ dàng sử dụng những phần mềm mở.

Adafruit: Trang web chuyên các đồ điện tử cho dân DIY, các bạn có thể dễ dàng mua các linh kiện hay các mạch nổi tiếng tại đây, ngoài ra Adafruit cũng có những mạch thiết kế riêng của mình.

Sparkfun: Trang web chuyên các đồ điện tử cho dân DIY gần tương đồng như Adafruit, trang web này thì có thêm nhiều khóa học thú vị cho cộng đồng trên blog.

Seeedstudio: Trang web chuyên tạo ra các sản phẩm KIT mới thú vị cho người dùng, đặt biệt trang web này còn đưa ra quy trình lean factory, giúp các DIY, maker có thể chế tạo sản phẩm của mình từ ý tưởng đến khuôn mẫu, pcb.

MaKey Makey: Là bộ mạch sáng tạo cho mọi độ tuổi, chỉ cần cắm và chạy, các bạn nhỏ có thể tự chế chiếc đàn từ các loại hoa quả, hay một cái đàn ghita bằng giấy có thể hoạt động được,… Nó đơn giản là một thiết bị biến mọi thứ trở thành bàn phím để nối với máy tính.

Lilypad: Là một bộ mạch sáng tạo cho các bạn thích làm đồ thời trang, các module linh hoạt để có thể may vào các bộ quần áo tạo thành các sản phẩm vô cùng sáng tạo.

4. Các phần mềm sáng tạo

Code.org: Trang web dạy lập trình cho trẻ em nổi tiếng toàn cầu, chỉ trong vòng 1 giờ, một bạn nhỏ 5 tuổi có thể kéo thả cho mình một sản phẩm điều khiển nhân vật hoạt hình và làm quen với logic của máy tính.

Scratch: Là một nền tảng, công cụ biên dịch lập trình kéo thả nổi tiếng dành cho trẻ em được các kỹ sư MIT xây dựng và phát hành mã nguồn mở. Hiện nay Scratch có rất nhiều các phiên bản khác nhau, còn phiên bản chính thức thì đã được online hóa. Học sinh có thể làm và chia sẻ các dự án trên website này.

S4A Scratch for Arduino: Là một phần mềm biến thể từ Scratch giúp kết nối mạch Arduino tới công cụ lập trình scratch, nhược điểm của phần mềm này là khi lập trình và chạy ứng dụng luôn phải nối với máy tính và S4A.

mBlock: Là một phần mềm biến thể từ Scratch, tuy nhiên họ xây dựng thành hệ sinh thái để các đơn vị khác cũng có thể đưa mạch của mình và dùng chung nền tảng của họ. Hiện nay đã có phiên bản online để có thể lập trình các sản phẩm robot, arduino một cách dễ dàng.

MakeCode – Microsoft: Là một nền tảng công cụ lập trình online cho trẻ em do Microsoft phát triển. Hiện nay Makecode được tích hợp khá nhiều các sản phẩm phần cứng thú vị như Lego, Microbit – BBC, Minecraft,…

Blocky: Là một nền tảng mã nguồn mở của Google phát hành để biến ngôn ngữ kéo thả thành bất kỳ các ngôn ngữ lập trình chuyên nghiệp nào, nền tảng này giúp rất nhiều startup khởi nghiệp về giáo dục ứng dụng vào lập trình những sản phẩm cho trẻ em như microbit, ozbot,…

MIT App Inventor: Là một phần mềm hỗ trợ các bạn trẻ lập trình mobile bằng các công cụ kéo thả. Đặc biệt các bạn chỉ cần lên web cũng có thể nhanh chóng tạo cho mình một ứng dụng trên điện thoại di động. Bản đầu tiên của nền tảng này chỉ hỗ trợ Android, chưa có phiên bản iOS.

5. Các công cụ, diễn đàn về chế tạo

Thingiverse: Đây là trang web chia sẻ các mẫu thiết kế mở cho máy cắt, máy CNC, máy in 3D. Gần như tất cả các mẫu in 3D mở đều có trên trang web này. Bạn muốn in một thứ gì thì có thể lên Thingiverse tìm mẫu in hoặc ý tưởng có sẵn.

SketchUp: Phần mềm khá dễ sử dụng cho người mới bắt đầu vẽ và thiết kế 3D. Phần mềm này miễn phí trong giai đoạn đầu và hiện nay đã thu phí sử dụng. Ưu điểm của nó là có rất nhiều thiết kế sẵn từ cộng đồng sử dụng phần mềm này.

Tinkercad – Autodesk’s 123D: Phần mềm miễn phí do hãng AutoDesk phát hành, khá dễ dàng sử dụng, ban đầu dự án có tên là 123dapp sau này chuyển thành Tinkercad và phát triển thành một cộng đồng STEAM thiết kế 3D, sản phẩm sáng tạo cho trẻ em và những người không chuyên.

Blender: Phần mềm này được sử dụng rất phổ biến để thiết kế ý tưởng, nhân vật hoạt hình 3D, lập trình viên trò chơi, ứng dụng.

Shapeways: Trang web cung cấp dịch vụ in 3D, bạn chỉ cần thiết kế, gửi mẫu, shapeways sẽ gửi sản phẩm cho bạn. Đây là trang web khá phổ biến cho cộng đồng maker và DIY ở nước ngoài.

Ponoko: Trang web cung cấp dịch vụ chế tác, khoan, cắt, phay, in 3D để tạo ra bất cứ thứ gì bạn tạo ra “personal factory”. Dịch vụ tại đây hỗ trợ nhiều vật liệu khác nhau từ gỗ, mica, kim loại, gốm hay nhựa in 3D.

Trên đây là các trang web hay, những cộng đồng bổ ích, đáng để các bạn trải nghiệm và khám phá bản thân mình. Mọi thứ các bạn đều có thể tự làm và chế tạo dựa trên những hướng dẫn, mã nguồn mở của cộng đồng. Chúc các bạn sớm trở thành maker và DIYer.

Robot và định hướng nghề nghiệp – P6

Robot là sự tổng hợp của 4 thời kỳ cách mạng công nghiệp, sau 4 cuộc cách mạng này, cuối thế kỷ 21 chính là thời kỳ của robot. Để làm được một chú robot hoàn chỉnh dễ dàng tương tác với con người thì cần rất nhiều kỹ sư có những kỹ năng khác nhau. Đây cũng là các nghề nghiệp đang rất thiếu trên thị trường lao động hiện nay.

Nhóm kỹ sư trí tuệ nhân tạo, nhóm kỹ sư phần mềm, nhóm kỹ sư điện tử, nhóm kỹ sư cơ khí. Trong 4 nhóm chính đó chúng ta lại phân chia tiếp ra các công việc cụ thể khác nhau. Trong tương lai gần nhóm kỹ sư trí tuệ nhân tạo sẽ bổ sung thêm nhóm chuyên gia từ cơ khí và điện-điện tử. Hiện nay, hai nhóm kỹ sư AI và nhóm kỹ sư phần mềm đang có nhu cầu nhiều nhất, đến thời kỳ robot bùng nổ thì 2 nhóm kỹ sư tiếp theo sẽ cần thêm nhiều hơn.

Kỹ sư trí tuệ nhân tạo – AI

Đây là nhóm kỹ sư đang có mức lương cao nhất hiện nay do nhu cầu các công ty trong thời kỳ này đang tăng. Nhóm kỹ sư và chuyên gia này không chỉ ứng dụng trong robot mà sẽ cần trong mọi ngành nghề của cuộc sống. Robot cần nhìn, cần hiểu môi trường xung quanh có gì để di chuyển và ra quyết định. Robot cần nghe thấy mọi người nói gì để phản hồi cho phù hợp; cần hiểu nhu cầu con người qua những lời nói và hành động. Đó là những nhiệm vụ mà nhóm kỹ sư này phải làm.

  1. Chuyên gia nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo: Nhóm này đòi hỏi kĩ năng giỏi về toán, kiên trì, thích làm việc với các công thức. Các kỹ sư này sẽ đi sâu nghiên cứu về các thuật toán cho từng bài toán rất cụ thể trong lĩnh vực như nhân dạng hình ảnh, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, nhận dạng, xử lý tiếng nói,… Nhóm này sẽ đưa ra các thuật toán đã được chứng minh trên các mô hình và tập dữ liệu cụ thể để nhóm kỹ sư khác ứng dụng đưa vào sản phẩm. Ví dụ thuật toán nhận dạng khuôn mặt, thuật toán phân loại nam, nữ, thuật toán nhân dạng chữ viết tay,…
  2. Kỹ sư phát triển ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Nhóm này thích ứng dụng, thích học toán, dùng những thuật toán của nhóm trên để đưa vào các sản phẩm cụ thể, hay hệ thống dịch vụ cho sản phẩm. Các kỹ sư thuộc nhóm này cần hiểu và đọc được các công thức và thành thạo các ngôn ngữ lập trình, nền tảng phù hợp cho AI để tối ưu và đưa vào thực tế.
  3. Chuyên gia xây dựng dữ liệu cho trí tuệ nhân tạo: Quá trình làm của nhóm 1 chỉ chứng minh trên một tập dữ liệu nhỏ và cụ thể. Khi đưa sản phẩm vào thực tế chúng ta cần rất nhiều dữ liệu, để phần mềm AI thông minh thì cũng cần học và chuẩn hóa các dữ liệu cho máy có thể hiểu được.
  4. Phân tích hành vi người dùng và kiểm thử ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Ngày nay con người mới bắt đầu làm quen với các hệ thống AI. Để các sản phẩm này tương tác tốt trong các ứng dụng, phải có nhóm chuyên phân tích các phản ứng của con người trước khi đưa ứng dụng ra thị trường. Nhóm này sẽ đảm bảo kiểm tra các phản ứng của người dùng xem có phù hợp không để các ứng dụng AI có thể phản hồi.

Kỹ sư phần mềm

Đây là nhóm kỹ sư phát triển các ứng dụng dịch vụ trên các nền tảng hệ điều hành, nền tảng Cloud và trình duyệt web như các hệ điều hành (Window, Mac, Linux), nền tảng Cloud (AWS, Azure, Google Cloud), trình duyệt (Chrome, Edge, Cốc Cốc). Các nền tảng hay hệ điều hành này đều có những công cụ hay bộ phát triển riêng, hướng dẫn cụ thể để các lập trình viên xây dựng ứng dụng. Robot cần nhóm kỹ sư này để thiết kế hệ thống ứng dụng trực tiếp trên robot, trên cloud cũng như các nền tảng khác có thể tương tác với con người.

  1. Kỹ sư phát triển phần mềm dịch vụ trên cloud, server – Backend Dev: Phát triển các ứng dụng phía sau fontend để cho ứng dụng dịch vụ web hoạt động. Các bạn có tính logic cao sẽ phù hợp với nhóm kỹ sư này.
  2. Kỹ sư phát triển giao diện trên nền tảng web, dịch vụ online – Fontend Dev: Tạo ra các giao diện, các trang web chúng ta hay sử dụng, phù hợp các bạn thích cái đẹp, biết dùng các công cụ thiết kế, biết chọn màu, bố cục phù hợp và xây dựng giao diện từ các ngôn ngữ nền tảng cơ bản.
  3. Kỹ sư phát triển ứng dụng trên điện thoại di động Mobile Dev: Nhóm kỹ sư này sẽ phát triển phần mềm trên các nền tảng điện thoại như Android hay iOS, hiện nay có những nền tảng ngôn ngữ lập trình nhanh, phù hợp nhiều nền tảng. Nhóm này thường sẽ đi sâu vào lĩnh vực thiết kế lập trình game trên mobile, trên màn hình của robot.
  4. Kỹ sư phát triển ứng dụng VUI – Tương tác bằng giọng nói: Voice User Interface, các ứng dụng ngày nay của Alexa – Amazon hay Google Home đang bùng nổ trên thế giới. Nhưng ứng dụng không cần màn hình, không cần giao diện. Chỉ cần nói: “Alexa, gọi cho tớ cái pizza.” Đằng sau đó là những ứng dụng VUI được kết nối với những dịch vụ cloud trí tuệ nhân tạo. Đó chính là nhiệm vụ của nhóm kỹ sư này khi xây dựng ứng dụng tương tác cho robot. Đây có thể nói sẽ là cách tương tác chính.
  5. Chuyên gia kiểm thử phần mềm – Tester: Những bạn này sẽ đảm bảo là những sản phẩm chạy tốt, không bị lỗi. Trước khi ra mắt sản phẩm, các chức năng đều được test rất kỹ để tránh sự cố khi người dùng sử dụng. Công việc này phù hợp cho các bạn thích sử dụng phần mềm, nhưng cần có tính chi tiết, cẩn thận.
  6. Kỹ sư tích hợp quản trị hệ thống DevOps: Ngày nay khi các dịch vụ cloud lên ngôi, các dịch vụ được các tập đoàn công nghệ lớn xây dựng, các đội sản phẩm sẽ giảm số người rất nhiều. DevOps sẽ phụ trách quản lý tài nguyên, dịch vụ hệ thống server cho các sản phẩm chạy trơn tru trên các nền tảng cloud khác nhau.
  7. Kỹ sư đa năng Full Stack phần mềm: Nhóm sản phẩm mới phát triển này rất được săn đón tại startup. Các kỹ sư ở nhóm này có khả năng làm tất cả các việc trên để giúp xây dựng sản phẩm của mình.

Kỹ sư điện – điện tử

Đây là nhóm kỹ sư có kiến thức về lập trình các thiết bị nhúng (tủ lạnh, điều hòa, tivi, xe máy, ô tô,…).  Hiểu biết về các linh kiện điện tử, cảm biến, động cơ, bảng mạch – PCB, công cụ lập trình cho vi điều khiển nhúng, máy tính nhúng, hiểu các hệ điều hành nhúng thời gian thực. Nhóm này phần lớn hiện nay dùng các ngôn ngữ cơ bản như C/C++; đảm bảo cho robot cảm nhận với môi trường qua các giác quan khác và điều khiển để robot tương tác với môi trường. Ví dụ như chú robot bước chân lên cầu thang. Nhóm này cần xác định robot đã bước chân chưa, nền sàn cứng hay mềm, làm thế nào để bước được chân lên cầu thang…

  1. Chuyên gia nghiên cứu thuật toán điều khiển: Động cơ là phần không thể thiết của robot. Cách điều khiển động cơ hoạt động với các môi trường khác nhau như thế nào cho phù hợp do nhóm chuyên gia này quyết định. Có rất nhiều bài toán chuyên sâu vẫn đang được nhóm này giải quyết. Nhóm này cần có kiến thức và tư duy toán học tốt, đồng thời thích làm việc với các công thức.
  2. Kỹ sư thiết kế mạch PCB: Bất cứ sản phẩm điện tử gia dụng hay đồ đạc cắm điện của chúng ta đều có một bảng mạch điện tử. Nhóm kỹ sư này sẽ phải thiết kế ra bảng mạch điện tử giúp gắn các linh kiện điện tử lên trước khi sản phẩm được lập trình. Chuyên sâu nhất của mảng này là thiết kế những mạch nhiều lớp cho máy tính, điện thoại hay những mạch công suất lớn cho động cơ khổng lồ như máy phát điện sức gió.
  3. Kỹ sư lập trình ứng dụng nhúng – firm-ware: Nhóm này cần làm nhiều các ngôn ngữ bậc thấp như C/C++, cần am hiểu về mạch và thiết bị điện tử cũng như các chuẩn giao tiếp cơ bản của máy móc.
  4. Kỹ sư phát triển mid-ware – driver: Sản phẩm phức tạp như ô tô, tivi, điện thoại thường có một tầng mid-ware trước khi xây dựng ứng dụng. Các tầng này sẽ làm những phần mềm giao tiếp với các chức năng cụ thể như cảm biến, động cơ, led,… Thường các midware sẽ được phát triển trên các OS nổi tiếng như linux hoặc cách OS khác nhỏ hơn cho nền tảng nhúng.
  5. Kỹ sư vận hành máy móc hệ thống tự động, robot: Nhóm này cần am hiểu về kỹ thuật điện cơ bản, hiểu biết để vận hành sản phẩm, khi có sự cố có thể thay thế một số chi tiết dựa trên các bản vẽ kỹ thuật.
  6. Kỹ sư full-stack điện: Các kỹ sư thuộc nhóm này cần nắm được tất cả các nhóm kỹ năng trên và tự thiết kế lập trình được một sản phẩm hoàn chỉnh cho từng nhu cầu.

Kỹ sư cơ khí

Nhóm kỹ sư này cần giỏi sử dụng các phần mềm vẽ 3D, hiểu về kết cấu, các loại vật liệu, khả năng tính toán mô phỏng sản phẩm, hiểu biết về các máy công cụ. Hiện nay nhóm kỹ sư này tham gia thiết kế vỏ các sản phẩm trong cuộc sống như tivi, điều hòa, máy giặt, máy in, ô tô, tủ lạnh,… Các bộ phận bên ngoài, khung xương của các thiết bị đều được nhóm kỹ sư này chế tạo và sản xuất. Robot phức tạp hơn với các chi tiết cố định như đồ gia dụng, một con robot thì nhiều chi tiết hơn, người làm cơ khí phải tưởng tượng khi hoạt động thực tế sẽ như thế nào, có vấn đề gì xảy ra; thiết kế phải hài hòa về kiểu dáng và trọng tâm. Đồng thời phải mô phỏng, giả lập các tương tác đó trong các môi trường ảo trước khi đưa ra bên ngoài.

  1. Chuyên gia nghiên cứu mô phỏng, động học: Giỏi về toán, thích hình học không gian, vật lý, nhóm kỹ sư này giúp xây dựng các hệ tính toán hệ thống mô phỏng giả lập robot ngay trong quá trình thiết kế, trước khi đưa vào sản xuất.
  2. Kỹ sư thiết kế sản phẩm: Có khả năng tưởng tượng tốt, thích hình không gian, dùng tốt các công cụ vẽ 3D, thích sáng tạo. Vẽ và thiết kế các chi tiết của sản phẩm và robot cũng là những kỹ năng cần thiết đối với các kỹ sư thiết kế sản phẩm.
  3. Kỹ sư mô phỏng hệ thống: Dựa vào các thuật toán của các chuyên gia nghiên cứu ứng dụng tính toán cho từng sản phẩm.
  4. Kỹ sư chế tạo gia công sản phẩm: Hiểu được các máy công cụ, biến các thiết kế thành các bản vẽ có thể sản xuất hàng loạt được.
  5. Kỹ sư vận hành cách máy công cụ: Nắm được kiến thức chung, hiểu được nguyên lý hoạt động của máy, có thể xử lý sự cố khi robot hoặc thiết bị có vấn đề.
  6. Kỹ sư cơ khí full-stack: Nắm được tất cả các nhiệm vụ trên, tự làm và thiết kế cũng như sản xuất. Trong tương lai, khi các công cụ hỗ trợ cơ khí phát triển thì nhóm kỹ sư này sẽ cần rất nhiều.

Quản lý công nghệ

Nhóm này được phát triển từ những kỹ sư full-stack trong các lĩnh vực trên nhưng có góc nhìn tổng quan, định hướng, có sự am hiểu hệ thống, có khả năng tương tác, giao tiếp tốt với mọi người. Đối với người làm quản lý công nghệ trong robot có thể cần biết tới 4 nhóm kỹ năng trên so với người làm quản lý công nghệ thông thường hiện nay.

  1. Kiến trúc sư hệ thống – Software/Hardware Architect: Những người làm nhiều các sản phẩm, có cái nhìn tổng quan cho từng bài toán, đưa ra các giải pháp công nghệ cho từng bài toán. Từ đó hình thành bản thiết kế để nhóm các kỹ sư cùng bắt tay vào làm.
  2. Quản lý sản phẩm – Product Manager: Nhóm người này có cái nhìn tổng quan về hệ thống như một kiến trúc sư, nhưng lại có góc nhìn chiến lược cho sản phẩm, hiểu thị trường và khách hàng để định hướng phát triển cho sản phẩm. Nhóm này cần kỹ năng giao tiếp tốt để làm việc với khách hàng, lãnh đạo và đội ngũ kỹ sư.
  3. Giám đốc công nghệ – CTO: Nhưng người có định hướng công nghệ rất tốt, đi lên từ những người quản lý sản phẩm công nghệ. Vị trí này giúp định hướng công nghệ cho một công ty, một tập đoàn phù hợp với năng lượng, thị trường và con người của từng doanh nghiệp. Đây là mức cao nhất có một chuyên gia công nghệ và có kỹ năng mềm phù hợp.

Trong tương lai gần các công cụ càng phát triển, quy trình phát triển phần mềm, phần cứng ngày càng trở nên đơn giản. Sẽ có thời điểm tất cả các ngành đều có những nền tảng để chúng ta phát triển sản phẩm một cách nhanh chóng. Nhu cầu xuất hiện các kỹ sư full-stack am hiểu phần cứng, phần mềm, thậm chí full-stack trong 4 nhóm kỹ sư để phát triển nhanh các sản phẩm. Kỹ sư robot là nhóm kỹ sư full-stack đó, các bạn sẽ phải nắm được 4 kỹ năng của 4 cuộc cách mạng công nghệ để xây dựng cho mình những chú robot cho tương lai.

Lê Ngọc Tuấn – Ban Công nghệ FPT

Nguoidentubinhduong tổng hợp từ website: https://techinsight.com.vn/

2 thoughts on “Robot và định hướng nghề nghiệp cho trẻ em trong tương lai ( tiếp theo)

Thank you so much

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s