Lưỡi câu tâm lý: Thủ thuật gây nghiện 4 bước chẳng khác gì ma túy của các ứng dụng trên smartphone như Facebook, YouTube hay Pinterest…

Sản phẩm “gây nghiện” không tự nhiên mà có, từ Facebook, Instagram cho đến Youtube, các ứng dụng tạo thói quen nhằm xác lập vị trí “không thể thay thế” trong đời sống của người dùng.

79% người dùng mở ngay điện thoại trong 15 phút thức dậy mỗi sáng, 1/3 dân số Mỹ thà từ bỏ tình dục còn hơn từ bỏ điện thoại thông minh…

Vào năm 2008, Nir Eyal và nhóm thạc sĩ trường Stanford cùng nhau thành lập một nền tảng tích hợp quảng cáo vào các trò chơi xã hội trực tuyến. Được chống lưng bởi “những bộ não xuất chúng nhất thung lũng Silicon”, Eyal quyết tâm tìm hiểu xem khách hàng đang thực sự muốn gì để làm “kim chỉ nam” cho mô hình hoạt động.

Hàng loạt câu hỏi được đặt ra: Làm thế nào để thay đổi thói quen của khách hàng? Có một chuẩn mực đạo đức nào không? Các hiệu ứng tâm lý học là gì? Bắt đầu ra sao?… Dù có cơ hội tiếp cận với những tài liệu tốt nhất, nhưng Eyal không thể nào tìm được một “kim chỉ nam” phù hợp.

Quá thất vọng, Eyal quyết định sẽ tự nghiên cứu hàng trăm tập đoàn công nghệ khác nhau nhằm tìm ra câu trả lời, xác định ranh giới giữa mô hình thành công và mô hình thất bại.

Sau một thời gian nghiên cứu, Eyal đã tìm ra mô hình “Hooked” – 4 bước lưỡi câu để đưa sản phẩm dẫn đầu thị trường, dễ dàng lý giải được sự thành công của các tập đoàn công nghệ khi họ đã tìm ra cách “gãi đúng chỗ ngứa” người tiêu dùng.

Qua hàng loạt vòng lặp, mô hình “lưỡi câu” đã nhanh chóng thu hút được tương tác của người dùng, khiến họ sử dụng sản phẩm “như một thói quen” mà không tốn quá nhiều chi phí quảng cáo.

Cùng tìm hiểu qua 4 bước của “lưỡi câu” Hooked như sau:

1. Kích hoạt

Như một tia lửa làm bùng cháy động cơ, “kích hoạt” là một bước nhỏ nhưng quan trọng, khiến người dùng bắt đầu thực hiện hành vi nhất định.

Kích hoạt thường có 2 dạng: Bên ngoài hoặc Bên trong. Các sản phẩm tạo thói quen thường bắt đầu “kích hoạt” người dùng qua dạng thứ nhất, gửi email, đường dẫn hay thông dụng hơn là hiển thị thông báo lên màn hình của khách hàng.

Lấy ví dụ một người phụ nữ trẻ tên Barbra, trong lúc “lướt Facebook”, cô tình cờ phát hiện một tấm hình ngoại ô Pennsylvania, nơi mà cô đang có kế hoạch đi du lịch.

Tấm hình trên đi kèm một đường link của website Pinterest, biết rằng người dùng luôn muốn chia sẻ để nhận lại sự quan tâm, Pinterest đã chủ động tích hợp nút “chia sẻ Facebook” cho các tấm hình của mình.

Quay lại với Barbra, tấm hình trên đã trở thành một “tia lửa” kích hoạt hành động tiếp theo của cô.

2. Hành động

Sau Kích hoạt là Hành động, sau khi nhấp vào, một trang web mới tên Pinterest được mở ra, Barbra ngay lập tức đắm chìm vào một thế giới mạng xã hội chia sẻ ảnh.

Giai đoạn này tập trung chủ yếu vào “nghệ thuật” tối ưu hóa mức độ thân thiện với người dùng và những động lực thúc đẩy hành động của họ.

Vừa cho người dùng thoáng thấy những bộ sưu tập ảnh “tuyệt đẹp”, Pinterest ngay lập tức “mời gọi” họ đăng ký tài khoản.

Hiểu rằng việc đăng ký khó khăn sẽ khiến khách hàng nhanh chóng bỏ cuộc, Pinterest chỉ yêu cầu họ nhập email và mật khẩu, hay nhanh hơn nữa là liên kết với tài khoản Facebook hoặc Google.

3. Phần thưởng

Đây là bước tạo sự khác biệt giữa mô hình “lưỡi câu” và các hành động đem lại thành quả thông thường, chẳng hạn như ánh đèn nhanh chóng bật sáng sẽ không khiến bạn mở tủ lạnh liên tiếp nhiều lần trong ngày. Nhưng nếu mỗi lần mở tủ lạnh là một “món ngon” mới xuất hiện, người dùng sẽ ngay lập tức bị “nghiện” hành động trên và liên tục mở cửa trong vô thức.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra sự gia tăng của hóa chất hữu cơ Dopamine mỗi khi người dùng mong chờ một phần thưởng. Các ứng dụng phổ biến hiện nay đều có tình “xào trộn” những phần thưởng cho người dùng khi sử dụng, khiến khu vực não liên quan đến ham muốn nhanh chóng lấn át khu vực phán đoán và ra quyết định, từ đó khiến người dùng dành hàng giờ để lướt điện thoại, mặc dù đang có nhiều chuyện quan trọng phải làm.

Quay lại với ví dụ hiện tại, sau khi “hành động” (tạo tài khoản Pinterest), Barbra ngay lập tức nhận được “phần thưởng” của mình: Không chỉ bức hình đầu tiên mà còn là hàng trăm hình ảnh đẹp lung linh cùng chung một chủ đề “ngoại ô Pennsylvania” mà cô đang tìm hiểu.

Trí tò mò nhanh chóng được thỏa mãn, não bộ của Barbra tiết ra Dopamine để thưởng cho hành động trên.

Nhưng xen giữa những tấm hình Pennsylvania là những thông tin không mấy liên quan, sự xáo trộn này tạo cho Barbra một cảm giác tò mò liên tục, trước khi nhận ra, cô đã dành hơn 40 phút chỉ để lướt Pinterest.

4. Đầu tư

Giai đoạn cuối cùng là lúc người dùng phải “đầu tư” một chút để đảm bảo “lưỡi câu” sẽ xuất hiện một lần nữa trong tương lai. Đầu tư có thể nằm ở nhiều dạng, không nhất thiết phải là tiền mà là thời gian, dữ liệu, công sức …

Để khuyến khích người dùng, các ứng dụng luôn cam kết một trải nghiệm tốt hơn cho lần sử dụng tiếp theo sau khi “đầu tư”: Mời bạn bè, nêu tên người giới thiệu, đăng một tấm ảnh, viết một dòng trạng thái… tất cả nhằm lôi kéo người dùng vào “lưỡi câu” một lần nữa.

Trong lúc Barbra lướt qua một “mê cung” hình ảnh đầy hấp dẫn, Pinterest bắt đầu “giới thiệu” cô nàng chức năng lưu giữ ảnh để dễ dàng tìm lại trong tương lai.

Chẳng mất gì ngoài vài cú nhấp chuột, Barbra nhanh chóng tạo vài bộ sưu tập và lưu giữ hàng loạt hình ảnh vào đó. Thông qua giai đoạn “đầu tư” này, Barbra vô tình cung cấp thông tin về sở thích của mình cho Pinterest, với mỗi lần mở ứng dụng sau, hình ảnh hiện lên sẽ ngày càng hấp dẫn, thú vị và quan trọng là tiêu tốn nhiều thời gian để lướt hơn.

Chỉ sau vài “vòng lặp”, Barbra đã chính thức “nghiện” Pinterest.

Theo Cafebiz


Ngày hôm qua bạn đã tiêu tốn bao nhiêu thời gian cho mạng xã hội? 1, 2 hay nhiều giờ đồng hồ hơn thế?

Yên tâm là không chỉ mình bạn như vậy đâu. Công bằng mà nói thì hầu hết mọi người thuộc thế hệ trẻ hiện giờ thường có xu hướng nghiện mạng xã hội.

Bạn biết cách mà căn bệnh thế kỷ này bắt đầu rồi đấy. Đầu tiên, bạn chỉ đăng nhập vào để “xem điều gì đang diễn ra” rồi bạn sẽ không thể ngừng kéo xuống, ấn thích nhiều thứ đôi khi còn chẳng vì lý do gì và cứ tiếp tục như thế trong vài giờ đồng hồ liền.

Và cuối cùng là đã cả ngày trôi qua và bạn chẳng làm được điều gì có ích.

Nghe quen không? Cả tôi và bạn chắc chắn sẽ nói có.

Nhưng vấn đề của căn bệnh thế kỉ này là gì? Tại sao nó lại trở thành vấn đề kinh khủng đến thế với tôi, với bạn và cả thế hệ chúng ta? Nếu chúng ta chỉ giả định rằng bạn chỉ tiêu tốn có 3 giờ đồng hồ mỗi ngày cho mạng xã hội, thì kết quả tổng kết lại sẽ là 1095 giờ/năm; điều đó có nghĩa là bạn đã dành hết 45 ngày trong cuộc đời mình chỉ trong 1 năm cho mạng xã hội. 

Nói cách khác, bạn dành 12% trong cả cuộc đời cho mạng xã hội. Đó thực sự là một con số lớn!

Vậy nên, làm thế nào để có thể ngừng nghiện mạng xã hội? Dưới đây là những điều mà chính tôi và những người bạn đã tổng hợp lại sau một năm cai nghiện thành công:

1. CHỈ DÙNG DUY NHẤT MỘT NỀN TẢNG MẠNG XÃ HỘI

Điều đầu tiên bạn cần làm đó là chọn chỉ một mạng xã hội. Phần lớn chúng ta hiện giờ đang dùng nhiều tài khoản khác nhau và điều đầu tiên cần làm để chống lại căn bệnh thế kỉ này là phải chấm dứt việc đó lại.

Tại sao ư?

Sử dụng nhiều nền tảng sẽ khiến chúng ta cảm thấy bị quá tải với quá nhiều thông tin. Bạn sẽ không thể theo kịp với toàn bộ số tài khoản mạng xã hội của mình cùng một lúc.

Kết quả là bạn tốn quá nhiều thời gian trên mỗi nền tảng mạng xã hội và bị “tấn công” dồn dập bởi quá nhiều thông tin.

Vậy nên điều đầu tiên tôi muốn khuyên bạn làm đó là chỉ dùng một tài khoản trên một nền tảng mạng xã hội thôi, xóa bớt hết những cái khác đi.

2. ẤN THEO DÕI ÍT

Bạn biết cách mà mạng xã hội hoạt động rồi đấy. Bạn càng theo dõi nhiều người hay nhiều trang thì càng nhiều nội dung hiển thị trên trang tin tức cập nhật của bạn. Nó sẽ khiến bạn muốn ở lại đó lâu hơn và cuối cùng trở nên nghiện mạng xã hội.

Vậy nên những gì bạn cần làm tiếp theo để chống lại căn bệnh thế kỉ này là theo dõi một số lượng chỉ ở mức tối thiểu nghiêm ngặt trên nền tảng mạng xã hội đã chọn.

Chính xác bao nhiêu thì là đủ? Theo tôi, 10 có lẽ là con số thích hợp.

Bằng cách đó bạn sẽ tổ chức lại được toàn bộ nội dung, không bị quá tải, và thứ gì đó bạn có thể cảm thấy hứng thú mà không cần sợ cảm giác đầu như muốn nổ tung vì quá nhiều sự xao nhãng.

3. KIỂM SOÁT THỜI GIAN DÙNG MẠNG XÃ HỘI

Nếu bạn lướt mạng xã hội mà không thực sự biết lý do tại sao mình lại làm điều này thì bạn sẽ không chú ý mà tiêu tốn rất nhiều thời gian cho nó.

Thay vào đó, những điều bạn nên làm là sử dụng ứng dụng hay các tiện ích có chức năng kiểm soát thời gian bạn dành cho mạng xã hội.

Không thiếu ứng dụng cho phép người dùng chọn thời gian cho thói quen dùng mạng xã hội mỗi ngày. Cách hoạt động của chúng là khi bạn vượt quá khung thời gian, các ứng dụng sẽ ngừng ngay và bạn không thể đăng nhập hay sử dụng tiếp nữa.

Ví dụ như nếu bạn định hình để ứng dụng cho phép truy cập mạng xã hội là 1 giờ/ngày thì bạn sẽ được dùng chỉ trong đúng 1 giờ đồng hồ. Không hơn.

Vậy nên hãy chọn ứng dụng phù hợp với bản thân nhất sau đó tải về và cài đặt theo ý của bạn.

4. NGẮT KẾT NỐI MẠNG KHI ĐI RA NGOÀI

Bạn tôi từng làm thế này rất nhiều lần. Khi chúng tôi đi chơi hay ra ngoài tản bộ một chút, ngay khi hai đứa định ngồi xuống nghỉ chân thì cậu ấy sẽ lôi điện thoại ra, đăng nhập Facebook và bắt đầu lướt.

Không khó để bạn có thể hình dung ra phản ứng của tôi lúc đó. Nó khiến tôi cảm thấy như thể cậu ấy không hoàn toàn hiện diện ở đó chút nào, và nó đồng thời cũng khá bất lịch sự khi bạn đang ngồi cùng với ai đó.

Đơn giản thôi: Đừng dùng điện thoại khi bạn đi ra ngoài. Tôi biết là bạn đã từng nghe được lời khuyên này trước đây, nhưng khi dùng điện thoại lúc đang ở ngoài, bạn sẽ thậm chí không nhớ được thời gian đã trôi qua như thế nào khi mải lướt mạng đâu. Và rồi lúc trở về nhà, bạn thậm chí còn không nhớ điều gì đã xảy ra. Mọi thứ trở nên trống rỗng chỉ vì mạng xã hội, đến mức dường như bạn không tồn tại vậy.

5. ĐI TÌM Ý NGHĨA CỦA CUỘC SỐNG

Nghe thì có vẻ mơ hồ nhưng đây là vấn đề cốt lõi. Nếu bạn đang dùng mạng xã hội quá nhiều, điều đó có nghĩa là cuộc sống của bạn quá trống trải và bạn chưa tìm ra điều nên làm với nó. Để chống lại căn bệnh thế kỉ mang tên mạng xã hội, bản thân bạn chính là liều thuốc hữu hiệu nhất !

Theo ictnews