Lịch sử bí mật của Vĩnh Xuân – THE SECRET HISTORY OF WING CHUN


“Người thương vong đầu tiên khi chiến tranh đến là sự thật.” – Hiram Johnson

Mặc dù trái đất tự thân nó không nhỏ đi, nhưng trong thời đại công nghệ thông tin (thông qua các phương tiện truyền thông như Email và Internet) việc giao tiếp giữa con người trên trái đất ngày càng trở nên dễ dàng hơn. Do đó, hiện nay việc che giấu thông tin hay các nghiên cứu, hoặc đưa ra một quan điểm mang tính áp đặt trở nên khó khăn hơn. Sẽ có những huyền thoại không còn chỗ đứng. Thông tin liên quan đến nguồn gốc môn Vĩnh Xuân là một trong số các huyền thoại đó.

Nói một cách đơn giản, sự thật ở đây là: Câu chuyện về Ngũ Mai sư thái và Nghiêm Vĩnh Xuân – những người sáng lập nên hệ thống Vĩnh Xuân – chỉ là câu chuyện huyền thoại. Những thông tin chính xác từ Internet đã trở thành nguồn ánh sáng soi tỏ câu chuyện của Ngũ Mai và Nghiêm Vĩnh Xuân chỉ đơn thuần là một cách che giấu sự thật về nguồn gốc của hệ thống và danh tính của các nghĩa quân quân phản Thanh phục Minh thực sự phát triển nó.

Sau gần 400 năm, có những bằng chứng chắc chắn chỉ ra sự thật về nguồn gốc và quá trình phát triển của Vĩnh Xuân. Câu hỏi ở đây là: thế giới võ thuật đã sẵn sàng lắng nghe điều này chưa?

Chắc chắn rằng các thông tin sắp được tiết lộ sẽ làm nhiều người giật mình. Đó là do các thế hệ võ sư Vĩnh Xuân trên toàn thế giới đã rất ngây thơ truyền lại cho nhau một câu chuyên lịch sử lãng mạn của hệ phái Vĩnh Xuân và điều này không hoàn toàn do lỗi của họ. Họ đã và đang kể cho nhau nghe những câu chuyện gần như cổ tích.

Nhìn lại các truyền thuyết truyên thống từ góc nhìn lịch sử sẽ đọc được khá nhiều điều thú vị. Mặc dù, không thể thú vị bằng các câu chuyện bắt đầu bằng câu “ Truyền thuyết kể rằng…”

Bí mật trong bóng tối của Thiếu Lâm Tự

Với những thông tin lịch sử còn lưu lại, Vĩnh Xuân đã được phát triển khoảng 400 năm trước trong một giai đoạn bất ổn của Trung Quốc. Người Mãn Châu (nhà Thanh) đã cai trị Trung Quốc từ 1644 đến 1911. Với 10% dân số (người Thanh) cai trị hơn 90% dân số (người Hán). Để duy trì quyền kiểm soát người Hán, người Thanh đã cai trị bằng nắm đấm sắt. Sự hung hăng và áp bức là nền tảng của triều đại lúc đó, người Hán đã bị cấm sử dụng vũ khí hoặc đào tạo võ thuật. Vì vậy, để lật đổ những kẻ đàn áp của họ, các bậc võ sư đã phải âm thâm hoạt động phát triển phong trào khởi nghĩa.

Phong trào khởi nghĩa phát triển nhanh chóng ở những tu viện Phật giáo, nơi duy nhất không bị người Thanh kiểm soát chặt chẽ do họ tôn trọng văn hóa của đạo Phật. Các tu viện như chùa Thiếu Lâm là nơi lý tưởng cho các nghĩa quân che giấu bản thân – họ chỉ đơn giản cạo đầu và khoác áo choàng nâu như các đệ tử khác trong chùa. Ban ngày các nghĩa quân sẽ làm các công việc vặt ở quanh chùa. Ban đêm, họ tập trung nhau lại để thống nhất kế hoạch lật đổ nhà Thanh.

Có một số ý kiến cho rằng, các tu viện như chùa Thiếu Lâm sẽ không cho phép các lực lượng chính trị ẩn náu. Họ nhấn mạnh rằng giáo lý Phật giáo sẽ ngăn cản sự ủng hộ của các tu viện này đối với các nghĩa quân và các hội nhóm bí mật. Thực tế lịch sử hoàn toàn không phải như vậy. Các nhà lãnh đạo tôn giáo trong suốt lịch sử, ở cả phương Tây lẫn thế giới phương Đông, đã ảnh hưởng đến chính trị và các chính phủ từ giai đoạn ban đầu. Các nhà thờ luôn nuôi dưỡng các nạn nhân chính trị bị áp bức bởi chính quyền. Trong trường hợp Trung Quốc, trước khi bị nhà Thanh cai trị khoảng 400 năm, các tu viện đã từng giúp đỡ nghĩa quân chống lại nhà cầm quyền. Theo nghiên cứu của Bảo tàng Vĩnh Xuân, Chu Nguyên Chương, người đã lãnh đạo cuộc nổi dậy của Trung Quốc chống lại Mông Cổ và thành lập triều đại nhà Minh là một tu sĩ Phật giáo.

Khi gặp mặt, các nghĩa quân đã quy ước một dấu hiệu bằng tay bí mật để nhận ra nhau, dấu hiệu này đã trở thành động tác chào của Vĩnh Xuân. Động tác chào này mang ý nghĩa nói về nguồn gốc Thiếu Lâm của môn phái – tay trái mở ra tượng trưng cho Thanh Long, tay phải nắm đấm tượng trưng cho Bạch Hổ, hai hình quyền đặc trưng của võ công Thiếu Lâm.

Tuy nhiên trong nhánh Vĩnh Xuân Hồng Hoa Nghĩa (Hung Fa Yi), thứ tự hai tay đảo ngược lại, tay trái là nắm đấm và tay phải mở lòng bàn tay. Động tác chào này vẫn giữ được ý nghĩa nói về nguồn gốc Thiếu Lâm nhưng nó ẩn chứa một nội dung bí mật. Tay nắm đấm biểu thị chữ Nhật (Mặt trời), tay mở biểu thị chữ Nguyệt (Mặt trăng).Hai chữ này ghép với nhau tạo thành chữ Minh. Đây là tên của triêu đại trước đã bị lật đổ bởi người Mãn Châu lập nên triều đại nhà Thanh. Ở thời kì này, khi một môn sinh Vĩnh Xuân hay một thành viên hội kín chào bạn bằng một tay nắm và một tay mở, điều đó có ý nghĩa “ Lật đổ nhà Thanh, khôi phục nhà Minh”.

Cuối những năm 1600 triều đình nhà Thanh trở nên lo lắng về các hoạt động nổi loạn có dính dáng đến chùa Thiếu Lâm và sự phát triển liên tục của họ về nghệ thuật chiến đấu. Do đó, họ đã phái các điệp viên (nhiều người trong số họ là lãnh đạo quân đội Thanh triêu) xâm nhập vào các hội kín cũng như chùa Thiếu Lâm để tìm hiểu các hệ thống quyền thuật truyền thống của miền Nam Trung Quốc đang được dạy bí mật trong các chùa và bang hội kín. Các võ sư kung-fu của nghĩa quân đã nhận ra điều này, họ đã phải nghiên cứu để phát triển một hệ thống quyền thuật mới nhằm hai mục đích: thứ nhất, nó phải được học nhanh chóng và hiệu quả, và thứ hai, nó phải có hiệu quả khủng khiếp đối với các hệ thống chiến đấu hiện có mà các tướng nhà Thanh đang học và dạy lại cho những người lính của họ. Vĩnh Xuân được sinh ra trong hoàn cảnh đó.

Khi hệ thống gián điệp của nhà Thanh bị đổ vỡ, họ đã quyết định loại bỏ mối đe dọa lan rộng hoạt động của phiến quân bằng cách đơn giản là tiêu diệt các nhà sư Thiếu Lâm. Cuối cùng, chùa Nam Thiếu Lâm đã bị đốt cháy và phá hủy.

Nghiên cứu chuyên sâu được thực hiện bởi Bảo tàng Ving Tsun đã chỉ ra một thế hệ những võ sư kế cận sau khi chùa Nam Thiếu Lâm bị đốt cháy. Một trong những người kế cận này có tên Trương Ngũ (có tài liệu gọi là Than Thủ Ngũ). Ông là một người cho đến nay đã được chứng minh có lịch sử tồn tại. Sau khi thành lập Hồng Hoa Hội (tiền thân của Hồng Thuyền) và đào tạo Vĩnh Xuân cho các hội bí mật, Trương Ngũ đã lẩn trốn và biến mất để thoát khỏi cuộc đàn áp của nhà Thanh. Trong quá trình lẩn trốn, Trương Ngũ được che giấu bởi những người họ hàng xa, trong một gia tộc giàu có họ Trần làm kinh doanh tại Phúc Kiến. Thông qua các việc làm gián tiếp, họ đã giúp đỡ Trương Ngũ trốn tránh sự truy đuổi của triều đình nhà Thanh. Ở với gia đình họ Trần hơn một thập kỷ, Trương Ngũ đã dạy cho họ nghệ thuật chiến đấu của Vĩnh Xuân Hồng Hoa Nghĩa. Hệ thống quyền thuật này được gia đình bảo tồn trong bốn thế hệ trước khi nó được dạy cho người ngoài. Các thành viên trực tiếp của gia tộc họ Trần không bao giờ liên quan trực tiếp đến các tổ chức bí mật, nên tài liệu về họ không có trong lịch sử Vĩnh Xuân. Thế hệ cuối cùng của gia tộc họ Trần học được Vĩnh Xuân quyền là một người cháu họ xa, một nhà lãnh đạo bang hội bí mật cấp cao có tên Hồng Cân Bưu (Hung Gan Biu). Trong các tài liệu lưu trữ của nhà Thanh cũng như nghiên cứu lịch sử về các bang hội bí mật của Trung Quốc, một người có tên là Cân Bưu đã được ghi nhận là người lãnh đạo của Thiên Địa Hội. Ông ta bị chính quyền nhà Thanh bắt và xử tử. Do các tên tương tự xuất hiện trong các nguồn tài liệu khác nhau trong cùng một khung thời gian, có nhiều tranh luận về việc liệu Hồng Cân Bưu của Hồng Hoa Hội và Thiên Địa Hội có phải là cùng một người hay không. Theo các thành viên của Vĩnh Xuân Hồng Hoa Nghĩa, Hồng Cân Bưu là thủ lĩnh thế hệ thứ 4 của tộc Vĩnh Xuân Hồng Hoa Nghĩa và hậu duệ Vĩnh Xuân của ông đã bảo tồn hệ thống cho đến thế hệ thứ 8 và thế hệ thứ 9 cho đến ngày hôm nay.Đây là câu chuyện về thế hệ thứ tư của Vĩnh Xuân quyền, sự thật lịch sử này đã chia tay huyền thoại về nguồn gốc của Vĩnh Xuân.

Huyền thoại về Ngũ Mai Sư Thái và Nghiêm Vĩnh Xuân nhằm để bảo vệ danh tính của những người sáng tạo ra hệ thống Vĩnh Xuân, một màn khói được ném lên dưới dạng một câu chuyện – câu chuyện về Ngũ Mai Sư Thái và Nghiêm Vĩnh Xuân.

Truyền thuyết kể rằng trong số những người sống sót sau vụ thảm sát Thiếu Lâm có một nữ tu Phật giáo tên Ngũ Mai. Ngũ Mai được cho là người duy nhất sáng tạo ra một môn võ với hệ thống kĩ thuật được sắp xếp hợp lý, có tính thực tiễn cao và hiệu quả. Sau đó, Ngũ Mai đã truyền kiến thức của mình cho đệ tử đã chọn, một cô gái trẻ tên là Nghiêm Vĩnh Xuân. Khi Nghiêm Vĩnh Xuân dạy lại hệ thống này cho những người khác, nó được gọi là Vĩnh Xuân. Câu chuyện được lan truyền rông rãi và ngày nay nhiều phiên bản của nó tồn tại trên khắp thế giới.

Tuy nhiên, có ba điểm cân nhắc quan trọng liên quan đến câu chuyện về Ngũ Mai Sư Thái. Thứ nhất, ngoài truyền thuyết, không có bằng chứng nào khác thự sự tồn tại cho thấy Ngũ Mai có tư cách là một đại sư võ thuật hoặc là người sáng lập một hệ thống kungfu – không có hồ sơ, không có tài liệu lịch sử – hoàn toàn không có gì. Thứ hai, việc một nữ tu sống trong chùa là hoàn toàn bị cấm, đừng nói đến việc đào tạo võ thuật bên trong một môi trường tu viện biệt lập như chùa Thiếu Lâm. Thứ ba, và có lẽ là quan trọng nhất, sau khi thoát khỏi một tình huống sinh tử trong tư cách một người khởi nghĩa chống lại triều đinh, Ngũ Mai sẽ không thể dạy một hệ thống chiến đấu cấp cao cho một cô gái địa phương không có liên hệ với phong trào khởi nghĩa. Vào thời điểm đó trong lịch sử Trung Quốc, triều đại nhà Thanh đã nghĩ ra một hình thức trừng phạt đặc biệt dành cho những kẻ phản bội và nghĩa quân. Một khi đã bị bắt, những người chống lại triều đinh sẽ bị xử tử. Sau đó, các quan chức nhà Thanh sẽ săn lùng các thành viên của gia đình người đó và xử tử tất cả gia tộc người đó đến 9 thế hệ. Dạy cho Nghiêm Vĩnh Xuân một môn võ sẽ trực tiếp khiến cuộc sống của cô và gia đình gặp nguy hiểm.

Liên quan đến yếu tố Nghiêm Vĩnh Xuân một của huyền thoại, hãy xem xét một lần nữa sự liên quan của các tổ chức xã hội bí mật. “Nghiêm”có thể được dịch thành “cấm” hoặc “bí mật” hoạt động có ý thức. Việc sử dụng thuật ngữ mùa Xuân tượng trưng cho sự tái sinh của nhà Minh, là triều đại sau khi tái lập sẽ kéo dài mãi mãi. Sau khi ngôi chùa Nam Thiếu Lâm và Vĩnh Xuân Đường của nó bị phá hủy, những người sống sót đã thay đổi từ Vĩnh thành Vịnh (ca tụng, ca ngợi) . Thuật ngữ “ca ngợi” đề cập đến thực tế là các nhà lãnh đạo khởi nghĩa đã phải truyền bá về cuộc cách mạng sau khi căn cứ của họ bị phá hủy. Do đó, Nghiêm Vĩnh Xuân thực sự là một mật danh, nghĩa là bảo vệ nghệ thuật bí mật của Vĩnh Xuân Đường.

Nếu bây giờ chúng ta biết rằng sự phá hủy của chùa Nam Thiếu Lâm đã xảy ra nhưng câu chuyện về Ngũ Mai chỉ là một truyền thuyết không có thật, thì câu hỏi đặt ra ở đây là: những người sáng lập thực sự của hệ thống Vĩnh Xuân là ai?

Thâm nhập Hồng Thuyền

Chúng tôi được biết rằng nhiều (không phải năm huyền thoại) nhà sư và lãnh đạo quân khởi nghĩa đã thoát khỏi các vụ thảm sát của nhà Thanh. Để nâng cao tính bảo mật của hệ thống, các tài liệu lịch sử của môn phái chỉ được truyền trực tiếp từ sư phụ đến các học trò. Các tiền bối Vĩnh Xuân đã kể về hai nhà sư/nghĩa quân Thiếu Lâm sống sót sau các cuộc đột kích vào ngôi chùa và có công duy trì cho sự tồn tại của hệ thống quyền thuật Vĩnh Xuân. Một trong số đó là Đại sư Thiếu Lâm đời thứ 22, Yat Chum Đại Sư từ chùa Thiếu Lâm Bắc. Người kia là một giáo đầu huấn luyện võ thuật cho nghĩa quân ở chùa Nam Thiếu Lâm tên là Trương Ngũ. Sau khi chạy trốn khỏi những kẻ truy lùng, Trương Ngũ đã thành lập Hồng Hoa Hội, là cội nguồn của đoàn ca kịch nổi tiếng Hồng Thuyền.

Theo dòng lịch sử, chúng ta biết rằng hoạt động của phong trào phản Thanh phục Minh phát triển mạnh trong Đoàn ca kịch Hồng Thuyền. Hoạt động trong Hồng Thuyền giúp các nghệ sĩ có thể âm thầm tập luyện võ thuật và nâng cao thể lực, phát triển tổ chức bí mật của họ để lật đổ triều đại nhà Thanh. Các thuyền cũng là những nơi tôn nghiêm lý tưởng để lẩn trốn triều đình, những người biểu diễn mặc trang phục phức tạp và trang điểm sân khấu, đây chính là những màn cải trang tuyệt vời nhưng tự nhiên và hợp lý. Ngoài ra, những nghệ sỹ của Hồng Thuyền chỉ được biết đến bởi nghệ danh của họ, điều này giúp cho việc che giấu danh tính bí mật của họ.

Khi Trương Ngũ thành lập Đoàn ca kịch Hồng Thuyền, ông được biết đến với cái tên Than Thủ Ngũ – cái tên không chỉ là một nghệ danh mà còn ngầm chỉ ra một công phu Vĩnh Xuân quyền mà ông đã đạt tới đỉnh cao: Than Thủ.

Một sự thật quan trọng cần lưu ý là để tránh sự dòm ngó của nhà Thanh và các điệp viên của họ, danh tính thực sự của các nhà lãnh đạo, các thành viên và bản chất thực sự của các hoạt động của các tổ chức kháng chiến chỉ được biết đến trong nội bộ. Kiến thức thực sự về Vĩnh Xuân cũng chỉ được truyền từ một bậc thầy tới các môn đồ đáng tin cậy, được chọn lọc kĩ càng, điều này giúp bảo vệ tính nguyên bản và nguồn gốc của hệ thống.

Kết luận

Với sự phát triển của nhiều dòng nhánh khác nhau qua nhiều thế kỷ (hơn 10 dòng được biết đến), Vĩnh Xuân có thể được xem đơn giản là một tên chung cho một phong cách có rất nhiều dòng nhánh – không khác gì “KARATE” là một thuật ngữ chung để mô tả các nhánh của một hệ phái võ Nhật Bản khác nhau. Bài viết này chỉ tập trung vào việc làm sáng tỏ nguồn gốc của Vĩnh Xuân. Để lập phả hệ về sự phát triển của các dòng nhánh Vĩnh Xuân khác nhau sẽ đòi hỏi việc nghiên cứu hoàn chỉnh hơn. Một phân tích lịch sử và chính trị đầy đủ về nguồn gốc và sự phát triển của Vĩnh Xuân hiện đang được Bảo tàng Ving Tsun biên soạn.

Giả thuyết cho rằng Trương Ngũ mới thực sự là người thừa kế nghệ thuật chiến đấu từ chùa Nam Thiếu Lâm và phát triển các kĩ thuật chiến đấu này thành một hệ thống huấn luyện chiến đấu hoàn chỉnh cho nghĩa quân chắc chắn có sức nặng lịch sử hơn là truyền thuyết về một cô gái trẻ. Nó đại diện cho một lời giải thích hợp lý hơn nhiều về nguồn gốc của Vĩnh Xuân, xem xét Vĩnh Xuân quyền ở khía cạnh hoàn chỉnh của nghệ thuật và hiệu quả chiến đấu. Nó cũng tương đồng với bối cảnh lịch sử của thời gian trước khi xuất hiện đoàn ca kịch Hồng Thuyền. Tuy nhiên, giống như với các nghiên cứu lịch sử khác, một giả thuyết có thể tạo động lực lớn để nghiên cứu sâu hơn. Nói tóm lại, nghiên cứu sâu hơn dựa trên cấu trúc và môi trường nghiên cứu lịch sử sẽ giúp chúng ta gần gũi hơn với thực tế. Xin cảm ơn các nhân viên và nhà nghiên cứu của Bảo tàng Ving Tsun đã chuyển tìm kiếm của chúng tôi vào lĩnh vực nghiên cứu khoa học và giúp chúng tôi tới một điểm khởi đầu khác cho nghiên cứu nghiêm túc.

Thần thoại thường được tạo ra để đơn giản hóa một cái gì đó hoặc để ngụy trang bản chất thực sự của chủ đề để làm cho nó trở nên hấp dẫn hơn với tâm trí. Do đó, đôi khi mọi người muốn tin vào những huyền thoại bất chấp bằng chứng khoa học hoặc lịch sử. Một tiểu thuyết có thể an ủi hơn sự thật; một câu chuyện cổ tích dễ đi vào lòng người hơn một chuyên luận. Truyền thuyết về Ngũ Mai Sư Thái và Nghiêm Vĩnh Xuân là một câu chuyện tuyệt vời. Chỉ có điều nó không có thật.

Trong ánh sáng của việc được kể một câu chuyện trong nhiều thế kỷ, sẽ rất khó để một số người chấp nhận sự thật trong vài phút, vài giờ hoặc thậm chí vài tháng. Nhưng nghiên cứu võ thuật (và đặc biệt là Vĩnh Xuân) là một cuộc tìm kiếm liên tục cho sự thật – sự thật cá nhân, sự thật xã hội, sự thật tâm linh và – vâng – sự thật lịch sử.

Tôi tin rằng bạn đã tận hưởng sự giác ngộ của bạn về nguồn gốc thực sự của Vĩnh Xuân.

Benny Meng – Alfredo Delbrocco

(Bài dịch của Lê Anh Quân từ bản tiếng Anh tại https://www.wingchunnews.ca/the-secret-history-of-wing-chun/)

———————————————–

THE SECRET HISTORY OF WING CHUN

By: Benny Meng and Alfredo Delbrocco

“The first casualty when war comes is truth.” – Hiram Johnson

Preface
Although the world itself has not gotten smaller, life in the Information Technology Age (via the media of email and Internet) has made contact and communication with people around the globe easier. Consequently, it is now harder for information and research to be constrained or concealed, or for only one perspective to be put forward. Most importantly, it means that certain myths will not be perpetuated. Information pointing to the historical origins of Wing Chun kung fu is one of them.

Put simply, the harsh truth is this: the myth of the Buddhist nun, Ng Mui and her disciple Yim Wing Chun, the supposed founders of the Wing Chun system, is just that – a myth. As the internet has brought information more readily to us, it has come to light that the story of Ng Mui and Yim Wing Chun was merely a way to conceal the truth about the system’s origins and the identities of the political rebels who truly developed it.

After almost 400 years, mounting evidence is pointing to the truth of Wing Chun’s creation and evolution. The question is: is the kung fu world ready for it?

There is no doubt that the information about to be disclosed will ruffle feathers to say the least. This is mainly because many Wing Chun instructors throughout the world are naively, and through no fault of their own, imparting a romanticized, fantastical history of the Wing Chun system. They are telling and retelling a story that is little more than a fairytale.

A view of the traditional legends with an eye on history reads as an even more fascinating point of view. And no less deserving of the term `legendary’…

Secrets in the Shadows of Shaolin

As near as history can testify, Wing Chun was developed around 400 years ago in a time of civil unrest. Between 1644 to 1911, the Manchurians ruled China, where 10% of the population (the Manchus) ruled over 90% of the population (the Hons). To maintain control over the Hons, the Manchus ruled with an iron fist. Aggression and oppression were the cornerstones of the Dynasty and the Hons were banned from using weapons or training in the martial arts. Thus, in order to overthrow their oppressors, rebel activity was instigated by martial arts masters in hiding.

Rebel activity developed rapidly in the Buddhist monasteries, which were largely left alone by the Manchus out of respect for the Buddhist culture and religion. These Shaolin/Siu Lam sanctuaries were ideal places for renegades to conceal themselves – they simply shaved their heads and donned the monastic robes of the disciples of the temple. During the day, the rebels would earn their keep by doing chores around the temple. At night, they would gather to formulate their plans to overthrow the Manchus.

There are some that maintain that Shaolin/Siu Lam sanctuaries possessed no political leanings. They further emphasize that the Buddhist teachings of these monasteries would have prevented their support for rebels and secret societies. Such a position is emotional at best with no grounding in historical fact. Religious leaders throughout history, in both the Western as well as the Eastern world, have influenced politics and government since the beginning of time. Churches have forever harbored political victims sought by authorities believed to be oppressive. In the case China, serious precedent for such behavior on the part of the monasteries had already been set 400 years earlier. As verified by Ving Tsun Museum research, Jyu Yuhn Jeung, the man who led the Chinese revolt against the Mongol and established the Ming Dynasty was himself a Buddhist monk.

Upon meeting, the revolutionaries identified themselves to each other with a secret hand-signal that would come to be the formal greeting or courtesy of Wing Chun. In fact, the traditional greeting or courtesy common to many of today’s kung fu styles has two meanings. The first meaning recognizes the style’s Shaolin origins – the left hand symbolizing the union of the Green Dragon (the left hand) and the White Tiger (the right hand), the fighting animals of the Shaolin monks.

In the Hung Fa Yi (Red Flower Righteous) Lineage of Wing Chun, however, the hands are reversed: the left hand forms a fist and the right hand is open palm. It still retains its significance to Shaolin but it also refers to the secret society. In this context, the fist represents Yat (the Sun) and the palm represents Yuet (the Moon). Combined, these two characters mean “Bright” which reads and sounds like “Ming.” This is the name of the previous Dynasty – the one overthrown by the Manchurians who formed the “Ching” Dynasty in its place. Hence, during the time of rebellion, when a Wing Chun practitioner or secret society member saluted with a fist and open palm pushed toward you, they were saying “Return the Ming, overturn the Ching.” Obviously, this was not a sentiment shared by the Manchus.

Late in the 1600’s, the Manchurians became concerned about the Siu Lam Temples’ rebellious activities and their continual development of the fighting arts. Therefore, they sent spies (many of them Manchu military leaders) to infiltrate the rebels and learn the traditional Southern fist systems as taught secretly in the Temples. The rebel kung-fu masters, realizing this, clandestinely developed a new system that was two-fold in purpose: firstly, it had to be learned quickly and efficiently, and secondly, it had to be devastatingly effective against the existing fighting systems that the Manchus were learning and teaching to their soldiers. Thus, Wing Chun was born.

Their spy rings compromised, the Manchus decided to eliminate the threat of spreading rebel activity by simply exterminating the Siu Lam monks. Eventually, the Southern Siu Lam Temple was burned and destroyed.

Extensive research conducted by the Ving Tsun Museum points to a generation of inheritors following the Southern temple’s burning. Among them was a gentleman named Cheung Ng (referred to as Tan Sao Ng in other texts). Of this generation of inheritors, Cheung Ng is one to date that has proven to have historically existed. After establishing the Beautiful Flower Society Association (the precursor to the Red Opera and the public name for the Red Flower Society) and providing Wing Chun training to the secret societies, Cheung Ng went into hiding, disappearing from the public eye to escape Qing Dynasty persecution.

He was hidden by distant relatives, a Fuk Gin business family named Chahn. The Chahn Sih Sai Ga (Chan family) were well established and wealthy. Through indirect action they were willing to help Cheung Ng. Staying with the family for over a decade, Cheung Ng taught the family the art of Hung Fa Yi Wing Chun. It was preserved by the family for four generations before it was taught to outsiders. The direct members of the Chahn family were never directly involved with the secret societies themselves, resulting in a low profile in Praise Spring Boxing history. The last generation of the Chahn family to learn the art was a distant nephew, a high level secret society leader, Huhng Gan Biu. In Qing archives as well as historical research into Chinese secret societies, a person by the name of Chahn Biu was recorded as the leader of the Heaven and Earth Society. He was caught and executed by the Qing authorities. Due to similar names appearing in difference sources at around the same timeframe, there is much debate as to whether the Opera’s Biu and the Heaven and Earth Society’s Biu were the same person. According to members of the Hung Fa Yi Wing Chun clan, Huhng Gan Biu was the 4th generation leader of the Hung Fa Yi Wing Chun clan and his Wing Chun descendants have preserved the system through to the 8th generation and 9th generation students in today’s modern era.

It was at the fourth generation that history and truth parted ways and the myth of Wing Chun’s origins was created.

The Myth of Ng Mui and The Truth About Yim Wing Chun To protect the identities of the creators and the perpetuators of the Wing Chun system, a smokescreen was thrown up in the form of a story – the story of Ng Mui and Yim Wing Chun.

The legend was told that among the survivors of the Shaolin/Siu Lam massacres was a Buddhist nun named Ng Mui. Ng Mui was believed to have been the sole custodian of a streamlined, highly practical and effective martial arts developed within the temples. In turn, Ng Mui is said to have passed her knowledge onto her chosen disciple, a young girl named Yim Wing Chun. As Yim Wing Chun taught the system to others, it became known as Wing Chun. The story spread and today many versions of it exist around the world.

However, there are three important considerations to make when regarding the story of Ng Mui. Firstly, outside of the legend, there is no other evidence that Ng Mui – in her capacity as a kung-fu grandmaster or founder of a kung-fu system actually existed – no records, no historical documents – nothing. Secondly, it would have been forbidden for a nun to live in, let alone train within, a celibate monastic environment like the Siu Lam /Shaolin Temples. Thirdly, and perhaps the most important, after escaping from a life and death situation as a revolutionary, it does not make sense that Ng Mui would teach an advanced level fighting system to a local girl with romantic problems and no connection to the revolution. At that time in Chinese history, the Qing dynasty had devised a special form of punishment for traitors and rebels. After being made to confess his or her crimes, the guilty party was executed. Afterwards, Qing officials would hunt down members of the guilty party’s family down to nine generations and execute them as traitors as well. Teaching Yim Wing Chun a martial arts would directly put her life at risk.

With regards to the Yim Wing Chun element of the legend, consider once more the relevance of secret rebel societies. `Yim’ can be translated to mean `prohibit’ or `secret.’ The term `Wing Chun’ referred to a geographic location – the Siu Lam Wing Chun Tong (Always Spring Hall), where the rebels perhaps practiced martial arts and orchestrated their seditious activities. The use of the term Spring symbolized the rebirth of the Ming Dynasty and Always referred to the reestablished dynasty lasting forever. After the destruction of the Southern Shaolin temple and its Wing Chun Tong, the survivors changed the character of Wing from Always to Praise. The term Praise referred to the fact that the revolutionaries had to spread the word about the revolution after the destruction of their base. Thus, `Yim Wing Chun’ was actually a codename, meaning (protect) the secret art of the Wing Chun Hall.

If we now know that the destruction of the Siu Lam/Shaolin Temples occurred but that the story of Ng Mui was a diversion, the question remains: who were the real custodians of the Wing Chun system?

Enter the Hung Suen

We do know that many (not the legendary five) monks and rebel leaders escaped the Manchurian massacres and that, to aid the secrecy of the system, historical material was passed directly from teacher to student. Thus, the elders told of two Siu Lam monks/rebels who survived the temple raids and were able to keep their Wing Chun system alive. One of these was a monk, a 22nd generation Siu Lam Grandmaster, Yat Chum Dai Si from the Northern Shaolin temple. The other was a rebel training under him in the Southern Temple, named Cheung Ng. Fleeing the Manchurian persecutors, Cheung Ng founded the Kihng Fa Wui Gun (Beautiful Flower Society), the roots of the (in)famous Hung Suen (Red Boat) Opera Troupe.

Historically, we know that rebel activity flourished in the Red Boat Opera Troupe. The Red Boats allowed talented stage performers, accomplished in kung-fu and gymnastics, to form their own secret societies to overthrow the Manchu Dynasty. The Troupes provided the ideal sanctuary for fleeing rebels as the performers wore elaborate costumes and stage make-up, providing excellent but natural/plausible disguises for them. Additionally, the performers adopted and were known by their `stage-names’, further cloaking their secret identities.

When Cheung Ng founded the Opera Troupe he became known as Tan Sao Ng – not only a stage-name but also a sly nod to his skillful deployment of the Wing Chun deflection/striking technique, Tan Sao.

An important fact to note is that so suspicious of the Manchus and their spies were these secret societies, that the true identities of the leaders, members and real nature of their activities were known only to an inner-circle within the society. Thus, genuine knowledge of kung-fu was passed only from a master to select, trusted disciples, thus protecting the purity and origins of the system.

In conclusion

With the development of many different lineages of Wing Chun over the centuries (over 10 are known to date), Wing Chun could simply be seen as a generic name for a style with so many lineages – no different to `karate’ being a generic term to describe the various Japanese arts – varying and similar. However, this article has focussed on shedding light on the origins of Wing Chun. Indeed, to chart the development of the various lineages would require an entire book more complete than anything currently written. A complete historical and political analysis of Wing Chun’s origins and development is currently being compiled in book form by the Ving Tsun Museum and should be available through major publication sources within the next twelve months.

A hypothesis that Cheung Ng was indeed the inheritor of the art from Southern Temple and the guiding force behind its employment as a complete combat training system for rebels certainly has more historical weight behind it than the legend of a young girl. It represents a much more plausible explanation of Wing Chun’s roots considering the completeness of the art in terms of total combat effectiveness. It also gels with the historical background of the times preceding the Red Boat Opera travels. However, as with all historical study, one hypothesis can give great impetus to further in depth study giving rise to even more revelations. In short, more study grounded in the proper structure and atmosphere of true historical research will get us even closer to reality. Hats off to the Ving Tsun Museum staff and researchers for moving our search into the realm of scientific investigation and giving us another starting point for serious research!

Myths are often created to simplify something or to disguise the true nature of the subject to make it more palatable to the mind. Consequently, sometimes people want to believe the myths despite scientific or historical evidence to the contrary. A fiction can be more comforting than the truth; a fairytale easier to grasp than a treatise. The legend of Ng Mui and Yim Wing Chun is a great story. It just isn’t true.

In light of being told one story for centuries, it will be difficult for some to accept the truth in minutes, hours or even months. But studying the martial arts (and Wing Chun in particular) is a continual quest for truth – personal truth, social truth, spiritual truth and – yes – historical truth.

I trust you have enjoyed your enlightenment on the true origins of Wing Chun.

An internationally published author, Sifu Benny Meng is the founder and Curator of the Ving Tsun Museum in Dayton, OH, USA. A practitioner of Wing Chun for over 30 years, Sifu Meng has come into contact with most of the major families in Wing Chun. More information is available on the Ving Tsun Museum at http://www.vtmuseum.org or by mail at 5715 Brandt Pike, Dayton, OH 45424, phone/fax (937) 236-6485.

Sống lâu sống khỏe


Hành trình đi tìm bí thuật sống lâu sống khỏe

Cuộc truy tìm bí thuật sống lâu và sống khoẻ của tôi khởi đầu cách nay chừng 20 năm. Tôi đã lưu lại tất cả các bài báo nói về tuổi già, các triệu chứng lão hoá, những nguyên nhân làm xơ cứng các mô, những chứng bệnh kỳ lạ làm con người mỗi năm già đi 10-15 tuổi, những trường hợp ngưng lão hoá sau cơn bạo bệnh, hôn mê kéo dài…

Tôi cũng đã gặp hàng trăm cụ từ 60-70 đến trên 90 tuổi tập dưỡng sinh tại các công viên và những lão võ sư trong Ban cố vấn Hội võ cổ truyền Tp. HCM: Huỳnh Khánh Hội, Phạm Cô Gia, Trần Tiến. Tôi đã tiếp xúc các nhà tu hành, được người đời xưng tụng là đắc đạo, tuy tuổi cao mà da mặt luôn tươi nhuận, hồng hào, không một nếp nhăn.

Với tất cả các bậc trưởng lão đó, tôi chỉ đặt ra mỗi câu hỏi: “Đâu là bí quyết sống lâu và sống khoẻ?” Và câu trả lời đầy đủ nhất, bao quát nhất tôi đã nghe được trong lần nhàn đàm với giáo sư thạc sĩ y khoa Ngô Gia Hy.

Bí quyết sống lâu và sống khoẻ của giáo sư Ngô Gia Hy

Một hôm, nhân lễ phát văn bằng của đại học dân lập Hùng Vương, tôi ngồi bên cạnh giáo sư Ngô Gia Hy. Ở tuổi gần 90, giáo sư vẫn không ngừng hoạt động trí tuệ và luyện tập khí công. Câu chuyện xoay quanh việc đẩy lùi tuổi già bằng khoa học hiện đại. Tôi hỏi giáo sư về bí quyết sống lâu và sống khoẻ của ông. Giáo sư vui vẻ đáp: “Thứ nhất là luôn luôn vui tươi, lạc quan, tích cực. Thứ hai là có cũng được, không có cũng được”.

NgoGiaHy BuiTheCan Hành trình đi tìm bí thuật sống lâu sống khỏe
            GS Ngô Gia Hy (phải) và GS Bùi Thế Cần

 Theo đại sư Tohei Koichi, sáng tổ môn phái Shin Shin Toitsu Aikido (Thân tâm đồng nhất Hiệp Khí Đạo), sự hợp nhất tinh thần và thể xác là chủ yếu để phát huy được tối đa năng lực của mỗi con người. Trong sự hợp nhất đó, tinh thần phải chủ động. Một tinh thần luôn tươi vui, lạc quan, tích cực sẽ giúp cơ thể vượt qua nọi khó khăn, tự điều chỉnh các trục trặc, khai thông những bế tắc của khí huyết… Điều này cũng phù hợp với những phát hiện mới nhất của môn Điều chế học (cybernétique). Một tinh thần mạnh mẽ, hưng phấn không những chỉ có khả năng phòng bệnh mà cả trị liệu.

“Có cũng được, không có cũng được” là một ý niệm triết học đơn giản, nhưng áp dụng vào cuộc sống đời thường không dễ, vì con người vẫn là nạn nhân của tham, sân, si, thất tình, lục dục…

Phần còn lại của bí quyết sống lâu và sống khỏe là biết sống điều độ. Giáo sư Ngô Gia Hy cho biết thêm: “Tôi thường đi ngủ vào lúc 20 giờ 30, đến 4 giờ sáng thì thức dậy và làm việc. 6 giờ bắt đầu tập khí công”. Giáo sư thường dành 45 phút để luyện tập khí công và Thái cực quyền; trong đó khí công chiếm 30 phút và Thái cực quyền 15 phút. Mỗi ngày luyện công 2 lần, vào lúc 6 giờ sáng và 6 giờ chiều.

Và một điều cuối cùng mà giáo sư Ngô Gia Hy không ngớt nhắc đi nhắc lại: “Không bao giờ được ngơi nghỉ, phải làm việc bằng trí não, càng làm việc thì đầu óc càng thông tuệ, sắc bén. Trí óc ta với hàng tỷ tế bào thần kinh, giống như một con dao, phải được mài dũa mỗi ngày, nếu không sẽ bị rỉ sét”.

Bên cạnh hoạt động trí não thường xuyên còn phải có thú đam mê giải trí (hobby). Tôi đã vô cùng kinh ngạc khi được giáo sư cho xem bộ sưu tập khổng lồ của mình về bưu hoa. Tem được xếp theo từng quốc gia, vùng lãnh thổ và theo đề tài với đầu óc của nhà khoa học, tinh vi, tinh tế đến kỳ lạ. Tôi tự hỏi không biết ông lấy đâu ra thời gian để làm công việc sưu tập, ghi chú, phân loại, đối chiếu này. Giáo sư ngỏ ý muốn tôi chọn một con tem trong loại “tối hiếm” (rarissime) của ông. Tôi chợt hiểu ý của câu: “Có cũng được, không có cũng được”.

Bác sĩ Tom và “cô gái yểu điệu thục nữ”

Chúng tôi ngồi ở sân thượng khách sạn Majestic nhìn xuống sông Sài Gòn. Tàu phà xuôi ngược trên sông trong ánh sáng rực rỡ của buổi sáng mùa xuân ấm áp. Bác sĩ Tom tự giới thiệu như là một nhà lão hoá học (gerontologue). Tuy đã quá tuổi “cổ lai hy”, song phong thái của ông trẻ trung như người ở tuổi 40. Tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Ông nói với tôi:

– Đấy, anh xem.

Tôi ngoảnh lại. Một thiếu nữ trong chiếc quần short kaki và áo sơ mi trắng hở cổ đến ngồi bên cạnh Tom, đối diện với tôi. Làn da trắng mịn và môi hồng tự nhiên. Không son phấn và hầu như không trang điểm, trừ một ít mascara trên hàng mi đen nhánh.

– Ciao! (Chào!).

Giọng Ý chính tông, không nhầm được, duy có điều là hơi trầm và khàn đối với một cô gái chỉ khoảng 24-25 tuổi. Thế nhưng tôi đã sửng sốt khi biết cô thực sự là… bà, vì đã xấp xỉ 50 và là một tỷ phú, chủ một công ty lớn của Mỹ. Trong khi Helena (tên thân mật của bà) đang ngồi đây thì tại một điểm nào đó trên biển Égée, chiếc du thuyền của bà đang thả neo chờ đợi. Tom là bác sĩ, săn sóc viên, tùy viên liên lạc và quản gia du thuyền của Helena. Theo Tom, dù bề ngoài có vẻ yểu điệu thục nữ, Helena có một ý chí sắt đá.

Trẻ, khoẻ và đẹp ở tuổi 50

Bí quyết để giữ gìn tuổi trẻ, sức khoẻ và sắc đẹp của Helena, theo Tom, nằm gọn trong một từ: “Topothérapie”.
Tôi cau mày, thắc mắc. Với đôi mắt cười cười hóm hỉnh, Tom đột ngột hỏi:

– Anh có nhận thấy là mấy anh chàng phi công đường dài có vẻ trẻ hơn người bình thường cùng lứa tuổi không? Anh có biết là mấy người đó được miễn nhiễm một số bệnh vốn là những bệnh thường kỳ nơi những người cuốc bộ suốt đời như phong thấp, hen suyễn, đầu thống… Anh chỉ cần thay đổi độ cao là một số vấn đề tự nó có thể giải quyết…

Tom giải thích là sau khi học y khoa, anh đã nghiên cứu châm cứu, lý thuyết âm dương ngũ hành, sự vận hành của khí trong con người, sự kích thích của điện trường và từ trường trên cơ thể, ảnh hưởng của khí áp đối với con người, tác động của ngoại cảnh (màu sắc, âm thanh, ánh sáng…) của độ cao trên sức khoẻ…

Anh ta đề cập đến Yoga, Thiền học, án ma pháp của Cốc Đại Phong, phương pháp cấy nhau của Philatov, phương pháp tiết thực của vùng Nepal, phép ăn hoa quả, ăn chay giúp nội tạng giảm tiêu hao công sức và năng lượng, và phương pháp trị liệu bằng âm nhạc (musicothérapie), hoặc bằng hải dương (thalassothérapie). Phần lớn các phương pháp trên đều được Tom và Helena áp dụng một cách có hệ thống theo một trình tự rất thích hợp và khoa học.

Vừa lắng nghe những lời phân tích, lý giải khoa học và siêu khoa học của Tom, tôi vừa ngước mắt nhìn Helena. Cô ta nhìn lại tôi, nụ cười quyến rũ kỳ lạ.

– Thế còn topothérapie? Tôi hỏi.

– Là trị liệu và phòng ngừa bệnh tật bằng cách đi từ địa vực này đến địa vực khác trên trái đất, tìm những vùng đất thích hợp với tâm thể của mình do khí hậu, thời tiết, khí áp, cảnh trí, nhân văn…

Tom rành tất cả các vùng đất có suối nước nóng với các đặc tính riêng của từng địa danh, những miền có tỷ lệ cao nhất về người cao tuổi tại các châu lục, những ngọn núi được xem là linh địa của mỗi quốc gia… Tôi hỏi Tom:

– Topothérapie có thể áp dụng cho một tỷ phú, còn người nghèo thì sao?

Anh cười đáp:

– Anh đã đi hết đất nước của mình chưa?

GS Bùi Thế Cần

http://www.vo.edu.vn

Lý Luận Võ Thuật: Thuyết “ngũ yếu”


Thuyết “ngũ yếu”(năm điều cần) trong kỹ kích truyền thống

Thuật “kỹ kích” (đấm đá) truyền thống có thuyết “ngũ yếu” (năm điều cần) đó là mắt tinh, tay lẹ, đảm vững (tức gan dạ), bộ chắc, lực thực.

Mắt tinh : “Mắt là trinh sát, tâm là chủ soái”. Trong giao đấu nhất định phải có ánh mắt tinh nhanh, chăm chú xem ý hướng của địch, phải là “tay đến chân đến mắt đến”, nói “đến” đây là “đến cả loạt”. Ánh mắt sắc như ưng, vượn, nếu không được thế thì mình ra đòn cũng khó đánh trúng mục tiêu, phòng thủ cũng khó nhìn rõ ràng chiêu pháp của địch, chẳng còn cách nào lấy biến đối biến để đánh lại địch thủ.

Tay lẹ: “Ra tay chớ chậm chạp, chậm chạp để địch biến, giả sử địch có biến một thì lòng ta nhẹ như tên (bắn)”. Trong giao đấu dứt khoát phải coi trọng đòn tay ra thật lẹ. Cái đạo kỹ kích tay lẹ chế tay chậm, ra tay như gió lốc, như điện chớp, nếu như chẳng nhanh thì dù có thủ pháp thần kỳ cũng khó lòng giành thắng được.

Đảm vững : (tức gan dạ) : “Nhất đảm, nhị lực, tam công phu”. Trong kỹ kích nhất định cần phải gan dạ, tâm vững là hàng đầu. Có gan dạ mới dám thủ thắng, đánh mạnh tiến khéo, tiến thoái tự nhiên. Lấy cái mạnh của ta để khắc lại cái kém của địch.

Bộ chắc : “Bộ vững như khánh thạch, gốc chắc địch khó xô”. Trong giao đấu nhất định phải có bộ pháp kiên cố vững chắc mới được. Nếu bộ pháp không vững tất căn bản bị dao động, trên nặng dưới nhẹ chớ nên móc đẩy vi dễ ngã và như thế dễ để kẻ địch lấn sân. Các nhà kỹ kỹ xưa có câu : “Khoan tập đánh, luyện tấn trước”.

Sức thực (lực thực): Xưa có câu “Lực thực hốt khinh thị, nhất lực hàng thập hội” (tạm dịch : “Sức thực chớ coi thường, một sức hơn mười biết”). Trong khi đánh đấm phải có đủ sức lực mới được. Nếu chẳng có công lực thì dù có đánh trúng địch cũg chẳng đạt hiệu quả tốt, không dễ mà giành được thắng lợi trong cuộc đấu. Tuy có thuyết “Bốn lạng hất ngàn cân” (“Tứ lạng bạt thiên cân”) nhưng ít nhất phải có cái lực “bốn lạng” đã, cái sức “bốn lạng” đó kỳ thực cũng là công lực, nếu không thì đã “quyền không công lực thực, cả trận cũng bằng không”.

VTTK. NXBHN – 1996 (STKCVT. NXB NDQT – 1993)

vo.edu.vn

Những câu nói truyền cảm hứng, tiết lộ bí quyết để có sự nghiệp thành công của Tổng thống Donald Trump


Donald Trump là vị Tổng thống giàu có nhất trong lịch sử nước Mỹ từ trước đến nay. Ông đã có rất nhiều câu nói dí dỏm, hài hước nhưng cũng rất sâu sắc, thể hiện tầm nhìn của một chiến lược gia dám nghĩ lớn, làm lớn.

1. It’s always good to be underestimated.

Bị đánh giá thấp lúc nào cũng tốt.

2. You have to think anyway, why not think big?

Dù sao bạn cũng phải nghĩ, vậy tại sao không nghĩ lớn?

3. Sometimes by losing a battle, you find a new way to win the battle.

Đôi khi bằng việc thua một trận đấu, bạn lại tìm ra cách để thắng cả cuộc chiến.

4. Sadly, the American dream is dead. But if I get elected president, I will bring it back, bigger and better than ever.

Đáng buồn thay, giấc mơ của người Mỹ đã chết. Nhưng nếu tôi được bầu làm Tổng thống, tôi sẽ mang nó trở lại, lớn hơn và tuyệt vời hơn bao giờ hết.

5. I think I’m almost too honest to be a politician. I’m too forthright.

Tôi nghĩ tôi quá trung thực để làm một chính trị gia.

6. Most people think small because they are afraid of success, afraid of decisions and afraid of winning.

Hầu hết mọi người đều nghĩ nhỏ, vì họ sợ thành công, sợ quyết định và sợ chiến thắng.

7. In the end, you’re measured not by how much you undertake but by what you finally accomplished.

Cuối cùng bạn được đánh giá không phải bằng số lượng công việc bạn thực hiện mà bằng những việc bạn đã hoàn thành.

8. If your business is not a brand, it is a commodity.

Nếu doanh nghiệp của bạn không phải là một thương hiệu thì nó chỉ là là một hàng hóa thông thường.

9. Sometimes your best investments are the ones you don’t make.

Đôi khi những khoản đầu tư tốt nhất của bạn là những khoản bạn không thực hiện.

10. It’s very hard for them to attack me on looks, because I am so good looking.

Thật khó để họ công kích tôi về ngoại hình, bởi vì tôi quá đẹp trai.

Theo Trí Thức Trẻ

Thế hệ con cháu sẽ chỉ thấy côn trùng qua hình ảnh nếu chúng ta thờ ơ với những hành động hủy hoại môi trường


Côn trùng đang tuyệt chủng, kết cục ‘tận thế’ cho hệ sinh thái

Theo nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí khoa học Biological Conservation, côn trùng đang tuyệt chủng với tốc độ chóng mặt và điều này sẽ gây ra thảm họa tồn vong cho cả hệ sinh thái và con người.

Đã có rất nhiều nghiên cứu và lời cảnh báo về sự suy giảm số lượng côn trùng trên toàn thế giới nhưng những lời cảnh báo cho đến nay vẫn chưa được đánh giá đúng tầm quan trọng.

Mới đây, tạp chí khoa học Biological Conservation đã công bố nghiên cứu về tình hình nguy cấp của việc suy giảm số lượng côn trùng và ảnh hưởng của việc này lên hệ sinh thái. Nghiên cứu được tổng hợp từ 73 báo cáo về côn trùng trên toàn thế giới.

Theo đó, 40% loài côn trùng đang dần biến mất và 1/3 số loài đang đối diện với nguy cơ tuyệt chủng.

Tổng số lượng côn trùng đang giảm đi 2,5% mỗi năm. Nếu tốc độ suy giảm vẫn giữ ở mức này, toàn bộ côn trùng sẽ biến mất khỏi trái đất chỉ trong vòng một thế kỷ.

“Tốc độ suy giảm như vậy là quá nhanh. Trong vòng 10 năm sẽ giảm 1/4, trong vòng 50 năm côn trùng sẽ chỉ còn một nửa, và sau một thế kỷ trái đất sẽ không còn bóng dáng côn trùng”, Francisco Sánchez-Bayo – đồng tác giả nghiên cứu, nhà sinh học môi trường tại đại học Sydney, Úc nói với báo Guardian.

“Nếu tình trạng này không bị ngăn chặn, sẽ là thảm họa cho cả hệ sinh thái và con người”, Sánchez-Bayo nhấn mạnh.

Trước đây, các nhà khoa học đã cảnh báo trái đất đang bước vào kỳ tuyệt chủng lần thứ 6. Các loài động vật có xương sống, cả trên cạn lẫn dưới biển đều bị đe dọa bởi các hoạt động của con người.

Tuy nhiên, theo nghiên cứu mới thì tỉ lệ suy giảm của côn trùng cao gấp hai lần các loài có xương sống. Tốc độ biến mất của chúng nhanh hơn gấp tám lần động vật có vú, lớp chim và bò sát.

Điều gì xảy ra khi côn trùng biến mất?

Côn trùng biến mất có thể là tin vui cho một số người ghét chúng nhưng lại là tin buồn cho cả hệ sinh thái, nơi mà chúng có vai trò tối quan trọng trong mắc xích tự nhiên.

Chúng là nguồn thức ăn ổn định cho rất nhiều loài động vật, là loài thụ phấn cho thực vật và tái chế dinh dưỡng cho đất.

Vào tháng 11, tờ New York Times đăng tải câu hỏi của các nhà khoa học: “Hãy thử tưởng tượng một thế giới không có côn trùng”.

Họ đã đi tìm câu trả lời, và tất cả những gì họ tìm ra đều dẫn đến một kết cục “hỗn loạn, sụp đổ và tận thế” cho hệ sinh thái. 

“Đó sẽ là một thế giới nơi thực vật không có hoa, những cánh rừng thì im lìm chết chóc, một thế giới của phân, lá già và xác chết mục nát tích tụ trong các thành phố và lề đường. Nói cách khác, đó là một thế giới sụp đổ và suy tàn”, tờ New York Times viết.

Việc mất môi trường sống vì nông nghiệp thâm canh là nguyên nhân hàng đầu của sự suy giảm số lượng côn trùng. Tình trạng sử dụng nhiều thuốc trừ sâu, biến đổi khí hậu và các loài xâm lấn cũng được xác định là nguyên nhân quan trọng.

“Trừ khi chúng ta thay đổi cách sản xuất thức ăn, không thì toàn bộ côn trùng sẽ đi vào con đường tuyệt chủng trong một vài thập kỷ. Và khi đó thảm họa cũng sẽ đến với môi trường sống của chúng ta”, các tác giả nghiên cứu cho biết.

MINH KHÔI – https://tuoitre.vn


Số lượng côn trùng giảm tới 80%, cuộc sống của con người đang bị đe dọa

Công bố mới nhất của các nhà khoa học Đức đã chỉ ra rằng số lượng côn trùng đang bị suy giảm tới mức đáng báo động, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái cũng như cuộc sống của con người.

Các nhà nghiên cứu của Đức đã tiến hành nghiên cứu và điều tra các khu bảo tồn thiên nhiên trên toàn quốc. Họ sử dụng bẫy dính để thu thập côn trùng tại 63 khu bảo tồn thiên nhiên, sau đó đo sinh khối, ghi lại thay đổi theo thời gian. Qua đó nhận thấy rằng mức độ đa dạng sinh học trong khu bảo tồn thiên nhiên đang suy giảm một cách nghiêm trọng theo thời gian.

Kết quả mới nhất được công bố trên Plos One chỉ ra rằng trong 27 năm qua mức giảm trung bình là 76%, cao nhất đến 82% và thường thấp nhất là vào giai đoạn hè. Nếu tính trong vòng 30 năm trở lại đây mức giảm đã lên đến 80%.

Số lượng côn trùng giảm tới 80%, cuộc sống của con người đang bị đe dọa

Biểu đồ cho thấy sự suy giảm đáng báo động của côn trùng. Nguồn: blogger

Phát hiện này đã dấy lên lo ngại lớn về chuỗi thức ăn bởi côn trùng có cánh hay côn trùng biết bay là lực lượng thụ phấn quan trọng cũng như là thức ăn chính cho các loài chim và sinh vật nhỏ khác. Nó có thể dẫn đến sự sụp đổ của hệ thực vật và các chuỗi thức ăn khác.

Trả lời trên tạp chí nổi tiếng “The Guardian”, giáo sư Dave Goulson thuộc Đại học Sussex (Vương quốc Anh) cho biết: “Côn trùng chiếm hai phần ba của toàn bộ cuộc sống trên Trái Đất, nhưng hiện nay đã suy giảm với mức độ kinh hoàng. Thậm chí tốc độ suy giảm là rất cao và đáng báo động trên một vùng rộng lớn”. Ông cũng cho biết thêm nếu côn trùng biến mất thì chúng ta sẽ mất mọi thứ, tất cả sẽ hoàn toàn sụp đổ từ hệ sinh thái trên Trái Đất cũng như môi trường sống.

Dự đoán của giáo sư Dave Goulson không phải là vô căn cứ. Các báo cáo và thống kê chỉ ra rằng khoảng 80% các loài thực vật trên thế giới là các giống hoa và cần được thụ phấn để phát triển, nếu không có côn trùng thì chúng sẽ biến mất hoàn toàn.

Và quan trọng hơn, các loài động vật và đặc biệt là con người dùng thực vật làm thức ăn hàng ngày. Trong khi đó con người đang cố gắng giảm bớt việc ăn thịt và sử dụng nhiều rau quả hơn thì công bố trên thật sự là một thảm họa nếu nó xảy ra.

Tuy các nghiên cứu chưa đưa ra được lý do về hiện tượng sụt giảm này, tuy nhiên việc sử dụng thuốc trừ sâu tại nhiều cánh đồng hay trang trại bao quanh các khu bảo tồn thiên nhiên có thể là nguyên nhân chính. Bên cạnh đó một nguyên nhân nữa cũng được đề cập đến là cuộc đấu tranh sinh tồn đang âm thầm diễn ra nhưng rất ác liệt trong tự nhiên.

Con người thực sự cần thức tỉnh và có những hành động kịp thời nếu không muốn hứng chịu những hậu quả nặng nề nhất cho chính bản thân và con cháu sau này.

Sơn Tùng-https://trangcongnghe.com


Các bài viết liên quan :

https://khoahoc.tv/o-nhiem-anh-sang-lam-giam-so-luong-con-trung-93507

https://khoahoc.tv/lop-dong-vat-dong-nhat-trai-dat-suy-giam-nghiem-trong-88490

https://khoahoc.tv/trong-nam-qua-hang-nghin-con-buom-da-boc-hoi-ma-cac-nha-khoa-hoc-chua-biet-tai-sao-96748

https://www.sbs.com.au/yourlanguage/vietnamese/vi/audiotrack/con-nguoi-tuyet-diet-trung-va-hau-qua?language=vi

http://cafebiz.vn/luong-con-trung-tren-the-gioi-dang-suy-giam-voi-toc-do-ky-luc-gay-anh-huong-tieu-cuc-den-moi-truong-toan-cau-20190212190756687.chn

Bạn có tự hỏi tại sao bạn cảm thấy thời gian trôi nhanh hơn khi bạn lớn lên ?


Tại sao càng trưởng thành, chúng ta càng thấy thời gian trôi nhanh hơn?

Chúng ta cảm nhận được thời gian, vì tâm trí của chúng ta liên tục bị kích thích và thay đổi. Chính sự thay đổi kích thích đó sẽ tạo nên dòng chảy thời gian trong tâm trí.

Năm phút cuối giờ kiểm tra là bằng chứng rõ ràng nhất cho bạn biết: Thời gian trong tâm trí và thời gian trên đồng hồ không hề giống hệt nhau. Có những thời điểm, chúng trôi với tốc độ khác hẳn nhau.

Thời gian trên đồng hồ và trên những cuốn lịch là thời gian ổn định và có thể đo lường được chính xác. Nhưng thời gian trong tâm trí, hay nói đúng hơn là cách bạn cảm nhận thời gian, thay đổi theo nhiều điều kiện, từ việc bạn đang làm gì, vui vẻ hay nhàm chán, gấp gáp hay thảnh thơi cho đến tuổi tác và tuổi thọ còn lại của bạn.

Một bài báo khoa học sắp được đăng trên tạp chí European Review, của Adrian Bejan một giáo sư kỹ thuật cơ khí đến từ Đại học Duke, sẽ giải thích cho bạn nguyên lý vật lý phía sau sự thay đổi của cảm giác thời gian, và nó sẽ tiết lộ lý do tại sao khi càng lớn tuổi, chúng ta càng thấy thời gian trôi nhanh hơn.

Con mắt của tâm trí

Giáo sư Bejan đã cống hiến nhiều năm nghiên cứu của mình trong một loạt các lĩnh vực, bao gồm khoa học thời gian, thị giác, khoa học nhận thức và xử lý tâm thần. Ông rút ra được một kết luận rằng: Thời gian mà chúng ta trải nghiệm được đại diện cho những thay đổi nhận thức trong kích thích tâm thần.

Nghĩa là chúng ta cảm nhận được thời gian, vì tâm trí của chúng ta liên tục bị kích thích và thay đổi. Chính sự thay đổi kích thích đó sẽ tạo nên dòng chảy thời gian trong tâm trí.

Vì vậy, hiển nhiên là thời gian liên quan đến những gì bạn thấy bằng mắt. Tốc độ tiếp nhận hình ảnh vào mắt và thời gian não bộ mất để xử lý được những hình ảnh đó là khả biến, bởi vậy, nhận thức về thời gian của chúng ta không hề bất biến, nó có thể thay đổi theo từng người và từng thời điểm.

Theo một nghĩa nào đó, mỗi người trong chúng ta đều có một “thời gian trong tâm trí” của riêng mình. Chúng ta cảm nhận thời gian không giống nhau, độc lập với thời gian của chiếc đồng hồ đeo trên tay hay lịch treo trên tường, nhưng lại bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau bao gồm tuổi thọ.

Giáo sư Bejan là người đầu tiên định nghĩa dòng chảy của thời gian theo lăng kính đặc biệt này, nhưng kết luận của ông cũng tham khảo những phát hiện của các nhà khoa học khác, những người trước đó cũng đã nghiên cứu những quy trình vật lý và tinh thần liên quan đến thời gian.

Tại sao càng trưởng thành, chúng ta càng thấy thời gian trôi nhanh hơn? - Ảnh 2.

Chúng ta cảm nhận được thời gian, vì tâm trí của chúng ta liên tục bị kích thích và thay đổi. Chính sự thay đổi kích thích đó sẽ tạo nên dòng chảy thời gian trong tâm trí.

Như đã nói, những thay đổi trong kích thích tâm trí cho chúng ta cảm giác về dòng chảy của thời gian. Giáo sư Bejan viết:

"Hiện
 tại khác với quá khứ vì góc nhìn của tâm trí đã thay đổi, không phải vì
 đồng hồ của ai đó đổ chuông. "Thời gian của đồng hồ" có thể đo lường 
được, nó là đồng nhất ở tất cả hệ thống xung quanh cuộc sống của chúng 
ta, cho dù chúng sống hay không sống hữu tri hay vô tri. Thời gian 
ngày-đêm kéo dài 24 tiếng trên mọi chiếc đồng hồ đeo tay, treo tường hay
 trên tháp chuông. Tuy nhiên, thời gian vật lý không phải là thời gian 
tâm trí. Thời gian mà bạn cảm nhận không giống với thời gian mà người 
khác cảm nhận".

Thời gian đang diễn ra trong con mắt của tâm trí. Nó liên quan đến số lượng hình ảnh tinh thần mà não tiếp nhận và xử lý được cũng như trạng thái của bộ não khi chúng ta già đi. Tuổi tác làm giảm tốc độ thiếp thu và xử lý hình ảnh tinh thần vì một số lý do đến từ thị giác, độ phức tạp của não và con đường truyền thông tin. Những sự thay đổi trong xử lý hình ảnh này dẫn đến cảm giác thời gian trôi nhanh hơn.

Hiệu ứng này có liên quan đến chuyển động saccadic của mắt. Saccade là chuyển động giật vô thức của mắt xảy ra vài lần một giây. Giữa mỗi chuyển động saccadic, mắt bạn sẽ đứng im và não xử lý thông tin hình ảnh mà nó đã nhận được. Tất cả chu trình xảy ra một cách vô thức, mà không cần bất kỳ nỗ lực chủ động nào từ phía bạn. Ở trẻ sơ sinh, thời gian đứng im của mắt giữa các chuyển động saccadic ngắn hơn ở người lớn.

Chuyển động saccade của mắt có liên quan đến cách chúng ta cảm nhận thời gian

Chu trình xử lý kích thích và cảm giác thời gian tăng tốc có mối tương quan tỷ lệ nghịch với nhau, giáo sư Bejan nói. Vì vậy, khi bạn còn trẻ và trải nghiệm nhiều kích thích mới – tất cả mọi kích thích đều hoàn toàn mới – thời gian thực sự như trôi qua chậm hơn. Khi bạn già đi, việc sản xuất các hình ảnh tinh thần chậm lại, mang lại cảm giác thời gian trôi qua nhanh hơn.

Sự mệt mỏi cũng ảnh hưởng đến chuyển động saccade của mắt, tạo ra sự chồng chéo và tạm dừng trong những chuyển động mắt này dẫn đến tín hiệu chéo. Bộ não mệt mỏi không thể chuyển giao thông tin một cách hiệu quả khi nó cùng lúc cố gắng nhìn và hiểu ý nghĩa của thông tin hình ảnh. Nó được thiết kế để làm những việc này một cách riêng biệt.

Đây là những gì khiến cho những vận động viên thể thao thi đấu kém dần khi đã hết sức. Sức mạnh xử lý của họ bị rối loạn và ý thức về thời gian của họ bị tắt. Họ không thể nhìn thấy hoặc phản ứng nhanh với các tình huống mới.

Sự cảm nhận thời gian thay đổi khi chúng ta già đi

Một yếu tố khác tham gia vào định hình cảm giác thời gian là sự phát triển của bộ não. Khi não và cơ thể phát triển phức tạp hơn và có nhiều kết nối thần kinh hơn, các con đường mà thông tin di chuyển qua cũng ngày càng phức tạp. Chúng phân nhánh như một cái cây trổ cành và sự thay đổi trong xử lý này ảnh hưởng đến trải nghiệm của chúng ta về thời gian, theo giáo sư Bejan.

Cuối cùng, não của chúng ta đều bị suy thoái khi về già và điều đó hưởng đến nhận thức. Ví dụ như các nghiên cứu về chuyển động mắt saccadic ở người cao tuổi cho thấy các khoảng thời gian trễ dài hơn.

Nghĩa là thời gian não cần để xử lý thông tin thị giác trở nên dài hơn, nó khiến người già khó giải quyết các vấn đề phức tạp hơn. Họ nhìn thấy chậm hơn nhưng cảm thấy thời gian trôi nhanh hơn, giáo sư Bejan lập luận.

Khi sự phức tạp của não bộ gia tăng, cảm giác về thời gian sẽ thay đổi

Đo lường một cuộc đời

Giáo sư Bejan bắt đầu quan tâm đến chủ đề này từ hơn nửa thế kỷ trước. Khi ông còn là một vận động viên trẻ trong đội bóng rổ Rumani danh tiếng. Những trận bóng rổ và cả mùa giải được xen kẽ bằng những khoảng thời gian nghỉ, giáo sư Bejan nhận thấy thời gian trôi chậm lại khi ông được nghỉ ngơi tốt và điều này cho phép ông thi đấu tốt hơn.

Không chỉ vậy, ông có thể dự đoán hiệu suất của cả đội trong một trận đấu dựa trên lịch thi đấu của họ, trận đấy diễn ra vào khung giờ nào trong ngày. Giáo sư Bejan nói với Quartz:

Những trận đấu sớm, diễn ra lúc 11 giờ trưa, có chất lượng chuyên môn rất kém, thời gian đó là một kẻ giết người; những trận đấu vào buổi chiều và buổi tối sẽ diễn ra tốt hơn. Vào lúc 11 giờ trưa, chúng tôi như người mộng du, không quan tâm đến những gì chúng tôi đã làm trong đêm.

Hiệu ứng rõ ràng đến nỗi từ đầu mùa giải, khi lịch thi đấu được công bố tôi đã biết trận đấu nào sẽ tốt và trận nào sẽ tệ. Những trận chơi ở sân khách, sau chuyến đi dài và giấc ngủ tồi tệ sẽ tồi tệ, những trận chơi ở sân nhà sẽ tốt hơn vì lý do ngược lại.

Ngoài ra, tôi đã có một huấn luyện viên tuyệt vời, người đã liên tục nhắc nhở chúng tôi rằng nhiệm vụ đầu tiên của một vận động viên là ngủ thường xuyên, ngủ tốt, và sống lành mạnh“.

Thời gian sẽ chậm đi khi bạn ngủ thật ngon và sống một lối sống lành mạnh.

Bây giờ, giáo sư Bejan đã trải nghiệm được sự thay đổi của “thời gian tâm trí” trong một quãng đời dài hơn nhiều. “Suốt 20 năm qua, tôi nhận thấy thời gian của mình trôi đi càng lúc càng nhanh hơn và tôi phải phàn nàn rằng mình ngày càng có ít thời gian hơn“, ông nói. Đó là những lời phàn nàn mà giáo sư Bejan cũng nghe được từ nhiều người khác xung quanh.

Tuy nhiên, ông lưu ý một điều rằng chúng ta không hoàn toàn là những tù nhân của thời gian. Mọi người có thể thay đổi nhận thức của mình về thời gian, để kéo nó trôi chậm lại bằng cách làm đúng theo những gì mà vị huấn luyện viên bóng rổ năm xưa đã khuyên ông ấy: Hãy ngủ thật ngon và sống một lối sống lành mạnh.

Tham khảo Qz

Theo ZKNIGHT

TRÍ THỨC TRẺ

Lý do vì sao các bạn trẻ ngày nay viết lách kém hơn ngày xưa ?


Tại sao giới trẻ ngày nay viết lách kém, điều này được lý giải trong 1 bài viết từ năm 1897

Chỉ vì phạm 3 lỗi nghiêm trọng này, đa số người trẻ ngày nay đã không còn văn hay chữ tốt nữa. Bài viết của tiến sỹ người Mỹ cách đây hơn một thế kỷ đến bây giờ vẫn còn nguyên giá trị.

Một bài viết từ năm 1897 của tiến sĩ Tiến sĩ Edwin Lewis trong tác phẩm: “A First Book in Writing” (Sách luyện viết cơ bản) đã hướng dẫn, phân tích những lý do tại sao đa phần người trẻ lại viết lách kém đến vậy. Tác giả Annie Holmquist đã phân tích bài viết của Tiến sĩ Edwin và chứng minh rằng, trong thời đại ngày nay, chính người trẻ đang mắc phải 3 sai lầm khủng khiếp được viết cách đây hơn 1 thế kỷ này, khiến cho họ không còn văn hay chữ tốt nữa.

Họ không đọc những tác phẩm văn học chất lượng, những bài viết có chiều sâu

Bây giờ có rất nhiều sách nhưng lại thiếu đi những cuốn sách chất lượng, những tác phẩm văn học chọn lọc, thậm chí ở các trường học cũng vậy. Sách được đầu tư về câu từ, sử dụng chính xác, trau chuốt ngôn ngữ khá ít. Theo tiến sĩ Edwin, một chương trình đọc toàn diện có độ khó cao chính là một trong những chìa khóa để có kỹ năng viết tốt. Thị trường không thiếu những tác phẩm tốt, những bài viết chọn lọc, đầu tư để chúng ta học hỏi.

Một trong những cách nhanh nhất để học tốt ngôn ngữ là đọc bằng miệng. Việc đọc sẽ giúp tiết kiệm được rất nhiều thời gian và công sức giúp chúng ta có thể viết tốt hơn, đặc biệt là những ai mới tập viết lách. Đọc to mỗi ngày một vài đoạn văn xuôi với cảm xúc thăng hoa chính là một thói quen tuyệt vời.

Không có cách nào giúp chúng ta ghi nhớ từ vựng mới, hiểu được ngữ điệu vô cùng đa dạng của văn xuôi, biết được thế nào ngữ điệu của một câu văn hay bằng cách đọc và thấm từng trang sách. Khi đọc, sự lên xuống của ngữ điệu không chỉ đơn thuần là vấn đề giọng nói; đó còn là vấn đề về tư duy, suy nghĩ của người đọc, người học…

Đọc to các tác phẩm, một bài văn, bài viết được viết một cách tự nhiên với tư tưởng phóng khoáng, hành văn độc đáo, người đọc sẽ cảm nhận cảm xúc của chính mình sâu sắc hơn. Khi hoà mình vào trong tác phẩm, nghĩ mình là một phần của tác phẩm, chúng ta sẽ cảm nhanh hơn, yêu nhanh hơn, ngấm nhanh hơn và trau dồi được vốn từ nhiều hơn.

Họ đọc nhiều nhưng đọc nhanh, đọc lướt

Phương pháp skim – đọc lướt chỉ nên vận dụng khi làm bài kiểm tra chứ không dành cho việc cảm thụ một tác phẩm. Sự phát triển nhanh chóng của internet càng làm cho chúng ta đọc lướt nhiều hơn, học thích xem video, xem ảnh hơn là đọc chữ hoặc nếu có đọc cũng đọc một cách hời hợt, qua loa để nắm thông tin chứ không thấm được câu chữ, cách hành văn của tác giả.

Đọc lướt rất có hại, nó làm giảm khả năng tư duy, suy nghĩ, khả năng cảm nhận… trong khi đây là những kỹ năng cần thiết nhất của một người viết tốt.

“Để học mà nhớ được từ vựng mới và hiểu ý tưởng mới, chúng ta bắt buộc phải đọc chậm. Người trẻ có thói quen đọc quá nhanh đến nỗi bỏ lỡ phần nội dung hay nhất mà tác giả muốn truyền tải. Họ đọc chỉ để nhanh nhanh chóng chóng xem xem bài viết này kết thúc như thế nào, câu chuyện này có phần kết ra sao.

Ai cũng biết một điều rằng, tư duy không thể hiện nổi và đập vào mắt người đọc một cách trực tiếp và nhanh chóng như câu chữ. Để có thể thực sự hiểu được ý nghĩa của tác phẩm, cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng và suy ngẫm khi đọc. Phải hiểu kỹ, rõ ràng ý nghĩa mỗi từ, nắm bắt được ý nghĩa chính xách, nội dung muốn truyền tải trong câu.”

Họ không chú trọng học thuộc lòng những câu nói, đoạn văn

“Drill and Kill” – giáo dục một cách máy móc, học vẹt và học thuộc lòng đã trở thành những vấn đề nổi bật nhất trong thời đại mà người ta quá tôn vinh sự sáng tạo và cảm xúc. Rõ ràng điều này là tiêu cực. Nhưng sự thật, việc không học thuộc những tác phẩm, bài viết, đoạn văn mình thích có làm giảm đi nguồn tư liệu viết lách có giá trị?

Nhờ việc học thuộc lòng, ghi nhớ những câu mình thích, mình yêu, nhiều người rèn được cho bản thân tư duy sáng tạo không giới hạn, nhuần nhuyễn câu chữ, thành thục cách hành văn.

Các tác giả ngày nay sử dụng tư liệu từ những tác phẩm kinh điển ngày xưa rất nhiều, dường như đó là một kho tàng ngôn ngữ không bao giờ cạn kiệt. Ví dụ như các câu nói của Shakespeare được vận dụng trong các bài thuyết trình rất nhiều. Nhờ đâu mà có việc này, là vì họ thuộc lòng những câu hói đó.

Kỹ năng viết sẽ được cải thiện rõ rệt nếu người trẻ hiểu và vận dụng được 3 phương pháp trên không? Câu trả lời đã quá rõ ràng.

(Theo Annie Holmquist, Takeout)

Theo Mai Anh

HELINO