Hội chứng “nghiện” tập luyện


Quá đam mê thể thao môn nào đó để có thân hình lý tưởng tới bất thường và tập luyện quá sức, sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cơ thể như căng cơ, gãy xương, mệt mỏi, chán ăn…

Hội chứng “nghiện” tập luyện

Shawn Arent – huấn luyện viên tại Đại học Rutgers (Mỹ) cho hay, thật sai lầm khi cho rằng, nâng tạ sẽ giúp chuyển hóa mỡ thừa thành cơ bắp.  TS. Jason Nagata – người đứng đầu công trình của Đại học California (Mỹ) cho biết không phải ai nâng tạ 180kg cũng là người muốn cơ bắp “khủng”. Ám ảnh cơ bắp là khi việc luyện tập chiếm hết thời gian của bạn, ảnh hưởng xấu đến mọi khía cạnh cuộc sống bao gồm công việc, gia đình, bạn bè.

Ngoài ra, theo các nhà nghiên cứu thì chính những tương tác trong não, tuyến yên và các tinh hoàn kiểm soát sự sinh sản đã bị xáo trộn khi cơ thể phải tập luyện đến mức quá tải. Thuộc nhóm rối loạn ám ảnh hình thể, muốn cơ bắp bất thường khiến bệnh nhân luôn cảm thấy mình phải trở nên to hơn, cơ bắp hơn. Rối loạn này chủ yếu ảnh hưởng đến nam giới và đang có xu hướng gia tăng. Các chuyên gia ước tính khoảng 10-12% vận động viên tạ chuyên nghiệp xuất hiện các triệu chứng mê mệt vì cơ bắp. Nghiên cứu công bố tháng 6 của Đại học California chỉ ra 22% đàn ông 18-24 tuổi có xu hướng rối loạn ăn uống do mặc cảm này.

Sống không bình thường và trầm cảm

Theo Cơ quan Dịch vụ Y tế Anh, hiện chưa rõ nguyên nhân gây ra mặc cảm ngoại hình nhưng gen, mất cân bằng hóa học trong não và trải nghiệm tiêu cực trong quá khứ có thể đóng vai trò nhất định. “Việc theo đuổi hình thể lý tưởng khiến họ không còn cuộc sống”, TS. Nagata lý giải. “Họ bị ám ảnh vì cơ bắp, không thể hoạt động một cách bình thường và điều này có thể dẫn đến trầm cảm”.

Thực tế, mặc cảm cơ bắp có thể được giải quyết trong phòng gym. “Đó là lý do mọi người nghiện thể hình sáu múi. Họ cảm thấy bất an nên cần sự xác nhận từ phía người khác”, Rich Selby 27 tuổi, vận động viên thể hình nghiệp dư ở Cardiff nói. Selby thừa nhận, anh cũng bị mặc cảm cơ bắp nhưng may mắn kiểm soát được nhờ tự tin vào bản thân.

Mặc cảm cơ bắp là một căn bệnh thầm lặng. Theo TS. Roberto Olivardia – chuyên gia hình ảnh bản thân nam giới từ Đại học Harvard (Mỹ) ước tính, khoảng 10% đàn ông ở phòng gym gặp vấn đề này nhưng không bao giờ tìm kiếm sự giúp đỡ. Thiếu sự can thiệp, họ có nguy cơ lún sâu hơn và không thoát ra. 

Dấu hiệu của việc tập luyện quá độ

Thường tự ép bản thân mình phải tập luyện, dù khi bạn thấy không được khỏe. Thích tập thể dục hoặc chơi thể thao hơn là đi chơi với bạn bè. Cảm thấy rất buồn chán khi bỏ lỡ một trận đấu hoặc một buổi tập. Chẳng bao giờ chịu ngồi yên một chỗ, luôn thấy cuồng chân cuồng tay. Luôn lo lắng rằng mình sẽ tăng cân dù chỉ bỏ tập trong 1-2 ngày.

Ngay sau khi tập luyện, bạn cảm giác có một chút mệt mỏi là chuyện bình thường, chỉ cần nghỉ ngơi chừng 20 phút sẽ khỏe khoắn trở lại và cảm giác sảng khoái hơn nhiều. Nhưng nếu sau khi chơi đã lâu mà bạn vẫn thấy người mệt rã rời suốt ngày, thậm chí lâu hơn thì có thể bạn đã bị quá sức, phải xem lượng vận động đã hợp lý chưa để giảm bớt. Nếu đã chuyển sang vận động nhẹ với thời gian ngắn hơn mà vẫn luôn cảm thấy mệt mỏi thì có thể sức khỏe của bạn đã có vấn đề, phải đi khám bệnh.

Nếu bạn đã uống rất nhiều nước nhưng vẫn cảm thấy khát, ăn rất nhiều vẫn chưa “đã” và thậm chí còn muốn ăn thêm thì đó cũng là dấu hiệu không ổn trong cơ thể. Trường hợp ngược lại, bạn tập xong, nghỉ ngơi một lúc lâu mà vẫn không thấy đói, tới bữa vẫn thờ ơ với thực phẩm thì cũng nên đi kiểm tra sức khỏe.

Phillip Stanforth – huấn luyện viên tại Đại học Texas chia sẻ với Business Insider: “Để giảm cân thì chế độ ăn uống đóng vai trò lớn hơn tập luyện”. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tốt nhất thì người muốn giảm cân cần phải kết hợp giữa luyện tập hợp lý cùng một chế độ ăn uống lành mạnh. 

Nguyễn Văn Hùng / Doanhnhansaigon

Người trẻ Hàn lướt sóng chứng khoán để “đổi đời”


Jenny Lee có một ước mơ: Sở hữu một căn hộ tại Seoul, nơi giá nhà bình quân khoảng 1 triệu USD/căn. Và, cô chọn chơi chứng khoán.

Người trẻ Hàn lướt sóng chứng khoán để "đổi đời"
Tại Hàn Quốc, những người cỡ tuổi 20 như chúng tôi chỉ có 2 cách để làm giàu: Trúng số hoặc chơi chứng khoán.

Năm nay 27 tuổi, đã thất nghiệp 1 năm và mới chỉ xin được việc làm vào tháng trước tại một bệnh viện, Lee đang thuê một căn phòng ở khu ký túc gần Seoul. Không có được một tấm bằng đại học danh giá – chìa khoá để có một chân tại các tập đoàn lớn như Samsung Electronics, Lee đã tìm ra một phương án khác để đổi đời: Lướt sóng chứng khoán

“Tại Hàn Quốc, những người cỡ tuổi 20 như chúng tôi chỉ có 2 cách để làm giàu: Trúng số hoặc chơi chứng khoán. Chúng tôi biết bản thân sẽ chẳng bao giờ giàu lên được chỉ nhờ tiền lương. Chúng tôi sẽ chẳng bao giờ đủ tiền để mua nhà”, Lee nói.

Đặt cược vào cổ phiếu công nghệ Mỹ, Lee cũng như bao người khác, là một phần của làn sóng nhà đầu tư cá nhân đổ xô vào thị trường chứng khoán trong thời gian Covid-19 hoành hành. Hình thức đầu tư này đã và đang mọc lên như nấm sau mưa tại Mỹ, trong bối cảnh vô số người chán nản vì phải ở nhà do lệnh phong tỏa hoặc thất nghiệp, đã quyết định thử vận may bằng số tiền trợ cấp của mình trên các ứng dụng giao dịch chứng khoán dễ dùng và không tính phí môi giới.

Theo Bloomberg, Lee chỉ là một trong số hàng triệu nhà đầu tư cá nhân tại Hàn Quốc, vốn đóng góp đến 65% giá trị giao dịch cho Chỉ số Giá chứng khoán Tổng hợp Hàn Quốc (Kospi) vào năm nay. Năm ngoái, tỷ lệ này chỉ là 48%. 

Theo dữ liệu từ công ty môi giới chứng khoán Korea Investment & Securities, phần lớn số nhà đầu tư mới tăng thêm này ở độ tuổi 20 – 30, và nhiều trong số họ vay tiền để chơi chứng khoán. Theo cơ quan Dịch vụ Giám sát Tài chính Hàn Quốc, trong giai đoạn tháng 12/2019 – 6/2020, số lượng giao dịch ký quỹ để mua chứng khoán đã tăng 33%.

Screen-Shot-2020-09-23-at-14-1-8426-6830
Thế hệ 8x tại Hàn Quốc ngày càng tăng mượn tiền để chơi chứng khoán. Đường đen: Tổng dư nợ cho vay ký quỹ của người trẻ Hàn trong độ tuổi 20. Ảnh: Bloomberg.

Tuy nhiên, điều đặc biệt ở nhóm nhà đầu tư cá nhân này, là sự kỳ vọng vào việc lợi nhuận từ chứng khoán sẽ giúp họ vươn lên trong một nền kinh tế vốn đã khan hiếm cơ hội từ trước khi Covid-19 bùng phát. Khi tiến trình toàn cầu hoá chững lại từ trước đại dịch, mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu của các tập đoàn gia đình đa quốc gia (chaebol) vốn đã bị ảnh hưởng. Đến thời điểm hiện tại, tìm việc làm thậm chí còn khó hơn, và vay thế chấp lại càng khó hơn nữa.

Rất nhiều tập đoàn đã ngừng tuyển dụng. Làn sóng người trẻ trong độ tuổi 15 – 29 thất nghiệp lên đến 10,1% trong quý II/2020, cao hơn hẳn tỷ lệ thất nghiệp tổng là 4,4%. Con số này có thể thấp hơn mức gần 20% mà thanh niên Mỹ đang đối mặt, song cần biết rằng, việc sa thải nhân viên tại Hàn Quốc cũng khó khăn hơn nhiều. Theo số liệu từ Cục Thống kê Hàn Quốc, 50% trong số 682.000 người từ bỏ tìm việc trong tháng 8 đang ở độ tuổi 20 và 30.

Với Jenny Lee, cô đang học thi để được nhận làm công chức. Tỷ lệ chọi là 40:1 và mức lương là khoảng 1.500 USD/tháng. Thế nhưng, nếu được nhận vào một chaebol, lương khởi điểm của cô có thể lên 34.000 USD/năm.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Đầu tư Cổ phiếu tại Macquarie Investment Management Hàn Quốc Jeon Kyung-Dae, “xã hội” mới là chỉ báo thể hiện rõ điều gì đang thúc đẩy thị trường chứng khoán hơn là “kinh tế”. Trong đó, lãi suất thấp khiến mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn, khi làm tiền tiết kiệm mất giá mỗi ngày.

“Đối diện với một thị trường lao động đóng băng, thế hệ 8x tại Hàn Quốc đang tuyệt vọng”, và giá bất động sản liên tục leo thang ngày càng kiến sự phẫn uất này tăng lên, Lee Han Koo – một giáo sư tại Đại học Suwon cho biết. “Trong bối cảnh này, chơi chứng khoán là cơ hội có một không hai” để đổi đời.

Screen-Shot-2020-09-23-at-14-0-2810-7648
Giá căn họ tại Seoul đã tăng gần gấp đôi trong 3 năm qua. Đường xanh: Giá căn hộ diện tích 85-102 m2; Đường đen: Giá căn hộ diện tích 102-135 m2. Nguồn: Kookmin Bank

Lo ngại sự xuất hiện của bong bóng nhà đất, chính phủ Hàn cũng đã có những biện pháp can thiệp để hạn chế đầu cơ, như quy định hạn mức cho vay mua nhà dựa trên giá trị đối với các căn nhà có giá dưới 900 triệu won là 40%. Được biết, giá nhà tại xứ sở kim chi tăng liên tục từ năm 2014, khiến việc sở hữu một căn nhà càng lúc càng xa vời với nhiều người.

Một căn hộ tại thủ đô Seoul – nơi một nửa dân số và phần lớn công ty đặt trụ sở, có giá bình quân là 918,1 triệu won (792.000 USD), trong khi thu nhập bình quân đầu người của Hàn Quốc là 32.047 USD/năm. Riêng tỷ lệ nợ hộ gia đình trên thu nhập sau thuế là 180% – cao nhất trong các nước thuộc OECD.

“Việc mua nhà là gần như không thể nếu không có bố mẹ giúp đỡ, nên tôi hy vọng chứng khoán có thể mình đủ tiền để mua nhà”, Park Sung-woo – một nhân viên 28 tuổi thuộc một công ty tái chế tại Seoul nói.

Theo Bloomberg, các nhà đầu tư cá nhân tại Hàn Quốc không lạ gì với các bong bóng đầu cơ. Vào cuối những năm 90, họ từng rót tiền vào bong bóng dotcom trước khi nó phát nổ; tham gia trái phiếu cấu trúc gắn với cổ phiếu và ngoại hối vào 10 năm trước; đổ tiền vào Bitcoin trong năm 2017 và vào năm ngoái là mất tiền cho quỹ đầu cơ kém thanh khoản. Song, lần này, dường như ai cũng chơi chứng khoán.

“Tôi có vài người bạn mua cổ phiếu của các công ty công nghệ sinh học, vì thích tên các công ty đó”, Jang Ho-yoon – một sinh viên kinh tế 26 tuổi nói, đồng thời cho biết cả 5 người trong gia đình anh đều đang chơi chứng khoán.

Một căn hộ tại thủ đô Seoul – nơi một nửa dân số và phần lớn công ty đặt trụ sở, có giá bình quân là 918,1 triệu won (792.000 USD), trong khi thu nhập bình quân đầu người của Hàn Quốc là 32.047 USD/năm.

Nếu lịch sử lặp lại, đến một lúc nào đó, giới chức Hàn Quốc sẽ lại can thiệp để hạn chế đầu cơ. Năm nay, chỉ số Kospi và Kosdaq (tập trung vào công nghệ) đã tăng lần lượt 6% và 25%, đưa chúng vào top các chỉ số tốt nhất thế giới. Tuy nhiên, trong mắt các nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc hiện giờ, chơi chứng khoán đơn giản là cách nhanh nhất để mua nhà.

“Trước đây, để địa vị xã hội tăng lên, người Hàn Quốc sẽ phải học hành chăm chỉ, tốt nghiệp trường danh giá, có công việc tốt trong một chaebol và cuối cùng là tậu được một căn nhà tại Seoul”, Dong-Hyun Ahn – Giáo sư kinh tế tại Đại học Quốc gia Seoul nói.

“Nhưng, dù thậm chí có tốt nghiệp tại trường danh giá và có công việc tốt trong một tập đoàn, việc mua một căn nhà bây giờ vẫn là không thể”.

Khởi Vũ / Doanhnhansaigon

Những lặng lẽ lúc 0 giờ


Đêm nào cũng vậy, họ lặng lẽ làm công việc của mình. Những bước đi chậm rãi, những tiếng xào xạc trên mặt đường giữa không gian vắng lặng không một bóng người. Giữa mùa dịch trong những ngày cách ly, họ chưa một lần ngơi nghỉ.

image1-8934-1600404686.jpg
Những người lao công trong đêm không một ngày ngơi nghỉ. Với họ, đó vừa là công việc lại vừa là niềm vui mỗi ngày.

Đà Nẵng những đêm cách ly vì dịch bệnh Covid-19 khác hẳn với ngày thường. Khi tất cả hàng quán đóng cửa, tắt điện và chìm vào giấc ngủ, thì những người lao công của Công ty Môi trường Đô thị Đà Nẵng, mà nhiều người vẫn gọi với cái tên bình dị là người quét rác lại bắt đầu một ngày làm việc.

Đêm Đà Nẵng thoang thoảng gió biển, chỉ xao xác tiếng gió và tiếng chổi tre. Những ánh đèn đường vàng vọt hắt xuống đổ bóng những người lao công dài trên mặt đường vắng lặng. Có những giọt mồ hôi chảy xuống, những đôi tay chai sần thô ráp của những người lao công. Họ là những người già, những người trẻ, những người đàn ông và phụ nữ che kín khẩu trang và lặc lè bên những chiếc xe rác. Ít người thấy được mặt của họ, và ở những con đường này họ với những hàng cây, những bóng lá đã quen thuộc với nhau biết bao đêm rồi.

Đêm trên cầu Rồng, sương phủ nhẹ xuống biểu tượng của Đà Nẵng, bóng người lao công nhỏ xíu trong không gian bao la của trời đêm, của ánh đèn, của dòng sông Hàn. Dáng chị cần mẫn và lẻ loi, cặm cụi và lặng lẽ, miệt mài và gắng gỏi. Tiếng động duy nhất chỉ là bước chân chị khe khẽ, và tiếng chổi tre loạt xoạt trên đường.

Những ngày cách ly đợt 2 này, Đà Nẵng vắng lắm. Nỗi lo dịch bệnh không chừa một ai. Dịch bệnh khiến mọi người không khỏi ưu tư. Mọi người được khuyến cáo hạn chế ra đường, hạn chế tiếp xúc. Còn những người lao công, vẫn quần quật với công việc. Vì người có thể không ra đường, nhưng rác thì không thể không làm sạch. Những người lao công đêm đêm vẫn thao thức cùng tiếng chổi tre. Chỉ có thêm là những chiếc khẩu trang sẽ dày hơn.

Tôi biết, với những người lao công ấy thu nhập của họ khá ít ỏi. Công việc lại nặng nhọc và chứa nhiều độc hại vì phải tiếp xúc trực tiếp với những mùi xú uế, những loại rác có thể gây thương tích như những mảnh thủy tinh, thanh sắt nhỏ, kim tiêm hay vô vàn thứ khác. Họ chấp nhận với những nguy hiểm đó để làm công việc của mình.

Dịch bệnh chỉ khiến những người lao công cẩn trọng và chu đáo hơn. Để tăng thêm thu nhập, có chăng những người lao công nhặt nhạnh trong giờ làm việc những vỏ lon, bìa giấy… để gom lại bán cho những cửa hàng đồng nát. Thu nhập thêm ấy mỗi ngày cũng chỉ vài ngàn đồng. Đủ mua thức quà sáng cho đứa con lúc trở về nhà sau khi hoàn thành công việc quét rác đêm.

Đêm Đà Nẵng, giữa những vắng lặng của thị thành, giữa những lẻ loi của người quét rác thì vẫn còn đó những tấm lòng, vẫn có những bạn trẻ tình nguyện bất chợt đến thăm. Quà đôi khi chỉ là những chiếc bánh nóng hổi, chai nước hoặc chỉ là những lời thăm hỏi. Thế nhưng chừng ấy thôi cũng đủ để người lao công thêm động lực làm việc.

Mỗi ca làm việc chỉ có 30 phút nghỉ ngơi. Những người lao công ngước mắt nhìn thành phố về đêm, điều mà rất ít người có thể làm được. Những điện đèn hoa lệ, những cây cỏ trở mình, những sương đêm tí tách, tất cả như bản hòa ca cho phố đêm lung linh hơn trong nỗi vất vả của mỗi người. 

Tôi theo chân họ thênh thang trên từng cung đường phố biển. Tôi lặng lẽ quan sát, họ lặng lẽ làm việc. Đêm không lời thủ thỉ. Những người lao công có tên có tuổi, nhưng họ ngại ngần không nói, tôi ngại ngần không hỏi. Thì thôi, cứ để những con người lặng lẽ nhưng không vô danh ấy sáng bừng lên từ những điều bình dị, từ công việc bình dị, và từ những đôi mắt bình dị của họ mỗi ngày để mong qua mùa dịch bệnh.

Đêm xuống càng sâu, những tiếng chổi tre của người lao công thảng thốt vang lên giữa không gian cùng tiếng kĩu kịt của những chiếc xe đầy ăm ắp rác lại được đẩy đi trên đường. Những chiếc xe ấy đang chở biết bao số phận con người, trong đó có cả những ước mơ, hoài bão thật giản dị…

Tiêu Dao – Nguyễn Quang / Doanhnhansaigon